I Ns 455/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Piszu rozpoznał sprawę z wniosku K. K. (1) o zasiedzenie nieruchomości o powierzchni 0,8200 ha, położonej w K., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (...). Wnioskodawczyni twierdziła, że posiada nieruchomość samoistnie od 1 września 1992 roku, po wyprowadzeniu się B. K. i opłacaniu rachunków. Uczestnik postępowania K. K. (2) wniósł o oddalenie wniosku, argumentując, że wnioskodawczyni nie władała nieruchomością jako samoistny posiadacz, a jedynie mieszkała w domu rodzinnym dzięki pomocy rodzeństwa. Sąd ustalił, że nieruchomość stanowiła spadek po rodzicach wnioskodawczyni i uczestników postępowania, a K. K. (1) wróciła do domu rodzinnego w 1992 roku z powodu trudnej sytuacji materialnej, wiedząc, że nieruchomość należy do wszystkich spadkobierców. Sąd podkreślił, że zachowanie wnioskodawczyni, takie jak zamieszkiwanie, dbanie o nieruchomość czy opłacanie podatków, nie świadczyło o samoistnym posiadaniu, zwłaszcza że mieszkała nieodpłatnie i korzystała z pomocy rodzeństwa. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zmiana charakteru posiadania z zależnego na samoistne wymaga jawnego zamanifestowania tej zmiany w sposób widoczny dla otoczenia. Ponieważ wnioskodawczyni nie manifestowała swojego władztwa jako właściciel, a wręcz szanowała prawa pozostałych spadkobierców, sąd uznał, że nie spełniła przesłanek zasiedzenia z art. 172 k.c. W konsekwencji, wniosek został oddalony, a koszty postępowania orzeczono na zasadzie art. 520 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że posiadanie nieruchomości przez członka rodziny na zasadzie grzecznościowego użyczenia, mimo dbania o nieruchomość i ponoszenia pewnych kosztów, nie stanowi posiadania samoistnego w rozumieniu przepisów o zasiedzeniu.
Dotyczy sytuacji, w której posiadanie wynika z relacji rodzinnych i braku wyraźnego zamanifestowania woli posiadania jak właściciel.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wnioskodawczyni, która zamieszkuje w nieruchomości należącej do spadku po rodzicach i korzysta z niej nieodpłatnie dzięki uprzejmości rodzeństwa, może nabyć własność tej nieruchomości przez zasiedzenie jako posiadacz samoistny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawczyni nie nabyła własności przez zasiedzenie, ponieważ nie była samoistnym posiadaczem nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawczyni miała świadomość, iż nieruchomość należy do wszystkich spadkobierców i posiadała ją na zasadzie grzecznościowego użyczenia od rodzeństwa, co stanowi posiadanie zależne, a nie samoistne. Brak było jawnego zamanifestowania woli posiadania jak właściciel.
Jakie są kryteria odróżnienia posiadania samoistnego od posiadania zależnego w kontekście zasiedzenia nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel, o czym świadczą okoliczności dostrzegalne dla innych osób, wyrażając tym samym wolę wykonywania względem niej prawa własności. Posiadacz zależny włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się władztwo nad cudzą rzeczą.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kluczowa jest wola posiadacza postępowania z nieruchomością jak jej właściciel, a nie jak wykonujący inne prawo. Zmiana charakteru posiadania z zależnego na samoistne wymaga jawnego zamanifestowania tej zmiany dla otoczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| E. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. K. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. K. (3) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. K. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie następuje, jeżeli posiadacz posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku wejścia w posiadanie nieruchomości w złej wierze nabycie nieruchomości następuje po upływie lat trzydziestu.
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.
k.c. art. 175
Kodeks cywilny
Odpowiednie zastosowanie przepisów o przedawnieniu do biegu terminu zasiedzenia.
k.c. art. 120
Kodeks cywilny
Bieg terminu zasiedzenia rozpoczyna się od dnia, w którym osoba nie będąca właścicielem rzeczy stała się posiadaczem samoistnym.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów postępowania przez każdego uczestnika we własnym zakresie w sprawach, w których nie wydaje się orzeczenia co do istoty sprawy lub gdy strony są zgodne co do istoty sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawczyni nie posiadała nieruchomości samoistnie, lecz zależnie, na zasadzie grzecznościowego użyczenia od rodzeństwa. • Wnioskodawczyni miała świadomość, że nieruchomość należy do wszystkich spadkobierców. • Brak było jawnego zamanifestowania przez wnioskodawczynię woli posiadania nieruchomości jak właściciel.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawczyni posiadała nieruchomość samoistnie od 1992 roku. • Wnioskodawczyni dbała o nieruchomość, opłacała rachunki i remonty, co świadczy o samoistnym posiadaniu.
Godne uwagi sformułowania
posiadaczem samoistnym nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny • posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto postępuje z rzeczą (włada nią) jak właściciel, o czym świadczą okoliczności dostrzegalne dla innych osób, wyrażając tym samym wolę wykonywania względem niej prawa własności • zachowanie wieloletniej posiadaczki zależnej, takie jak zamieszkiwanie w budynku mieszkalnym, dbanie o stan nieruchomości, dokonywanie remontów budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych, czy systematyczne opłacanie podatków i innych należności od posiadanej przez nią nieruchomości, powierzchownie nie różni się niczym od zachowania właściciela nieruchomości, jednakże nie czyni to z K. K. (1) samoistnej posiadaczki spornej nieruchomości. • dysponowanie nieruchomością na podstawie stosunków prawnych oddających ją w posiadanie zależne podważa domniemanie samoistności posiadania. • zmiana charakteru posiadania, jakkolwiek możliwa, wymaga wykazania przez posiadacza, że jego władztwo nad rzeczą oderwało się od zakresu przekazanych mu uprawnień i stało się samoistnym, właścicielskim, niezależnym od istniejących stosunków umownych, a zmiana była dostrzegalna dla innych, także dla właściciela nieruchomości. […]
Skład orzekający
Anna Gajewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że posiadanie nieruchomości przez członka rodziny na zasadzie grzecznościowego użyczenia, mimo dbania o nieruchomość i ponoszenia pewnych kosztów, nie stanowi posiadania samoistnego w rozumieniu przepisów o zasiedzeniu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w której posiadanie wynika z relacji rodzinnych i braku wyraźnego zamanifestowania woli posiadania jak właściciel.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między posiadaniem samoistnym a zależnym, szczególnie w kontekście rodzinnym i spadkowym. Pokazuje, że nawet długotrwałe zamieszkiwanie i dbanie o nieruchomość nie prowadzi do zasiedzenia, jeśli brak jest woli posiadania jak właściciel.
“Czy mieszkanie w domu rodzinnym przez lata wystarczy, by go zasiedzieć? Sąd odpowiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.