I NS 505/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd dokonał działu spadku po J. K. (2), przyznając wnioskodawcy J. K. (1) część nieruchomości rolnej i mieszkalnej, z obowiązkiem spłat na rzecz pozostałych spadkobierców.
Wnioskodawca J. K. (1) wniósł o dział spadku po swojej zmarłej żonie J. K. (2), obejmujący udział w gospodarstwie rolnym i lokalu mieszkalnym. Sprawa wymagała ustalenia składu i wartości masy spadkowej, a także sposobu podziału nieruchomości. Uczestnicy postępowania mieli różne propozycje podziału i kwestionowali wartość majątku. Sąd, opierając się na opiniach biegłych, ustalił wartość nieruchomości i dokonał podziału, przyznając wnioskodawcy część nieruchomości z obowiązkiem spłat na rzecz pozostałych spadkobierców.
Wnioskodawca J. K. (1) złożył wniosek o dział spadku po zmarłej żonie J. K. (2), obejmujący udział w gospodarstwie rolnym i lokalu mieszkalnym. W skład masy spadkowej wchodziły udziały w nieruchomościach rolnych i budynkach, których łączna wartość została oszacowana przez biegłego na 687.048 zł. W trakcie postępowania ujawniły się różne stanowiska uczestników co do sposobu podziału i wartości majątku. Po śmierci jednego z uczestników, W. S., do sprawy zostali wezwani jego spadkobiercy. Sąd, stosując odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności, ustalił skład i wartość masy spadkowej. Na podstawie opinii biegłych z zakresu szacowania nieruchomości i geodezji, sąd dokonał podziału nieruchomości, przyznając wnioskodawcy J. K. (1) część nieruchomości mieszkalnej i rolnej, a uczestnikom M. P., E. Z. (1) i P. S. (1) prawo własności niezabudowanej działki nr (...). Wnioskodawca został zobowiązany do spłat na rzecz pozostałych spadkobierców, których wysokość została obliczona na podstawie wartości przyznanych udziałów i udziałów spadkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd dokonuje działu spadku i zniesienia współwłasności na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego, uwzględniając opinie biegłych co do składu, wartości i sposobu podziału nieruchomości, a także rozstrzygając o wzajemnych rozliczeniach między spadkobiercami.
Uzasadnienie
Sąd stosuje odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności (art. 688 KPC) i ma obowiązek ustalić skład i wartość masy spadkowej (art. 684 KPC). W postępowaniu działowym rozstrzyga się także o wzajemnych rozliczeniach między spadkobiercami (art. 686 KPC). Sąd opiera się na opiniach biegłych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
postanowienie o dziale spadku
Strona wygrywająca
J. K. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. K. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| W. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| P. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. P. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. Z. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| P. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. S. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| D. S. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
Stosuje się odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Jeżeli majątek spadkowy przypada kilku spadkobiercom do wspólności majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.p.c. art. 684
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest obowiązany z urzędu jedynie do ustalenia składu i wartości przedmiotów wchodzących w skład spadku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 686
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o wzajemnych rozliczeniach pomiędzy spadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Propozycja podziału nieruchomości zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i opiniami biegłych. Możliwość finansowa wnioskodawcy do dokonania spłat. Wnioskodawca zamieszkuje część nieruchomości i posiada możliwości finansowe spłaty udziałów.
Odrzucone argumenty
Kwestionowanie sposobu podziału i wartości masy spadkowej przez niektórych uczestników. Wniosek o sprzedaż nieruchomości przez uczestniczki M. P. i E. Z. (1).
Godne uwagi sformułowania
Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności Sąd jest obowiązany z urzędu jedynie do ustalenia składu i wartości przedmiotów wchodzących w skład spadku Opinie są rzetelne, jasne i pełne.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Procedury działu spadku i zniesienia współwłasności nieruchomości rolnych, ustalanie wartości nieruchomości na podstawie opinii biegłych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i składu spadkobierców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy typowego postępowania o dział spadku, które jest ważne dla stron, ale nie zawiera elementów zaskakujących ani przełomowych dla szerszej publiczności prawniczej.
Dane finansowe
WPS: 478 080 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura I Ns 505/16 UZASADNIENIE Wnioskodawca J. K. (1) wniósł o dokonanie działu spadku po zmarłej dnia 19 kwietnia 2014r. J. K. (2) . Podał że w skład masy spadkowej wchodzi udział ¾ w gospodarstwie rolnym położonym w R. , gminie M. , dla której Sąd Rejonowy w Legnicy prowadzi księgę wieczystą o nr kw (...) o wartości 478.080 zł oraz dokonanie dział spadku ze zniesieniem współwłasności poprzez przyznanie wnioskodawcy prawa do lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ulicy (...) wraz z gruntem pod tym budynkiem oraz ustalenie ¾ udziału w nieruchomościach gruntowych i dokonanie ich fizycznego podziału pomiędzy wnioskodawcę i uczestników postepowania stosownie do części ułamkowych określonych w postanowieniu o nabyciu spadku, a wszystko bez obowiązku dokonania spłat na rzecz uczestników postępowania w osobach W. S. , P. S. (1) , M. P. , M. S. oraz E. Z. (1) . Ponadto wnioskodawca wniósł o zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Uzasadniają swoje stanowisko wnioskodawca podał, iż zarówno on jak i uczestnicy postępowania są spadkobiercami ustawowymi po zmarłej J. K. (2) , która udział ¾ w gospodarstwie rolnym położonym w R. nabyła na mocy umowy darowizny. W chwili śmierci spadkodawczyni pozostawała w związku małżeńskim z wnioskodawcą, którego własność stanowi ¼ udziału we własności w.w składnika majątku. W ocenie wnioskodawcy zaproponowany sposób zniesienia współwłasności oraz dział spadku pozwoli na racjonalne wykorzystanie nieruchomości, którą zamieszkuje i nie stanowi nadużycia prawa. Uczestnicy postępowania P. S. (2) i P. S. (1) zakwestionowali sposób podziału oraz wartość masy spadkowej. Uczestnicy postępowania W. S. oraz M. S. wnieśli o podział majątku, odpowiadający ich częściom w masie spadkowej. Uczestniczki postępowania M. P. i E. Z. (1) zakwestionowały wartość majątku spadowego, wniosła o dokonanie działu spadku poprzez sprzedaż nieruchomości nadto wskazał, iż w skład masy spadkowej wchodzi równowartość akcji (...) (k.32,36). Z uwagi na śmierć W. S. w dniu 29 lipca 2015 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie jego spadkobierców ustawowych tj. żonę K. S. oraz synów D. S. , P. S. (2) i P. S. (1) . Na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. został cofnięty wniosek o uwzględnienie w masie spadkowej akcji (...) . Ponadto P. S. (1) syn E. i M. P. , działająca w imieniu własnym oraz siostry E. Z. (1) zgłosili wniosek o przyznanie im działki nr (...) wraz ze stawem znajdującym się na działce nr (...) . Pozostali uczestnicy postępowania wnieśli o zasądzenie spłat zgodnie z udziałem spadkowym. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: J. K. (2) zmarła 19 kwietnia 2014r., w chwili śmierci pozostawała w związku małżeńskim z J. K. (1) . okoliczność bezsporna. J. K. (2) na mocy umowy darowizny z dnia 16 lutego 1970 r. była współwłaścicielem wraz z J. K. (1) gospodarstwa rolnego położonego w R. , gminie M. , dla której Sąd Rejonowy w Legnicy prowadzi księgę wieczystą o nr kw (...) . W skład nieruchomości wchodził budynek mieszkalny przy ul. (...) oraz udział w nieruchomości gruntowej – działki nr (...) . Udział J. K. (2) we współwłasności wynosił ¾ natomiast J. K. (1) ¼. Nieruchomość jest obciążona służebnością mieszkania na rzecz P. S. (2) , syna A. i Z. . Dowód: - odpis kw (...) , k. 9-12. W dniu 21 listopada 2014r. Sąd Rejonowy VII Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po J. K. (2) z domu S. zmarłej 19 kwietnia 2014r. w R. ostatnio stale zamieszkałej w R. na podstawie ustawy nabyli mąż J. K. (1) w ½ części spadku, brat W. S. i siostra M. S. w częściach równych po 1/6 części spadku każdy z nich, oraz bratanice M. P. i E. Z. (1) , a także bratanek P. S. (1) w częściach równych po 1/18 części spadku każdy z nich, którzy spadek przyjęli wprost. Dowód: - postanowienie z dnia 21.11.2014r., k. 7. Spadek po W. S. zmarłym w dniu 29 lipca 2015r. w W. ostatnio stale zamieszkałej w W. na podstawie ustawy nabyli żona K. S. oraz dzieci D. S. , P. S. (2) , P. S. (1) w udziale wynoszącym ¼ części każdy z nich, którzy spadek przyjęli wprost. Dowód: - akt poświadczenia dziedziczenia, k. 63, - protokoły oświadczenia o przyjęciu spadku, k. 65-67. Wartość rynkowa nieruchomości gruntowych niezabudowanych oznaczonych geodezyjnie numerami (...) i zabudowanej działki nr (...) przy ulicy (...) w obrębie R. w gminie M. oraz nieruchomości gruntowej niezabudowanej ( działka (...) ), dla których Sąd Rejonowy w Legnicy prowadzi księgę wieczystą o nr kw (...) wynosi 687.048 zł. W tym wartość działki rolnej nr (...) o powierzchni 31.666 m 2 wynosi 78.323 zł, wartość działki nr (...) (lasu) o powierzchni 4500 m 2 wynosi 64.445 zł, wartość działki nr (...) (roli) o powierzchni 8000 m 2 wynosi 16.906 zł, wartość działki nr (...) o powierzchni 20.100 m 2 w całości wynosi 527374 zł. Wartość działki nr (...) (przed podziałem nieruchomości) w części zabudowanej ośrodkiem gospodarczym o powierzchni 4100 m 2 wynosi 350640 zł, w części zajętej pod staw o powierzchni 4900 m 2 wynosi 9457 zł natomiast w części mieszkaniowo usługowej o powierzchni 11.100 m 2 wynosi 167.277 zł. Dowód: - opinia biegłej D. M. z zakresu szacowania nieruchomości wraz z załącznikami, k. 81-170. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwała nr LIV/308/2014 Rady Gminy M. z dnia 18 września 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrębie wsi R. i D. , gminy M. działka (...) przeznaczona jest na tereny zabudowy mieszkaniowo- usługowej, grunty rolnicze oraz stawy rybne. Z działki nr (...) można wydzielić część z zabudowaniami o powierzchni 1,4810 ha (3/1) oraz część ze stawem o powierzchni 0,5156 ha (3/2) , która ma dostęp bezpośredni do drogi gruntowej. Dowód: - opinia biegłego B. J. z zakresu geodezji i kartografii, k. 263-346. J. K. (1) zamieszkuje budynek mieszkalny przy ul. (...) . Oprócz nieruchomości nie posiada innego majątku. Dowód: - przesłuchanie wnioskodawcy k. 235-236. Sąd zważył co następuje: Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności – art. 688 KPC . Zgodnie z tymi przepisami każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia wspólności tego spadku. Zgodnie z treścią art. 1035 KC jeżeli majątek spadkowy przypada kilku spadkobiercom do wspólności majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Jak wynika z treści art. 684 KPC Sąd jest obowiązany z urzędu jedynie do ustalenia składu i wartości przedmiotów wchodzących w skład spadku. W postępowaniu działowym Sąd również rozstrzyga o wzajemnych rozliczeniach pomiędzy spadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych ( art. 686 KPC ) , jeśli spadkobiercy zgłoszą takie wnioski. Mając na uwadze powyższe Sąd był obowiązany ustalić skład i wartość masy spadkowej , w tym określić wartości nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wartość nieruchomości wraz z działką gruntu stanowiące przedmiot postępowania Sąd ustalił opierając się w całości na opinii biegłej z zakresu szacowania wartości nieruchomości D. M. . Sposób podziału natomiast działki nr (...) w zakresie wydzielenia stawu Sąd przyjął za ustaleniami biegłego z zakresu geodezji B. J. zgodnie z wyrysem umieszczonym w załączniku nr 1 do opinii. Opinie są rzetelne , jasne i pełne. Stąd Sąd ustalił za biegłą , że wartość rynkowa w.w nieruchomości wynosi 687.048 zł, a wartość odpowiadająca udziałowi spadkodawczyni w wysokości ¾ wynosi 515.286 zł. Żadna ze stron nie kwestionowała opinii biegłej w zakresie ustalenia wartości nieruchomości. Uczestnicy nie wnosili zastrzeżeń również, co do treści opinii biegłego z zakresu geodezji. W ocenie Sądu zniesienie współwłasności nieruchomości działki nr (...) winno odbyć się zgodnie z treścią załącznika nr 1 do opinii. Taki podział nieruchomości pozwala uniknął wydzielania dodatkowych działek oraz daje gwarancje nieskrępowanego korzystania z nieruchomości. Dodatkowo wskazać należy, iż uczestnicy nie wskazali jednomyślnie preferowanego podziału nieruchomości. W pozostałym zakresie Sąd przychylił się do działu spadku zgodnie z wolą uczestników ujawniona na rozprawie w dniu 11 marca 2016r. Sąd przyznał uczestnikom M. P. i E. Z. (1) , P. S. (1) prawo własności nieruchomości gruntowej niezabudowanej oznaczonej geodezyjnie numerem (...) według zobrazowania na mapach sporządzonych przez biegłego sądowego B. J. (k.274 załącznik nr 1 ) w pozostałej części natomiast J. K. (1) . J. K. (1) zamieszkuje w części mieszkalnej nieruchomości, a nadto posiada możliwości finansowe spłaty udziałów spadkowych pozostałych uczestników, którym przyznano spłaty. Co więcej w ocenie Sądu wnioskodawca będąc w posiadaniu całej nieruchomości wchodzącej w skład spadku winna od liczyć się z obowiązkiem rozliczenia z pozostałymi spadkobiercami i czynić oszczędności na ten cel. Z tego też względu Sąd orzekł jak w punkcie II –IV postanowienia. Sąd dokonał następujących obliczeń: wartość spadku odpowiada kwocie 515.286 zł. Udział J. K. (1) odpowiadał kwocie 257.643 zł, M. S. kwocie 85.881 zł, M. P. , E. Z. (2) P. S. (1) po 28.627zł natomiast spadkobierców W. S. po 21.470,25 zł. Wartość nieruchomości przyznanych J. K. (1) , M. P. , E. Z. (2) oraz P. S. (1) przekraczała ich udział spadkowo wobec czego Sąd w punkcie III i IV postanowienia orzekł stosowne spłaty. Spłaty M. P. , E. Z. (2) oraz P. S. (1) na rzecz wnioskodawcy, uwzględniają wartość nieruchomości nr 78 oraz wartość wydzielonego stawu przy czym jego wartość Sąd skorygował w stosunku do opinii biegłej z zakresu szacowania nieruchomości, uwzględniając powierzchnię 0,5156 ha z uwagi na fakt, iż biegła wyceniając działkę wzięła pod uwagę powierzchnię 4900 m 2 . W ocenie Sądu uczestnicy zważywszy na wartość przyznanego majątku oraz niewielką kwotę spłat, będą w stanie w ciągu dwóch miesięcy poczynić stosowne oszczędności celem wywiązania się ze spłat na rzecz wnioskodawcy. O kosztach sądowych Sąd orzekł, jak w punkcie V postanowienia, pozostawiając referendarzowi sądowemu ich szczegółowe wyliczenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI