I NS 709/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy J. G. i I. G. złożyli wniosek o ustanowienie za wynagrodzeniem służebności przesyłu na swojej nieruchomości na rzecz spółki (...) S.A. z siedzibą w K., polegającej na znoszeniu linii energetycznej 220 kV oraz prawie korzystania z nieruchomości w celu jej obsługi. W odpowiedzi spółka wniosła o oddalenie wniosku, argumentując, że nabyła służebność przesyłu przez zasiedzenie. Sąd ustalił, że przez działkę wnioskodawców przebiega linia energetyczna, której budowa i eksploatacja rozpoczęła się w 1984 roku. Analizując zarzut zasiedzenia, sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących służebności gruntowych i przesyłu. Kluczowe było ustalenie, czy posiadanie służebności przez przedsiębiorcę i jego poprzedników prawnych było samoistne, nieprzerwane i trwało przez wymagany prawem okres. Sąd uznał, że przedsiębiorca i jego poprzednicy prawni, w tym Skarb Państwa (przed 1989 rokiem), posiadali służebność w sposób odpowiadający jej treści przez okres dłuższy niż wymagany do zasiedzenia (30 lat w złej wierze, z uwzględnieniem doliczenia okresu posiadania Skarbu Państwa). W związku z tym, że służebność została nabyta przez zasiedzenie, sąd oddalił wniosek o jej ustanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie wzajemnego zniesienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie przez przedsiębiorcę, w tym możliwość doliczenia okresu posiadania Skarbu Państwa przed 1989 r. oraz charakteru posiadania przez przedsiębiorstwa państwowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej przedsiębiorstw państwowych i Skarbu Państwa przed zmianami prawnymi w 1989 r. oraz specyfiki służebności przesyłu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca przesyłowy może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorca przesyłowy może nabyć służebność przesyłu przez zasiedzenie, pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd analizował przepisy dotyczące służebności gruntowych i przesyłu, wskazując, że do zasiedzenia służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o zasiedzeniu służebności gruntowych. Kluczowe jest posiadanie samoistne trwałego i widocznego urządzenia przez wymagany prawem okres (30 lat w złej wierze, 20 lat w dobrej wierze), z możliwością doliczenia okresu posiadania poprzedników prawnych, w tym Skarbu Państwa.
Czy okres posiadania służebności przez Skarb Państwa przed 1989 rokiem może być zaliczony do okresu zasiedzenia przez przedsiębiorcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okres posiadania służebności przez Skarb Państwa przed 1 lutego 1989 roku może być zaliczony do okresu zasiedzenia przez przedsiębiorcę, jeśli nastąpiło przeniesienie posiadania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym państwowe osoby prawne przed 1989 rokiem nie mogły nabywać praw do mienia państwowego, ale po tej dacie mogą zaliczyć okres posiadania Skarbu Państwa do swojego okresu zasiedzenia. Wskazano, że korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorstwa państwowe w celu budowy i konserwacji linii energetycznych stanowiło wykonywanie zadań gospodarczych, a nie władczych, co pozwala na uznanie Skarbu Państwa za posiadacza w zakresie służebności przesyłowej.
Czy właściciel nieruchomości może domagać się ustanowienia służebności przesyłu, gdy przedsiębiorca nabył ją przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli służebność przesyłu została nabyta przez zasiedzenie przez przedsiębiorcę, wniosek o jej ustanowienie podlega oddaleniu.
Uzasadnienie
Skoro sąd uznał, że przedsiębiorca skutecznie nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie, to cel wniosku o jej ustanowienie (który zakłada brak takiego prawa) nie został spełniony, a tym samym wniosek podlega oddaleniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| I. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. | spółka | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia przesyłowe, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia, przy czym przepisy o nabyciu własności nieruchomości w drodze zasiedzenia stosuje się odpowiednio.
k.c. art. 172 § 2
Kodeks cywilny
Posiadacz samoistny służebności w złej wierze nabywa ją przez zasiedzenie z upływem 30 lat. Posiadacz samoistny w dobrej wierze nabywa ją przez zasiedzenie z upływem 20 lat.
k.c. art. 176 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika.
Pomocnicze
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
Do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.
k.c. art. 285 §1
Kodeks cywilny
Treść służebności gruntowej polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności.
k.c. art. 352 § 1
Kodeks cywilny
Osoba, która faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności.
k.c. art. 128
Kodeks cywilny
Przepis obowiązujący do 31.01.1989 r., który uniemożliwiał państwowym osobom prawnym nabycie praw do mienia państwowego, co oznaczało, że Skarb Państwa był posiadaczem samoistnym urządzeń przesyłowych i nieruchomości.
k.c. art. 338
Kodeks cywilny
Dotyczy dzierżyciela, którym były przedsiębiorstwa państwowe przed 1989 r. w zakresie zarządu mieniem państwowym.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że zachodzą podstawy do odstąpienia od tej zasady.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedsiębiorca nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie, ponieważ posiadał trwałe i widoczne urządzenia przez wymagany prawem okres, z uwzględnieniem posiadania poprzedników prawnych, w tym Skarbu Państwa.
Odrzucone argumenty
Wniosek o ustanowienie służebności przesyłu, gdyż prawo to już istnieje na rzecz przedsiębiorcy na skutek zasiedzenia.
Godne uwagi sformułowania
posiadanie samoistne trwałego i widocznego urządzenia • doliczenie do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika • przedsiębiorstwa państwowe do dnia 01.02.1989 r. korzystały ze służebności przesyłu w ramach zarządu mieniem państwowym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, a więc w istocie były dzierżycielami • objęcie w posiadanie nieruchomości wnioskodawcy przez Skarb Państwa reprezentowany przez przedsiębiorstwo państwowe, w celu budowy a następnie konserwacji linii energetycznej, nastąpiło nie w ramach władczych uprawnień państwa, lecz w celu wykonania państwowych zadań gospodarczych.
Skład orzekający
L. S.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie przez przedsiębiorcę, w tym możliwość doliczenia okresu posiadania Skarbu Państwa przed 1989 r. oraz charakteru posiadania przez przedsiębiorstwa państwowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej przedsiębiorstw państwowych i Skarbu Państwa przed zmianami prawnymi w 1989 r. oraz specyfiki służebności przesyłu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, a sąd szczegółowo analizuje złożone kwestie prawne związane z posiadaniem przez przedsiębiorstwa państwowe i Skarb Państwa, co jest cenne dla praktyków prawa.
“Czy linia energetyczna na Twojej działce może zostać zasiedziana przez operatora? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.