I Ns 747/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił wniosek o zasiedzenie nieruchomości, uznając, że wnioskodawczyni posiadała ją jako dzierżawca, a nie samoistny właściciel.
Wnioskodawczyni L. T. domagała się stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, twierdząc, że użytkuje ją od 1965 roku i ponosiła koszty z nią związane. Uczestniczki postępowania, K. B. i B. T., wniosły o oddalenie wniosku, podnosząc, że wnioskodawczyni od 1978 roku dzierżawiła nieruchomość od K. B., płacąc czynsz. Sąd, opierając się na zeznaniach świadków i uczestniczek, ustalił, że wnioskodawczyni posiadała nieruchomość jako dzierżawca, a nie posiadacz samoistny, co wyklucza możliwość zasiedzenia.
Wnioskodawczyni L. T. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości położonej w R. przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1986 r. Argumentowała, że użytkuje nieruchomość od 1965 roku, opłacała podatki, ubezpieczenie, składki na spółkę wodną i koszty melioracji, a także że była uważana za właścicielkę. Nieruchomość stanowiła własność rodziców, a następnie siostry wnioskodawczyni, K. B. Uczestniczki postępowania, K. B. i B. T., wniosły o oddalenie wniosku, twierdząc, że wnioskodawczyni od 1978 roku dzierżawiła nieruchomość od K. B., płacąc roczny czynsz w pieniądzach lub produktach rolnych. Sąd ustalił, że nieruchomość została darowana K. B. i jej pierwszemu mężowi w 1962 roku. Po wyprowadzce K. B. w 1978 roku, nieruchomość została oddana w dzierżawę L. T. Sąd uznał, że wnioskodawczyni, mimo długoletniego posiadania i ponoszenia pewnych kosztów, miała świadomość, iż jest dzierżawcą, a nie właścicielem, co potwierdzały płatności czynszu na rzecz K. B. oraz próby zakupu nieruchomości. W związku z tym, posiadanie wnioskodawczyni nie miało charakteru posiadania samoistnego, wymaganego do zasiedzenia. Sąd oddalił wniosek, zasądzając od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczek zwrot kosztów zastępstwa prawnego oraz opłatę od zażalenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie wnioskodawczyni miało charakter posiadania zależnego (dzierżawcy), a nie samoistnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zeznaniach świadków i uczestniczek, które potwierdziły, że wnioskodawczyni od 1978 roku dzierżawiła nieruchomość od K. B., płacąc czynsz. Wnioskodawczyni miała świadomość, że nie jest właścicielem, co potwierdzają jej próby zakupu nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Uczestniczki (K. B. i B. T.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| B. T. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Określa przesłanki nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie (posiadanie samoistne nieprzerwanie przez lat dwadzieścia w dobrej wierze, lub przez lat trzydzieści, choćby w złej wierze).
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definiuje posiadacza samoistnego jako tego, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach zastępstwa prawnego i opłacie od zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości przez wnioskodawczynię miało charakter dzierżawy, a nie posiadania samoistnego. Wnioskodawczyni miała świadomość, że nie jest właścicielem nieruchomości. Płacenie czynszu dzierżawnego na rzecz właścicielki.
Odrzucone argumenty
Długoletnie użytkowanie nieruchomości od 1965 roku. Ponosiła koszty związane z nieruchomością (podatki, ubezpieczenie, melioracja). Była uważana za właścicielkę nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
posiadaczem samoistnym [...] jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel wnioskodawczyni [...] miała jednak świadomość, iż nie jest właścicielem działki, lecz jej dzierżawcą
Skład orzekający
Maria Smólska-Caban
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru posiadania nieruchomości w kontekście zasiedzenia, rozróżnienie między posiadaniem samoistnym a zależnym (dzierżawą)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie relacje rodzinne i długoletnie użytkowanie mogły zacierać granice między dzierżawą a posiadaniem samoistnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem prawny związany z zasiedzeniem, szczególnie w kontekście rodzinnym, gdzie granica między dzierżawą a posiadaniem samoistnym może być niejasna.
“Czy wieloletnie użytkowanie gruntu przez członka rodziny oznacza jego zasiedzenie? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa prawnego: 617 PLN
opłata od zażalenia: 30 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I Ns 747/15 POSTANOWIENIE Dnia 29 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Wieluniu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Maria Smólska-Caban Protokolant: as. sędziego Magdalena Sola-Duda po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. w Wieluniu na rozprawie sprawy z wniosku L. T. (1) z udziałem K. B. (1) i B. T. o zasiedzenie p o s t a n a w i a: 1. Oddalić wniosek. 2. Zasądzić od wnioskodawczyni L. T. (1) na rzecz uczestniczek K. B. (1) i B. T. kwoty po 617,00 (sześćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. 3. Zasądzić od wnioskodawczyni L. T. (1) na rzecz uczestniczek K. B. (1) i B. T. solidarnie kwotę 30,00 (trzydzieści) zł tytułem opłaty od zażalenia. Sygn. akt I Ns 747/15 UZASADNIENIE L. T. (1) wniosła o stwierdzenie, iż nabyła z dniem 01 stycznia 1986 r. przez zasiedzenie własność nieruchomości położonej w R. gmina B. oznaczonej numerem działki (...) o powierzchni 1,6600 ha objętej księgą wieczystą numer (...) . Wnioskodawczyni podniosła, iż nieruchomość użytkuje od wiosny 1965 roku, opłaca podatki, ubezpieczenie oc z gospodarstwa, spółkę wodną, zapłaciła za meliorację. Działka stanowiła własność rodziców, a następnie siostry wnioskodawczyni K. B. (1) , która wyjechała z domu i nie zwracała się, aby wnioskodawczyni, która jest uważana za właściciela nieruchomości, zeszła z gruntu. Dopiero w zeszłym roku były rozmowy na ten temat. Uczestniczki K. B. (1) i B. T. wniosku nie uznały domagając się jego oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na wniosek podniosły, iż nieruchomość stanowiła własność K. B. (1) i E. R. . Wnioskodawczyni uprawiała działkę po wyjeździe K. B. (1) od 1978 roku na podstawie umowy dzierżawy, płacąc K. B. (1) czynsz stanowiący równowartość 100 kg ziemniaków rocznie, w pieniądzu lub w postaci produktów rolnych. Uczestniczki zaprzeczyły, że wnioskodawczyni uprawiała działkę od 1965 roku i opłacała podatki. Uczestniczki podniosły, iż wnioskodawczyni nie zapłaciła za meliorację: w zamian za przeprowadzoną meliorację powierzchnia działki uległa zmniejszeniu na rzecz spółki wodnej. Sąd ustalił, co następuje: Nieruchomość objętą księgą wieczystą numer (...) położoną w R. , oznaczoną obecnie numerami działek (...) o powierzchni łącznej 1,6390 ha, rodzice wnioskodawczyni i uczestniczki K. B. (1) , J. i J. małżonkowie P. , darowali na rzecz K. B. (1) i jej pierwszego męża E. R. na podstawie umowy z dnia 24 kwietnia 1962 r. Wchodzące w skład spadku po E. R. zmarłym w dniu 11 kwietnia 1995 r. gospodarstwo rolne nabyły żona L. R. i córka G. M. (1) po ½ części. Umową z dnia 14 kwietnia 2015 r. L. R. i G. M. (1) darowały swoje udziały w nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) na rzecz B. T. . (dowód: dokumenty w aktach księgi wieczystej nr (...) k. 2 mapa, k. 45-46 wykaz zmian danych ewidencyjnych działki 103/3 wraz z mapą uzupełniającą, k. 3-4 akt notarialny, k. 30 odpis skrócony aktu małżeństwa, k. 27-29verte akt notarialny, akta I Ns 773/14 k. 27 postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku) Po otrzymaniu nieruchomości w 1962 roku K. B. (1) uprawiała działkę początkowo wspólnie wraz z pierwszym mężem E. R. , a następnie sama, kiedy wyprowadziła się od męża i wróciła do domu rodzinnego. Uczestniczka utrzymywała się z dochodów z tej nieruchomości oraz z pracy podejmowanej u ogrodników; w 1972 roku zawarła drugi związek małżeński. W 1978 roku K. B. (1) wyprowadziła się z R. wraz z rodziną i oddała działkę w dzierżawę siostrze L. T. (1) ustalając wysokość czynszu dzierżawnego na kwotę 100,00 zł albo dwa worki ziemniaków rocznie. Uczestniczka aż do 2005 roku przyjeżdżała latem co roku do domu rodzinnego do R. wraz z dziećmi. Pracowała wówczas na działce i pomagała siostrze. W 2006 roku zmarła matka L. T. (1) i K. B. (1) . Od tej pory uczestniczka już nie przyjeżdżała do R. , ponieważ doszło do nieporozumienia między uczestniczką i córką wnioskodawczyni. K. B. (1) przyjeżdżając autobusem odbierała czynsz w pieniądzu. Potem, kiedy dzieci uczestniczki przyjeżdżały samochodem w ramach czynszu dzierżawnego zabierały ziemniaki lub inne płody rolne. (dowód: zeznania świadków K. T. k. 94 verte, K. T. k. 96, M. T. k. 97-97verte, na rozprawie w dniu 28.10.2015 r. E. P. min. 52:06 do godz. 01:01:40 i H. S. godz. 01:05: 54 do 01:11:44, częściowo J. T. na rozprawie w dniu 06.04.2016 r. min. 15:40 do 19:48, zeznania na rozprawie w dniu 21.04.2016 r. świadków J. S. min. 14:39 do 19:33 i J. Z. min. 24:37 do 26:17, uczestniczek K. B. min. 56:51 do godz. 01:04:45 i godz. 01:05:35 do 01:12:48, B. T. godz. 01:20:29 do godz. 01:26:25, częściowo wnioskodawczyni L. T. min. 43:37 do 46:09) Na dzień 16 lutego 2015 r. wyznaczony został termin zawarcia u notariusza I. K. w Kancelarii Notarialnej w W. aktu notarialnego obejmującego sprzedaż nieruchomości objętej księgą wieczystą numer (...) przez K. B. (1) , L. R. i G. M. (1) na rzecz L. T. (1) . Przed przybyciem do kancelarii wnioskodawczyni przekazała na rzecz K. B. (1) – do rąk zięcia uczestniczki – pieniądze tytułem ceny nabycia nieruchomości. Do podpisania aktu notarialnego ostatecznie nie doszło; wnioskodawczyni poinformowana została przez notariusza, że może wystąpić z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości. We wrześniu 2014 roku wnioskodawczyni proponowała G. M. (1) , iż kupi od niej i jej matki udziały w tej nieruchomości. (dowód: projekt umowy sprzedaży k. 119-124, zeznania świadka G. M. na rozprawie w dniu 28.10.2016 r. min 37:09 do 45:35, zeznania na rozprawie w dniu 21.04.2016 r. wnioskodawczyni L. T. min. 46:10 do 49:32, uczestniczki B. T. godz. 01:31:18 do 01:34:30) Po rezygnacji z podpisania umowy sprzedaży uczestniczki zleciły wznowienie granic nieruchomości. (dowód: zeznania na rozprawie w dniu 28.10.2015 r. świadka T. S. min. 33:45 do 37:07, zeznania na rozprawie w dniu 21.04.2016 r. uczestniczki B. T. godz. 01:34:31 do 01:38:58) Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka T. P. , iż wyłącznie wnioskodawczyni uprawiała nieruchomość objętą wnioskiem wraz z całym gospodarstwem rolnym już w latach 1960-tych. Nie są wiarygodne zeznania świadka, brata wnioskodawczyni i K. B. (1) , iż sióstr nie łączyła od 1978 roku umowa dzierżawy. Podobnie nie zasługują na wiarę zeznania świadka J. T. (2) , byłego męża wnioskodawczyni, jakoby wyłącznie wnioskodawczyni jak właścicielka, wraz ze świadkiem, uprawiała ziemię w latach 1970-tych, podczas gdy świadek zeznał jednocześnie, iż wnioskodawczyni dawała ziemniaki K. B. (1) , na którą działka była zapisana. Do ustalenia stanu faktycznego nie wniosły nic zeznania świadka M. S. oraz M. Z. , którym nie znane są okoliczności dotyczące posiadania działki. Sąd zważył, co następuje: Przesłanki nabycia prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie określa przepis art. 172 k.c. , zgodnie z którym posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny w dobrej wierze, a po upływie lat trzydziestu nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Posiadaczem samoistnym, stosownie do treści art. 336 k.c. jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel, czyli przez swoje władztwo nad rzeczą realizuje w stosunku do niej uprawnienia, które przysługują właścicielowi; posiadaczem zależnym jest natomiast ten, kto rzeczą faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z zeznań K. B. (1) i B. T. , potwierdzonych zeznaniami świadków K. T. (3) , K. T. (4) , M. T. (2) oraz osób obcych dla zainteresowanych E. P. (2) i H. S. (2) wynika, iż wnioskodawczyni od 1978 roku uprawiała działkę objętą wnioskiem faktycznie przez cały czas, ale jako dzierżawca, a nie jako właścicielka nieruchomości. Okoliczności dotyczące zawarcia umowy dzierżawy potwierdził również były mąż wnioskodawczyni J. T. (2) , który wprawdzie podnosił, iż uprawiał wraz z L. T. (1) działkę w latach 1970-tych, ale jednocześnie potwierdził, iż wnioskodawczyni dawała K. B. (1) ziemniaki. Nie bez znaczenia dla oceny charakteru posiadania nieruchomości pozostają okoliczności dotyczące planów kupna działki przez wnioskodawczynię. Do podpisania aktu notarialnego ostatecznie nie doszło, choć L. T. (1) przekazała pieniądze tytułem ceny nabycia na rzecz K. B. (1) , a wcześniej proponowała współwłaścicielce nieruchomości, G. M. (1) i jej matce, kupno ich udziałów w nieruchomości. Sama chęć nabycia w drodze umowy kupna nieruchomości i uregulowania w ten sposób stosunków własnościowych, stosownie do poglądów przyjętych w orzecznictwie Sądu Najwyższego, nie przesądza o braku przesłanek do zasiedzenia nieruchomości. Mając jednak na uwadze wszystkie okoliczności niniejszej sprawy podnieść należy, iż wnioskodawczyni, wbrew swoim zeznaniom, miała jednak świadomość, iż nie jest właścicielem działki, lecz jej dzierżawcą, w szczególności płacąc K. B. (1) , współwłaścicielce nieruchomości, czynsz w pieniądzu lub w płodach rolnych. Posiadanie nieruchomości przez L. T. (1) nie miało więc charakteru posiadania samoistnego prowadzącego do nabycia nieruchomości przez zasiedzenie w trybie art. 172 k.c. i dlatego Sąd oddalił wniosek. O kosztach zastępstwa prawnego oraz o opłacie od zażalenia na postanowienie w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia, Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 2 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI