I NS 83/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Dzierżoniowie oddalił wniosek o dział spadków po W. M. i J. M. Wnioskodawczyni K. G. domagała się przyznania na jej wyłączną własność nieruchomości wchodzącej w skład spadku oraz zaliczenia darowizn na schedę spadkową. Uczestnicy postępowania podnosili, że w skład spadku po I. M. (synu spadkodawców) wchodzi udział w przedmiotowej nieruchomości i wnosili o dział spadku uwzględniający również ten spadek. Sąd uznał wniosek za przedwczesny z kilku powodów. Po pierwsze, wnioskodawczyni domagała się przyznania na własność całej nieruchomości, a nie udziałów w niej, co wymagałoby również wniosku o zniesienie współwłasności. Po drugie, kluczową przeszkodą było to, że uczestnicy postępowania (S. M. (1) i inni) nie byli bezpośrednimi spadkobiercami W. i J. M., lecz dziedziczyli po ich zmarłym synu I. M. W związku z tym, aby dokonać działu spadku po W. i J. M., konieczne byłoby również uwzględnienie spadku po I. M. Po trzecie, sąd podkreślił, że w skład majątku spadkowego wchodziły udziały w majątku wspólnym zmarłego I. M. i jego żony S. M. (1). Bez wcześniejszego lub jednoczesnego podziału tego majątku wspólnego oraz rozliczenia nakładów i wydatków, nie było możliwe ustalenie rzeczywistego składu i wartości spadków po W. i J. M. Sąd wskazał, że profesjonalny pełnomocnik wnioskodawczyni nie podjął kroków w celu uzupełnienia wniosku lub rozszerzenia żądania, co skutkowało oddaleniem wniosku jako przedwczesnego. Koszty postępowania zostały poniesione przez strony we własnym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWnioskowanie o przedwczesności wniosku o dział spadku w sytuacji, gdy w skład spadku wchodzi majątek objęty wspólnością ustawową małżeńską, a nie przeprowadzono podziału tego majątku wspólnego. Podkreślenie konieczności prawidłowego określenia żądania we wniosku o dział spadku.
Dotyczy specyficznej sytuacji wielostopniowego dziedziczenia i wspólności majątkowej małżeńskiej zmarłego spadkobiercy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o dział spadku po W. M. i J. M. jest zasadny, jeśli w skład spadku wchodzi udział w majątku wspólnym zmarłego I. M. i jego żony S. M. (1), a nie przeprowadzono podziału tego majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek jest przedwczesny, ponieważ nie można ustalić składu i wartości spadków bez wcześniejszego podziału majątku wspólnego zmarłego I. M. i jego żony S. M. (1) oraz rozliczenia nakładów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że brak wcześniejszego lub jednoczesnego podziału majątku wspólnego zmarłego I. M. i jego żony S. M. (1) uniemożliwia ustalenie rzeczywistych udziałów spadkodawców w nieruchomości, a tym samym składu i wartości spadków po W. i J. M. Konieczne jest również rozliczenie nakładów i wydatków.
Czy wniosek o dział spadku może być uwzględniony, jeśli wnioskodawczyni domaga się przyznania na wyłączną własność całej nieruchomości, a nie tylko swojego udziału spadkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest nieprawidłowo sformułowany, ponieważ wymagałby również wniosku o zniesienie współwłasności nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni domagała się przyznania na własność całej nieruchomości, a nie tylko udziałów spadkowych, co wymagałoby odrębnego postępowania o zniesienie współwłasności.
Czy wniosek o dział spadku po W. M. i J. M. jest zasadny, jeśli uczestnicy postępowania (S. M. (1) i inni) nie są ich bezpośrednimi spadkobiercami, lecz dziedziczyli po ich zmarłym synu I. M.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek jest przedwczesny, ponieważ konieczne jest uwzględnienie spadku po I. M. w postępowaniu o dział spadku po jego rodzicach.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skoro uczestnicy postępowania dziedziczyli po I. M., to dział spadku po jego rodzicach musi uwzględniać również spadek po I. M., co czyni wniosek obejmujący tylko W. i J. M. niekompletnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| S. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| S. M. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. T. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| Z. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| Z. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| W. W. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| I. M. | osoba_fizyczna | zmarły spadkobierca/darowiznobiorca |
| W. M. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| J. M. | osoba_fizyczna | spadkodawczyni |
| T. M. | osoba_fizyczna | zmarły spadkobierca |
| Z. M. (2) | osoba_fizyczna | zmarły spadkobierca |
| Z. M. (3) | osoba_fizyczna | zmarła spadkobierczyni |
| A. S. | osoba_fizyczna | zmarły spadkobierca |
| G. M. | osoba_fizyczna | zmarły spadkobierca |
Przepisy (21)
Główne
k.p.c. art. 506
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie nieprocesowe wszczyna się na wniosek, a sąd może wszcząć je z urzędu tylko w przypadkach wskazanych w ustawie.
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wniosek powinien zawierać dokładnie określone żądanie.
k.c. art. 922 § 1
Kodeks cywilny
Spadek stanowi ogół praw i obowiązków majątkowych należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci.
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.c. art. 1037
Kodeks cywilny
Dział spadku może nastąpić na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami lub na mocy orzeczenia sądu.
k.r.o. art. 43 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżonkowie mają od chwili ustania wspólności ustawowej równe udziały w majątku objętym tą wspólnością.
k.p.c. art. 567 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania o podział majątku wspólnego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu w sprawach o dział spadku.
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ustala skład i wartość spadku.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące pozwu stosuje się odpowiednio do wniosków w postępowaniu nieprocesowym.
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może żądać sprzedaży rzeczy ruchomej, aby uzyskana z niej suma podzielona została między współwłaścicieli według przepisów o sprzedaży wspólnego mienia.
k.c. art. 212
Kodeks cywilny
Jeżeli rzeczy jest podzielna, współwłaściciele mogą żądać jej podziału.
k.c. art. 1039 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli w skład spadku wchodzi nieruchomość obciążona długiem, który może być zaspokojony z tej nieruchomości, to zamiast działu spadku może nastąpić podział tej nieruchomości.
k.c. art. 1040
Kodeks cywilny
Jeżeli darowizna uczyniona przez spadkodawcę za jego życia miała na celu pokrzywdzenie uprawnionych do zachowku, to darowizna ta może być zaliczona na schedę spadkową.
k.c. art. 1041
Kodeks cywilny
Jeżeli darowizna uczyniona przez spadkodawcę za jego życia miała na celu pokrzywdzenie uprawnionych do zachowku, to darowizna ta może być zaliczona na schedę spadkową.
k.c. art. 1042 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli darowizna uczyniona przez spadkodawcę za jego życia miała na celu pokrzywdzenie uprawnionych do zachowku, to darowizna ta może być zaliczona na schedę spadkową.
k.c. art. 1070
Kodeks cywilny
Jeżeli w skład spadku wchodzi udział spadkodawcy w majątku objętym małżeńską wspólnością ustawową, do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego.
k.r.o. art. 45 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na jego majątek osobisty lub odwrotnie.
k.r.o. art. 45 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Roszczenia z tytułu wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na majątek osobisty lub odwrotnie mogą być dochodzone w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
k.p.c. art. 618 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo własności, o to, czy rzeczy są podzielne, o to, czy podział jest dopuszczalny i o to, jakie są udziały w nieruchomości.
Dz.U. 2010 nr 90 poz. 594 z późn. zm. art. 113 § 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może w uzasadnionych wypadkach odstąpić od zasady ponoszenia kosztów przez strony i obciążyć nimi Skarb Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o dział spadku jest przedwczesny z uwagi na konieczność przeprowadzenia podziału majątku wspólnego zmarłego I. M. i jego żony S. M. (1). • Nie można ustalić składu i wartości spadków po W. M. i J. M. bez wcześniejszego podziału majątku wspólnego. • Wnioskodawczyni domagała się przyznania na wyłączną własność całej nieruchomości, co wymagałoby również wniosku o zniesienie współwłasności. • Uczestnicy postępowania nie są bezpośrednimi spadkobiercami W. i J. M., lecz dziedziczyli po ich zmarłym synu I. M., co wymaga uwzględnienia spadku po I. M.
Godne uwagi sformułowania
Uszło uwadze wnioskodawczyni, że wniosła ona o przyznanie jej na własność całej nieruchomości zabudowanej [...], a nie udziałów w spadkowej nieruchomości. • Najistotniejsze było jednak to, że uczestnicy postępowania [...] nie są spadkobiercami jako dalsi zstępni po W. M. i J. M., bowiem w chwili śmierci spadkodawców I. M. dochodził skutecznie do dziedziczenia. • Dopóki nie zostanie więc przesądzone jakie są ostatecznie udziały spadkodawców w majątku wspólnym dopóty nie jest możliwe ustalenie przez Sąd spadku, w myśl dyspozycji przepisu artykułu 684 k.p.c. , składu i wartości spadków, skoro równe udziały małżonków w majątku wspólnym są do tej chwili hipotetyczne. • Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności uznać należy za niedopuszczalne modyfikowanie przez Sąd rozpoznający sprawę treści żądania zawartego we wniosku inicjującym sądowe postępowanie nieprocesowe.
Skład orzekający
Leszek Kawecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wnioskowanie o przedwczesności wniosku o dział spadku w sytuacji, gdy w skład spadku wchodzi majątek objęty wspólnością ustawową małżeńską, a nie przeprowadzono podziału tego majątku wspólnego. Podkreślenie konieczności prawidłowego określenia żądania we wniosku o dział spadku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wielostopniowego dziedziczenia i wspólności majątkowej małżeńskiej zmarłego spadkobiercy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań spadkowych, zwłaszcza gdy w grę wchodzi wielostopniowe dziedziczenie i wspólność majątkowa. Oddalenie wniosku z powodu formalnych i proceduralnych uchybień jest pouczające dla praktyków.
“Dział spadku: Dlaczego Twój wniosek może zostać oddalony z powodu błędów formalnych?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.