I Ns 618/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił wniosek o ustanowienie drogi koniecznej, uznając, że problemem jest nieodpowiednie usytuowanie garażu, a nie brak dostępu do drogi publicznej.
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia drogi koniecznej przez działkę sąsiadki, aby zapewnić dostęp do garażu. Sąd, opierając się na opiniach biegłych, ustalił, że nieruchomość wnioskodawców ma dostęp do drogi publicznej (przez działkę gminną), a problemem jest jedynie nieodpowiednie usytuowanie garażu, który częściowo znajduje się na sąsiednich działkach. Sąd oddalił wniosek, wskazując na możliwość przebudowy garażu.
Wnioskodawcy E. W., I. W. i S. W. wystąpili z wnioskiem o ustanowienie drogi koniecznej do swojej działki nr (...) w R., biegnącej przez działkę uczestniczki A. S. (1). Argumentowali, że ich nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, a budynek gospodarczy (garaż) wymaga takiego dostępu. Uczestniczka A. S. (1) wniosła o oddalenie wniosku, zaprzeczając braku dostępu i wskazując, że problemem jest usytuowanie drzwi garażowych. Gmina K., wezwana do udziału, nie sprzeciwiła się ustanowieniu służebności, wskazując, że jej działka nr (...) pełni funkcję komunikacyjną. Sąd, po analizie opinii biegłych geodety i rzeczoznawcy majątkowego, ustalił, że nieruchomość wnioskodawców graniczy z działką gminną, która od lat służy jako ciąg komunikacyjny do drogi publicznej. Problem stanowiło usytuowanie garażu wnioskodawców, który częściowo znajduje się na działkach sąsiednich (uczestniczki A. S. (1) i Gminy K.), a jego wyjazd jest skierowany w stronę działki uczestniczki. Sąd uznał, że roszczenie o drogę konieczną nie przysługuje, gdy trudności wynikają z nieodpowiedniego usytuowania budynków, a nie z braku dostępu do drogi publicznej. Wskazał na możliwość przebudowy garażu, co wymagałoby poniesienia kosztów około 9052 zł, ale pozwoliłoby na uniknięcie konfliktów sąsiedzkich i zapewnienie zgodności z prawem. W związku z tym sąd oddalił wniosek, a koszty postępowania obciążyły każdą ze stron.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy trudności drogowe wynikają z nieodpowiedniego lub niekorzystnego usytuowania budynków, a nie z braku dostępu do drogi publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nieruchomość wnioskodawców ma dostęp do drogi publicznej poprzez działkę gminną. Problem stanowiło nieodpowiednie usytuowanie garażu, który przekracza granice działki i wymaga przejazdu przez teren sąsiada. Sąd wskazał na możliwość przebudowy garażu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| I. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| Gmina K. | instytucja | uczestnik |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna).
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nikt nie może wykonywać prawa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego lub z celem tego prawa.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasadniczo każda strona ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość wnioskodawców posiada odpowiedni dostęp do drogi publicznej poprzez działkę gminną. Problem stanowi nieodpowiednie usytuowanie garażu, a nie brak dostępu do drogi publicznej. Ustanowienie służebności w żądany sposób byłoby akceptacją stanu niezgodnego z prawem (przekroczenie granic działki). Istnieje możliwość przebudowy garażu w celu zapewnienia zgodnego z prawem dostępu.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość wnioskodawców nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Konieczne jest ustanowienie drogi koniecznej przez działkę sąsiadki w celu zapewnienia dostępu do garażu.
Godne uwagi sformułowania
roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej służy wtedy, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi, natomiast nie przysługuje w sytuacji, gdy trudności drogowe wynikają z nieodpowiedniego lub niekorzystnego usytuowania budynków ustanowienie służebności w żądany sposób, byłoby w pewnym sensie akceptacją przez sąd stanu niezgodnego z prawem wbrew treści art. 5 k.c. jedynym rozsądnym wyjściem w celem uniknięcia konfliktów sąsiedzkich, jest przebudowa garażu i posadowienie go w sposób zgodny z przepisami prawa administracyjnego i cywilnego
Skład orzekający
Krzysztof Dziewulski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 145 k.c. w kontekście nieodpowiedniego usytuowania budynków gospodarczych i naruszenia granic nieruchomości."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie problemem jest usytuowanie garażu, a nie brak dostępu do drogi publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem konfliktów sąsiedzkich związanych z nieruchomościami i granicami, a także pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące dróg koniecznych w sytuacjach, gdy problemem jest sam budynek.
“Czy sąsiad musi ustąpić, gdy Twój garaż stoi na jego działce?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 618/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Sanoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Krzysztof Dziewulski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Renata Bodziak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023r. w Sanoku na rozprawie sprawy z wniosku E. W. , I. W. i S. W. z udziałem A. S. (1) i Gminy K. o ustanowienie drogi koniecznej p o s t a n a w i a : I. Oddalić wniosek. II. Orzec, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie. UZASADNIENIE postanowienia z 19 grudnia 2023r . Wnioskodawcy E. W. , I. W. i S. W. we wniosku, który wpłynął do Sądu Rejonowego w Sanoku 19 grudnia 2019 roku żądali ustanowienia drogi koniecznej do działki nr (...) położonej w R. ujawnionej w księdze wieczystej (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Sanoku, biegnącej od działki (...) przez działkę (...) własności uczestniczki A. S. (1) w sposób wskazany jak na załączonej do wniosku mapie. W uzasadnieniu wskazali, iż na działce (...) , której są właścicielami znajduje się budynek gospodarczy posiadający funkcję garażu. Nie ma on odpowiedniego dostępu do drogi publicznej stąd konieczne jest jej ustanowienie po gruncie uczestniczki. W odpowiedzi na wniosek złożonej do Sądu Rejonowego w Sanoku 27 stycznia 2023 roku (karta 100 - 103) uczestniczka A. S. (1) wniosła o oddalenie wniosku. Zaprzeczyła stanowisku wnioskodawców, jakoby ich nieruchomość nie miała bezpośredniego odpowiedniego dostępu to drogi publicznej. Wg uczestniczki ma ona bezpośredni dostęp do drogi publicznej (...) . Wedle uzasadnienia problemem jest usytuowanie drzwi garażowych od strony nieruchomości uczestniczki, a nie od strony działki stanowiącej drogę publiczną. W piśmie z 13 lutego 2020 roku (karta 107) wnioskodawcy podtrzymali dotychczasowe stanowisko, wskazując, iż w ich ocenie nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. 13 kwietnia 2022 roku sąd wezwał do udziału w sprawie Gminę K. . W piśmie z 2 maja 2022 roku (karta 279) uczestnik ten nie sprzeciwił się ustanowieniu służebności wg wariantów proponowanych przez strony i pozostawił rozpoznanie wniosku wg uznania sądu. Uczestnik wskazał, iż nieruchomość o nr. (...) pozostaje we własności Gminy K. i posiada obecnie nr. (...) oraz , że nie ma ona statusu drogi publicznej jednak od wielu lat służy komunikowaniu się właścicieli nieruchomości sąsiednich z drogą publiczną. Jest utwardzona i ma charakter publicznie dostępny. Na rozprawie 19 grudnia 2023 roku wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie drogi koniecznej wg wariantu pierwszego opinii biegłego geodety z przyznaniem wynagrodzenia uczestniczce ta z kolei podtrzymała dotychczasowe stanowisko nie zgadzając się na ustanowienie służebności. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Nieruchomość władnąca położona jest w K. , posiada numer ewidencyjny (...) , ma powierzchnię 0,0017 ha i dla tej nieruchomości Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...) . W księdze tej prawo własności wpisane jest na rzecz wnioskodawców E. W. , I. W. i S. W. po 1/3 części w na podstawie postanowienia stwierdzenia nabycia spadku. Nieruchomość, po której ma nastąpić ustanowienie służebności nosi nr (...) ma powierzchnię 0,0205 ha a Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi dla niej księgę wieczystą (...) gdzie prawo własności wpisane jest na rzecz A. S. (1) na podstawie umowy darowizny z 2019 roku. W bezpośrednim sąsiedztwie obu nieruchomości znajduje się nieruchomość stanowiąca własność Gminy K. o nr. (...) i powierzchni 0,0487 ha, dla której Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...) . Działka ta nie jest oznaczona jako droga publiczna jednak od wielu lat służy komunikowaniu się właścicieli nieruchomości sąsiednich z drogą publiczną. Jest utwardzona i ma charakter publicznie dostępny. Biegły geodeta inż. P. P. w swojej opinii wyznaczył wariant służebności przebiegający przez nieruchomość uczestniczki (...) linią łączącą punkty (...) , o powierzchni 0,0081 ha. Taki wariant umożliwiałby swobodny wjazd do posadowionego na działce (...) garażu wnioskodawców bowiem umiejscowione są tam drzwi garażu. Taki wariant forsowany jest przez wnioskodawców a dojazdy do garażu odbywają się przez proponowany szlak służebny, obecnie na podstawie zabezpieczenia udzielonego przez sąd w niniejszym postępowaniu. Przedmiotowy garaż posiada dach dwuspadowy, którego jeden koniec wybiega w stronę działki Gminy K. (...) , a drugi w stronę nieruchomości uczestników (...) (w tym miejscu zagospodarowaną rekreacyjnie). Także na nieruchomości uczestniczki znajduje się jej garaż, do którego wjazd pokrywa się częściowo z wjazdem do garażu wnioskodawców. (przez proponowaną służebność - dokumentacja fotograficzna karta 148). Z opinii biegłej do spraw wyceny nieruchomości wynika z kolei, iż ustanowienie służebności sposób zaprezentowany przez wnioskodawców, spowoduje spadek wartości rynkowej nieruchomości nr (...) nie tylko w pasie ustanowienia służebności ,wynikający z jej przeznaczenia i aktualnego wykorzystania. Wg biegłego istnieje możliwość do wykonania wjazdu do garażu wnioskodawców bezpośrednio z nieruchomości gminy K. , która stanowi ciąg komunikacyjny do drogi publicznej, jednak wg biegłego taki zakres robót celem przystosowania budynku garażowego do wjazdu bezpośredniego na drogę publiczną będzie stanowił koszt ok. 9052 zł. Jak wynika z powołanej wcześniej opinii biegłego geodety P. P. wschodnia część garażu została wzniesiona na działce uczestniczki (...) , a inna część tego garażu zajmuje część działki (...) uczestnika Gminy K. . Nieruchomość o numerze działki (...) nabyta w obszarze 17 m 2 została 16 maja 1996. roku sprzedana W. W. (2) poprzednikowi prawnemu wnioskodawców. Z racji wcześniejszego użytkowania tego gruntu znajdował się na nim garaż wzniesiony przez nabywcę własnym kosztem. Od początku garaż ten posiadał wyjazd od strony sąsiedniej nieruchomości (...) . Działka (...) została nabyta od Gminy przez A. S. (2) , który jest poprzednikiem prawnym uczestniczki A. S. (1) . Także na tej nieruchomości został wybudowany szopo-garaż w około 1997r. Wspólne, zgodne użytkowanie ww. nieruchomości miało miejsce do ok. 2019r. Już po śmierci W. W. (2) i nabyciu przez A. S. (1) działki (...) zaczęły się konflikty pomiędzy E. W. i mężem uczestniczki A. S. (1) odnośnie wjazdu do swoich garaży. Pojawiły złośliwości (ustawianie kamieni czy kierowanie na siebie skarg w postępowaniu administracyjnym). Do dnia dzisiejszego strony pozostają w sporze. Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, a załączonych do pism procesowych stron w szczególności odpisów z ksiąg wieczystych, z rejestrów gruntów, opinii biegłego P. P. , opinii biegłej do spraw wyceny nieruchomości A. O. i z zeznań stron. Wskazany materiał dowodowy w zakresie w jakim odzwierciedla ustalenia stanu faktycznego jest wiarygodny, gdyż wzajemnie się uzupełnia i nie zawiera sprzeczności. Zgromadzone dokumenty, opinie biegłych i zeznania stron stanowią dostateczny materiał do ustalenia faktów koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zważył co następuje : Podstawę żądania wniosku jak i podstawę rozstrzygnięcia stanowił artykuł 145 kodeksu cywilnego , którego treść jest następująca: „ Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna)”. W przedmiotowej sprawie rozważania o zasadności wniosku należy rozpocząć od wskazania, że zarówno z nieruchomością uczestniczki jak i wnioskodawczyni bezpośrednio graniczy zwyczajowo wykorzystywany szlak drożny komunikujący obie nieruchomości z drogą publiczną, a stanowiący własność gminy K. nr (...) . Nie jest on, co prawda, drogą publiczną jednak zgodnie z oświadczeniem uczestnika Gminy K. pełni tego typu funkcję, także dla innych właścicieli nieruchomości. Problemem w przedmiotowej sprawie staje się więc fakt posadowienia budynku gospodarczego - garażu w sposób, który uniemożliwia jego prawidłowe wykorzystywanie. Do wjazdu do tego garażu , ze względu na usytuowanie drzwi, konieczne jest bowiem przejechanie przez część działki uczestniczki A. S. (1) na co ta nie wyraża zgody. Tak więc w przedmiotowej sprawie, ocenie ma podlegać fakt czy dostęp do nieruchomości wnioskodawców i budynku garażu jest odpowiedni w świetle ww. przepisu k.c. Analizując stan faktyczny sprawy jej okoliczności oraz opinie biegłych i zeznania stron sąd uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, aby nieruchomość wnioskodawców nie posiadała odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, iż roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej służy wtedy, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi, natomiast nie przysługuje w sytuacji, gdy trudności drogowe wynikają z nieodpowiedniego lub niekorzystnego usytuowania budynków, a z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawcy posiadają możliwości urządzenia w taki sposób wjazdu do garażu, aby bezpośrednio komunikować się z drogą gminną (...) . Faktem jest ,że wg opinii biegłej wymaga to poniesienia kosztów około 9000 zł jednak poniesienie tych kosztów w ocenie sądu, przyniesie nieocenione korzyści obu stronom. Przede wszystkim pozbawi strony przedmiotu, który generuje konflikty (wspólnego wjazdu do garażu) i przez to może doprowadzić do pojednania zwaśnionych stron. Jest prawie pewnym ,że ustanowienie służebności w sposób żądany przez wnioskodawców spowoduje dalsze konflikty i możliwe ,że ich eskalację. Należy także zwrócić uwagę na fakt, który bezpośrednio wynika z opinii biegłego geodety, a mianowicie, że budynek garażowy w pewnej części przekracza granice działki (...) ingeruje w sposób bezpośredni w sąsiednie nieruchomości. Ustanowienie służebności w żądany sposób, byłoby w pewnym sensie akceptacją przez sąd stanu niezgodnego z prawem wbrew treści art. 5 k.c. Powyższe argumenty dają więc pełne podstawy do stwierdzenia, iż roszczenie wnioskodawców nie może zostać zrealizowane w niniejszym postępowaniu. Zdaniem sądu, jedynym rozsądnym wyjściem w celem uniknięcia konfliktów sąsiedzkich, jest przebudowa garażu i posadowienie go w sposób zgodny z przepisami prawa administracyjnego i cywilnego by w przyszłości uniknąć postępowań inicjowanych w oparciu o art. 222 kodeksu cywilnego . Mając na uwadze powyższe sąd orzekł jak w pkt I postanowienia. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art 520 § 1 kodeksu postępowania cywilnego ( pkt II ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI