I NS 781/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca, Gminne (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, złożył wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności przesyłu na nieruchomości położonej w S. przy ul. (...). Wnioskodawca twierdził, że sieć wodociągowo-kanalizacyjna została wybudowana w latach 70. XX wieku i od tego czasu była eksploatowana przez jego poprzedników prawnych. Uczestnicy postępowania, D. Ż. i R. Ż., właściciele nieruchomości, wnieśli o oddalenie wniosku, wskazując na bezumowne korzystanie z ich gruntu przez wnioskodawcę oraz na brak wiedzy o istnieniu sieci w momencie nabycia nieruchomości. Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim oddalił wniosek. Sąd ustalił, że wnioskodawca nie wykazał kluczowych przesłanek zasiedzenia, w tym początkowego terminu biegu zasiedzenia, trwałości i widoczności urządzeń przesyłowych oraz samoistnego posiadania służebności. Sąd podkreślił, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na ustalenie daty powstania sieci, a zeznania świadków były sprzeczne. Ponadto, urządzenia przesyłowe nie były widoczne na gruncie uczestników, a ich istnienie zostało odkryte dopiero podczas budowy domu. Sąd uznał, że posiadanie służebności przez wnioskodawcę nie było samoistne, a właściciele nieruchomości wykazywali większe władztwo nad urządzeniami, w tym dokonywali przebudowy sieci. W związku z tym, że wnioskodawca nie sprostał ciężarowi dowodu, wniosek został oddalony. Sąd zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności wymogów dotyczących trwałości i widoczności urządzeń, charakteru posiadania oraz ciężaru dowodu.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym właściciel nieruchomości wykazywał znaczące władztwo nad urządzeniami przesyłowymi.
Zagadnienia prawne (6)
Czy przedsiębiorstwo przesyłowe może nabyć w drodze zasiedzenia służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 89/08 wyjaśnił, że dopuszczalne jest nabycie przez przedsiębiorstwo w drodze zasiedzenia służebności o treści odpowiadającej służebności przesyłu, stosując odpowiednio przepisy dotyczące zasiedzenia nieruchomości.
Jakie są przesłanki nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Niezbędne jest posiadanie służebności, korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia oraz upływ czasu (20 lub 30 lat w zależności od dobrej/złej wiary).
Uzasadnienie
Posiadanie służebności polega na faktycznym korzystaniu z gruntu w zakresie odpowiadającym służebności, przy czym urządzenie musi być trwałe i widoczne. Termin zasiedzenia zależy od dobrej lub złej wiary posiadacza w chwili objęcia posiadania.
Czy wnioskodawca wykazał początek biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Wnioskodawca nie przedstawił dowodów na ustalenie daty powstania sieci wodnokanalizacyjnej, a zeznania świadków w tym zakresie były sprzeczne. Uczestnicy dowiedzieli się o istnieniu urządzeń dopiero w 1988/1990 roku.
Czy urządzenia przesyłowe były trwałe i widoczne dla właściciela nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie w sposób umożliwiający obiektywne stwierdzenie ich istnienia.
Uzasadnienie
Urządzenia były w większości podziemne i nie były w żaden sposób oznakowane. Właściciele nie wiedzieli o ich istnieniu do momentu odkrycia ich na gruncie. Studzienka została wybudowana przez właściciela.
Czy posiadanie służebności przez wnioskodawcę było samoistne i odpowiadało treści służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Wnioskodawca uzyskiwał zgodę właścicieli na wejście na teren nieruchomości, a właściciel dokonał przebudowy sieci na własny koszt. Wnioskodawca zdawał sobie sprawę z braku przysługujących mu praw.
Czy wnioskodawca wykazał swoje następstwo prawne w zakresie posiadania służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Wnioskodawca nie udowodnił, kto był jego poprzednikiem prawnym poza Skarbem Państwa i nie przedstawił dokumentów potwierdzających przejście uprawnień do sieci wodnokanalizacyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gminnych (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. | spółka | wnioskodawca |
| D. Ż. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| R. Ż. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Agencji Nieruchomości Rolnych w W. Oddział Terenowy w G. z siedzibą w P. | instytucja | uczestnik |
| Gminy S. | instytucja | uczestnik |
| Agencji Nieruchomości Rolnych w W. Odział (...) w O. | instytucja | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Służebność przesyłu została wprowadzona do polskiego systemu prawnego w dniu 3 sierpnia 2008 roku.
k.c. art. 305²
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zasiedzenia nieruchomości stosuje się odpowiednio do nabycia w drodze zasiedzenia służebności przesyłu.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie wymaga korzystania z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Termin zasiedzenia wynosi 20 lat przy dobrej wierze i 30 lat przy złej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości.
Dz. U. nr 163 poz. 1349 art. 7 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
Określa stawki opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez wnioskodawcę początku biegu terminu zasiedzenia. • Urządzenia przesyłowe nie były trwałe i widoczne w sposób umożliwiający obiektywne stwierdzenie ich istnienia przez właściciela nieruchomości. • Posiadanie służebności przez wnioskodawcę nie było samoistne i odpowiadało treści służebności. • Wnioskodawca nie wykazał swojego następstwa prawnego w zakresie posiadania służebności. • Właściciel nieruchomości wykazywał większe władztwo nad urządzeniami, w tym dokonywał przebudowy sieci.
Odrzucone argumenty
Sieć wodociągowo-kanalizacyjna istniała od lat 70. XX wieku i była eksploatowana przez poprzedników prawnych wnioskodawcy. • Wnioskodawca posiadał służebność przesyłu w sposób samoistny i odpowiadający jej treści. • Urządzenia przesyłowe były trwałe i widoczne, a ich istnienie było obiektywnie stwierdzalne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wiarygodności zeznań R. Ż. • Wnioskodawczyni nie sprostała ciężarowi dowodu, który na niej spoczywał. • Wnioskodawczyni była świadoma, że nie może korzystać nieruchomości w zakresie wynikającym z posiadania nieruchomości gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, a co za tym idzie nie była w posiadaniu służebności, które mogłoby prowadzić do jej zasiedzenia. • To uczestnik zachował się, jak właściciel istniejących instalacji i dokonywał władczych czynności wobec urządzeń przesyłowych.
Skład orzekający
Elżbieta Tramowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności wymogów dotyczących trwałości i widoczności urządzeń, charakteru posiadania oraz ciężaru dowodu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym właściciel nieruchomości wykazywał znaczące władztwo nad urządzeniami przesyłowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zasiedzenia służebności przesyłu, a sąd szczegółowo analizuje kluczowe przesłanki, co jest cenne dla praktyków prawa. Wyjaśnienie kwestii widoczności i trwałości urządzeń podziemnych jest szczególnie istotne.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu, gdy urządzeń nie widać na działce?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.