I NS 681/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Opocznie stwierdził nabycie spadku po W. S. przez jej cztery córki, każdą w ¼ części, uznając umowę darowizny za nieistotną dla postępowania spadkowego.
Wnioskodawczyni Z. U. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po swojej matce W. S. Uczestniczka M. C. sprzeciwiła się wnioskowi, powołując się na umowę darowizny z 2012 roku, w której spadkodawczyni przekazała część swojej nieruchomości wnuczce. Sąd Rejonowy w Opocznie, po rozpoznaniu sprawy, stwierdził nabycie spadku przez cztery córki spadkodawczyni (M. C., H. J., G. S. i Z. U.) w równych częściach po ¼, uznając, że umowa darowizny nie ma znaczenia dla postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
Wnioskodawczyni Z. U. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po swojej zmarłej matce, W. S., która zmarła w 2018 roku. Wśród uczestników postępowania znalazły się pozostałe córki spadkodawczyni: M. C., H. J. i G. S. Uczestniczka M. C. wniosła sprzeciw, argumentując, że jej matka w 2012 roku zawarła umowę darowizny, na mocy której przekazała część swojej nieruchomości (dom, budynki gospodarcze, działka) swojej wnuczce R. C. (obecnie K.), w zamian za dożywotnią opiekę. M. C. wskazała, że ona sama i jej siostra G. S. również przekazały swoje udziały po ojcu na rzecz R. K. Sąd Rejonowy w Opocznie, po przeprowadzeniu postępowania, stwierdził, że spadek po W. S. na podstawie ustawy nabyły jej cztery córki: M. C., H. J., G. S. i Z. U., każda w ¼ części. Sąd uznał, że umowa darowizny, na którą powoływała się M. C., nie miała znaczenia dla postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, ponieważ sąd w takim postępowaniu bada jedynie krąg spadkobierców, a nie skład i wartość spadku. Kwestie związane z umową darowizny mogą być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu o dział spadku lub w sprawie o zachowek. Sąd orzekł również, że koszty postępowania ponoszą uczestnicy we własnym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa darowizny nie ma znaczenia dla postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, które dotyczy jedynie ustalenia kręgu spadkobierców.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ma na celu jedynie ustalenie, kto jest spadkobiercą, zgodnie z przepisami prawa spadkowego. Skład i wartość spadku, a także ewentualne rozporządzenia majątkiem spadkodawcy (jak umowa darowizny), są przedmiotem odrębnego postępowania o dział spadku lub sprawy o zachowek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
Z. U., M. C., H. J., G. S. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. U. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. C. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| H. J. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| G. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| W. S. | osoba_fizyczna | spadkodawczyni |
| R. C. | osoba_fizyczna | obdarowana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 926 § 1
Kodeks cywilny
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
k.c. art. 931 § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
k.p.c. art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada, kto jest spadkobiercą.
k.p.c. art. 677 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów.
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
Skład spadku jest przedmiotem odrębnego postępowania o dział spadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dziedziczenie ustawowe po zmarłej wdowie z czwórką dzieci. Brak testamentu i okoliczności wyłączających dziedziczenie.
Odrzucone argumenty
Umowa darowizny z 2012 roku jako podstawa do odmowy stwierdzenia nabycia spadku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd bada jedynie, kto jest spadkobiercą. Skład spadku pozostaje w tej sprawie poza przedmiotem zainteresowania. Przedmiotowa umowa będzie miała natomiast znaczenie w toku ewentualnego postępowania działowego bądź w ewentualnej sprawie o zachowek.
Skład orzekający
Martyna Suplewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Ustalenie, że umowa darowizny nie wpływa na postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, nie rozstrzyga kwestii własnościowych ani zachowku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest typowa dla postępowań spadkowych, ale pokazuje praktyczne rozróżnienie między stwierdzeniem nabycia spadku a działem spadku, co może być pouczające dla osób niezaznajomionych z procedurą.
“Darowizna za życia a spadek po śmierci – co musisz wiedzieć?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I Ns 681/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2024 roku Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor sądowy Martyna Suplewska Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Jaworska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 roku w Opocznie na rozprawie sprawy z wniosku Z. U. przy udziale M. C. , H. J. i G. S. (1) o stwierdzenie nabycia spadku 1. stwierdza, że spadek po W. S. PESEL (...) z domu J. , córce P. i W. zmarłej dnia 4 grudnia 2018 roku w M. , ostatnio zamieszkałej w M. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyły córki: M. C. z domu S. córka M. i W. urodzona dnia (...) w M. , H. J. z domu S. córka M. i W. urodzona dnia (...) w M. , G. S. (1) z domu S. córka M. i W. urodzona dnia (...) w M. i Z. U. z domu S. córka M. i W. urodzona dnia (...) w M. po ¼ (jednej czwartej) części każda z nich; 2. stwierdza, że wnioskodawczyni i uczestniczki ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Na oryginale podpis Asesora sądowego. Za zgodność z oryginałem świadczy st. sekr. sądowy Beata Jaworska Sąd Rejonowy w Opocznie stwierdza, że niniejsze orzeczenie jest prawomocne z dniem 16 marca 2024 roku. O. , dnia 18 marca 2024 roku Przewodnicząca I Wydziału Cywilnego M. M. Uwaga: 1. Uprawomocnienie się niniejszego orzeczenia powoduje powstanie zobowiązania podatkowego. 2. W celu uzyskania szczegółowych informacji należy niezwłocznie skontaktować się z właściwym Urzędem Skarbowym. Sygn. akt I Ns 681/23 UZASADNIENIE Pismem z dnia 13 listopada 2023 roku (data prezentaty) wnioskodawczyni Z. U. (córka spadkodawczyni) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po W. S. z domu J. , zmarłej w dniu 4 grudnia 2018 roku w M. , ostatnio zamieszkałej w M. . Jako uczestników postępowania wnioskodawczyni wskazała M. C. , H. J. , G. S. (1) oraz Z. U. – pozostałe córki spadkodawczyni. (wniosek k.4) Sąd wyznaczając termin rozprawy doręczył uczestniczkom odpis wniosku, informując o możliwości złożenia odpowiedzi na wniosek. (postanowienie k. 35) Odpowiedź na wniosek złożyła jedynie uczestniczka M. C. , w której wskazała, iż ona sama jak i siostra G. S. (1) nie przyłączają się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej W. S. . W uzasadnieniu pisma wskazała, iż W. S. w dniu 24 kwietnia 2012 roku sporządziła akt notarialny, w którym swoją część (tj. dom, budynki gospodarcze, działka o powierzchni 21 arów) oraz część przysługującą jej po zmarłym mężu M. S. (1) przekazała córce M. R. C. (obecnie K. ). W odpowiedzi na wniosek M. C. wskazała ponadto, że ona sama jak i jej siostra G. S. (1) przekazały swoje części spadkowe po tacie M. S. (1) na rzecz R. K. . Uczestniczka podniosła, iż W. S. podpisała własnoręcznie akt notarialny oraz w dniu podpisania dokumentu była w pełni świadoma. Wskazała, iż przekazanie udziału przez W. S. nastąpiło w zamian za dożywotnią opiekę nad jej osobą, którą do końca otrzymywała. Uczestniczka M. C. do pisma dołączyła kopię w/w aktu notarialnego. (odpowiedź na wniosek k. 17) Na rozprawie stawająca uczestniczka M. C. nie przyłączyła się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku powołując się na okoliczności wskazane w treści odpowiedzi na wniosek oraz przedłożony akt notarialny dotyczący umowy darowizny. (protokół rozprawy k. 22) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W. S. z domu J. , córka P. i W. , zmarła w dniu 14 grudnia 2018 roku w M. , będąc wdową. Spadkodawczyni przed śmiercią ostatnio stale zamieszkiwała w M. . (odpis skrócony aktu zgonu k.6; zapewnienie spadkowe - protokół rozprawy z dnia 13 lutego 2024 roku k. 22) Spadkodawczyni pozostawiła po sobie cztery córki: M. C. , H. J. , G. S. (1) oraz Z. U. . ( odpis skrócony aktu małżeństwa Z. S. k. 7; odpis skrócony aktu małżeństwa H. S. k. 12; odpis skrócony aktu małżeństwa M. S. (2) k. 13; odpis skrócony aktu małżeństwa G. S. (2) k. 14) Żaden ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Notariusz nie sporządził aktu poświadczenia dziedziczenia. Spadkodawczyni testamentu nie sporządziła. ( zapewnienie spadkowe - protokół rozprawy z dnia 13 lutego 2024 roku k. 22) Aktem notarialnym z dnia 24 kwietnia 2012 roku, W. S. , M. C. i G. S. (1) , darowały – wnuczce (pierwsza), córce (druga) i siostrzenicy (trzecia)- R. C. , należące do nich udziały wynoszące łącznie 26/32 części w zabudowanej nieruchomości położonej w M. , gmina Ż. , powiat (...) , woj. (...) , składającej się z działki o nr (...) . (kserokopia aktu notarialnego z dnia 24 kwietnia 2012 roku Rep A nr 1443/2012) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów w postaci aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia spadkowego złożonego przez wnioskodawczynię, które to dowody nie budziły wątpliwości co do wiarygodności. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku ( art. 924 k.c. i art. 925 k.c. ). Zgodnie z treścią art. 926 § 1 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy w drodze rozrządzenia testamentowego albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą ( art. 926 § 1 i 2 k.c. ) W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów ( art. 677 § 1 k.p.c. ). Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadzało się do prawidłowego ustalenia kręgu spadkobierców w sytuacji dziedziczenia ustawowego, jako że spadkodawczyni W. S. nie pozostawiła testamentu. Przy czym do spadkobrania ustawowego stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień otwarcia spadku. Reguły dziedziczenia ustawowego określone zostały w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny . Stosownie do przepisu art. 931 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W rezultacie, gdy do dziedziczenia dochodzą wyłącznie dzieci spadkodawcy, niezależnie od ich liczby, przypadają im udziały równej wysokości. W. S. w dacie śmierci była wdową. Zmarła pozostawiając po sobie żyjące córki w osobach M. C. , G. S. (1) , H. J. oraz Z. U. . Nie zachodziły przy tym żadne okoliczności wyłączające od dziedziczenia – żaden ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia ( art.928 k.c. , art.1020 k.c. i art.1048 w zw. z rt. (...) § 2 k.c. ). Powyższe prowadzi do wniosku, że spadek po W. S. nabyły jej córki M. C. , G. S. (1) , H. J. oraz Z. U. . Udział każdej z córek zgodnie z treścią art. 931 k.c. wyniósł po ¼ część spadku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 520 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na marginesie podnieść należy, iż w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku Sąd bada jedynie, kto jest spadkobiercą ( art. 670 k.p.c. ). Sąd nie ustala składu i wartości spadku, które to kwestie są przedmiotem odrębnego postępowania o dział spadku ( art. 684 k.p.c. ). Skład spadku pozostaje w tej sprawie poza przedmiotem zainteresowania. W konsekwencji bez znaczenia dla niniejszego postępowania była umowa darowizny na jaką powoływała się M. C. , która oponowała co do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Przedmiotowa umowa będzie miała natomiast znaczenie w toku ewentualnego postępowania działowego bądź w ewentualnej sprawie o zachowek. Asesor sądowy Martyna Suplewska ZARZĄDZENIE Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć M. C. . O. , 27 lutego 2024 roku Asesor sądowy Martyna Suplewska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI