I NS 824/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kole oddalił wniosek o stwierdzenie nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia, uznając, że korzystanie z nieruchomości przez poprzedników prawnych wnioskodawcy opierało się na tytule administracyjnoprawnym, a nie na posiadaniu prowadzącym do zasiedzenia.
Wnioskodawca (...) S.A. domagał się stwierdzenia nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia, wskazując na korzystanie z nieruchomości od 1987 roku. Sąd Rejonowy w Kole oddalił wniosek, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego z 2014 roku (III CZP 87/13). Sąd uznał, że korzystanie z nieruchomości przez poprzedników prawnych wnioskodawcy, którzy posiadali decyzje administracyjne zezwalające na posadowienie i eksploatację urządzeń, nie stanowiło posiadania prowadzącego do zasiedzenia. W konsekwencji oddalono wniosek i zasądzono koszty postępowania od wnioskodawcy na rzecz uczestników.
Sąd Rejonowy w Kole rozpatrzył wniosek (...) S.A. o stwierdzenie nabycia służebności przesyłu w drodze zasiedzenia na nieruchomości stanowiącej własność uczestników postępowania. Wnioskodawca twierdził, że on i jego poprzednicy prawni, w tym Skarb Państwa, korzystali z nieruchomości w sposób ciągły od 1987 roku, co uzasadniałoby nabycie służebności przez zasiedzenie. Sąd, powołując się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, w szczególności uchwałę z dnia 8 kwietnia 2014 r. (III CZP 87/13), uznał, że posiadanie służebności oparte na decyzjach administracyjnych wydanych na podstawie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości (art. 35 ustawy z 1966 r., art. 70 ustawy z 1985 r., art. 124 ustawy z 1997 r.) nie prowadzi do nabycia służebności przez zasiedzenie. Sąd podkreślił, że takie korzystanie z nieruchomości nie jest posiadaniem przeciwko właścicielowi, lecz wykonywaniem uprawnień wynikających z decyzji administracyjnej, co wyklucza możliwość zasiedzenia. W związku z tym wniosek został oddalony. Sąd orzekł również o kosztach postępowania, zasądzając od wnioskodawcy na rzecz uczestników kwotę 494,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie służebności przesyłu oparte na decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości nie prowadzi do nabycia tej służebności w drodze zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego z 2014 roku (III CZP 87/13), zgodnie z którą wykonywanie uprawnień wynikających z decyzji administracyjnych (np. art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości) nie stanowi posiadania nieruchomości przeciwko właścicielowi, lecz jest wykonywaniem uprawnień ustawowych. Właściciel nieruchomości, na której urządzenia przesyłowe zostały legalnie zainstalowane na podstawie decyzji administracyjnej, nie może skutecznie przeciwstawić się działaniom przedsiębiorcy, co wyklucza możliwość zasiedzenia cywilnoprawnej służebności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Uczestnicy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | Wnioskodawca |
| T. S. | osoba_fizyczna | Uczestnik |
| K. S. (1) | osoba_fizyczna | Uczestnik |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | Poprzednik prawny Wnioskodawcy |
Przepisy (12)
Główne
u.z.t.w.n. art. 35 § ust. 1
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Podstawa wydania decyzji administracyjnych zezwalających na korzystanie z nieruchomości pod urządzenia przesyłowe.
Pomocnicze
k.c. art. 305(1)
Kodeks cywilny
Wprowadza pojęcie służebności przesyłu jako nowego rodzaju służebności.
k.c. art. 305(4)
Kodeks cywilny
Stosuje odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych do służebności przesyłu.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, można nabyć przez zasiedzenie; przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Dotyczy nabycia własności przez zasiedzenie, stosowany odpowiednio do służebności.
k.c. art. 175
Kodeks cywilny
Określa czas potrzebny do zasiedzenia, stosowany odpowiednio do służebności.
u.z.t.w.n. art. 35 § ust. 2
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Określa zakres uprawnień przedsiębiorcy korzystającego z urządzeń przesyłowych na podstawie decyzji administracyjnej.
u.g.g. art. 70 § ust. 1
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Analogiczny przepis do art. 35 u.z.t.w.n. dotyczący wywłaszczania.
u.g.n. art. 124 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Analogiczny przepis do art. 35 u.z.t.w.n. dotyczący wywłaszczania.
u.g.n. art. 124 § ust. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa wymóg umowy lub decyzji administracyjnej dla wejścia na nieruchomość w celu konserwacji urządzeń.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania w sprawach, gdzie interesy stron są sprzeczne.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Korzystanie z nieruchomości przez wnioskodawcę i jego poprzedników prawnych opierało się na tytule administracyjnoprawnym (decyzje administracyjne), a nie na posiadaniu prowadzącym do zasiedzenia. Posiadanie oparte na decyzji administracyjnej nie jest posiadaniem przeciwko właścicielowi, lecz wykonywaniem uprawnień ustawowych, co wyklucza zasiedzenie.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawca argumentował, że nieprzerwane korzystanie z nieruchomości od 1987 roku, w tym posadowienie linii energetycznej i słupa, spełnia przesłanki zasiedzenia służebności przesyłu. Wnioskodawca powoływał się na wcześniejsze postępowanie (sygn. I Ns (...)) jako przesłankowe stwierdzenie zasiedzenia.
Godne uwagi sformułowania
posiadanie służebności oparte na decyzji administracyjnej [...] nie prowadzi do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu. podmiot korzystający na ich podstawie z nieruchomości nie korzysta z nieruchomości przeciwko jej właścicielowi, lecz obok niego Działania przedsiębiorcy korzystającego z urządzeń przesyłowych, które legalnie postawił na cudzej nieruchomości w związku z wywłaszczeniem jej właściciela przez ograniczenie przysługującego mu prawa własności [...] nie są aktami posiadania cudzej nieruchomości, skierowane przeciwko jej właścicielowi, których wykonywanie mogłoby doprowadzić do zasiedzenia służebności cywilnoprawnej na jego nieruchomości.
Skład orzekający
Przemysław Strzelecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie oddalenia wniosku o zasiedzenie służebności przesyłu, gdy tytułem prawnym do korzystania z nieruchomości były decyzje administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy korzystanie z nieruchomości pod urządzenia przesyłowe opierało się na decyzjach administracyjnych wydanych na podstawie przepisów o wywłaszczeniu, a nie na umowie czy braku tytułu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zasiedzenia służebności przesyłu, a jej rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej uchwale Sądu Najwyższego, która precyzuje granice między posiadaniem administracyjnym a cywilnoprawnym.
“Decyzja administracyjna zamiast zasiedzenia: Kiedy energetyka nie może przejąć gruntu przez zasiedzenie?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 494 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I Ns 824/23 POSTANOWIENIE Koło, dnia 24 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Kole I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia Przemysław Strzelecki Protokolant: sekr. sąd. Anna Stasiak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. na rozprawie sprawy z wniosku (...) S.A. z siedzibą w K. przy udziale T. S. , K. S. (1) o stwierdzenie nabycia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu w drodze zasiedzenia postanawia: 1.
Oddalić wniosek. 2.
Kosztami postepowania obciążyć Wnioskodawcę i z tego tytułu zasądzić od (...) S.A. z siedzibą w K. na rzecz Uczestników kwotę 494,00 zł (czterysta dziewięćdziesiąt cztery złote) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się postanowienia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sędzia Przemysław Strzelecki UZASADNIENIE 1) (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. wystąpiła w dniu 1 grudnia 2023 r. (prezentata k. 3) do Sądu Rejonowego w Kole z wnioskiem o stwierdzenie, że Skarb Państwa, jako poprzednik prawny spółki pod firmą (...) S.A. z siedzibą w K. , wpisaną przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego REGON (...) , nabył z mocy prawa w drodze zasiedzenia, z dniem 4 listopada 1987 roku służebność gruntową o treści służebności przesyłu obciążającą nieruchomość, w postaci działki ewidencyjnej o numerze (...) , położonej w miejscowości (...) , w gminie O. , w powiecie (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kole, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , polegającą na nieodpłatnym i nieograniczonym w czasie prawie do posadowienia na nieruchomości, i utrzymywania posadowionych i przebiegających przez nieruchomość urządzeń: napowietrznej linii elektroenergetycznej NN 220 kV K. - S. (poprzednio (...) ) (zwanej dalej „linią elektroenergetyczną") oraz stanowiska słupowego nr 58, w celu: - przesyłania energii elektrycznej oraz prowadzenia jej eksploatacji zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz normami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska, w tym w granicach pasa technologicznego objętego służebnością gruntową o treści służebności przesyłu dokonywania czynności eksploatacyjnych, usuwania awarii, modernizacji i przebudowy urządzeń przesyłowych oraz likwidacji linii; - prawie dostępu, wejścia, przechodu i przejazdu (w tym sprzętem ciężkim), przy czym służebność może być wykonywana przez pracowników spółki pod firmą (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. lub następców prawnych tej Spółki oraz osób i podmiotów działających z upoważnienia Spółki w celu wykonania czynności, o których mowa powyżej, na części działki stanowiącej pas gruntu wyznaczony na mapie do celów prawnych na nieruchomości do zasiedzenia służebności sporządzonej przez wyznaczonego przez Sąd biegłego sądowego - uprawnionego geodetę, który to pas gruntu stanowi część działki pozostającą w pasie o szerokości 25 m w każdą stronę licząc od osi istniejącej linii. 2)
W uzasadnieniu stanowiska wskazano, iż wnioskodawca, a wcześniej jego poprzednicy prawni, w tym Skarb Państwa, korzystali z należącej do uczestników postępowania nieruchomości w celu przesyłu energii elektrycznej, tj. w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu, nieprzerwanie co najmniej od 1987 roku. Wobec powyższego, wnioskodawca wskazał, że przysługuje mu ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności gruntowej o treści służebności przesyłu, nabyte z mocy prawa przez zasiedzenie wskutek upływu czasu z dniem 4 listopada 1987 roku przez wnioskodawcę, jako posiadacza służebności w złej wierze. 3)
Wnioskodawca podkreślił, że wobec wybudowania urządzeń napowietrznej linii elektroenergetycznej NN 220 kV K. - S. w roku 1967, może zostać przyjęty okres 20 lat do zasiedzenia w złej wierze, ponieważ z dniem 1 stycznia 1965 r. weszły w życie przepisy Kodeksu Cywilnego , które uchylały dotychczasowy dekret z dnia 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe , a przepisy wprowadzające Kodeks Cywilny ( art. XLI § 1 i 2 ) i nakazywały liczyć bieg terminu zasiedzenia z dniem wejścia Kodeksu Cywilnego w życie, jeżeli termin zasiedzenia według kodeksu cywilnego jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych. W wyniku wprowadzenia kodeksu cywilnego skróceniu uległy terminy niezbędne do zasiedzenia nieruchomości z 20 do 10 lat (gdy posiadanie było oparte na dobrej wierze) i z 30 do 20 lat (gdy posiadanie cechowała zła wiara). Przy zastosowaniu tych przepisów nabycie przez poprzednika prawnego wnioskodawcy - Skarb Państwa służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu poprzez zasiedzenie nastąpiłoby już z dniem 4 listopada 1987 roku. 4)
W uzasadnieniu stanowiska przedstawiono także zakres korzystania z nieruchomości jako obszar o szerokości 50 m - po 25 m od osi linii elektroenergetycznej o napięciu znamionowym 220 kV po obu stronach linii, albowiem obszar ten stanowi pas technologiczny — jest to obszar niezbędny do posadowienia i prawidłowej eksploatacji urządzeń przesyłowych. Obszar ten wyznaczony jest poprzez właściwości techniczne linii elektroenergetycznej (jako obiektu budowlanego) związane z jej budową i użytkowaniem oraz jej oddziaływaniem na otoczenie. 5)
W treści wniosku inicjującego postepowanie wskazano nadto na następstwo prawne pomiędzy Zakładem (...) , a wnioskodawcą - (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w K. oraz fakt prowadzenia przed Sądem Rejonowym w Kole postępowania w sprawie I Ns (...) , w którym to postępowaniu doszło do przesłankowego stwierdzenia zasiedzenia służebności przesyłu. 6)
W piśmie z dnia 18 stycznia 2024 r. Uczestnicy wnieśli o oddalenie wniosku i zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników kosztów procesu. 7)
W stanowisku wskazano, że uczestnicy zostali pozbawieni w części możliwości merytorycznego udzielenia odpowiedzi na wniosek wobec faktu, iż część dokumentów pozostaje nieczytelna. Natomiast z czytelnej części kserokopii dokumentów załączonych do wniosku nie wynika by posadowienie słupa nastąpiło za zgodą poprzedników prawnych uczestników, ale nie ulega żadnej wątpliwości, iż uczestnicy postępowania zawsze kwestionowali prawa wnioskodawcy do użytkowania gruntu stanowiącego ich współwłasność. Odnosząc się do twierdzeń w zakresie prowadzonego postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns (...) podkreślono, że prowadzenie tamtego postępowania potwierdza, że uczestnicy postępowania nie wyrażali nigdy zgody na posadowienie i użytkowanie urządzeń elektroenergetycznych na gruncie stanowiącym ich współwłasność. Uczestnicy podnieśli, iż ustalenia Sądu poczynione w wymienionej sprawie w przedmiocie nabycia przez wnioskodawcę prawa własności służebności przesyłu nie są wiążące dla Sądu w niniejszej sprawie, a przede wszystkim utraciły swoją zasadność przy uwzględnieniu norm prawa wynikających z aktualnie obowiązującego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Uczestnicy zakwestionowali również fakt następstwa prawnego wnioskodawcy w zakresie posiadania służebności gruntowej o treści służebności przesyłu, albowiem wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, wnioskodawca faktycznie następstwa prawnego nie wykazał. 8)
Na zakończenie merytorycznego stanowiska wnioskodawcy postawili zarzut oparty na treści art. 5 k.c. , bowiem uznali za sprzeczne ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem i zasadami współżycia społecznego żądanie ustanowienia służebności przesyłu poprzez zasiedzenie tego prawa bez stosownego wynagrodzenia dla właściciela gruntu. 9)
W piśmie z dnia 15 lutego 2024 r., stanowiącym replikę na stanowisko uczestników, wnioskodawca wskazał, iż pogląd wyrażony w postępowaniu w sprawie o sygn. akt III CZP 108/22, jest wyłącznie jednym z wielu różnych stanowisk jakie Sądy, w tym Sąd Najwyższy, zajmują i zajmowały w kwestii dopuszczalności stwierdzenia zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu. Z uwagi na to, że postanowienie to jak na razie jest jedynym i odosobnionym orzeczeniem, w którym Sąd Najwyższy opowiedział się za wspomnianym powyżej stanowiskiem, to nieuprawnione jest stwierdzenie wnioskodawcy, iż doszło ostatnio do całkowitego zwrotu w poglądach Sądu Najwyższego, w kwestii możliwości uwzględnienia do okresu posiadania niezbędnego do zasiedzenia służebności przesyłu czasu posiadania służebności gruntowej. 10)
Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2024 r. pełnomocnik wnioskodawcy oświadczył, iż decyzje o których mowa treści pkt 2 lit. f, i petitum wniosku stanowią prawną podstawę do zajęcia pasa gruntu będącego własnością poprzedników prawnych uczestników, w tym do przeprowadzenia budowy linii oraz na wejście na teren przy budowie oraz dostęp do przewodów w celu dokonywania czynności w związku z ich konserwacją. 11)
W piśmie z dnia 6 maja 2024 r. uczestnicy podtrzymali dotychczasowe stanowisko uzupełniając je jednak o twierdzenie dotyczące brakiem związania Sadu w niniejszej sprawie ustaleniami i oceną prawną które zadecydowały o oddaleniu wniosku o ustanowienie służebności przesyłu prowadzonej (pomiędzy tymi samymi uczestnikami) z uwagi na uwzględnienie zarzutu zasiedzenia. Sąd ustalił, co następuje: 12)
Uczestnicy K. S. (1) i T. S. są właścicielami, w ramach ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, nieruchomości położonej w województwie (...) gmina O. oznaczonej numerem geodezyjnym (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kole V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . 13)
Nieruchomość ta została przekazana na rzecz T. S. mocą umowy darowizny z dnia 21 grudnia 2011 r. sporządzonej przed notariuszem A. P. w formie aktu notarialnego Rep. A nr (...) . Następnie mocą umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w dniu 14 kwietnia 2017 r. przed notariuszem D. J. w formie aktu notarialnego Rep. A nr (...) , Strony rozszerzyły wspólność ustawową małżeńską na składnik stanowiący majątek osobisty T. S. . 14)
Przed nabyciem nieruchomości przez T. S. , właścicielem nieruchomości byli jego rodzice, tj. A. S. i Z. S. . Wcześniej natomiast nieruchomość była własnością K. i K. S. (2) . Dowód: - odpis zupełny z księgi wieczystej numer (...) k. 17-33; - zeznania świadka Z. S. k 290 (protokół z dnia 10 lipca 2024r. 00:04:50) 15)
Przez powyższą nieruchomość oznaczoną numerem geodezyjnym (...) przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna NN 220 kV K. – S. (dawniej K. – M. ). 16)
Na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym (...) posadowiony jest słup energetyczny oznaczony numerem 58. 17)
Właścicielem i użytkownikiem tej linii jest Wnioskodawca – (...) S.A. z siedzibą w K. . Dowód: - bezsporne; - zapis aktualnego obrazu (zrzut ekranu) k. 35 18)
Linia energetyczna biegnąca nad działką Uczestników została posadowiona na podstawie: a.
decyzji z dnia 13 grudnia 1963 r. wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. , mocą której zezwolono Biuru (...) w Ł. na przeprowadzenie przewodów nadziemnych służących do przesyłania energii elektrycznej oraz innych urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z tych przewodów zgodnie z akceptacją Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia 29 stycznia 1965 r. a.
decyzji z dnia 20 stycznia 1966 r. wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. , mocą której zezwolono Biuru (...) w Ł. na przeprowadzenie napowietrznej linii energetycznej wysokiego napięcia 220 kV K. – M. ( W. ) na słupach kratowych zgodnie z akceptacją Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł. z dnia 22 czerwca 1965 r. b.
decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia 7 kwietnia 1966 r. Dowód: - decyzja z dnia 13 grudnia 1963 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. k. 36v - 37; - decyzja z dnia 20 stycznia 1966 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. k. 38v - 39; - decyzja z dnia 7 kwietnia 1966 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. k. 42- 42v. 19)
W dniu 18 października 1967 r. doszło do czynności technicznego odbioru robót budowlanych linii 220 kV K. M. na odległości od słupa numer 1 do słupa numer 124. 20)
W dniu 4 listopada 1967 roku zostały zatwierdzone protokoły odbioru linii 220 kV K. M. . Dowód: - protokół z odbioru technicznego linii 220 kV K. M. na odległości od słupa numer 1 do słupa numer 124 k. 45 – 46v. - Dalekopis nr 567/67 z dnia 4 listopada 1967 roku k. 50 21)
Decyzją z dnia 7 kwietnia 1966 r. numer SW.II-7/24/66 Prezydium powiatowej Rady Narodowej w K. na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1966 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości zezwoliło osobnom upoważnionym przez zakłady (...) na dostęp do przewodów linii napowietrznej 220 kv K. – M. w celu dokonywania czynności związanych z ich konserwacją. Równocześnie zobowiązano Zakłady (...) do dokonania opisu szkód wyrządzonych właścicielom nieruchomości w związku z wejściem na teren objęty zezwolenie. Dowód: - decyzja z dnia 7 kwietnia 1966 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. k. 42- 42v. 22)
W okresie budowy linii jak również po jej oddaniu do użytkowania poprzednicy prawni Uczestników nie sprzeciwiali się budowie oraz eksploatacji urządzeń posadowionych na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym (...) . Dowód: - zeznania świadka Z. S. k 291 (protokół z dnia 10 lipca 2024r. 00:04:50) 23)
Pracownicy poprzedników prawnych Wnioskodawcy każdorazowo przed wejściem na teren nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym (...) pytali o zgodę ówczesnych właścicieli gruntu. Prace konserwatorskie odbywały się 2 – 3 razy w roku. Dowód: - zeznania świadka Z. S. k 291 (protokół z dnia 10 lipca 2024r. 00:04:50) 24)
Linia napowietrzna wraz z słupem jest cały czas użytkowana, jest doglądana i poddawana okresowym konserwacjom. Mocą decyzji z dnia 9 listopada 2016 r. w sprawie GN. (...) .3.2016 Starosta K. zobowiązał T. S. do udostępnienia nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym (...) w celu wykonania prac polegających na naprawie i zabezpieczeniu fundamentów słupa numer 58 linii elektroenergetycznej 220 kV relacji K. – S. oraz wykonania pomiarów rezystencji uziemień i skuteczności ochrony przeciwporażeniowej, a także ewentualnej ich naprawie. W decyzji określono, że obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu osobom upoważnionym przez (...) S.A. wstępu na teren działki numer (...) . Dowód: - decyzja Starosty K. numer GN. (...) .3.2016 z dnia 9 listopada 2016 r. k. 282 – 283. 25)
W 1994 r. doszło do wymiany przewodów odgromowych, która łączyła się z wejściem na stanowisko słupa numer 58 posadowionego na nieruchomości oznaczonej numerem (...) W 2004 roku miało miejsce malowanie konstrukcji słupa numer 58. Dowód: - zeznania świadka M. C. k. 268 – 269v 00:28:41 protokół z dnia 5 czerwca 2024 r. 26)
Wnioskodawca oraz jej poprzednicy prawni od chwili rozpoczęcia budowy linii oraz słupa, korzystali z linii elektroenergetycznej, w tym wykonywali czynności konserwatorskie, eksploatacyjne oraz modernizacyjne w oparciu o tytuł administracyjnoprawny w postaci decyzji wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1966 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Dowód: - zeznania świadka M. C. k. 268 – 269v 00:28:41 protokół z dnia 5 czerwca 2024 r. 27)
Pierwotnie linia energetyczna znajdująca się na działce uczestników w dacie wybudowania linii stanowiła majątek przedsiębiorstwa państwowego - Zakład (...) . 28)
Następnie po likwidacji Zakładu (...) eksploatację linii przejął Zakład (...) na mocy zarządzenia numer 16 Naczelnego Dyrektora Zjednoczenia (...) z dnia 12 sierpnia 1975 r. 29)
Przedsiębiorstwo to przekształcone zostało następnie w przedsiębiorstwo państwowe o nazwie C. (...) , na mocy zarządzenia nr 2/ O. Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 14 lutego 1985 roku w sprawie zmiany nazw zakładów energetycznych. 30)
W 1985 r. dokonano zmiany nazwy Zakłady (...) na Zachodni O. Energetyczny. W 1998 r. dokonano podziału Zachodniego O. Energetycznego, w wyniku którego powstał Zakład (...) z siedzibą w K. . 31)
Zarządzeniem nr 182/ O. /93 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 9 lipca 1993 roku w sprawie podziału przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą Zakład (...) w K. w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, dokonano podziału tego przedsiębiorstwa, w celu wniesienia przez Skarb Państwa zorganizowanej części mienia przedsiębiorstwa do spółki akcyjnej (...) S.A w W. . 32)
W 2007 roku doszło do wydzielenia ze spółki (...) S.A. spółki będącej operatorem systemu przesyłowego odpowiedzialnej za przesył wysokich napięć na terenie całego kraju. W dniu 5 grudnia 2007 roku walne zgromadzenie spółki (...) S.A. w W. podjęło uchwałę o udziale przedmiotowej spółki w podziale spółki (...) S.A. (zmiana nazwy spółki (...) S.A. nastąpiła w dniu 24 października 2007 roku). Zgodnie z planem podziału (...) S.A. miała przejąć część majątku (...) S.A. , w tym linię energetyczną 220 kV relacji P. - C. . Przejęcie tego majątku nastąpiło z dniem wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego podwyższenia kapitału zakładowego spółki (...) S.A. tj. z dniem 28 grudnia 2007 roku. Linia ta składała się z trzech środków trwałych i figurowała pod numerem 660, 734 oraz 735 Tabeli nr 4a - załącznika do planu podziału spółki (...) S.A. w W. . 33)
W dniu 11 grudnia 2008 roku spółka (...) S.A. zmieniła firmę na (...) S.A. Kolejna zmiana nazwy nastąpiła w 2013 roku i obecna nazwa tej spółki brzmi (...) S.A. Dowód: - Zarządzenie nr 2/ O. . Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 14 lutego 1985 r. k. 64 – 65; - Zarządzenie nr 16 Naczelnego Dyrektora Zjednoczenia (...) z dnia 12 sierpnia 1975 r. k. 70 – 79v; - Protokół z prac komisji do spraw przekazania przejęcia linii i stacji najwyższych napięć z dnia 22 lipca 1993 roku k. 80 – 82 v - ogłoszenie M. Sądowy i Gospodarczy k. 103 107v; - Postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w W. Wydziału XII (...) Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 24 października 2007 r. sygn. sprawy WA.XII NS-REJ. KRS/(...) k. 108 - Protokół z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki pod firmą (...) S.A. z/s w W. z dnia 5 grudnia 2007 r. sporządzony w formie aktu notarialnego przez notariusza P. R. A Nr (...) k. 94 – 102 - Postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w W. Wydziału XII (...) Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. sprawy: WA.XII NS-REJ. KRS/(...) k. 109 - Postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy XIV Wydział Gospodarczy KRS z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. sprawy: WA.XIV NS-REJ. KRS/(...) k. 110 - Odpis pełny z KRS dot. Wnioskodawcy k. 111 - 114 Sąd dokonał następującej oceny dowodów: 34)
Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy oraz zeznaniach świadków i przesłuchaniu Stron. 35)
Wskazane wyżej dokumenty uznano za przydatne dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ich prawdziwość i autentyczność co do zasady nie była kwestionowana przez strony postępowania, jak również Sąd nie znalazł podstaw, aby czynić to z urzędu. Należy zaznaczyć natomiast, że uczestnicy kwestionowali czytelność przedłożonych dokumentów. Odnotowania wymaga jednak, że dokumenty nieczytelne nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych, albowiem pozostawały bez znaczenia dla rozstrzygnięcia istoty sprawy. 36)
Z tych przyczyn, zebranym w sprawie dokumentom Sąd przypisał znaczenie, jakie wynika z art. 245 k.p.c. i z art. 243 1 k.p.c. w zw. z art. 245 k.p.c. w przypadku kopii dokumentów i wydruków, w których było możliwe ustalenie ich wystawców. 37)
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadkowi Z. S. w zakresie, w jakim wskazywał on, że dostęp do słupa od chwili jego budowy był ograniczony poprzez ogrodzenie, albowiem w tym zakresie nie koresponduje to z przesłuchaniem Stron, gdzie wskazywano, że poszerzenie ogrodzenia nastąpiło w 2018 roku. 38)
Na podst. art. 235 2 § 1 pkt 2 Sąd pominął wniosek o przeprowadzenie dowodu z: a.
opinii biegłego zgodnie z pkt 4 petitum wniosku z 28.11.2023 r. (data pisma) b.
opinii biegłego zgodnie z pkt 5 petitum wniosku z dnia 28.11.2023 r. (data pisma) c.
dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy I Ns 714/16 tut. Sądu. 39)
Zdaniem Sądu przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety celem sporządzenia map przedmiotowych działek z zaznaczonym przebiegiem linii elektroenergetycznej i odpowiednim pasem technologicznym o szerokości 50 m tj. po 25 metrów w każdą stroną licząc od osi linii NN 220 kV K. – S. było zbędne z uwagi na nieudowodnienie roszczenia co do zasady i jako takie zmierzałoby do przedłużenia postępowania w sprawie. 40)
Podobnie za bezcelowe uznać należało przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu projektowania i wykonywania elektroenergetycznych robót budowlanych polegających na budowie sieci elektroenergetycznych w celu ustalenia faktu daty wybudowania linii elektroenergetycznej zlokalizowanej na nieruchomości uczestników postępowania, okresu korzystania z linii przez wnioskodawcę i jego poprzedników prawnych, sposobu korzystania z nieruchomości uczestników postępowania i obszaru gruntu jaki jest do tego niezbędny, zakresu czynności wykonywanych w ramach służebności gruntowej o treści służebności przesyłu. Fakty te bowiem były co do zasady niesporne, a wynikały nadto z przedłożonych do akt sprawy dokumentów. 41)
Sąd pominął wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy I Ns (...) , albowiem zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2022 r. w sprawie III CZP 23/22 wskazano, iż w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu sąd nie jest związany ustaleniami i oceną prawną, które zadecydowały o prawomocnym oddaleniu wniosku o ustanowienie tej służebności w sprawie między tymi samymi uczestnikami z uwagi na uwzględnienie zarzutu jej zasiedzenia. Przeprowadzenie dowodu z dokumentów prowadziłoby jedynie do powielenia materiału dowodowego zgromadzonego w niemniejszej sprawie. Sąd zważył, co następuje: 42)
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. 43)
Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie objęto kwestię nabycia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność Uczestników o numerze 162/2, położonej w miejscowości (...) , w gminie O. , w powiecie (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kole, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW (...) , polegającą na nieodpłatnym i nieograniczonym w czasie prawie do posadowienia na nieruchomości, i utrzymywania posadowionych i przebiegających przez nieruchomość urządzeń: napowietrznej linii elektroenergetycznej NN 220 kV K. - S. (poprzednio (...) ) (zwanej dalej „linią elektroenergetyczną") oraz stanowiska słupowego nr 58, w celu: - przesyłania energii elektrycznej oraz prowadzenia jej eksploatacji zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz normami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska, w tym w granicach pasa technologicznego objętego służebnością gruntową o treści służebności przesyłu dokonywania czynności eksploatacyjnych, usuwania awarii, modernizacji i przebudowy urządzeń przesyłowych oraz likwidacji linii; - prawie dostępu, wejścia, przechodu i przejazdu (w tym sprzętem ciężkim). 44)
Na wstępie należy wskazać, że z dniem 3 sierpnia 2008 r. weszły w życie przepisy o służebności przesyłu ( art. 305 1 - art. 305 4 k.c. ) wprowadzone ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 731). Przepisami tymi wprowadzony został nowy, trzeci - obok służebności gruntowych i służebności osobistych - rodzaj służebności, zdefiniowany w art. 305 1 k.c. Zgodnie z art. 305 1 k.c. nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. , prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. , właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu ( art. 305 3 § 2 k.c. ). Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych ( art. 305 4 k.c. ). Służebność przesyłu, w przeciwieństwie do służebności gruntowej, nie została powiązana z nieruchomością władnącą. Ma ona na celu umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem, a zatem, które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa ( art. 55 1 k.c. ). Ustanowienie służebności przesyłu następuje na rzecz przedsiębiorcy, a jej nabycie w drodze zasiedzenia następuje przez przedsiębiorcę, a nie na rzecz właściciela nieruchomości władnącej lub przez takiego właściciela (zob. uchwała SN z 23 marca 2016 r., III CZP 101/15, OSNC 2017/2/18). Zasiedzenie służebności przesyłu oraz służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu 45)
Na podstawie art. 292 k.c. w związku z art. 305 4 k.c. służebność przesyłu, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, można nabyć przez zasiedzenie; przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. Również przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu (wejściem w życie art. 305 1 -305 4 k.c. ) dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa (uchwała SN z 7 października 2008 r., III CZP 89/08, Lex nr 458125). W takim wypadku - gdy nabycie służebności w drodze zasiedzenia nastąpiło przed 3 sierpnia 2008 r. -następowało to na podstawie art. 145 k.c. w zw. z art. 292 k.c. stosowanych przez analogię. Jeśli nabycie służebności nie nastąpiło przed tą datą, wówczas okres występowania na nieruchomości stanu faktycznego odpowiadającego treści służebności przesyłu przed wejściem w życie art. 305 1 -305 4 k.c. należy doliczyć do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia tej służebności. Innymi słowy okres posadowienia instalacji przed 3 sierpnia 2008 r. dolicza się do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia tej służebności (uchwała SN z 22 maja 2013 r., III CZP 18/13, OSNC 2013/12/139). Przesłanki nabycia 46)
Przesłanki nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie są następujące: a.
stabilne, nieprzypadkowe posiadanie służebności w zakresie odpowiadającym treści służebności, które nie jest oparte na stosunku administracyjnym, obligacyjnym, nieformalnej umowie lub grzecznościowym zezwoleniu właściciela (art. 172 k.c. w zw. z art. 292 k.c.; zob. uzasadnienie uchwały (7) SN z 9 sierpnia 2011 r., III CZP 10/11, OSNC 2011/12/129; wyrok SN z 31 stycznia 1967 r., III CR 270/66; uchwała (7) SN z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13, OSNC 2014/7-8/68); b.
upływ czasu, którego długość zależy od dobrej lub złej wiary posiadacza służebności w chwili, gdy posiadacz przystąpił do korzystania z trwałego i widocznego urządzenia, a którego bieg ocenia się stosując odpowiednio przepisy o przedawnieniu roszczeń ( art. 172 k.c. w zw. z art. 175 k.c. w zw. z art. 292 k.c. ; postanowienie SN z 14 czerwca 2005 r., V CK 700/04, Lex nr 301799); c.
istnienie trwałego i widocznego urządzenia wykonanego przez posiadacza nieruchomości w zakresie służebności, przez które należy rozumieć trwałą postać widocznego przedmiotu będącego rezultatem świadomego działania człowieka, który ponadto odpowiada treści służebności pod względem gospodarczym, sporządzonego na obcej nieruchomości lub co najmniej wkraczającego w jej sferę; przy tym urządzenie widoczne to urządzenie postrzegalne dla każdego przeciętnego uczestnika obrotu, a podziemne urządzenia przesyłowe również spełniają przesłankę widoczności, jeżeli z innych łatwo dostępnych danych wynika niewątpliwie, że istnieją ( art. 292 k.c. ; uchwała (7) SN z 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13, OSNC 2014/7-8/68; postanowienie SN z 15 kwietnia 2016 r., I CSK 226/15, Lex nr 2041759). 47)
Urządzenia przesyłowe, których dotyczył wniosek w niniejszym postępowaniu zostały posadowione w 1967 r. na nieruchomości o numerze 162/2, położonej w miejscowości (...) , w gminie O. , w powiecie (...) , dla której Sąd Rejonowy w Kole, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Po ich wybudowaniu przedsiębiorstwo rozpoczęło korzystanie z urządzeń w ten sposób, że przy ich użyciu dostarczało energię elektryczną. Od tego czasu urządzenia były nieprzerwanie użytkowane przez poprzedników prawnych (...) S.A. Urządzenia te były niewątpliwie trwałe. Były naniesione na mapach i planach załączonych do akt, a także widoczne na gruncie dla przeciętnego obserwatora z uwagi chociażby na fakt istnienia słupa numer 58 o znacznej wielkości. 48)
W sprawie nie budziło więc wątpliwości, że opisane wyżej urządzenia zostały posadowione przez poprzedników prawnych wnioskodawcy, a następnie były wykorzystywane w sposób trwały, stabilny i widoczny dla otoczenia, w szczególności dla każdoczesnego właściciela nieruchomości. 49)
Rozważenia wymagała zatem kwestia czy korzystanie z urządzeń oraz z nieruchomości uczestników miało charakter posiadania prowadzącego do nabycia służebności w drodze zasiedzenia. Posiadanie służebności 50)
Należy mieć jednak na uwadze, iż zgodnie z uznanym za wiarygodny materiałem dowodnym, Wnioskodawca, jak i jego poprzednicy prawny korzystali z nieruchomości uczestników na podstawie decyzji 7 kwietnia 1966 r. numer SW.II-7/24/66 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1966 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. 51)
W uchwale z dnia 20 stycznia 2010 r., III CZP 116/09 (OSNC-ZD 2010, nr 3, poz. 92), Sąd Najwyższy wskazał, że decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu jest tytułem prawnym do stałego korzystania z nieruchomości, której dotyczy. Rodzi to pytanie, czy przedsiębiorstwo korzystające z urządzeń przesyłowych wykonujące uprawnienia przewidziane w art. 35 ust. 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości może być jednocześnie posiadaczem nieruchomości w zakresie służebności przesyłu, ze skutkiem w postaci możliwości nabycia tej służebności przez zasiedzenie. Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego 52)
Tym zagadnieniem zajął się Sąd Najwyższy, który w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 8 kwietnia 2014 r. wydanej w sprawie o sygn.. akt III CZP 87/13 wskazał, iż wykonywanie uprawnień w zakresie wynikającym z decyzji wydanej na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania, stanowiącej tytuł prawny do ich wykonywania, nie prowadzi do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu. 53)
Uzasadniając takie stanowisko, SN wskazuje, że podmiot korzystający na ich podstawie z nieruchomości nie korzysta z nieruchomości przeciwko jej właścicielowi, lecz obok niego, a właściciel przez okres obowiązywania decyzji nie ma możliwości przeciwdziałania korzystania z nieruchomości w sposób odpowiadający służebności [por. uchw. SN (7) z 8.4.2014 r., III CZP 87/13, L. ; post. SN z 7.5.2014 r., II CSK 471/13, L. ; post. SN z 15.10.2014 r., V CSK 276/12, L. ; post. SN z 21.1.2015 r., IV CSK 203/14, L. ; post. SN z 30.1.2015 r., III CSK 123/14, L. ; post. SN z 13.1.2016 r., V CSK 224/15, L. ]. W doktrynie podniesiono, że w stanach faktycznych, które były przedmiotem orzekania w powyżej powołanych rozstrzygnięciach SN, wątpliwości może budzić wola przedsiębiorcy korzystania we własnym interesie z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności ze względu na publicznoprawny charakter tytułu do sprawowania faktycznego władztwa nad nieruchomością [por. I. S. , Stan prawny nieruchomości zajętej przez linię energetyczną. Glosa do uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 8.04.2014 r. (III CZP 87/13), PS 2015, Nr 10, s. 118–119]. 54)
Odnotować należy, że we wcześniejszym orzecznictwie prezentowany był również pogląd przeciwny, zgodnie z którym objęcie przez przedsiębiorstwo państwowe cudzej nieruchomości w trybie art. 35 ust. 1 ustawy z 12 marca1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania w celu budowy urządzeń przesyłowych uzasadnia przyjęcie dobrej wiary tego przedsiębiorstwa jako posiadacza służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu (tak: post. SN z 17.12.2008 r., I CSK 171/08, L. ; post. SN z 21.2.2013 r., I CSK 354/12, L. ). 55)
Pogląd ten jednak uznać należy za nieobowiązujący, albowiem uchwała SN (7) z 8 kwietnia 2014 r. (III CZP 87/13) wyznacza obecnie dalszą praktykę orzeczniczą. Sąd podziela stanowisko wyrażone w uchwale III CZP 87/13, albowiem wyjaśnia ona w sposób kompletny wątpliwości wyrażane dotychczas, a nadto została ona przyjęta w doktrynie. 56)
Nauka prawa wskazuje bowiem, rozszerzając pogląd Sądu Najwyższego, iż decyzja mająca podstawę w art. 35 ust. 1 ustawy z 12 marca1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania (dalej jako u.z.t.w.n.), a nadto w aktach późniejszych, tj. art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (dalej jako u.g.g.) oraz art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) wywołuje trwałe skutki nie tylko w tym sensie, że nie można ich dowolnie odwrócić, ale i w tym sensie, że nie konsumują się one przez jedno doniosłe dla obrotu prawnego zdarzenie (jak np. w typowym wywłaszczeniu – odjęcie prawa własności). Decyzja ta prowadzi do wywłaszczenia właściciela nieruchomości przez trwałe ograniczenie jego prawa. Zakres uprawnień, jakie przysługują przedsiębiorcy przesyłowemu po wydaniu w stosunku do właściciela nieruchomości decyzji na podstawie art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n. ( art. 70 ust. 1 u.g.g. i art. 124 ust. 1 u.g.n.) determinowała i determinuje ustawa (art. 35 ust. 2 u.z.t.w.n. i art. 70 ust. 2 u.g.g.), a od dnia 1 sierpnia 1998 r., tylko co do wejścia na nieruchomość w celu przeprowadzenia konserwacji urządzeń, musi on mieć podstawę w umowie z właścicielem lub w decyzji administracyjnej (art. 124 ust. 6 u.g.n.). Działania przedsiębiorcy korzystającego z urządzeń przesyłowych, które legalnie postawił na cudzej nieruchomości w związku z wywłaszczeniem jej właściciela przez ograniczenie przysługującego mu prawa własności, polegające na wstępie na tę nieruchomość i podejmowanie w stosunku do własnych urządzeń działań koniecznych dla zapewnienia im sprawności technicznej, jest wykonywaniem uprawnień zagwarantowanych takiemu przedsiębiorcy w ustawie (art. 35 ust. 2 u.z.t.w.n. i art. 70 ust. 2 u.g.g.), albo w decyzji, dla której podstawę tworzy art. 124 ust. 6 u.g.n. Nie są to akty posiadania cudzej nieruchomości, skierowane przeciwko jej właścicielowi, których wykonywanie mogłoby doprowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej, w zakres której wchodziłoby uprawnienia do wykonywania w stosunku do nieruchomości takich działań, na które przedsiębiorcy pozwalają ustawy wywłaszczeniowe. Ograniczony w przysługującym mu prawie własności właściciel nieruchomości na podstawie zewnętrznych cech władztwa manifestowanego nad jego nieruchomością przez przedsiębiorcę korzystającego z urządzeń przesyłowych nie jest w stanie odróżnić, czy przedsiębiorcy w jego działaniach towarzyszy animus posiadania jego nieruchomości w zakresie treści służebności gruntowej (służebności przesyłu), czy też wkracza na tę nieruchomość jako wykonujący uprawnienie ustawowe. Właścicielowi nieruchomości, na której urządzenia przesyłowe umieszczone zostały bez tytułu prawnego można po odpowiednio długim czasie korzystania w określony sposób z jego nieruchomości postawić zarzut, że pozostawał bierny wobec tych aktów, co doprowadziło do obciążenia nieruchomości służebnością gruntową. Tego samego zarzutu nie można postawić właścicielowi nieruchomości legalnie (a zatem w związku z wykorzystaniem podstaw do działania administracji przewidzianych w art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n., art. 70 ust. 1 u.g.g. i art. 124 ust. 1 u.g.n.) zajętej pod urządzenia przesyłowe. Ustawowe upoważnienie przedsiębiorcy korzystającego z takich urządzeń do podejmowania w stosunku do nieruchomości, na której je legalnie zainstalował czynności zmierzających do utrzymania ich w należytym stanie technicznym sprawia, że właściciel nieruchomości nie mógłby się im skutecznie przeciwstawić, tamując przedsiębiorcy drogę do zasiedzenia służebności cywilnoprawnej na jego nieruchomości. (tak M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do art. 1–352. Wyd. 3, Warszawa 2021). 57)
Skoro ustawodawca w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 30 maja 2008 r. nie zdecydował się na wygaszenie uprawnień przedsiębiorców korzystających z urządzeń przesyłowych na cudzych nieruchomościach, w związku z wydaniem decyzji administracyjnych mających podstawę w art. 35 ust. 1 u.z.t.w.n. (art. 70 ust. 1 u.g.g. i art. 124 ust. 1 u.g.n.), to drogą wykładni nie można dochodzić do "konwersji" tych uprawnień w uprawnienia właściwe podmiotom, które uzyskały służebność przesyłu". W wyr. SN z 13 lipca 2017 r. (I CSK 737/16, B. (...) , Nr 2), (tak M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do art. 1–352. Wyd. 3, Warszawa 2021). 58)
Wobec powyższego, posiadania opisanego w treści wniosku nie sposób uznać za stabilne, nieprzypadkowe posiadanie służebności w zakresie odpowiadającym treści służebności, które nie jest oparte na stosunku administracyjnym, obligacyjnym, nieformalnej umowie lub grzecznościowym zezwoleniu właściciela. Tym samym nie doszło do spełnienia przesłanek nabycia z mocy prawa w drodze zasiedzenia, z dniem 4 listopada 1987 roku służebności gruntowej o treści służebności przesyłu przez poprzednika prawnego Wnioskodawcy. 59)
Wnioskodawca oraz jego poprzednicy prawni od chwili rozpoczęcia budowy linii oraz słupa, korzystali z linii elektroenergetycznej, w tym wykonywali czynności konserwatorskie, eksploatacyjne oraz modernizacyjne w oparciu o tytuł administracyjnoprawny w postaci decyzji wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1966 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Tytuł taki wyklucza możliwość nabycia ograniczonego prawa rzeczowego w drodze zasiedzenia. Koszty postępowania 60)
O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 1 k.p.c. , który stanowi, że jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądza do dnia zapłaty. 61)
W postępowaniu o zasiedzenie uczestnicy postępowania mają sprzeczne interesy, oscylujące wokół przedmiotu własności, do którego każda z nich rości sobie prawo. Z tego też względu w tym postępowaniu sąd rozstrzygając o kosztach powinien swoje orzeczenia oprzeć o treść art. 520 § 2 k.p.c. , a nie art. 520 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 25 maja 2012 roku, I CZ 117/11). 62)
W przedmiotowej sprawie Uczestnicy reprezentowani byli przez pełnomocnika w osobie adwokata 63)
Koszty postępowania po stronie uczestnika postepowania obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,00 złotych (§ 5 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie), opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 34,00 złote (17,00 złotych x 2 = 34,00 złote). 64)
Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika Uczestników o zasądzenie kosztów zastępstwa dla każdego z uczestników, albowiem uznał, że współuczestnictwo Uczestników miało charakter współuczestnictwa materialnego. Tymczasem jedynie współuczestnictwo formalne uprawniałoby do orzeczenia zgodnie z żądaniem pełnomocnika Uczestników. Sędzia Przemysław StrzeleckiPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI