I NS 461/09

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2015-02-26
SAOSnieruchomościzniesienie współwłasnościŚredniaokręgowy
współwłasnośćzniesienie współwłasnościnieruchomościpostępowanie cywilnezażalenieumorzenie postępowaniazawieszenie postępowania

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania o zniesienie współwłasności, uznając, że zawieszenie postępowania było niezasadne.

Sąd Rejonowy umorzył postępowanie o zniesienie współwłasności, ponieważ wniosek o jego podjęcie nie został złożony w terminie rocznym od postanowienia o zawieszeniu. Uczestnik K.O. złożył zażalenie, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie zasad sprawiedliwości. Wskazał, że uniemożliwiano mu wykonanie prac adaptacyjnych niezbędnych do wyodrębnienia lokalu. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, uchylając postanowienie o umorzeniu.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenie uczestnika K. O. na postanowienie Sądu Rejonowego w Gryficach o umorzeniu postępowania o zniesienie współwłasności. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, ponieważ wniosek o jego podjęcie nie został złożony w terminie rocznym od postanowienia o zawieszeniu z dnia 28 czerwca 2013 r. Uczestnik K. O. wniósł zażalenie, podnosząc, że Sąd Rejonowy błędnie ustalił stan faktyczny i naruszył zasady sprawiedliwości społecznej. Argumentował, że uniemożliwiano mu wykonanie prac adaptacyjnych niezbędnych do wyodrębnienia osobnego lokalu mieszkalnego we wspólnej nieruchomości, co było przyczyną zawieszenia postępowania. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że postępowanie nie powinno było zostać zawieszone, a w konsekwencji umorzone. Sąd odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego, zgodnie z którym umarzając postępowanie na podstawie art. 182 § 1 KPC, sąd powinien badać rzeczywiste przyczyny zawieszenia, aby uniknąć formalizmu prowadzącego do pozbawienia strony wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy zwrócił uwagę, że postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 30 listopada 2012 r. nie mogło mieć charakteru orzeczenia wstępnego, a jego konsekwencją były bezskuteczne czynności zmierzające do wyegzekwowania obowiązków od uczestników. W związku z tym, Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien badać rzeczywiste przyczyny zawieszenia postępowania i nie powinien mechanicznie stosować przepisów o umorzeniu, jeśli zawieszenie było nieprawidłowe, aby uniknąć pozbawienia strony wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego, że umarzając postępowanie na podstawie art. 182 § 1 KPC, sąd powinien badać realne przyczyny zawieszenia, a nie kierować się formalizmem. Wskazał, że wskazanie podstawy prawnej zawieszenia w uzasadnieniu postanowienia nie jest wiążące.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

K. O.

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznawnioskodawca
R. W.osoba_fizycznawnioskodawca
J. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
K. O.osoba_fizycznauczestnik
J. S. (2)osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

KPC art. 182 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd powinien badać rzeczywiste przyczyny zawieszenia postępowania, a nie przyjmować mechanicznie następstwa nieprawidłowego zawieszenia, aby uniknąć formalizmu i pozbawienia strony wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 365

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy uznał, że zawieszenie postępowania było niezasadne, a w konsekwencji umorzenie również było błędne. Sąd odwołał się do poglądu Sądu Najwyższego o konieczności badania rzeczywistych przyczyn zawieszenia, a nie stosowania mechanicznego formalizmu. Postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 30 listopada 2012 r. nie mogło mieć charakteru orzeczenia wstępnego.

Godne uwagi sformułowania

przyjmowanie w sposób mechaniczny następstw nieprawidłowego zawieszenia postępowania oznaczałoby kierowanie się niesłusznym formalizmem, mogącym prowadzić w istocie do pozbawienia strony wymiaru sprawiedliwości Nie można przy tym podzielić argumentu, że powołanie w postanowieniu o zawieszeniu postępowania podstawy tego orzeczenia jest wiążące, gdyż wskazanie podstawy prawnej takiej decyzji sądu jest elementem uzasadnienia, a ta część orzeczenia nie jest objęta działaniem zasady z art. 365 KPC. Sąd Rejonowy w sposób nieuprawniony nadał postanowieniu z dnia 30 listopada 2012 r. charakter orzeczenia wstępnego, zamiast nałożyć opisane tam obowiązki na uczestników czy wnioskodawcę w orzeczeniu kończącym postępowanie.

Skład orzekający

Agnieszka Tarasiuk-Tkarzuk

przewodniczący

Zbigniew Ciechanowicz

sprawozdawca

Karina Marczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia i umorzenia postępowania cywilnego, w szczególności w sprawach o zniesienie współwłasności, oraz zasady dopuszczalności nadawania przez sąd charakteru orzeczenia wstępnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, ale zawiera ogólne zasady interpretacji przepisów KPC.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak formalizm proceduralny może prowadzić do niesprawiedliwych rozstrzygnięć i jak sądy wyższej instancji korygują błędy sądów niższych, odwołując się do nadrzędnych zasad sprawiedliwości.

Formalizm czy sprawiedliwość? Sąd Okręgowy uchyla umorzenie postępowania o zniesienie współwłasności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agnieszka Tarasiuk-Tkarzuk SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.) SO Karina Marczak po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2015 roku w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. K. i R. W. z udziałem J. S. (1) , K. O. i J. S. (2) o zniesienie współwłasności na skutek zażalenia K. O. na postanowienie Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 30 lipca 2014 r. Sygn. akt I Ns 461/09 postanawia : uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 lipca 2014 r. Sąd Rejonowy w Gryficach umorzył postępowanie o zniesienie współwłasności podając, iż postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. postępowanie zostało zawieszone w oparciu o treść art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. , a w terminie rocznym od wydanie tego orzeczenia wniosek o podjęcie postępowania nie został złożony. Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego złożył uczestnik K. O. żądając jego uchylenia i zarzucając mu błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie elementarnych zasad sprawiedliwości społecznej. Uczestnik podał, iż postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 30 listopada 2012 r. został upoważniony do dokonanie szeregu szczegółowo wymienionych prac adaptacyjnych w celu wyodrębnienia osobnego lokalu mieszkalnego we wspólnej nieruchomości. Czynność te nie zostały wykonane, gdyż uczestnicy J. i J. S. (1) uniemożliwiali ich przeprowadzenie poprzez bezpodstawne i bezzasadne zaskarżanie każdej decyzji administracyjnej związanej z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę. Uczestnik podał, iż nawet po uzyskaniu pozwolenia na budowę uczestnicy J. i J. S. (1) złożyli skargę do sądu administracyjnego do decyzji (...) (...) z dnia 10 kwietnia 2014. Nadto uczestnik podał, iż zakupił część materiałów na planowane prace. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie było zasadne. Słusznie żalący podnosi, iż postępowanie w niniejszej sprawie nie powinno być przez Sąd Rejonowy zawieszane, co implikuje wniosek o braku podstaw do jego umarzania. Fakt, iż w toku postępowania postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia 28 czerwca 2013 r. uzyskało prawomocność nie ma praktycznego znaczenia dla oceny trafności postanowienia o jego umorzeniu. Sąd Okręgowy akceptuje pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia (...) . wydanego w sprawie o sygn. (...) gdzie dokonano kompleksowego przeglądu poglądów doktryny i dotychczasowego dorobku orzeczniczego tegoż Sądu, uznając, iż umarzając postępowanie na podstawie art. 182 § 1 KPC , sąd bada rzeczywiste przyczyny zawieszenia postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że przyjmowanie w sposób mechaniczny następstw nieprawidłowego zawieszenia postępowania oznaczałoby kierowanie się niesłusznym formalizmem, mogącym prowadzić w istocie do pozbawienia strony wymiaru sprawiedliwości. Chodzi więc o realną możliwość pozbawienia w ten sposób prawa do sądu. Nie można przy tym podzielić argumentu, że powołanie w postanowieniu o zawieszeniu postępowania podstawy tego orzeczenia jest wiążące, gdyż wskazanie podstawy prawnej takiej decyzji sądu jest elementem uzasadnienia, a ta część orzeczenia nie jest objęta działaniem zasady z art. 365 KPC . Przekładając powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy zwrócić należy uwagę, iż Sąd Okręgowy w Szczecinie badając charakter prawny postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt II Cz 1023/14 zwrócił uwagę na to, iż jego istotą było upoważnienie uczestnika postępowania K. O. do dokonania szczegółowo wymienionych tam prac adaptacyjnych (pkt I) i nakazanie uczestnikom udostępnienie zajmowanych przez nich części budynku mieszkalnego i gospodarczego w okresie do dnia 15 stycznia 2013 r. (pkt II), w celu w celu uzyskania w budynku mieszkalnym dwóch samodzielnych części budynku, które umożliwią zniesie współwłasności nieruchomości poprzez fizyczny jej podział na dwie nieruchomości. Podział miał dotyczyć budynku mieszkalnego, zabudowań gospodarczych (usytuowanych na przeciwległych granicach działki), wspólnej stodoły oraz podwórza. W istocie więc Sąd Rejonowy w sposób nieuprawniony nadał postanowieniu z dnia 30 listopada 2012 r. charakter orzeczenia wstępnego, zamiast nałożyć opisane tam obowiązki na uczestników czy wnioskodawcę w orzeczeniu kończącym postępowanie. Konsekwencją takiego sposobu procedowania były bezskuteczne czynności zmierzające do wyegzekwowania od uczestników obowiązków opisanych w treści postanowienia, np. wyznaczenie nowego terminu wykonania prac adaptacyjnych postanowieniem z dnia 12 grudnia 2012 r., czy nakazanie uczestnikom udostępnienia K. O. zajmowanej przez nich części budynku w terminie opisanym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r., a w efekcie zawieszenie postępowania postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013 r. Uwagę zwraca to, iż przyczyną zawieszenia postępowania było niewykonanie przez K. O. czynności opisanych w postanowieniu z dnia 30 listopada 2012 r., chociaż postanowieniem z dnia 17 maja 2013 r. Sąd Rejonowy oddalił wniosek J. S. (1) i J. S. (2) o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania administracyjnego związanego z wnioskiem K. O. o udzielenie pozwolenia na przebudowę opisaną postanowieniem z dnia 30 listopada 2012 r. Mając na uwadze nietrafność zaskarżonego rozstrzygnięcia należało je w oparciu o treść art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. uchylić. (...) 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI