Orzeczenie · 2018-09-04

I NS 431/15

Sąd

Sąd Okręgowy w Suwałkach

Miejsce

Suwałki

Data

2018-09-04

SAOSnieruchomościdrogi konieczneŚredniaokręgowy

droga koniecznasłużebnośćnieruchomościkoszty postępowaniaart. 520 kpczażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Suwałkach rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni J. K. (1) na postanowienie Sądu Rejonowego w Olecku z dnia 27 marca 2018 r. (sygn. akt I Ns 431/15) w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd Rejonowy nakazał pobranie od wnioskodawczyni kwoty 9160 zł na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Olecku, zasądził od niej na rzecz uczestników L. i S. K. kwotę 480 zł oraz na rzecz Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych – Nadleśnictwa P. w Ż. kwotę 840 zł, uznając za uzasadnione obciążenie wnioskodawczyni kosztami na podstawie art. 520 § 2 kpc z uwagi na sprzeczność interesów. Wnioskodawczyni zarzuciła sądowi I instancji nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności tego, że postępowanie byłoby krótsze i tańsze, gdyby nie postawa uczestników. Wniosła o zmianę postanowienia i zasądzenie kosztów od uczestników na jej rzecz. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne. Podkreślił, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 520 § 2 kpc, obciążając wnioskodawczynię kosztami tymczasowo wyłożonymi przez Skarb Państwa, gdyż postępowanie toczyło się w jej interesie, a także kosztami zastępstwa prawnego uczestników z uwagi na sprzeczność ich interesów. Sąd wskazał, że w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej interesy uczestników są zazwyczaj sprzeczne, a strona inicjująca postępowanie powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów. Zastosowano art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 520 § 2 kpc w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w sprawach o ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdzie występuje sprzeczność interesów uczestników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kosztów w postępowaniu nieprocesowym; nie stanowi przełomu w prawie rzeczowym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej, w której występuje sprzeczność interesów uczestników, sąd może obciążyć wnioskodawczynię kosztami postępowania, w tym wydatkami tymczasowo poniesionymi przez Skarb Państwa oraz kosztami zastępstwa prawnego uczestników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może obciążyć wnioskodawczynię kosztami postępowania, w tym wydatkami tymczasowo poniesionymi przez Skarb Państwa oraz kosztami zastępstwa prawnego uczestników, jeśli występuje sprzeczność interesów między stronami.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował art. 520 § 2 kpc, obciążając wnioskodawczynię kosztami. Wskazał, że w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej interesy uczestników są zazwyczaj sprzeczne, a strona inicjująca postępowanie powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów związanych z przeprowadzeniem postępowania dowodowego.

Jakie zasady stosuje się do rozliczania kosztów w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zasadą jest, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 1 kpc), jednakże w przypadku wyraźnej kolizji interesów uczestników dopuszczalne jest zastosowanie innego sposobu rozliczenia kosztów, bliższego zasadom procesowym (art. 520 § 2 i 3 kpc).

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że choć w postępowaniu nieprocesowym dominuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika, to art. 520 § 2 i 3 kpc przewidują odstępstwa w sytuacjach, gdy interesy uczestników są sprzeczne. W takich przypadkach sąd może obciążyć jedną ze stron kosztami, podobnie jak w procesie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Uczestnicy postępowania (w zakresie kosztów)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
J. K. (1)	osoba_fizyczna	wnioskodawczyni
J. S. (1)	osoba_fizyczna	uczestnik
M. M.	osoba_fizyczna	uczestnik
S. K.	osoba_fizyczna	uczestnik
T. C.	osoba_fizyczna	uczestnik
A. C.	osoba_fizyczna	uczestnik
P. P.	osoba_fizyczna	uczestnik
K. Z.	osoba_fizyczna	uczestnik
M. Ś.	osoba_fizyczna	uczestnik
J. S. (2)	osoba_fizyczna	uczestnik
E. S.	osoba_fizyczna	uczestnik
M. S.	osoba_fizyczna	uczestnik
K. M.	osoba_fizyczna	uczestnik
T. K.	osoba_fizyczna	uczestnik
A. P.	osoba_fizyczna	uczestnik
G. Z.	osoba_fizyczna	uczestnik
J. K. (2)	osoba_fizyczna	uczestnik
L. K.	osoba_fizyczna	uczestnik
C. G.	osoba_fizyczna	uczestnik
W. C.	osoba_fizyczna	uczestnik
B. C.	osoba_fizyczna	uczestnik
M. B.	osoba_fizyczna	uczestnik
Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasów Państwowych Nadleśnictwo P. w Ż.	organ_państwowy	uczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku sprzeczności interesów uczestników postępowania nieprocesowego, sąd może odmiennie niż w § 1 rozstrzygnąć o kosztach, obciążając nimi uczestnika zobowiązanego do ich zwrotu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do postępowania w przedmiocie zażalenia stosuje się przepisy o postępowaniu w sprawach pierwszoinstancyjnych.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach o charakterze procesowym stosuje się odpowiednio do postępowań w sprawach o charakterze nieprocesowym.

u.k.s.c. art. 83 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Jeżeli przepisy ustawy przewidują obowiązek działania i dokonywania czynności połączonej z wydatkami z urzędu, sąd zarządzi wykonanie tej czynności, a kwotę potrzebną na ich pokrycie wykłada tymczasowo Skarb Państwa.

u.k.s.c. art. 83 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

W orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113 ustawy.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Odygane od kosztów sądowych strona zwraca Skarbowi Państwa pobrane od niej wydatki, jeżeli w myśl przepisów ustawy powinna je ponieść.

k.c. art. 145 § § 2

Kodeks cywilny

Ustanowienie drogi koniecznej powinno uwzględniać potrzeby nieruchomości władnącej oraz nieruchomości obciążonej, a nadto interes społeczno-gospodarczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie art. 520 § 2 kpc przez Sąd Rejonowy. • Istnienie wyraźnej sprzeczności interesów uczestników postępowania w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej. • Postępowanie toczyło się głównie w interesie wnioskodawczyni. • Wnioskodawczyni powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania, w tym dowodowego.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieuwzględnienia przez Sąd I instancji wszystkich okoliczności sprawy. • Zarzut nieuwzględnienia postawy uczestników postępowania. • Argument, że postępowanie byłoby krótsze i tańsze, gdyby nie postawa uczestników. • Wniosek o zmianę postanowienia i zasądzenie kosztów od uczestników na rzecz wnioskodawczyni.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przepis art. 520 § 2 kpc w sprawie niniejszej. • Taka też wyraźna kolizja interesów uczestników postępowania istniała na gruncie niniejszej sprawy. • Postępowanie to jednak toczyło się w interesie wnioskodawczyni, dlatego też Sąd I instancji słusznie obciążył ją kosztami tymczasowo wyłożonymi przez Skarb Państwa. • Jak to słusznie podkreśla J G. w kom. do art. 520 kpc (LexisNexis W-wa 2012 wyd.4) sprawy o ustanowienie służebności należą do tych w których interesy uczestników są sprzeczne.

Skład orzekający

Alicja Wiśniewska

przewodniczący

Cezary Olszewski

sędzia

Antoni Czeszkiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 520 § 2 kpc w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w sprawach o ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdzie występuje sprzeczność interesów uczestników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kosztów w postępowaniu nieprocesowym; nie stanowi przełomu w prawie rzeczowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i kosztami postępowania, ponieważ wyjaśnia zasady rozliczania kosztów w postępowaniu nieprocesowym, szczególnie w kontekście sprzeczności interesów.

“Kto płaci za drogę do nikąd? Sąd Okręgowy rozstrzyga o kosztach w sprawie o ustanowienie służebności.”

Dane finansowe

koszty zastępstwa prawnego: 120 PLN

koszty zastępstwa prawnego: 480 PLN

wydatki Skarbu Państwa: 840 PLN

wydatki Skarbu Państwa: 9160 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników