Orzeczenie · 2020-12-10

I NS 498/18

Sąd
Sąd Rejonowy w Kaliszu
Miejsce
Kalisz
Data
2020-12-10
SAOSnieruchomościzasiedzenieWysokarejonowy
zasiedzenienieruchomośćposiadanie samoistneumowa dzierżawyumowa sprzedażytermin zasiedzeniawłasność

Sprawa dotyczyła wniosku T.B. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości położonych w miejscowości P., gmina C. Wnioskodawca twierdził, że jego rodzice użytkowali te nieruchomości od lat 80-tych, a następnie on sam przejął posiadanie w 2014 roku. W trakcie postępowania swoje wnioski złożyli również J.K. (o zasiedzenie na rzecz M.C.(1)) oraz W.B.(1) (o zasiedzenie na swoją rzecz). Sąd szczegółowo badał historię posiadania nieruchomości, począwszy od pierwotnej posiadaczki S.C., poprzez jej następców prawnych, aż do rodziców wnioskodawcy i samego wnioskodawcy. Kluczowe znaczenie miała interpretacja umowy z 25 września 1988 roku zawartej między W.B.(1) a M.C.(1), którą sąd uznał za umowę sprzedaży, a nie dzierżawy, mimo jej nazwy. Sąd ustalił, że rodzice wnioskodawcy, a następnie sam wnioskodawca, byli samoistnymi posiadaczami nieruchomości w złej wierze przez wymagany okres 30 lat, licząc od 25 września 1988 roku. W związku z tym, sąd stwierdził nabycie przez zasiedzenie własności nieruchomości przez T.B. z dniem 25 września 2018 roku. Wnioski J.K. i W.B.(1) zostały oddalone, ponieważ M.C.(1) zrezygnowała z posiadania w 1988 roku, a W.B.(1) przekazała posiadanie wnioskodawcy przed upływem terminu zasiedzenia. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na zasadzie, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja umowy 'wieczna dzierżawa' jako sprzedaży w kontekście zasiedzenia; zasady doliczania okresu posiadania poprzedników; rozstrzyganie o kosztach w postępowaniu nieprocesowym.

Ograniczenia stosowania

Specyfika stanu faktycznego i interpretacji konkretnej umowy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy posiadanie nieruchomości przez okres wymagany do zasiedzenia, mimo braku formalnego tytułu prawnego, prowadzi do nabycia własności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, samoistne posiadanie nieruchomości przez wymagany prawem okres (20 lat w dobrej wierze lub 30 lat w złej wierze) prowadzi do nabycia własności przez zasiedzenie.

Uzasadnienie

Sąd analizował przesłanki zasiedzenia, w tym samoistne posiadanie i upływ czasu. W przypadku tej sprawy, posiadanie było w złej wierze, co wymagało 30 lat. Kluczowe było ustalenie początku biegu terminu zasiedzenia oraz charakteru posiadania.

Jak należy interpretować umowę nazwaną 'wieczna dzierżawa' w kontekście zasiedzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że mimo nazwy 'wieczna dzierżawa', zgodnym zamiarem stron było przeniesienie własności, co kwalifikuje umowę jako sprzedaż, a nie dzierżawę. W związku z tym, posiadanie na podstawie tej umowy było posiadaniem samoistnym.

Uzasadnienie

Sąd kierował się treścią art. 65 k.c., badając zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie. Okoliczności zawarcia umowy, jednorazowa płatność oraz późniejsze zachowanie stron wskazywały na zamiar sprzedaży.

Czy posiadacz samoistny nieruchomości, który uzyskał posiadanie w złej wierze, może doliczyć do swojego okresu posiadania okres posiadania swojego poprzednika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 176 § 1 i 2 k.c., posiadacz samoistny może doliczyć do swojego okresu posiadania okres posiadania swojego poprzednika, nawet jeśli poprzednik posiadał w złej wierze.

Uzasadnienie

Sąd zastosował przepisy dotyczące doliczania okresu posiadania poprzednika, uwzględniając również sytuację, gdy posiadanie zostało przekazane w drodze spadku lub czynności konkludentnych między spadkobiercami.

Jak rozstrzygnąć o kosztach postępowania w sprawie nieprocesowej, gdy interesy uczestników są sprzeczne?

Odpowiedź sądu

W postępowaniu nieprocesowym, zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c., każdy uczestnik zasadniczo ponosi koszty związane ze swoim udziałem. Sąd może odstąpić od tej zasady, jeśli interesy są sprzeczne, ale w tym przypadku koszty wnioskodawcy były związane z realizacją jego własnego interesu.

Uzasadnienie

Sąd oparł rozstrzygnięcie o kosztach na zasadzie ogólnej z art. 520 § 1 k.p.c., uznając, że koszty poniesione przez wnioskodawcę byłyby konieczne niezależnie od stanowiska innych uczestników.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie
Strona wygrywająca
T. B.

Strony

NazwaTypRola
T. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyuczestnik
W. B. (1)osoba_fizycznauczestnik
M. W.osoba_fizycznauczestnik
T. P.osoba_fizycznauczestnik
W. P.osoba_fizycznauczestnik
W. B. (2)osoba_fizycznauczestnik
S. B.osoba_fizycznauczestnik
J. B.osoba_fizycznauczestnik
R. B.osoba_fizycznauczestnik
D. B. (1)osoba_fizycznauczestnik
A. B. (1)osoba_fizycznauczestnik
J. K.osoba_fizycznauczestnik
M. C. (1)osoba_fizycznauczestnik
M. C. (2)osoba_fizycznauczestnik
B. J. (1)osoba_fizycznauczestnik
A. T.osoba_fizycznauczestnik
P. T.osoba_fizycznauczestnik
M. T.osoba_fizycznauczestnik
B. B.osoba_fizycznauczestnik
K. T.osoba_fizycznauczestnik
Gmina C.gminauczestnik

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

Instytucja zasiedzenia polega na tym, iż posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat 20 jako posiadacz samoistny (w dobrej wierze), lub po upływie lat 30 (w złej wierze).

k.c. art. 176 § 1

Kodeks cywilny

Posiadacz samoistny może doliczyć do biegu zasiedzenia posiadanie swojego poprzednika.

k.c. art. 176 § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli poprzednik był posiadaczem samoistnym w złej wierze, doliczenie jego posiadania jest możliwe, ale termin zasiedzenia wynosi 30 lat.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Posiadaczem samoistnym nieruchomości jest ten, kto włada nią jak właściciel.

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

Spadkobiercy wchodzą we wszystkie prawa i obowiązki zmarłego.

k.c. art. 1037 § 1

Kodeks cywilny

Dział spadku może nastąpić na mocy umowy między spadkobiercami.

k.c. art. 1038 § 2

Kodeks cywilny

Umowa o dział spadku może być zawarta w dowolnej formie, jeśli nie dotyczy nieruchomości.

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości.

k.p.c. art. 520 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długoletnie, nieprzerwane i jawne posiadanie nieruchomości jak właściciel. • Interpretacja umowy z 1988 r. jako umowy sprzedaży, a nie dzierżawy. • Doliczenie okresu posiadania poprzedników prawnych. • Brak kwestionowania posiadania przez innych uczestników przez wiele lat.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja umowy z 1988 r. jako umowy dzierżawy. • Twierdzenia o posiadaniu nieruchomości przez M.C.(1) lub jej następców prawnych w okresie wymaganym do zasiedzenia. • Argumenty Skarbu Państwa dotyczące braku pielęgnacji działki z lasem.

Godne uwagi sformułowania

posiadał ją jak właściciel (cum animo rem sibi habendi) • nie może budzić wątpliwości, iż zamiarem W. B. (1) i M. C. (1) było zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości • wypuszcza w wieczną dzierżawę • posiadaczem samoistnym w złej wierze

Skład orzekający

Agata Serafin

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja umowy 'wieczna dzierżawa' jako sprzedaży w kontekście zasiedzenia; zasady doliczania okresu posiadania poprzedników; rozstrzyganie o kosztach w postępowaniu nieprocesowym."

Ograniczenia: Specyfika stanu faktycznego i interpretacji konkretnej umowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości, co jest tematem często budzącym zainteresowanie. Kluczowa jest tu interpretacja nietypowej umowy 'wiecznej dzierżawy' i jej wpływ na nabycie własności.

Czy 'wieczna dzierżawa' to faktycznie sprzedaż? Sąd rozstrzyga o zasiedzeniu nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst