I Ns 593/11

Sygn. akt I Ns 593/11 POSTANOWIENIE Z. , dnia 18 marca 2013 roku Sąd Rejonowy w Złotoryi I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSR Agnieszka Banach Protokolant: st. sekr. sądowy Łukasz Szliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2013 roku w Z. sprawy z wniosku Z. J. przy udziale M. P. (1) , R. H. , Z. S. , J. S. (1) , T. J. , G. P. , J. H. (1) , A. S. (1) , J. H. (2) , I. K. , J. S. (2) , M. K. (1) i J. S. (1) oraz małoletnich uczestników postępowania M. P. (2) i A. P. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowy G. P. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku w sprawie o sygn. akt I Ns 446/07 postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni Z. J. w złożonym wniosku domagała się zmiany postanowienia Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 8 października 2008 r. w sprawie o sygn. I Ns 446/07 w sprawie nabycia udziału w gospodarstwie rolnym po A. S. (2) poprzez stwierdzenie, iż ona nabyła udział po zmarłej A. S. (2) wprost, a nie jej córki H. S. i M. K. (2) . W uzasadnieniu wniosku wskazała, że ze względu na podeszły wiek nie mogła uczestniczyć w rozprawach w Sądzie dotyczących nabycia spadku i została przez pozostałym uczestników postępowania wprowadzona w błąd, że do nabycia udziałów w gospodarstwie rolnym wymagane jest wyłącznie ukończenie szkoły rolniczej i dlatego zamiast przedstawić w Sądzie swoje dokumenty uprawniające do dziedziczenia z ustawy przesłała do Sądu dwa dyplomy ukończenia szkoły rolniczej swoich córek, co rozszerzyło krąg spadkobierców i utrudnia obecnie przeprowadzenie sprawy o dział spadku. Uczestnicy postępowania: J. H. (1) , T. J. , M. P. (1) , J. S. (1) i G. P. na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r. przyłączyli się do złożonego wniosku przez wnioskodawczynię. Sąd ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: Sąd Rejonowy w Złotoryi Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 17 lutego 2004 roku w sprawie o sygn. I Ns 631/03 zmienił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 11 grudnia 1990 roku w ten sposób, że spadek po A. S. (3) zmarłym dnia 23 maja 1970 roku na podstawie ustawy i wprost nabyła wdowa po zmarłym A. S. (2) ¼ części oraz zstępni zmarłego J. S. (3) , W. S. , J. P. i Z. J. po 3/20 części spadku oraz R. H. i J. H. (1) po 3/40 części spadku każde z nich oraz spadek po A. S. (2) zmarłej dnia 23 maja 1985 roku na podstawie ustawy i wprost nabyli zstępni zmarłej W. S. , J. S. (3) , J. P. i Z. J. po1/4 części oraz R. H. i J. H. (1) po 1/10 części spadku każde z nich. dowód: - akta sprawy Sądu Rejonowego w Złotoryi o sygn. I Ns 631/03. Sąd Rejonowy w Złotoryi Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 8 października 2008 r. w sprawie o sygn. I Ns 446/07 uzupełnił postanowienie Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie o sygn. I Ns 631/03 zmieniające postanowienie tego Sądu z dnia 11 grudnia 1990 roku o stwierdzeniu nabycia spadku po A. i A. S. (2) , w ten sposób, że wchodzący w skład spadku po A. S. (3) zmarłym dnia 23 marca 1970 r. w Z. udział w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy i wprost nabyły wdowa po zmarłym A. S. (2) z domu M. 1/4 części oraz wstępni zmarłego J. S. (3) , W. S. , J. P. z domu S. i Z. J. z domu S. po 3/20 części spadku każdy z nich oraz R. H. i J. H. (1) po 3/40 części spadku każdy z nich, natomiast wchodzący w skład spadku po A. S. (2) zmarłej dnia 23 maja 1985 roku w Z. udział w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy i wprost nabyły wstępne zmarłej J. P. z domu S. i J. H. (1) po 1/3 części spadku każda z nich oraz H. S. z domu J. i M. K. (1) z domu J. po 1/6 części spadku każda z nich. Sąd Okręgowy w Legnicy Wydział II Cywilny Odwoławczy postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie o sygn. II Ca 102/09 oddalił apelację J. P. od postanowienia Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia w sprawie o sygn. akt I Ns 446/07. dowód: - akta sprawy Sądu Rejonowego w Złotoryi o sygn. I Ns 446/07. Wnioskodawczyni Z. J. była uczestnikiem postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns 631/03 i I Ns 446/07. dowód: - akta sprawy Sądu Rejonowego w Złotoryi o sygn. I Ns 631/03 i I Ns 446/07. Uczestnicy postępowania w sprawie o sygn. I Ns 446/07 wskazywali, iż wnioskodawczyni Z. J. pracowała w kołchozie na K. . dowód: - zeznania uczestnika postępowania M. P. (1) k. 132, akt sprawy o sygn. I Ns 446/07; - zeznania uczestnika postępowania T. J. k. 132 v., akt sprawy o sygn. I Ns 446/07. Z. J. w chwili rozpoznawania sprawy o sygn. I Ns 446/07 była w posiadaniu zaświadczenia Zarządu Kołchozu z dnia 17 kwietnia 1973 r. stwierdzającego, iż pracowała ona w Kołchozie od 1 stycznia 1950 roku do marca 1958 roku. dowód: - zeznania uczestnika postępowania M. P. (1) k. 70. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 679 § 1 kpc dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów niniejszego rozdziału. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. Przewidziane w art. 679 k.p.c. , złożenie wniosku wszczynającego postępowanie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest ograniczone w czasie tylko dla tych zainteresowanych, którzy nie byli uczestnikami postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o stwierdzenia nabycia spadku. Natomiast ten, kto był uczestnikiem może to uczynić w terminie jednego roku od dnia, w którym uzyskał możność wskazania podstawy uzasadniającej dokonanie zmiany postanowienia, o ile nie mógł jej powołać w trakcie postępowania spadkowego (por. uchwałę SN z dnia 27 kwietnia 1982 r. III CZP 15/82 OSNCP 1982/8-9 poz. 118). Z uwagi na powyższe osoba składająca wniosek o zmianę postanowienia spadkowego musi spełnić dwie przesłanki: swoje żądanie oprzeć na podstawie, której nie mogła powołać w toku zakończonego postępowania oraz wystąpić z wnioskiem przed upływem roku od dnia, w którym uzyskała tę możność. Postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie pokazało w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że wnioskodawczyni Z. J. była uczestniczką postępowania w sprawie o uzupełnienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. i A. S. (3) toczącym się przed Sądem Rejonowym w Złotoryi w sprawie o sygn. I Ns 446/07. Jak wynika z analizy akt sprawy o sygn. I Ns 446/07 Sąd doręczył wnioskodawczyni odpis wniosku, w którym była wymieniona jako uczestniczka postępowania, jak też sama składała pisma procesowe do sprawy. Okoliczność, że wnioskodawczyni nie uczestniczyła w rozprawach z uwagi na jej wiek nie zmienia oceny jej sytuacji procesowej. Jak bowiem wskazał już Sąd Najwyższy chodzi o formalny udział w postępowaniu, a nie stopień aktywności, bierność czy nawet całkowitą bezczynność zainteresowanego (tak postanowienie SN z dnia 4 lutego 2000 r. II CKN 740/98 niepubl.). W rozważanej sytuacji niezbędną przesłanką skutecznego domagania się przez wnioskodawczynię zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest oparcie swojego żądania na podstawie, która nie mogła być powołana w toku wcześniejszego postępowania. Niemożliwość powołania polega na tym, że uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku nie był świadom występowania określonej okoliczności mającej wpływ na krąg spadkobierców lub wielkość przysługujących im udziałów, a wiadomość taką uzyskał już po wydaniu przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Jak wynika z zeznań uczestnika postępowania M. P. (1) ( k.70) wnioskodawczyni w chwili rozpoznawania sprawy o sygn. I Ns 446/07 była w posiadaniu zaświadczenia stwierdzającego, iż pracowała ona w Kołchozie oraz że nie przedłożyła zaświadczenia gdyż została wprowadzona w błąd przez uczestniczkę postępowania J. H. (1) , iż tylko ukończenie szkoły rolniczej daje możliwość nabycia gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku. Samo twierdzenie, iż wnioskodawczyni została wprowadzona w błąd odnośnie uprawnień do dziedziczenia gospodarstwa rolnego po zmarłej A. S. (2) zdaniem Sądu nie stanowi samo w sobie podstawy do zmiany postanowienia spadkowego. Wobec tego stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z sytuacją, iż wnioskodawczyni wcześniej nie dysponowała zaświadczeniem Zarządu Kołchozu z dnia 26 grudnia 1973 r. Podkreślenia wymaga także fakt, iż rozpoznając sprawę o sygn. I Ns 446/07 Sąd Rejonowy w Złotoryi posiadał wiedzę co do pracy wnioskodawczyni w kołchozie, albowiem uczestnik postępowania M. P. (1) i T. J. ( syn wnioskodawczyni) na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. (k. 132 – 132 v. akt sprawy o sygn. I Ns 446/07) wskazywali tą okoliczność. Zatem wnioskodawczyni nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 8 października 2008 r. w sprawie o sygn. I Ns 446/07 w zakresie ustalenia kręgu spadkobierców ustawowych dziedziczących gospodarstwo rolne po zmarłej A. S. (2) mogła skutecznie podnosi stosowne zarzuty apelacyjne, czego jednak nie uczyniła. Na marginesie wskazać jedynie należy, że z treści samego wniosku wynika, iż intencją wnioskodawczyni do żądania zmiany postanowienia spadkowego, jest wykluczenie jej córek od dziedziczenia, albowiem ich udział wyklucza przeprowadzenie postępowania o dział spadku. Okoliczność ta jednak nie może w żaden sposób stanowić podstawy o uwzględnienia żądania wnioskodawczyni. Mając na uwadze powyższe Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia. Sygn. akt I Ns 593/11 Zarządzenie 1. odnotować postanowienie w repertorium Ns ; 2. kal. 21 dni . Dnia 18 marca 2013 roku. Sędzia