I NS 700/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie rozpoznał sprawę z wniosku Fundacji (...) o uchylenie postanowienia o uznaniu H.G. za zmarłego z 1954 roku i stwierdzenie jego zgonu. H.G., znany pod pseudonimem literackim J.K., był lekarzem pediatrą i dyrektorem placówki opiekuńczej dla dzieci żydowskich. W czasie II wojny światowej, po utworzeniu getta warszawskiego, przeniósł się wraz z podopiecznymi na teren getta. W dniu 6 sierpnia 1942 roku został wraz z około 150-200 dziećmi wyprowadzony na Umschlagplatz i wywieziony pociągiem towarowym do obozu zagłady w Treblince. Wnioskodawca argumentował, że H.G. zginął w obozie zagłady w Treblince, a poprzednie postanowienie o uznaniu go za zmarłego z datą 9 maja 1946 roku zniekształca rzeczywistość historyczną. Instytut Książki i Skarb Państwa początkowo wnosili o oddalenie wniosku, obawiając się konsekwencji dla obrotu prawnego. Sąd, opierając się na licznych świadectwach i faktach powszechnie znanych dotyczących funkcjonowania obozu zagłady w Treblince, ustalił, że H.G. zginął najpóźniej 7 sierpnia 1942 roku. Sąd uchylił postanowienie z 1954 roku i stwierdził zgon H.G. dnia 7 sierpnia 1942 roku o godzinie 24:00 w obozie zagłady w Treblince, uznając tę datę za najbardziej prawdopodobną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie daty zgonu w sytuacjach historycznych, zwłaszcza związanych z Holokaustem, gdy brakuje formalnych dokumentów, ale istnieją silne dowody poszlakowe i wiedza o kontekście historycznym.
Konkretne ustalenia dotyczące obozu zagłady w Treblince i postaci H.G. Mogą być trudne do zastosowania w innych kontekstach bez podobnych, silnych dowodów historycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją podstawy do uchylenia prawomocnego postanowienia o uznaniu osoby za zmarłą i stwierdzenia jej zgonu w innej dacie, jeśli pojawiły się nowe dowody lub ustalenia faktyczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli udowodniono inną chwilę śmierci niż oznaczona w postanowieniu o uznaniu za zmarłego, sąd uchyla postanowienie i stwierdza zgon.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie o uchylenie postanowienia o uznaniu za zmarłego i stwierdzenie zgonu jest uregulowane w kodeksie postępowania cywilnego. W przypadku udowodnienia innej chwili śmierci, sąd ma obowiązek uchylić poprzednie postanowienie i stwierdzić zgon.
Jakie dowody są wystarczające do stwierdzenia zgonu, gdy nie ma naocznych świadków i nie sporządzono aktu zgonu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczające jest udowodnienie wysokiego stopnia domniemania śmierci, czyniącego ją niewątpliwą w świetle ustalonych faktów, w tym na podstawie domniemań faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że stwierdzenie zgonu może opierać się na domniemaniach faktycznych, gdy okoliczności konkretnego wypadku uzasadniają pełne przekonanie o zgonie, nawet bez naocznych świadków.
Czy okoliczności związane z funkcjonowaniem obozu zagłady w Treblince mogą stanowić podstawę do ustalenia daty śmierci osoby deportowanej do tego obozu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wiedza o sposobie funkcjonowania obozu zagłady, gdzie osoby były kierowane bezpośrednio do komór gazowych, pozwala na ustalenie, że osoba deportowana zginęła najpóźniej następnego dnia po przybyciu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na faktach powszechnie znanych dotyczących obozu zagłady w Treblince, gdzie osoby przywożone transportami były natychmiast kierowane do komór gazowych. W połączeniu z ostatnim znanym momentem życia H.G. (6 sierpnia 1942 r.), pozwoliło to na ustalenie daty śmierci jako 7 sierpnia 1942 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fundacja (...) | instytucja | wnioskodawca |
| Instytut Książki w K. | instytucja | uczestnik |
| Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę (...) | organ_państwowy | uczestnik |
| A. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| D. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 539
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 542
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 541 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 535
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 538 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 228 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dekret z dnia 29 sierpnia 1945 r. Prawo osobowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowe dowody i ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności śmierci H.G. w obozie zagłady w Treblince. • Niewątpliwy fakt śmierci H.G. i brak sporządzonego aktu zgonu. • Zniekształcenie rzeczywistości historycznej przez poprzednie postanowienie o uznaniu za zmarłego. • Wysoki stopień domniemania śmierci H.G. na podstawie okoliczności. • Wiedza o funkcjonowaniu obozu zagłady w Treblince jako podstawa do ustalenia daty śmierci.
Odrzucone argumenty
Brak nowych faktów od czasu wydania postanowienia w 1954 r. (argument Instytutu Książki). • Brak jednoznacznego rozstrzygnięcia przez historyków co do daty śmierci (argument Instytutu Książki). • Interes wnioskodawcy nie stanowi przesłanki do zmiany daty śmierci (argument Skarbu Państwa).
Godne uwagi sformułowania
zniekształca rzeczywistość historyczną • nie jest bynajmniej wymagane naoczne stwierdzenie śmierci • wystarczy tylko udowodnienie wysokiego stopnia domniemania śmierci, czyniącego ją w świetle ustalonych faktów niewątpliwą • w obozie zagłady w T. nie było możliwości, by H. G. [...] mógł uniknąć losu tysięcy osób masowo mordowanych • osoby transportowane do tego miejsca ginęły bezpośrednio po przybyciu na miejsce
Skład orzekający
Katarzyna Makarzec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie daty zgonu w sytuacjach historycznych, zwłaszcza związanych z Holokaustem, gdy brakuje formalnych dokumentów, ale istnieją silne dowody poszlakowe i wiedza o kontekście historycznym."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia dotyczące obozu zagłady w Treblince i postaci H.G. Mogą być trudne do zastosowania w innych kontekstach bez podobnych, silnych dowodów historycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ustalenia losu znanej postaci historycznej, J.K. (H.G.), która zginęła w obozie zagłady, co ma dużą wartość historyczną i emocjonalną. Pokazuje, jak prawo może korygować błędy przeszłości i ustalać prawdę historyczną.
“Prawda o śmierci J.K. ustalona po 73 latach: Sąd koryguje błąd z 1954 roku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.