I NS 543/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni J. O. (1) złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia własności udziału wynoszącego 34/64 części nieruchomości rolnej położonej w B. (dz. ew. nr 104) na prawach małżeńskiej współwłasności wraz z mężem J. O. (4), w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W uzasadnieniu wskazała, że jej mąż otrzymał część udziałów w nieruchomości od matki i rodzeństwa w 1963 r. na podstawie umowy darowizny, a pozostałe udziały objął w posiadanie nieformalnie. Sąd Rejonowy w Brzesku, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił stan faktyczny dotyczący własności i posiadania nieruchomości. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki ustawy uwłaszczeniowej, tj. samoistne posiadanie nieruchomości przez rolnika w dniu 4 listopada 1971 r. oraz objęcie jej w posiadanie na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez wymaganej formy, lub posiadanie jej nieprzerwanie przez pięć lat w dobrej wierze, a dziesięć w złej wierze. Sąd stwierdził, że choć wnioskodawczyni i jej mąż posiadali nieruchomość od lat i byli postrzegani jako jej właściciele, nie wykazali oni samoistnego posiadania w dobrej wierze przez wymagany okres. Umowa darowizny z 1963 r. dotyczyła jedynie 30/64 części nieruchomości, a brak było dowodów na formalne lub nieformalne nabycie pozostałych udziałów. Sąd uznał, że J. O. (4) nie mógł być uznany za posiadacza w dobrej wierze co do pozostałych 34/64 części, gdyż dysponował dokumentem wskazującym na nabycie tylko części udziałów i nie interesował się stanem prawnym nieruchomości. W związku z tym, że wymagany 10-letni okres posiadania w złej wierze upłynąłby dopiero w 1973 r., a nie przed datą wejścia w życie ustawy (4 listopada 1971 r.), sąd oddalił wniosek. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, w tym o wynagrodzeniu kuratora procesowego dla nieznanych uczestników.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek ustawy uwłaszczeniowej, w szczególności wymogów dotyczących samoistnego posiadania w dobrej wierze oraz podstawy prawnej objęcia nieruchomości w posiadanie.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą uwłaszczeniową, która ma zastosowanie do stanu prawnego sprzed 1971 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spełnione zostały przesłanki do nabycia własności nieruchomości rolnej w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, w szczególności w zakresie samoistnego posiadania w dobrej wierze przez wymagany prawem okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zostały spełnione przesłanki do nabycia własności nieruchomości rolnej w trybie ustawy uwłaszczeniowej, ponieważ wnioskodawczyni i jej zmarły mąż nie wykazali samoistnego posiadania w dobrej wierze przez wymagany prawem okres, ani nie udowodnili podstawy prawnej do objęcia w posiadanie całego udziału.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawczyni i jej zmarły mąż nie wykazali samoistnego posiadania w dobrej wierze przez wymagany prawem okres. Umowa darowizny dotyczyła tylko części udziałów, a brak było dowodów na formalne lub nieformalne nabycie pozostałych udziałów. Posiadanie pozostałych udziałów nie mogło być uznane za posiadanie w dobrej wierze, a wymagany okres posiadania w złej wierze upłynąłby po dacie wejścia w życie ustawy.
Czy posiadanie nieruchomości rolnej przez wnioskodawczynię i jej zmarłego męża, wywodzące się z umowy darowizny części udziałów oraz nieformalnego objęcia w posiadanie pozostałych udziałów, może stanowić podstawę do uwłaszczenia na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, posiadanie to nie stanowi podstawy do uwłaszczenia, ponieważ nie zostało wykazane, że objęcie w posiadanie pozostałych udziałów nastąpiło na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez wymaganej formy, ani że posiadanie było samoistne i w dobrej wierze przez wymagany prawem okres.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził brak dowodów na formalne lub nieformalne nabycie pozostałych udziałów w nieruchomości. Posiadanie tych udziałów nie mogło być uznane za samoistne w dobrej wierze, a okres posiadania w złej wierze nie upłynął przed datą wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| G. O. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| J. O. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. M. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. O. (3) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G. O. (2) | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| T. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik nieznany z miejsca pobytu |
| M. C. | osoba_fizyczna | uczestnik nieznany z miejsca pobytu |
| adw. J. B. | inne | kurator procesowy |
Przepisy (5)
Główne
ustawa uwłaszczeniowa art. 1
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych i znajdujące się w samoistnym posiadaniu rolników w dniu wejścia w życie ustawy (4 listopada 1971 r.) stają się z mocy prawa własnością tych rolników, jeżeli objęli je w posiadanie na podstawie umowy przenoszącej własność zawartej bez wymaganej formy, lub posiadają je nieprzerwanie od lat pięciu w dobrej wierze, a od dziesięciu w złej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 160
Kodeks cywilny
Definicja rolnika obowiązująca w dniu wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych art. § 1 ust. 1 i 3, § 2
Definicje nieruchomości rolnej i gospodarstwa rolnego, w tym minimalny obszar nieruchomości rolnej (0,20 ha do 23 grudnia 1971 r.).
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej art. § 1
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia kuratora procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 8 pkt 1, § 6 pkt 5
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia kuratora procesowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Nieruchomość weszła w skład gospodarstwa rolnego. • Wnioskodawczyni i jej mąż byli rolnikami. • Posiadanie nieruchomości miało cechy posiadania samoistnego. • Społeczność od 1965 r. uważała wnioskodawczynię i jej męża za właścicieli. • Nie było sporów dotyczących tej działki. • Mąż wnioskodawczyni otrzymał część udziałów w drodze umowy darowizny z 1963 r.
Godne uwagi sformułowania
Uwłaszczyć jak i zasiedzieć można jedynie cudzą nieruchomość. • Właściciel nieruchomości nie może domagać się jej uwłaszczenia na swoją rzecz, nawet gdy ma trudności w udowodnieniu swojego prawa. • J. O. (4) musiał wiedzieć, że nie jest właścicielem całej dz. ew nr 104, a jeżeli tego nie wiedział, to tylko przez swoje zaniedbanie.
Skład orzekający
Agata Gawłowska-Sobusiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek ustawy uwłaszczeniowej, w szczególności wymogów dotyczących samoistnego posiadania w dobrej wierze oraz podstawy prawnej objęcia nieruchomości w posiadanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z ustawą uwłaszczeniową, która ma zastosowanie do stanu prawnego sprzed 1971 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy historycznej ustawy uwłaszczeniowej, która regulowała stan prawny nieruchomości rolnych w Polsce. Choć orzeczenie jest proceduralne, pokazuje złożoność dowodzenia posiadania i własności w kontekście historycznych przepisów.
“Czy można uwłaszczyć nieruchomość po latach posiadania? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi ustawy uwłaszczeniowej.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.