Orzeczenie · 2003-06-05

I NS 433/99

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2003-06-05
SAOSinnekontrola konstytucyjnościŚredniakonstytucyjny
zasiedzeniekasacjaprawo własnościTrybunał KonstytucyjnyKodeks cywilnyKodeks postępowania cywilnegoKonstytucja RP

Skarżący Maria i Ryszard Pucykowie złożyli skargę konstytucyjną, podnosząc zarzuty niezgodności art. 393 Kodeksu postępowania cywilnego z art. 183 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 172 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego z art. 21 Konstytucji RP. Skarżący wskazywali na błędne ustalenia faktyczne sądów niższych instancji w sprawie stwierdzenia nabycia własności przez zasiedzenie, mimo wcześniejszego nabycia nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży. Kwestionowali również ograniczenia w możliwości wniesienia kasacji, uznając je za sprzeczne z pozycją ustrojową Sądu Najwyższego i zasadą państwa prawnego. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 26 lutego 2003 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że art. 183 ust. 1 Konstytucji nie stanowi samoistnego źródła praw, a zarzuty dotyczące art. 172 KC są bezzasadne, ponieważ skarżący nabyli nieruchomość od podmiotu, któremu nie przysługiwało prawo własności. W konsekwencji, postanowienie o stwierdzeniu nabycia własności przez zasiedzenie nie naruszało ich prawa własności. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Trybunału, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał uznał jednak zażalenie za bezzasadne, wskazując na brak jego uzasadnienia i odniesienia do podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 183 ust. 1 Konstytucji RP jako przepisu ustrojowego, a nie źródła praw konstytucyjnych; zasady oceny skarg konstytucyjnych dotyczących przepisów proceduralnych i materialnych; zasady dotyczące nabycia własności przez zasiedzenie w kontekście ochrony własności konstytucyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji skarżących i ich argumentacji; orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 393 KPC, ograniczający możliwość wniesienia kasacji, jest zgodny z art. 183 ust. 1 Konstytucji RP, określającym pozycję ustrojową Sądu Najwyższego?

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ art. 183 ust. 1 Konstytucji RP nie stanowi samoistnego źródła wolności lub praw, a jedynie określa pozycję ustrojową Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zarzut naruszenia art. 183 ust. 1 Konstytucji RP nie może stanowić podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi, gdyż przepis ten nie kreuje praw ani wolności konstytucyjnych.

Czy art. 172 § 1 i 2 KC, dotyczące nabycia własności przez zasiedzenie, jest zgodny z art. 21 Konstytucji RP (ochrona własności)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis jest zgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że skarżący nabyli nieruchomość od podmiotu, któremu nie przysługiwało prawo własności. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia własności przez zasiedzenie przez osobę trzecią, choć dotyczy interesów majątkowych skarżących, nie narusza ich prawa własności, gdyż nie posiadali go w momencie zasiedzenia.

Czy postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zostało wydane z naruszeniem art. 36 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie.

Uzasadnienie

Trybunał uznał zażalenie za bezzasadne, ponieważ pełnomocnik skarżących nie uzasadnił zarzutu naruszenia art. 36 ustawy o TK, ograniczając się do przepisania fragmentów skargi konstytucyjnej i braku odniesienia do podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić zażalenia
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
Maria Pucykosoba_fizycznaskarżąca
Ryszard Pucykosoba_fizycznaskarżący

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 172 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Regulacja dopuszcza sytuację, gdy nabywcy tracą prawo do nieruchomości, mimo zachowania staranności, jeśli zgłosi się pretendent do własności przed zasiedzeniem.

Konstytucja RP art. 183 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa pozycję ustrojową Sądu Najwyższego, nie stanowi samoistnego źródła wolności lub praw.

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo własności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenia kasacji pozwalają praktycznie w każdej sprawie odmówić przyjęcia kasacji.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady oceny dowodów.

u.o.TK art. 36

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 183 ust. 1 Konstytucji RP nie jest samoistnym źródłem praw konstytucyjnych. • Skarżący nie nabyli prawa własności nieruchomości przed zasiedzeniem przez osobę trzecią. • Brak uzasadnienia zażalenia na postanowienie Trybunału.

Odrzucone argumenty

Art. 393 KPC narusza art. 183 ust. 1 Konstytucji RP. • Art. 172 KC narusza art. 21 Konstytucji RP. • Postanowienie Trybunału narusza art. 36 ustawy o TK.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi samoistnego źródła żadnych wolności lub praw • mają one oczywiście bezzasadny charakter • nie uzasadnili, że regulacja przewidziana w art. 172 kodeksu postępowania cywilnego jest sprzeczna z art. 21 Konstytucji • pełnomocnik skarżących, formułując zarzut naruszenia przez Trybunał Konstytucyjny art. 36 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, zarzutu tego w żaden sposób nie uzasadnił

Skład orzekający

Wiesław Johann

przewodniczący

Andrzej Mączyński

sprawozdawca

Marek Safjan

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 183 ust. 1 Konstytucji RP jako przepisu ustrojowego, a nie źródła praw konstytucyjnych; zasady oceny skarg konstytucyjnych dotyczących przepisów proceduralnych i materialnych; zasady dotyczące nabycia własności przez zasiedzenie w kontekście ochrony własności konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skarżących i ich argumentacji; orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie odmowy nadania dalszego biegu skardze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych zagadnień prawnych związanych z prawem własności, zasiedzeniem i dostępem do Sądu Najwyższego, choć rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach proceduralnych.

Czy można stracić kupioną nieruchomość przez zasiedzenie? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst