I NS 471/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku spółki energetycznej o stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu na nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) w miejscowości B. Wnioskodawca twierdził, że na nieruchomości znajdują się urządzenia elektroenergetyczne jego poprzednika prawnego, wybudowane w latach 70. XX wieku, a termin zasiedzenia upłynął. Uczestnicy postępowania kwestionowali wniosek, zarzucając brak wykazania następstwa prawnego oraz złą wiarę posiadacza służebności. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił wniosek, uznając przepisy dotyczące zasiedzenia służebności przesyłu za niezgodne z Konstytucją, jednak postanowieniem sądu drugiej instancji sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu, sąd ustalił, że linia energetyczna biegnie przez działkę uczestników, a jej budowa miała miejsce najpóźniej w 1973 roku. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał dobrej wiary swojego poprzednika prawnego, gdyż brak było dokumentów potwierdzających legalność budowy linii. W związku z tym, zasiedzenie nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa, który był właścicielem przedsiębiorstwa energetycznego w okresie, gdy upłynął termin zasiedzenia (30 lat w złej wierze, licząc od 1 stycznia 1969 r.). Sąd stwierdził zasiedzenie służebności na rzecz Skarbu Państwa, oddalając wniosek w pozostałej części i ustalając, że każdy ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad dobrej wiary przy zasiedzeniu służebności przesyłu, możliwość zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa, określenie początku biegu terminu zasiedzenia w przypadku braku dokumentacji.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego z okresu PRL oraz transformacji ustrojowej. Ocena dobrej wiary może być indywidualna w zależności od konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego lub Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest stwierdzenie zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego (jeśli termin zasiedzenia upłynął po 1 lutego 1989 r.) lub Skarbu Państwa (jeśli termin zasiedzenia upłynął przed 1 lutego 1989 r.).
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które dopuszcza zasiedzenie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego lub Skarbu Państwa, nawet po wprowadzeniu przepisów o służebności przesyłu do Kodeksu cywilnego.
Czy objęcie przez przedsiębiorstwo państwowe cudzej nieruchomości w posiadanie na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości uzasadnia przyjęcie dobrej wiary posiadacza służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie zawsze. Sąd w obecnym składzie nie podziela kierunku interpretacyjnego zakładającego a priori istnienie dobrej wiary przy obejmowaniu w posiadanie urządzeń przesyłowych bez tytułu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet w poprzednim ustroju własność prywatna była uznawana, a organy państwa lub przedsiębiorstwa państwowe miały świadomość wkraczania w sferę własności prywatnej bez podstawy prawnej. Wnioskodawca nie wykazał dobrej wiary, gdyż nie przedstawił dokumentów potwierdzających legalność inwestycji.
Jaki jest termin zasiedzenia służebności gruntowej w przypadku posiadania w złej wierze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin zasiedzenia wynosi 30 lat.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 172 § 1 i 2 k.c. w aktualnym brzmieniu, który przewiduje 30 lat zasiedzenia w złej wierze. Zastosowano również art. 9 ustawy nowelizującej, który stanowi, że wydłużone terminy zasiedzenia stosuje się do biegu terminu, jeżeli termin ten według pierwotnego brzmienia art. 172 k.c. nie upłynął przed wejściem w życie ustawy nowelizującej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. w G. | spółka | wnioskodawca |
| K. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | zasiedzenie na rzecz |
| K. S. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik (zmarły) |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, jeżeli polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia przez jego posiadacza nieprzerwanie przez określony czas.
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa terminy zasiedzenia: 20 lat w dobrej wierze, 30 lat w złej wierze. W pierwotnej wersji terminy wynosiły 10 i 20 lat, zmiana nastąpiła 1 października 1990 r.
Pomocnicze
u.z.t.w.n. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Dotyczy zezwolenia na budowę urządzeń przesyłowych, którego brak może wpływać na ocenę dobrej wiary.
u.g.g.w.n. art. 70 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis dotyczący wywłaszczania nieruchomości.
u.g.n. art. 124 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis dotyczący wywłaszczania nieruchomości.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania w sprawach, w których strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania dobrej wiary wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych w zakresie posiadania służebności przesyłu. • Upływ 30-letniego terminu zasiedzenia w złej wierze od daty rozpoczęcia biegu terminu (1 stycznia 1969 r.). • Możliwość stwierdzenia zasiedzenia służebności przesyłu na rzecz Skarbu Państwa.
Odrzucone argumenty
Wniosek o zasiedzenie na rzecz spółki energetycznej. • Argumenty o dobrej wierze posiadacza służebności. • Data zasiedzenia wskazana we wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w obecnym składzie nie podziela kierunku interpretacyjnego zakładającego a priori istnienie dobrej wiary przy obejmowaniu w posiadanie urządzeń przesyłowych. • To na następcach prawnych podmiotów naruszających sferę własności powinien ciążyć obowiązek wykazania podstawy prawnej działań podejmowanych przez ich poprzedników.
Skład orzekający
Andrzej Antkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad dobrej wiary przy zasiedzeniu służebności przesyłu, możliwość zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa, określenie początku biegu terminu zasiedzenia w przypadku braku dokumentacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego z okresu PRL oraz transformacji ustrojowej. Ocena dobrej wiary może być indywidualna w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia służebności przesyłu, co jest częstym problemem w praktyce, a sąd szczegółowo analizuje kwestię dobrej wiary i możliwości zasiedzenia na rzecz Skarbu Państwa, co stanowi cenne wskazówki dla prawników.
“Czy twoja nieruchomość jest obciążona służebnością przesyłu? Sąd wyjaśnia, kiedy zasiedzenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, a nie spółki.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.