Orzeczenie · 2016-08-19

I NS 543/15

Sąd
Sąd Rejonowy w Brzesku
Miejsce
Brzesko
Data
2016-08-19
SAOSnieruchomościuwłaszczenieŚredniarejonowy
nieruchomość rolnauwłaszczenieustawa uwłaszczeniowaposiadanie samoistnedobra wiarazasiedzenienieruchomośćwłasność

Wnioskodawczyni J. O. (1) złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia własności udziału wynoszącego 34/64 części nieruchomości rolnej położonej w B. (dz. ew. nr 104) na prawach małżeńskiej współwłasności wraz z mężem J. O. (4), w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W uzasadnieniu wskazała, że jej mąż otrzymał część udziałów w nieruchomości od matki i rodzeństwa w 1963 r. na podstawie umowy darowizny, a pozostałe udziały objął w posiadanie nieformalnie. Sąd Rejonowy w Brzesku, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił stan faktyczny dotyczący własności i posiadania nieruchomości. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki ustawy uwłaszczeniowej, tj. samoistne posiadanie nieruchomości przez rolnika w dniu 4 listopada 1971 r. oraz objęcie jej w posiadanie na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez wymaganej formy, lub posiadanie jej nieprzerwanie przez pięć lat w dobrej wierze, a dziesięć w złej wierze. Sąd stwierdził, że choć wnioskodawczyni i jej mąż posiadali nieruchomość od lat i byli postrzegani jako jej właściciele, nie wykazali oni samoistnego posiadania w dobrej wierze przez wymagany okres. Umowa darowizny z 1963 r. dotyczyła jedynie 30/64 części nieruchomości, a brak było dowodów na formalne lub nieformalne nabycie pozostałych udziałów. Sąd uznał, że J. O. (4) nie mógł być uznany za posiadacza w dobrej wierze co do pozostałych 34/64 części, gdyż dysponował dokumentem wskazującym na nabycie tylko części udziałów i nie interesował się stanem prawnym nieruchomości. W związku z tym, że wymagany 10-letni okres posiadania w złej wierze upłynąłby dopiero w 1973 r., a nie przed datą wejścia w życie ustawy (4 listopada 1971 r.), sąd oddalił wniosek. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, w tym o wynagrodzeniu kuratora procesowego dla nieznanych uczestników.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek ustawy uwłaszczeniowej, w szczególności wymogów dotyczących samoistnego posiadania w dobrej wierze oraz podstawy prawnej objęcia nieruchomości w posiadanie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą uwłaszczeniową, która ma zastosowanie do stanu prawnego sprzed 1971 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spełnione zostały przesłanki do nabycia własności nieruchomości rolnej w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w szczególności w zakresie samoistnego posiadania w dobrej wierze przez wymagany prawem okres?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie zostały spełnione przesłanki do nabycia własności nieruchomości rolnej w trybie ustawy uwłaszczeniowej, ponieważ wnioskodawczyni i jej zmarły mąż nie wykazali samoistnego posiadania w dobrej wierze przez wymagany prawem okres, ani nie udowodnili podstawy prawnej do objęcia w posiadanie całego udziału.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawczyni i jej zmarły mąż nie wykazali samoistnego posiadania w dobrej wierze przez wymagany prawem okres. Umowa darowizny dotyczyła tylko części udziałów, a brak było dowodów na formalne lub nieformalne nabycie pozostałych udziałów. Posiadanie pozostałych udziałów nie mogło być uznane za posiadanie w dobrej wierze, a wymagany okres posiadania w złej wierze upłynąłby po dacie wejścia w życie ustawy.

Czy posiadanie nieruchomości rolnej przez wnioskodawczynię i jej zmarłego męża, wywodzące się z umowy darowizny części udziałów oraz nieformalnego objęcia w posiadanie pozostałych udziałów, może stanowić podstawę do uwłaszczenia na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie to nie stanowi podstawy do uwłaszczenia, ponieważ nie zostało wykazane, że objęcie w posiadanie pozostałych udziałów nastąpiło na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez wymaganej formy, ani że posiadanie było samoistne i w dobrej wierze przez wymagany prawem okres.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak dowodów na formalne lub nieformalne nabycie pozostałych udziałów w nieruchomości. Posiadanie tych udziałów nie mogło być uznane za samoistne w dobrej wierze, a okres posiadania w złej wierze nie upłynął przed datą wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
J. O. (1)osoba_fizycznawnioskodawczyni
G. O. (1)osoba_fizycznauczestniczka
J. O. (2)osoba_fizycznauczestnik
M. M.osoba_fizycznauczestnik
M. K. (1)osoba_fizycznauczestnik
J. O. (3)osoba_fizycznauczestnik
G. O. (2)osoba_fizycznauczestniczka
M. S.osoba_fizycznauczestnik
T. S.osoba_fizycznauczestnik
A. P.osoba_fizycznauczestnik
S. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K. (2)osoba_fizycznauczestnik
H. Z.osoba_fizycznauczestnik
W. W.osoba_fizycznauczestnik
A. W.osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
J. S.osoba_fizycznauczestnik nieznany z miejsca pobytu
M. C.osoba_fizycznauczestnik nieznany z miejsca pobytu
adw. J. B.innekurator procesowy

Przepisy (5)

Główne

ustawa uwłaszczeniowa art. 1

Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w samoistnym posiadaniu rolników w dniu wejścia w życie ustawy (4 listopada 1971 r.) stają się z mocy prawa własnością tych rolników, jeżeli objęli je w posiadanie na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez wymaganej formy, lub posiadają je nieprzerwanie od lat pięciu w dobrej wierze, a od dziesięciu w złej wierze.

Pomocnicze

k.c. art. 160

Kodeks cywilny

Definicja rolnika obowiązująca w dniu wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych art. § 1 ust. 1 i 3, § 2

Definicje nieruchomości rolnej i gospodarstwa rolnego, w tym minimalny obszar nieruchomości rolnej (0,20 ha do 23 grudnia 1971 r.).

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej art. § 1

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia kuratora procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 8 pkt 1, § 6 pkt 5

Podstawa do ustalenia wynagrodzenia kuratora procesowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieruchomość weszła w skład gospodarstwa rolnego. • Wnioskodawczyni i jej mąż byli rolnikami. • Posiadanie nieruchomości miało cechy posiadania samoistnego. • Społeczność od 1965 r. uważała wnioskodawczynię i jej męża za właścicieli. • Nie było sporów dotyczących tej działki. • Mąż wnioskodawczyni otrzymał część udziałów w drodze umowy darowizny z 1963 r.

Godne uwagi sformułowania

Uwłaszczyć jak i zasiedzieć można jedynie cudzą nieruchomość. • Właściciel nieruchomości nie może domagać się jej uwłaszczenia na swoją rzecz, nawet gdy ma trudności w udowodnieniu swojego prawa. • J. O. (4) musiał wiedzieć, że nie jest właścicielem całej dz. ew nr 104, a jeżeli tego nie wiedział, to tylko przez swoje zaniedbanie.

Skład orzekający

Agata Gawłowska-Sobusiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ustawy uwłaszczeniowej, w szczególności wymogów dotyczących samoistnego posiadania w dobrej wierze oraz podstawy prawnej objęcia nieruchomości w posiadanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą uwłaszczeniową, która ma zastosowanie do stanu prawnego sprzed 1971 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy historycznej ustawy uwłaszczeniowej, która regulowała stan prawny nieruchomości rolnych w Polsce. Choć orzeczenie jest proceduralne, pokazuje złożoność dowodzenia posiadania i własności w kontekście historycznych przepisów.

Czy można uwłaszczyć nieruchomość po latach posiadania? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi ustawy uwłaszczeniowej.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst