I NS 517/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd dokonał uzupełniającego działu spadku po B.S. i zniósł współwłasność nieruchomości oraz ruchomości, przyznając je na wyłączną własność J.J. z obowiązkiem spłaty na rzecz K.P.
Wnioskodawczyni J.J. wniosła o uzupełniający dział spadku po swojej matce B.S., obejmujący nieruchomość i ruchomości. Sąd, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego, postanowił dokonać działu spadku i znieść współwłasność. Nieruchomość i ruchomości zostały przyznane na wyłączną własność J.J., która została zobowiązana do spłaty na rzecz uczestnika K.P. w kwocie 36.250 zł.
Sprawa dotyczyła uzupełniającego działu spadku po B.S. zmarłej w 2015 roku oraz zniesienia współwłasności nieruchomości i ruchomości. Wnioskodawczyni J.J. domagała się przyznania nieruchomości i ruchomości na swoją wyłączną własność, z obowiązkiem spłaty na rzecz uczestnika K.P. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, sąd ustalił skład i wartość spadku. Nieruchomość położona w W. o powierzchni 2,77 ha oraz ruchomości (piła, meble, wyposażenie kuchni) zostały przyznane na wyłączną własność J.J. Sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz K.P. kwotę 36.250 zł tytułem spłaty, płatną w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia. Sąd oddalił wnioski o rozliczenie dotacji unijnych i wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnych, wskazując, że nie wchodzą one w skład masy spadkowej i nie były należycie zgłoszone. Koszty postępowania zostały poniesione przez każdego z uczestników.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd dokonał uzupełniającego działu spadku i zniósł współwłasność, przyznając nieruchomość i ruchomości na wyłączną własność wnioskodawczyni J.J. z obowiązkiem spłaty na rzecz uczestnika K.P.
Uzasadnienie
Sąd ustalił skład spadku po B.S., uwzględniając nieruchomość i ruchomości. Po analizie prawnej i dowodowej, przyznano własność wnioskodawczyni, ustalając wysokość spłaty na rzecz uczestnika K.P. na podstawie wartości udziałów i spłat już dokonanych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
postanowienie
Strona wygrywająca
J. J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. P. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 687
Kodeks postępowania cywilnego
W braku podstaw do wydania postanowienia działowego na podstawie zgodnego wniosku uczestników, dział spadku będzie rozpoznany według przepisów dotyczących zniesienia współwłasności.
k.p.c. art. 1038
Kodeks postępowania cywilnego
Dział sądowy powinien w zasadzie objąć cały spadek, chyba że ważne powody uzasadniają ograniczenie działu tylko do jego części.
k.p.c. art. 689
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy jako uzupełniającego działu spadku i zniesienie współwłasności w przypadku zbycia udziałów.
Pomocnicze
k.c. art. 212 § § 3
Kodeks cywilny
Odroczenie terminu spłaty na okres trzech miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia.
k.p.c. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozliczeń wzajemnych roszczeń z tytułu posiadania rzeczy.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących zniesienia współwłasności do działu spadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyznanie nieruchomości i ruchomości na wyłączną własność wnioskodawczyni J.J. Ustalenie spłaty na rzecz K.P. w kwocie 36.250 zł. Nierozliczanie dotacji unijnych i wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnych jako składników masy spadkowej.
Odrzucone argumenty
Żądanie rozliczenia dotacji unijnych i wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnych. Wniosek o wydzielenie z działki nr (...) części stanowiącej udział uczestnika K.P. (cofnięty).
Godne uwagi sformułowania
Sąd ustala skład i wartość spadku podlegająca podziałowi. Przy czym należy wskazać, że Sąd Najwyższy przyjął, że w dziale spadku stan spadku ustala się według chwili otwarcia spadku, jego wartość zaś – według cen z chwili dokonania spadku. Pożytki ze składników spadku uzyskane przez ich posiadaczy z natury rzeczy nie wchodzą bowiem w skład masy spadkowej. W tym zakresie Sąd też nie ma obowiązku działania z urzędu, jak w przypadku 648 kpc.
Skład orzekający
Mirosława Makowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości spadku i jego składników na potrzeby działu spadku, rozliczenia między spadkobiercami, zasady dotyczące rozliczania pożytków i nakładów w sprawach o dział spadku."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki ustalania wartości nieruchomości oraz ruchomości w momencie otwarcia spadku i jego późniejszego podziału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów działu spadku i zniesienia współwłasności, co jest częstym problemem prawnym. Zawiera interpretację zasad ustalania wartości spadku i rozliczeń między spadkobiercami.
“Jak podzielić spadek po rodzicach? Kluczowe zasady działu spadku i spłat między spadkobiercami.”
Dane finansowe
spłata: 36 250 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOrzeczenie po sprostowaniu Sygn. akt I Ns 517/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2020 r. Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w składzie Przewodniczący: SSR Mirosława Makowska Protokolant: Magdalena Domagała po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2020 r. w Opocznie na rozprawie sprawy z wniosku J. J. z udziałem M. S. , K. P. (1) i S. S. (1) o uzupełniający dział spadku i zniesienie współwłasności postanawia: 1. dokonać uzupełniającego działu spadku po B. S. (1) z domu P. , córce P. i J. zmarłej dnia 10 listopada 2015 roku w P. , ostatnio zamieszkałej w W. w skład którego wchodzą: a) udział ½ (jedna druga) części w zabudowanej nieruchomości położonej w W. , gmina P. , obręb (...) oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 113, o powierzchni 2.77 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Opocznie urządzona jest księga wieczysta nr (...) ; b) ruchomości w postaci piły stihl, wyposażenia kuchni (segment kuchenny, stolik i cztery krzesła), wyposażenie pokoju naprzeciw kuchni (segment, stół gościnny duży, sześć krzeseł, wersalka), wyposażenie salonu (duże łóżka, telewizor, segment pokojowy wersalka,), wyposażenie małego pokoju (wersalka, segment), wyposażenie drugiego małego pokoju przy wejściu (łóżko) oraz znieść współwłasność pomiędzy spadkobiercami i współwłaścicielami: J. J. , K. P. (1) i S. S. (1) w ten sposób, że opisany w ppkt a) udział w nieruchomości oraz ruchomości opisane w ppkt b) przyznać na wyłączną własność J. J. , córce M. i B. . 2. zasądzić tytułem spłaty od wnioskodawczyni J. J. na rzecz K. P. (1) kwotę 36.250,-(trzydzieści sześć tysięcy dwieście pięćdziesiąt) złotych płatną w terminie trzech miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności. 3. stwierdzić, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 517/18 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni J. J. we wniosku z dnia 18 września 2018 r. wnosiła o dokonanie działu spadku po B. S. (2) zmarłej dnia 10.11.2015 r. w P. , w skład którego wchodzi nieruchomość położona w W. , gmina P. oznaczona w ewidencji gruntów numerem działki (...) o powierzchni 2,77 ha, zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej ok. 200 m 2 oraz budynkiem gospodarczym i komórką, dla której w Sądzie Rejonowym w Opocznie urządzona jest księga wieczysta Kw nr (...) poprzez przyznanie w/w nieruchomości wnioskodawczyni ze spłatą na rzecz uczestnika postępowania K. P. (1) w kwocie 40.000,00 zł oraz rozłożenie spłaty na raty po 700,00 zł miesięcznie, tj. 56 rat po 700,00 zł miesięcznie i ostatnia 57 rata w kwocie 800,00 zł. /vide: - wniosek k. 3 – 4/ W odpowiedzi na wniosek z dnia 15 października 2018 r. (data wpływu) uczestnik postępowania K. P. (1) wskazał, iż jego zdaniem wartość przedmiotowej nieruchomości to 420.000,00 zł i wyraził zgodę na jednorazową spłatę w kwocie 70.000,00 zł. Wskazał, że matka zamieszkując na przedmiotowej nieruchomości na bieżąco dbała o budynek mieszkalny i dokonywała niezbędnych remontów na piętrze. Parter był nie remontowany ponieważ mieszkał w nim ojciec, z którym matka pozostawała w separacji. /vide: - odpowiedź na wniosek k. 8 – 11/ Uczestnik postępowania M. S. na rozprawie w dniu 30 listopada 2018 r. przyłączył się do wniosku o dział spadku. /vide: - protokół rozprawy z dnia 30.11.2018 r. k. 12/ Pismem przygotowawczym z dnia 21 stycznia 2018 r. (data wpływu) pełnomocnik uczestnika postępowania K. P. (1) co do zasady przyłączyła się do wniosku o dokonanie działu spadku w sposób zaproponowany przez wnioskodawczynię J. J. , tj. poprzez przyznanie nieruchomości na jej własność, wnosiła jednak o zasądzenie od wnioskodawczyni J. J. na rzecz uczestnika postępowania K. P. (1) kwoty 75.000,00 zł tytułem spłaty płatnej jednorazowo w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności. /vide: - pismo przygotowawcze k. 23 – 24/ Na rozprawie w dniu 8 lutego 2019 roku pełnomocnik uczestnika K. P. (1) wskazała, że jej mocodawca nie żąda rozliczenia nakładów, nie domaga się ich zwrotu. /vide: protokół rozprawy z dnia 8.02.2019 r. – 28/ Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. pełnomocnik uczestnika postępowania K. P. (1) wniosła o uwzględnienie w dziale spadku ruchomości: busa, piły S. , mebli oraz złota. Pismem z dnia 7 stycznia 2020 r. (data wpływu) pełnomocnik uczestnika postępowania K. P. (1) sprecyzowała, iż w skład spadku po B. S. (2) wchodzą następujące rzeczy ruchome: - piła S. o wartości 300,00 zł, - wyposażenie kuchni: segment kuchenny o wartości 600,00 zł, kuchenka gazowa bez piekarnika o wartości 200,00 zł, stolik i cztery krzesła o wartości 200,00 zł, lodówka o wartości 200,00 zł, - wyposażenie pokoju naprzeciwko kuchni: segment o wartości 300,00 zł, stół gościnny duży o wartości 100,00 zł, sześć krzeseł o wartości 200,00 zł, wersalka o wartości 100,00 zł, - wyposażenie salonu: duże łóżko małżeńskie o wartości 400,00 zł, telewizor o wartości 200,00 zł, segment pokojowy o wartości 200,00 zł, wersalka o wartości 50,00 zł, - wyposażenie małego pokoju: wersalka i segment o wartości 300,00 zł, - wyposażenie drugiego małego pokoju przy wejściu: łóżko o wartości 50,00 zł. Wnosiła o przyznanie w/w ruchomości na rzecz wnioskodawczyni z obowiązkiem spłaty na rzecz uczestnika postępowania K. P. (1) w kwocie odpowiadającej wartości udziału po zmarłej B. S. (2) . Ponadto wskazała, iż do kręgu spadkobierców po zmarłej B. S. (2) należy jej syn S. S. (1) i wniosła o wezwanie go do udziału w sprawie. /vide: - protokół rozprawy z dnia 17.12.2019 r. k. 177 – 178v, - pismo k. 180 – 181/ Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2020 r. Sąd na podstawie art. 510 § 2 k.p.c. wezwał do udziału w sprawie S. S. (1) . /vide: - postanowienie z dnia 9.01.2020 r. k. 183/ W piśmie procesowym (załączonym do pisma procesowego pełnomocnika z dnia 10 lutego 2020 roku) uczestnik K. P. (1) domagał się wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnych oraz rozliczenia dotacji unijnych jakie pobierał M. S. . /vide: - pismo K. P. (1) k. 194-195 Na rozprawie w dniu 7 lipca 2020 r. wnioskodawczyni podtrzymała wniosek, wnosząc o zasądzenie spłaty zgodnie z opinią biegłej. Wniosła o nierozkładanie na raty zasądzonej z tego tytułu kwoty. Wskazała, że płatność nastąpi jednorazowo w terminie 3 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Jeśli chodzi o wartość rzeczy ruchomych to wnosiła o zasądzenie kwoty wynikającej z pisma pełnomocnika uczestnika K. P. (1) z dnia 7 stycznia 2020 r. Pełnomocnik uczestnika postępowania K. P. (1) oświadczyła, że jeśli chodzi o rozliczenie rzeczy ruchomych to strony są ze sobą w tej kwestii zgodne, jeśli chodzi o rozliczenie nieruchomości to wnosiła o przyjęcie wartości z opinii biegłego sądowego. Wnosiła o nieuwzględnienie udziału jaki przypadał w dziale spadku B. S. (2) po jej zmarłych rodzicach. /vide: - protokół rozprawy z dnia 7.07.2020 r. k. 206 – 206v/ Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów numerem działki (...) o powierzchni 2,77 ha położona jest w W. obręb (...) , gmina P. , powiat (...) , województwo (...) . Stanowi grunty rolne zabudowane, grunty orne i sady. Dla nieruchomości tej w Sądzie Rejonowym w Opocznie Wydziale Ksiąg Wieczystych jest urządzona księga wieczysta Kw nr (...) , w której jako jej współwłaściciele figurują B. S. (2) i M. S. na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. /dowód: - wypis z rejestru gruntów k. 5, - odpis księgi wieczystej Kw nr (...) k. 6/ Wyrokiem z dnia 13 marca 2001 r. wydanym w sprawie sygn. akt I C 979/00 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim orzekł separację związku małżeńskiego M. S. i B. S. (2) zawartego dnia 12 lutego 1972 r. /dowód: - odpis wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13.03.2001 r. k. 19 – 20/ B. S. (2) zmarła dnia 10 listopada 2015 r. Spadek po niej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Opocznie z dnia 2 lutego 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt I Ns 774/15, na podstawie ustawy nabyły dzieci: J. J. , S. S. (1) i K. S. po 1/3 części każdy z nich. /dowód: - postanowienie z dnia 2.02.2016 r. k. 46 – 46v w aktach sprawy I Ns 774/15/ Na mocy umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego dnia 14 czerwca 2018 r. Rep. A Nr 5576/2018 przed notariuszem A. S. prowadzącą Kancelarię Notarialną w O. S. S. (1) darował siostrze J. J. przysługujący mu udział wynoszący 1/6 części we współwłasności nieruchomości rolnej zabudowanej położonej w W. oznaczonej numerem działki (...) o powierzchni 2,77 ha. /dowód: - wypis aktu notarialnego Rep. A Nr (...) w kopercie k. 7/ Na mocy umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego dnia 22 sierpnia 2018 r. Rep. A Nr 7938/2018 przed notariuszem A. S. prowadzącą Kancelarię Notarialną w O. M. S. przeniósł na rzecz córki J. J. przysługujący mu udział wynoszący 1/2 części we współwłasności nieruchomości rolnej zabudowanej położonej w W. oznaczonej numerem działki (...) o powierzchni 2,77 ha, a J. J. w zamian za to zobowiązała się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie polegające na: przyjęciu go jako domownika, dostarczaniu mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnieniu odpowiedniej pomocy i pielęgnowaniu w razie choroby oraz do sprawienia własnym kosztem pogrzebu zgodnie z miejscowym zwyczajem. /dowód: - wypis aktu notarialnego Rep. A Nr (...) w kopercie k. 7/ Obecnie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są: J. J. w 5/6 częściach i K. P. (1) (nazwisko rodowe S. ) w 1/6 części. /dowód: - wypis z rejestru gruntów k. 5/ Przedmiotowa nieruchomość położona w W. oznaczona w ewidencji gruntów numerem działki (...) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wolnostojącym, piętrowym, niepodpiwniczonym oraz budynkiem gospodarczym. Działka ma kształt prostokąta o wymiarach 110 x 279 m. Teren nieruchomości jest ogrodzony w części zabudowanej. Ziemia rolna za zabudową oddana została w dzierżawę jako pastwisko. Nieruchomość posiada dostęp do sieci uzbrojenia: energii elektrycznej niskiego napięcia – przyłącze linią napowietrzną, wodociągu gminnego w drodze powiatowej, sieci kanalizacji sanitarnej w drodze powiatowej. Na nieruchomości znajduje się szambo – wyłączone z użytku oraz studnia. Dom mieszkalny wybudowano w latach 80 – tych ubiegłego wieku, a oddano do użytku w 1984 r. Budynek jest 2 – kondygnacyjny, bez podpiwniczenia, w technologii murowanej, tradycyjnej, z dachem dwuspadowym. Budynek ma powierzchnię użytkową ok. 232 m 2 . Jeden z budynków gospodarczych został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 7.04.1998 r. Jest częściowo podpiwniczony, nie jest wyposażony w instalacje, ma powierzchnię użytkową 145,70 m 2 . Drugi budynek gospodarczy jest zlokalizowany przy granicy północnej na wysokości wejścia do budynku mieszkalnego. Jest niepodpiwniczony, nie wyposażony w instalacje, jego kubatura to 130 m 2 . Wartość przedmiotowej nieruchomości rolnej zabudowanej według stanu na datę 10.11.2015 r. wynosiła 263.800,00 zł. /dowód: - opinia pisemna biegłej w dziedzinie szacowania nieruchomości mgr inż. H. K. z załącznikami k. 39 - 75 - opinia pisemna uzupełniająca biegłej w dziedzinie szacowania nieruchomości mgr inż. H. K. k. 161 – 165/ B. S. (2) była również właścicielką udziału 1/3 części w spadku po rodzicach P. P. (2) i J. P. w skład którego wchodziła nieruchomość położona w T. , gmina Ż. składająca się z działek ewidencyjnych nr: (...) . Wartość udziału przysługującego B. S. (2) w w/w nieruchomości biegła sądowa oszacowała na kwotę 39.3000 złotych. Postanowieniem z dnia 20 września 2016 roku Sąd Rejonowy w Opocznie w sprawie sygn. akt I Ns 217/16 dokonał działu spadku po P. P. (2) i J. P. w skład, którego wchodzi nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntu numerami działek (...) w ten sposób, że opisaną nieruchomość przyznał na rzecz K. P. (1) . /dowód: - opinia pisemna biegłej w dziedzinie szacowania nieruchomości mgr inż. H. K. z załącznikami k. 39 - 75 - opinia pisemna uzupełniająca biegłej w dziedzinie szacowania nieruchomości mgr inż. H. K. k. 161 – 165, - postanowienie z dnia 20.09.2016 r., - k. 67 akt sprawy I Ns 217/16 K. P. (1) tytułem spłaty za przejęcie udziału matki przysługującego jej w spadku po rodzicach przekazał wnioskodawczyni kwotę 4.450 złotych oraz taką samą kwotę przekazał bratu S. S. (1) . /okoliczność bezsporna/ W nieruchomości spadkowej składającej się z działki (...) , położonej w W. zamieszkiwała spadkodawczyni B. S. (2) wraz ze swoim mężem M. S. oraz bratem T. P. . T. P. pomagał finansowo swojej siostrze w utrzymaniu domu. B. S. (2) zmarła 10 listopada 2015 roku. Po śmierci B. S. (2) w niedługim czasie zmarł jej brat T. P. . Przed śmiercią B. S. (2) chorowała. W tym czasie gospodarstwo rolne nie było uprawiane, ziemia została wydzierżawiona przez M. S. K. P. (2) .. To dzierżawca pobiera dotacje unijne. B. S. (2) posiadała za życia złotą biżuterię. Po jej śmierci biżuterii nie odnaleziono. Trzy lata po śmierci B. S. (2) do domu na działce (...) wprowadziła się J. J. wraz z mężem i trójką dzieci. Do tego czasu J. J. zamieszkiwała w wynajętym lokalu. Obecnie w dalszym ciągu w nieruchomości zamieszkuje J. J. z rodziną oraz ojcem. K. P. (1) zamieszkuje wraz ze swoją rodziną w domu, który nabył po swoich dziadkach P. i J. małżonkach P. . Dowód: - zeznania wnioskodawczyni J. J. k. 177v – min 10.14 – 22.04, k. 198 – min. 4.21 – 14.30, 17.18-19.00 - zeznania uczestnika K. P. (1) k. 178 – min. 31.06- 40.32 w zw. z k. 199 – min. 21.51 – 28.44 - zeznania uczestnika M. S. k.178 – min 22.04-31.06 w zw. z k. 12v – min.15.48 -22.36 Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dokumentów, wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów, aktów notarialnych, odpisu księgi wieczystej, akt postępowań sądowych w sprawach I Ns 217/16 I Ns 774/15, opinii biegłej rzeczoznawcy majątkowego H. K. oraz zeznań stron. Opinia biegłej była częściowo kwestionowana przez pełnomocnika uczestnika postępowania K. P. (1) . Zarzuty pełnomocnika skupiały się na kwestionowaniu opinii w zakresie, w którym biegła dokonała wyceny nieruchomości według wartości na dzień sporządzenia opinii, a nie na dzień otwarcia spadku. Zdaniem pełnomocnika biegła winna oszacować nieruchomości na dzień otwarcia spadku. Nadto biegła podnosiła zarzuty co do wyboru transakcji przyjętych przez biegłą do porównania (pismo 140-141). Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestnika K. P. (1) o wydanie uzupełniającej opinii przez biegłą w zakresie dokonania oszacowania według cen z dnia otwarcia spadku (k.148). Należy wskazać, że zgodnie z art. 648 kpc sąd ustala skład i wartość spadku podlegająca podziałowi. Przy czym należy wskazać, że Sąd Najwyższy przyjął, że w dziale spadku stan spadku ustala się według chwili otwarcia spadku, jego wartość zaś – według cen z chwili dokonania spadku (uchwała SN z 27.9.1974 r., III CZP 58/74, Legalis 18298). W pozostałym zakresie biegła H. K. wydała uzupełniającą opinię, w której odpowiedziała na pytania stawiane przez pełnomocnika uczestnika K. P. (1) . W dalszej części postępowania opinia biegłej nie była kwestionowana, a na rozprawie w dniu 7 lipca 2020 roku pełnomocnik uczestnika K. P. (1) wniosła o rozliczenie działu zgodnie z opinią biegłej sądowej. Co zaś się tyczy ruchomości wchodzących w skład spadku, to sąd przyjął, iż w skład spadku po B. S. (2) wchodzą ruchomości wskazane przez pełnomocnika uczestnika K. P. (1) w piśmie procesowym (k.180-181), za wyjątkiem kuchenki gazowej i lodówki- wskazanych w pkt. 2 pisma. Jak bowiem wskazała wnioskodawczyni kuchenka gazowa i lodówka są uszkodzone i nadają się na wyrzucenie. Co do pozostałych rzeczy ruchomych wnioskodawczyni nie kwestionowała ich wartości. Wartość ruchomości stanowi kwotę 3.000 złotych (bez lodówki i kuchenki gazowej) Pełnomocnik uczestnika wskazał również, że w skład spadku wchodzi złoto oraz samochód „bus”(protokół rozprawy k.177). Jak zeznał uczestnik M. S. samochód był zarejestrowany na niego. Kupił go już po orzeczeniu separacji ze spadkodawczynią (k.178). Stąd też nie można przyjąć, że samochód wchodził w skład majątku spadkowego po B. S. (2) . Ostatecznie pełnomocnik uczestnika K. P. (1) wycofała się z tego wniosku, gdyż nie wskazywała samochodu w piśmie procesowym z dnia 7.01.2010 roku (k.160). Odnosząc się zaś do złota jakie posiadała spadkodawczyni. To należy wskazać, że strony wskazywały, że złoto posiadała B. S. (2) , jednakże po jej śmierci owe złoto zaginęło. Wnioskodawczyni nie jest w posiadaniu tego złota. Wprowadziła się do domu rodziców 3 lata po śmierci matki. Uczestnik M. S. podnosi, że złoto zostało zabrane przez uczestnika K. P. (1) . Natomiast K. P. (1) temu zaprzecza. W tych okolicznościach Sąd nie uwzględnił tego składnika w majątku spadkowym. Nie ma bowiem możliwości ustalenia ani składu ani wartości owego złota. Sąd w niniejszym postępowaniu nie dokonał rozliczenia ewentualnych dotacji unijnych oraz wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnych z uwagi na okoliczność, że pożytki ze składników spadku uzyskane przez ich posiadaczy z natury rzeczy nie wchodzą bowiem w skład masy spadkowej. Podstawą rozliczeń wzajemnych roszczeń z tytułu posiadania rzeczy jest art. 618 § 1 kpc , odpowiednio stosowany – poprzez art. 688 kpc – w sprawie o dział spadku. Jednoznaczne brzmienie art. 618 kpc wskazuje jednocześnie, że rozliczenia pożytków dokonywane są tylko na wniosek (por. post. SN z 9.12.2014 r., III CSK 351/13, Legalis 1187047); te same reguły dotyczą innych roszczeń (tzw. uzupełniających) związanych z posiadaniem składników majątku spadkowego. Zgłaszając roszczenia z tytułu posiadania rzeczy uczestnik postępowania musi przeto dokładnie oznaczyć ich wysokość i podstawę faktyczną. Uczestnik postępowania K. P. (1) był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie zgłosił wniosku zmierzającego do ustalenia wysokości dochodzonego roszczenia. W tym zakresie Sąd też nie ma obowiązku działania z urzędu, jak w przypadku 648 kpc . Pismo uczestnika K. P. (1) , w którym poruszał kwestie związane ze współposiadaniem zostało załączone tylko do pisma pełnomocnika z dnia 10.02.2020 r (k. 188). Na posiedzeniu w dniu 7 lipca 2020 roku - przed zamknięciem rozprawy- pełnomocnik uczestnika K. P. (1) wnosiła tylko o dokonanie działu nieruchomości według wartości wskazanej przez biegłą, natomiast wartość ruchomości winna być taka jak w jej piśmie procesowym. Zdaniem pełnomocnika do działu spadku nie powinien być wliczony udział jaki spadkodawczyni uzyskała po swoich rodzicach. Sąd Rejonowy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1038 kc dział sądowy powinien w zasadzie objąć cały spadek, chyba że ważne powody uzasadniają ograniczenie działu tylko do jego części. W takim przypadku uzupełniający dział w tym zakresie, sądowy lub pozasądowy, może nastąpić w późniejszym terminie. W przypadku gdy działem spadku objęto tylko jego część, osoby zainteresowane mogą żądać dokonania działu pozostałej części spadku (uchw. SN z 28.8.1986 r., III CZP 47/86, OSNCP 1987, Nr 8, poz. 114). Cały spadek po B. S. (2) obejmował udział ½ części w nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) , udział w nieruchomości po jej rodzicach ( działki numer (...) ) oraz ruchomości zgromadzone w domu. Postanowieniem z dnia 20 września 2016 roku Sąd Rejonowy w Opocznie w sprawie sygn. akt I Ns 217/16 dokonał działu spadku po P. P. (2) i J. P. w skład, którego wchodzi nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntu numerami działek (...) w ten sposób, że opisaną nieruchomość przyznał na rzecz K. P. (1) . W tych okolicznościach wnioskodawczyni była uprawniona do żądania uzupełniającego działu spadku po matce B. S. (2) . Zgodnie z art. 687 k.p.c. w braku podstaw do wydania postanowienia działowego na podstawie zgodnego wniosku uczestników, dział spadku będzie rozpoznany według przepisów dotyczących zniesienia współwłasności. Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zniesienia współwłasności, a w szczególności art. 618 § 2 i 3 k.c. Wobec okoliczności, że udziały w działce (...) zostały zbyte przez M. S. i S. S. (1) na rzecz J. J. w drodze umowy darowizny sąd rozpoznał sprawę jako uzupełniający dział spadku i zniesienie współwłasności ( art. 689 kpc ). W niniejszej sprawie w zasadzie nie było sporu co do tego aby nieruchomość przyznać na wyłączną własność wnioskodawczyni. Tylko w piśmie procesowym z dnia 7 stycznia 2020 roku (k.181) pełnomocnik uczestnika K. P. (1) wnosił o wydzielenie z działki nr (...) gruntu odpowiadającego jego udziałowi. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego rolnika celem wypowiedzenia się czy dopuszczalne jest wydzielenie z działki (...) części stanowiącej udział uczestnika, czy taki podział nie byłby sprzeczny ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem gruntu oraz zasadami prawidłowej gospodarki rolnej (k.199). W piśmie procesowym z dnia 4 marca 2020 roku pełnomocnik cofnął wniosek o wydzielenie części nieruchomości z działki nr (...) (k. 202). Dlatego też sąd przyznał udział w nieruchomości położonej w W. , składającej się z działki nr (...) oraz ruchomości w postaci piły stihl, wyposażenia kuchni (segment kuchenny, stolik i cztery krzesła), wyposażenie pokoju naprzeciw kuchni (segment, stół gościnny duży, sześć krzeseł, wersalka), wyposażenia salonu (duże łóżka, telewizor, segment pokojowy wersalka,), wyposażenia małego pokoju (wersalka, segment), wyposażenie drugiego małego pokoju przy wejściu (łóżko) na rzecz wnioskodawczyni J. J. . Ostatecznie co do tego nie było sporu miedzy stronami. Jak już wskazano wyżej sąd przy ustaleniu wartości spadku po B. S. (2) uwzględnił również należy jej udział w spadku po rodzicach. Wartość działki nr (...) stanowiła kwotę 263.800 złotych. Udział należny B. S. (2) stanowi wartość 131.900 złotych Przy czym należy wskazać, że udziały w tej nieruchomości zostały w drodze darowizny przekazane przez M. S. (3/6 części) i S. S. (1) (1/6 części) na rzecz J. J. . J. J. posiadała zatem 5/6 części w nieruchomości nr 113, a K. P. (1) 1/6 części. Zatem dokonując uzupełniającego działu spadku i znosząc współwłasność sąd miał na uwadze okoliczność, iż K. P. (1) należała się spłata z udziału 1/6 części, czyli kwota 44.800 złotych. Wartość udziału jaka przysługiwała B. S. (2) w spadku po rodzicach stanowi kwotę 39.300 złotych. Zatem na rzecz każdego spadkobiercy po B. S. (2) przypadał udział o wartości 13.100 złotych. Wartość ruchomości stanowi łącznie kwotę 3.000 złotych. Wartość udziału przysługującego K. P. (1) w tych ruchomościach stanowi 1.000 złotych (1/3 części). Wysokość spłaty należnej uczestnikowi K. P. (1) stanowi kwotę 36.250 złotych ( 44.800 – wartość udziału w działce (...) + 1.000 – wartość udziału w ruchomościach = 44.900). Taka spłata należałaby się K. P. (1) . Zważyć jednakże należy, że z tytułu działu spadku udziału należącego do B. S. (2) uczestnik K. P. (1) przejął udział wartości 39.000 złotych. Zatem wnioskodawczyni należałaby się spłata w kwocie 13.100 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że otrzymała od uczestnika K. P. (1) kwotę 4.450 złotych. W tych okolicznościach wysokość spłaty należnej od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika K. P. (1) podlega pomniejszeniu o pozostałą część wartości udziału należnego J. J. w spadku po matce w działkach położonych w Ż. tj. 44.900 złotych – 8.650 złotych (13.100 złotych – 4.450 złotych). Dlatego też Sąd orzekł jak w pkt. 2 sentencji postanowienia. Sąd na podstawie art. 212 § 3 k.c. odroczył termin spłaty na okres trzech miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia (zgodnie z wnioskami stron). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Zarządzenie. odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczyć peł. uczestnika K. P. (1)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI