I Ns 427/17

Sąd Rejonowy w Bielsku PodlaskimBielsk Podlaski2017-06-19
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniarejonowy
ogrody działkoweprawo rodzinnenieruchomościdziedziczenieustawa o RODpostępowanie nieprocesoweprawo rzeczowe

Sąd ustanowił prawo do działki rodzinnej na rzecz wnuka zmarłej działkowczyni, uznając jego większą bliskość z działką i miejsce zamieszkania.

Wnioskodawca, wnuk zmarłej działkowczyni, domagał się ustanowienia na jego rzecz prawa do działki rodzinnej. Uczestniczka, również wnuczka i spadkobierczyni testamentowa, sprzeciwiła się wnioskowi. Sąd, analizując przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, uznał, że prawo do działki nie podlega dziedziczeniu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się okoliczności korzystania z działki przez wnioskodawcę za życia babci oraz jego miejsce zamieszkania, które przemawiały za przyznaniem działki jemu, a nie spadkobierczyni mieszkającej i pracującej w innej miejscowości.

Sprawa dotyczyła ustanowienia prawa do działki rodzinnej po zmarłej W. K. Wnioskodawca, M. T., wnuk zmarłej, domagał się przyznania mu prawa do działki, wskazując na wolę babci i swoje zamieszkanie w H. Uczestniczka postępowania, M. P., wnuczka i spadkobierczyni testamentowa, sprzeciwiła się wnioskowi, twierdząc, że ona i jej matka korzystały z działki przed śmiercią babci. Sąd ustalił, że prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca i nie wchodzi do spadku, co czyni dziedziczenie testamentowe bez znaczenia dla tej kwestii. Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, w przypadku śmierci działkowca niepozostającego w związku małżeńskim, roszczenie o ustanowienie prawa do działki przysługuje innym osobom bliskim w terminie 6 miesięcy. Sąd rozstrzygał, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, kto korzystał z działki ze zmarłym. Materiał dowodowy, w tym zeznania świadka J. C., wskazywał, że wnioskodawca M. T. korzystał z działki latem 2014 roku. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę miejsce zamieszkania wnioskodawcy w H., co jest zgodne z funkcją ROD i ułatwia korzystanie z działki. Uczestniczka M. P. pracuje i mieszka w B., kilkadziesiąt kilometrów od działki, co czyni jej regularne użytkowanie wątpliwym. Z tych powodów sąd postanowił ustanowić prawo do działki na rzecz M. T.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca i nie wchodzi do masy spadkowej.

Uzasadnienie

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych stanowi, że prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nie jest ono przedmiotem dziedziczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

ustanowienie prawa do działki rodzinnej

Strona wygrywająca

M. T.

Strony

NazwaTypRola
M. T.osoba_fizycznawnioskodawca
M. P.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
W. K.osoba_fizycznazmarła działkowiec
I. T.osoba_fizycznazainteresowana

Przepisy (7)

Główne

u.ROD art. 38 § ust. 2

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

W razie śmierci działkowca niepozostającego w związku małżeńskim, roszczenie o ustanowienie prawa do działki przysługuje innym osobom bliskim w terminie 6 miesięcy.

u.ROD art. 38 § ust. 3

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, sąd rozstrzyga, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, czy osoba uprawniona korzystała z działki ze zmarłym.

Pomocnicze

u.ROD art. 35 § pkt 2

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca.

u.ROD art. 38 § ust. 1

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

W przypadku śmierci jednego z małżonków prawo do działki przysługuje drugiemu małżonkowi lub może być ustanowione na jego rzecz w terminie 6 miesięcy.

u.ROD art. 27 § ust. 3

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Przy ustanowieniu prawa do działki uwzględnia się w szczególności ustawowe funkcje ROD i miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o działkę.

u.ROD art. 3

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Funkcją ROD jest m.in. zaspokajanie potrzeb wypoczynkowych i rekreacyjnych oraz poprawa warunków socjalnych członków społeczności lokalnych.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o prawa niemajątkowe, w których można ustalić wartość przedmiotu sporu, sąd w postanowieniu o kosztach nie obciąży żadnej ze stron poza tymi, które poniosły koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawca korzystał z działki ze zmarłą babcią w okresie bezpośrednio poprzedzającym jej śmierć. Wnioskodawca zamieszkuje w miejscowości, w której znajduje się działka, co ułatwia jej pielęgnację i realizację funkcji rekreacyjnych. Prawo do działki nie podlega dziedziczeniu, co czyni argumenty spadkobierczyni oparte na testamencie bezpodstawnymi.

Odrzucone argumenty

Uczestniczka jest spadkobierczynią testamentową zmarłej działkowczyni. Uczestniczka i jej matka korzystały z działki przed śmiercią spadkodawczyni. Wnioskodawca przebywał przez wiele lat w zakładzie karnym.

Godne uwagi sformułowania

prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca, o ile ustawa nie stanowi inaczej nie podlega ono dziedziczeniu, a więc nie wchodzi do spadku po zmarłym roszczenie o ustanowienie prawa do działki po zmarłym przysługuje innym osobom bliskim w szczególności okoliczność, czy osoba uprawniona na podstawie ust. 2, korzystała z działki ze zmarłym aby wskazane powyżej funkcje mogły zostać spełnione działkowcami winny być osoby zamieszkałe w pobliżu rodzinnego ogrodu działkowego

Skład orzekający

Katarzyna Wencka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych dotyczących ustanowienia prawa do działki po śmierci działkowca, znaczenie miejsca zamieszkania i faktycznego korzystania z działki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rodzinnymi ogrodami działkowymi i przepisami ustawy o ROD.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet w sprawach dotyczących pozornie prostych kwestii jak działka, kluczowe mogą być szczegółowe przepisy i faktyczne okoliczności, a nie tylko formalne tytuły prawne jak dziedziczenie.

Działka po babci niekoniecznie dla spadkobiercy – sąd rozstrzyga, kto ma do niej prawo.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I Ns 427/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2017 roku. SĄD REJONOWY W BIELSKU PODLASKIM I WYDZIAŁ CYWILNY w składzie: Przewodniczący: SSR Katarzyna Wencka Protokolant: Katarzyna Pawluczuk po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 roku w Bielsku Podlaskim na rozprawie sprawy z wniosku M. T. z udziałem M. P. o ustanowienie prawa do działki rodzinnej postanawia: I Ustanowić na rzecz M. T. prawo do działki rodzinnej numer (...) w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym im. W. O. (1) w H. , które przysługiwało W. K. zmarłej w dniu 6 listopada 2014 roku. II Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 427/17 UZASADNIENIE Wnioskodawca M. T. wniósł o przyznanie mu prawa do działki ogrodniczej numer (...) położonej w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym im. W. O. (1) w H. , które przysługiwało zmarłej w dniu 6 listopada 2014 roku W. K. . Wskazał, że jest jedynym wnukiem zmarłej zamieszkującym w H. i jej wolą zmarłej by to wnioskodawca zajmował się działką po jej śmierci. Uczestniczka postępowania M. P. oponowała wnioskowi M. T. i domagała się przyznania prawa do działki na jej rzecz. Podała, że jest wnuczką W. K. i jej jedyną spadkobierczynią testamentową. Ponadto ona i jej matka korzystały przed śmiercią z działki wraz z spadkodawczynią. Podniosła, że M. T. kilkanaście lat przebywał w zakładzie karnym i niemożliwym jest by to on korzystał z działki wraz z babcią. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 6 listopada 2014 roku zmarła W. K. , ostatnio zamieszkała w H. . Spadek po zmarłej, na podstawie testamentu sporządzonego w dniu 10 listopada 2010 roku w Kancelarii Notarialnej notariusza M. W. w H. Rep. A nr (...) nabyła w całości wnuczka zmarłej - uczestniczka postępowania M. P. (testament - akt notarialny Rep A numer (...) k.26-26v.), protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu - akt notarialny z dnia 23 stycznia 2015 roku Rep. A numer (...) k.27-28, protokół przyjęcia oświadczenia o przyjęciu spadku - akt notarialny z dnia 23 stycznia 2015 roku Rep. A numer (...) k. 29-29v., akt poświadczenia dziedziczenia - akt notarialny z dnia 23 stycznia 2015 roku Rep A numer (...) k. 25-25v.). W. K. do chwili śmierci była członkiem (...) Związku (...) i użytkownikiem działki numer (...) o powierzchni (...) m ( 2 ) należącej do Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. (okoliczność bezsporna). M. T. pismem z dnia 17 listopada 2014 roku wystąpił do (...) Związku (...) w H. o ustanowienie - poprzez zawarcie umowy dzierżawy działkowej - prawa do działki numer (...) (wniosek z dnia 17.11.2014 roku k. 32). Uchwałą numer (...) z dnia 29 stycznia 2015 roku Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. nadał małżonkom M. T. i I. T. członkostwo w (...) Związku (...) i przydzielił działkę numer (...) (uchwała Zarządu ROD k.33). M. P. pismem z dnia 27 kwietnia 2016 roku zwróciła się do (...) Związku (...) o unieważnienie uchwały Zarządu ROD im. W. O. (2) w H. numer (...) z dnia 29 stycznia 2015 roku (k.34-35), wskutek czego Prezydium Okręgowego Zarządu (...) w B. uchwałą numer (...) z dnia 23 maja 2016 roku stwierdziło nieważność wymienionej uchwały Zarządu ROD im. W. O. (2) w H. (k.37-37v.). Uchwałą numer (...) z dnia 15 września 2016 roku Prezydium Krajowej Rady (...) Związku (...) nie uwzględniło odwołania M. T. i I. T. od uchwały numer (...) Prezydium Okręgowego Zarządu (...) w B. z dnia 23 maja 2016 roku (k.39-40). M. P. w dniu 6 listopada 2016 roku wniosła do (...) Związku (...) w H. o ustanowienie na jej rzecz prawa do działki numer (...) należącej do Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. ( wniosek z dnia 6.11.20016 roku k.30) . Sąd zważył, co następuje: Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 35 pkt 2) ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. 2014 poz. 40 t.j.) prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Skoro więc dane prawo użytkowania wygasa to nie podlega ono dziedziczeniu, a więc nie wchodzi do spadku po zmarłym. Okoliczność, że to uczestniczka postępowania nabyła na podstawie testamentu spadek po zmarłej W. K. pozostaje więc bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. 2014 poz. 40 t.j.) w razie śmierci jednego z małżonków prawo do działki, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi. Jeżeli małżonek nie posiadał prawa do działki, może w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci małżonka złożyć oświadczenie woli o wstąpieniu w stosunek prawny wynikający z tego prawa, pod rygorem wygaśnięcia prawa do działki. 2. Z chwilą wygaśnięcia prawa do działki w następstwie niedokonania czynności, o której mowa w ust. 1, roszczenie o ustanowienie prawa do działki po zmarłym przysługuje innym osobom bliskim. Roszczenie to wygasa w terminie 3 miesięcy od dnia powstania. Ustanowienie prawa do działki nie może nastąpić przed upływem terminu wygaśnięcia roszczenia. 3. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, o ustanowieniu prawa do działki rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, czy osoba uprawniona na podstawie ust. 2, korzystała z działki ze zmarłym. 4. W razie śmierci działkowca nie pozostającego w związku małżeńskim, przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio, z tym że roszczenie wygasa w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci działkowca. Powyższe ustawowe zasady zostały ponadto powtórzone w treści § 87 Statutu (...) Związku (...) (k.63). Z uwagi na fakt, że zarówno wnioskodawca jak i uczestniczka postępowania w terminie wynikającym z ww. przepisów ustawy wnieśli o przyznanie im działki numer (...) w ROD w H. Sąd, zgodnie z dyspozycją art. 38 ust. 3 ww. ustawy, przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia które z uprawnionych winno po śmierci W. K. być użytkownikiem ogrodu działkowego, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, które z nich korzystało z działki ze zmarłą, jednak nie tylko. Sformułowanie przez ustawodawcę przepisu art. 38 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wskazuje, że przepis ten zawiera otwarty katalog okoliczności, które Sąd winien brać pod uwagę rozstrzygając kwestię przyznania działki jednemu z uprawnionych. Zarówno wnioskodawca jak i uczestniczka postępowania twierdzili, że to oni korzystali z działki wraz z babcią za jej życia. Materiał dowodowy zaproponowany przez zainteresowanych daje podstawę do uznania, że jednak wnioskodawca, a nie uczestniczka postępowania w czasie bezpośrednio poprzedzającym śmierć W. K. korzystał wraz z babcią z działki numer (...) . Powyższe potwierdził świadek J. C. . Wskazywał, że latem 2014 roku widywał M. T. podczas prac w ogrodzie(00:00:37 k. 66- 66v.). Brak było w ocenie Sądu postaw do uznania zeznań świadka za niewiarygodne, bowiem J. C. pełni obowiązki gospodarza Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. i ma kontakt z użytkownikami działek. Powyższa okoliczność przemawiała za ustanowieniem na rzecz M. T. prawa do działki rodzinnej numer (...) położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. . Ponadto za przyznaniem działki właśnie wnioskodawcy przemawiało miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o ROD, przy ustanowieniu prawa do działki uwzględnia się w szczególności ustawowe funkcje Rodzinnych Ogrodów Działkowych i działki, a także miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o działkę. Zgodnie z założeniami art. 3 ustawy o ROD, funkcją ROD jest między innymi zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodowych oraz poprawa warunków socjalnych członków społeczności lokalnych. Aby wskazane powyżej funkcje mogły zostać spełnione działkowcami winny być osoby zamieszkałe w pobliżu rodzinnego ogrodu działkowego, w którym będą korzystać z działki. Dlatego też ważna jest funkcjonalna możliwość korzystania przez potencjalnego działkowca z działki w danym ogrodzie. Wyraża się to m.in. w tym, że działkowiec zamieszkuje w bliskiej odległości od ogrodu i ma przez to łatwy do niego dojazd. Uczestniczka postępowania M. P. pracuje natomiast w P. (...) Oddziału Straży Granicznej w C. , a obecnie jej centrum życiowe znajduje się w B. , gdzie została delegowana do pełnienia obowiązków służbowych do września 2017 roku i gdzie zamieszkuje. Tam też do żłobka uczęszcza jej dziecko (k48-49 v. i k. 49). Mieszkanie w H. odziedziczone po zmarłej babci uczestniczka wynajmuje co prowadzi do wniosku, że w H. nie spędza dni wolnych od pracy. Wątpliwym jest więc, że mieszkając w odległości kilkudziesięciu kilometrów i mając małe dziecko uczestniczka będzie użytkowała ogród w H. , który w okresie od wiosny do jesieni wymaga niemal codziennej pielęgnacji. Jak wskazywała, nie jest w stanie określić miejsca swojej pracy po zakończeniu delegacji, tak więc jej sytuacja życiowa może nie ulec zmianie i nadal pozostanie w B. . Także świadek G. P. – matka uczestniczki, która zeznając twierdziła, że będzie pomagała córce w użytkowaniu działki (k.49-49v) zamieszkuje w miejscowości Z. oddalonym od H. około 40 kilometrów. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że uzasadnionym i spełniającym zadania statutowe rodzinnych ogródków działkowych jest przyznanie prawa do działki wnioskodawcy, a nie uczestniczce postepowania. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia. W punkcie II postanowienia Sąd stwierdził, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie ( art. 520 § 1 kpc ).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI