I Ns 578/16

Sąd Rejonowy w OlsztynieOlsztyn2016-12-15
SAOSnieruchomościsłużebności gruntoweŚredniarejonowy
służebnośćdroga koniecznanieruchomościprawo rzeczowezmiana sposobu wykonywanialegitymacja czynna

Sąd oddalił wniosek o zmianę sposobu wykonywania służebności drogi koniecznej, uznając, że właściciel nieruchomości władnącej nie ma legitymacji czynnej do złożenia takiego wniosku.

Wnioskodawczyni K.G., właścicielka działki władnącej, wniosła o zmianę sposobu wykonywania służebności drogi koniecznej ustanowionej na działce uczestników. Jako powód podała przesunięcie słupa energetycznego i zastawianie alternatywnej drogi. Uczestniczka D.G. wniosła o oddalenie wniosku. Sąd, opierając się na art. 291 k.c. i uchwale SN III CZP 70/07, uznał, że właściciel nieruchomości władnącej nie ma legitymacji czynnej do żądania zmiany sposobu wykonywania służebności, co skutkowało oddaleniem wniosku.

Wnioskodawczyni K.G. złożyła wniosek o zmianę sposobu wykonywania służebności drogi koniecznej ustanowionej na działce uczestników postępowania, D.G. i J.G. Wnioskodawczyni domagała się umożliwienia przejazdu i przechodu przez działkę nr (...) o szerokości 4,5 m, wskazując na przesunięcie słupa energetycznego oraz zastawianie alternatywnej drogi dojazdowej. Uczestniczka D.G. wniosła o oddalenie wniosku. Sąd Rejonowy w Olsztynie, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, oddalił wniosek. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu cywilnego, w szczególności na art. 291 k.c., który stanowi podstawę żądania zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności w przypadku zaistnienia ważnej potrzeby gospodarczej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stanowisko doktryny i Sądu Najwyższego (uchwała III CZP 70/07), zgodnie z którym takie roszczenie przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości obciążonej, a nie właścicielowi nieruchomości władnącej. W związku z tym, że wnioskodawczyni była właścicielką nieruchomości władnącej, nie posiadała legitymacji czynnej do złożenia wniosku o zmianę sposobu wykonywania służebności. Sąd wskazał, że w przypadku naruszenia jej praw, wnioskodawczyni może skorzystać z innych środków ochrony prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel nieruchomości władnącej nie ma legitymacji czynnej do złożenia wniosku o zmianę sposobu wykonywania służebności gruntowej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 291 k.c. oraz uchwale Sądu Najwyższego III CZP 70/07, zgodnie z którą roszczenie o zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości obciążonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. G.osoba_fizycznauczestnik
D. G.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (2)

Główne

k.c. art. 291

Kodeks cywilny

Przepis ten stanowi podstawę żądania zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności w przypadku zaistnienia ważnej potrzeby gospodarczej, przy czym roszczenie to przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości obciążonej.

Pomocnicze

k.c. art. 251

Kodeks cywilny

Wskazany jako podstawa do ochrony praw wnioskodawczyni w przypadku naruszenia przysługującego jej prawa przez osoby trzecie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściciel nieruchomości obciążonej jest jedyną stroną uprawnioną do żądania zmiany sposobu wykonywania służebności na podstawie art. 291 k.c.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawczyni, jako właścicielka nieruchomości władnącej, ma prawo żądać zmiany sposobu wykonywania służebności z uwagi na przesunięcie słupa energetycznego i utrudnienia w dostępie.

Godne uwagi sformułowania

roszczenie to przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości obciążonej nie przysługuje właścicielowi nieruchomości władnącej

Skład orzekający

Piotr Żywicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że legitymację czynną do żądania zmiany sposobu wykonywania służebności na podstawie art. 291 k.c. posiada jedynie właściciel nieruchomości obciążonej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy właściciel nieruchomości władnącej domaga się zmiany sposobu wykonywania służebności na podstawie art. 291 k.c. Nie wyłącza możliwości dochodzenia innych roszczeń związanych ze służebnością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w sprawach o służebności, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości. Choć stan faktyczny nie jest nadzwyczajny, rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej interpretacji przepisów.

Kto może żądać zmiany służebności? Sąd wyjaśnia kluczową kwestię legitymacji procesowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I Ns 578/16 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Piotr Żywicki Protokolant: stażysta Aleksandra Skorynko po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z wniosku K. G. z udziałem J. G. , D. G. o ustanowienie drogi koniecznej p o s t a n a w i a : oddalić wniosek. SSR Piotr Żywicki Sygn. akt I Ns 578/16 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni K. G. wniosła o zmianę sposobu wykonywania służebności drogi koniecznej ustanowionej na należącej do uczestników działce (...) opisanej w KW (...) , na rzecz każdoczesnego właściciela działki (...) opisanej w KW (...) w ten sposób, że każdoczesny właściciel działki (...) będzie uprawniony do przejazdu i przechodu przez działkę nr (...) w pasie drogowym o szerokości 4,5 m celem dojścia do działki (...) bez wynagrodzenia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że dotychczas wykonywanie służebności przebiegało bez zakłóceń. Jednakże w 2015 r. brat wnioskodawczyni zauważył, że na środku „pasa drogowego” będącego przedmiotem służebności został postawiony słup energetyczny, umieszczony wcześniej w innym miejscu drogi. Do nieruchomości wnioskodawczyni prowadzi też inna droga - przez działkę (...) wzdłuż płotu uczestników, jednakże jest ona zastawiona pojazdami uczestników bądź osób trzecich, co uniemożliwia dojazd do nieruchomości wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni bezskutecznie wzywała uczestników do zmiany sposobu wykonywania służebności. Uczestniczka D. G. wniosła o oddalenie wniosku o zmianę sposobu wykonywania służebności drogi koniecznej w całości. Uczestniczka podniosła, że wniosek jest bezzasadny, ponieważ aktem notarialnym z 3 sierpnia 2005 r. ustanowiono służebność drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę gruntu nr (...) i pomimo postanowienia słupa energetycznego wykonywanie służebności drogi koniecznej jest nadal możliwe. Sąd ustalił następujący stan faktyczny Wnioskodawczyni K. G. jest właścicielem nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę gruntu nr (...) położonej w G. , dla której Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą KW (...) . (dowód: wydruk z KW – k. 5-6, akta (...) ) Uczestnicy D. G. i J. G. są właścicielami na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości gruntowej, stanowiącej działki gruntu nr (...) , położonej w G. , dla której Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą KW (...) . (dowód: wydruk z KW – k. 8-10, akta (...) ). Aktem notarialnym z 3 sierpnia 2005 r., ustanowiono m.in. na rzecz każdoczesnych właścicieli działki o nr ewidencyjnym nr (...) nieodpłatną bezterminową służebność gruntową, polegającą na prawie przejścia i przejazdu przez stanowiącą własność J. i D. G. działkę gruntu nr (...) , opisaną w księdze wieczystej KW nr (...) Sądu Rejonowego w Olsztynie, w pasie ziemi o szerokości 4,5 m 2 przebiegającym wzdłuż granicy z działką gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym (...) , do drogi publicznej. (dowód: akt notarialny – umowa sprzedaży Rep A (...) z 3 sierpnia 2005 r. – k. 11-15) Sąd zważył, co następuje W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz na podstawie poczynionych ustaleń wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Dokonując powyższego rozstrzygnięcia Sąd dał wiarę przedłożonym przez strony dokumentom, albowiem ich prawdziwość nie była kwestionowana przez strony i nie budzi wątpliwości. Z punktu widzenia przedmiotowego postępowanie nieistotne dla rozstrzygnięcia okazały się zeznania świadków. Stosownie do treści art. 291 kc jeżeli po ustanowieniu służebności gruntowej powstanie ważna potrzeba gospodarcza, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać za wynagrodzeniem zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności, chyba że żądana zmiana przyniosłaby niewspółmierny uszczerbek nieruchomości władnącej. W doktrynie wskazuje się, że przepis art. 291 kc stanowi podstawę żądania zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności w przypadku zaistnienia ważnej potrzeby gospodarczej, przy czym roszczenie to przysługuje wyłącznie właścicielowi nieruchomości obciążonej. Zmiany uzyskane wskutek realizacji roszczenia wskazanego w art. 291 k.c. polegać będą więc wyłącznie na ograniczeniu uprawnień właściciela nieruchomości władnącej, a nie na dostosowaniu ich do zwiększonych potrzeb nieruchomości władnącej (m. B. - S. , G. K. , A. S. , Sąsiedztwo nieruchomości. Komentarz , Lex 2014). Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z 17 lipca 2007 r., w której wskazał, że prawodawca przyznał roszczenie o zmianę treści lub sposobu wykonywania służebności wyłącznie właścicielowi nieruchomości obciążonej; ergo, roszczenie to, wywodzone z wymienionego przepisu – wobec jego jednoznacznego i oczywistego brzmienia – nie przysługuje właścicielowi nieruchomości władnącej (uchwała SN z 17 lipca 2007 r., III CZP 70/07, OSNC 2008/9/100). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wnioskodawczyni K. G. , jako właścicielce nieruchomości władnącej nie przysługuje legitymacja czynna do zainicjowania postępowania w przedmiocie zmiany sposobu wykonywania służebności drogi koniecznej ustanowionej na rzecz każdoczesnego właściciela działki (...) . Nadmienić należy, że w przypadku naruszenia przysługującego jej prawa (służebności drogi koniecznej) przez osoby trzecie ma ona odpowiednie środki niezbędne do ochrony tegoż prawa ( art. 251 kc ). W przypadku zaś stwierdzenia, że dotychczas ustanowiona służebność utraciła dla niej znaczenie, ma ona możliwość domagania się ustanowienie nowej służebności drogi koniecznej. W tym stanie rzeczy w oparciu o powołane przepisy powództwo należało oddalić. /-/ SSR Piotr Żywicki

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI