I Ns 427/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd ustanowił prawo do działki rodzinnej na rzecz wnuka zmarłej działkowczyni, uznając jego większą bliskość z działką i miejsce zamieszkania.
Wnioskodawca, wnuk zmarłej działkowczyni, domagał się ustanowienia na jego rzecz prawa do działki rodzinnej. Uczestniczka, również wnuczka i spadkobierczyni testamentowa, sprzeciwiła się wnioskowi. Sąd, analizując przepisy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, uznał, że prawo do działki nie podlega dziedziczeniu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się okoliczności korzystania z działki przez wnioskodawcę za życia babci oraz jego miejsce zamieszkania, które przemawiały za przyznaniem działki jemu, a nie spadkobierczyni mieszkającej i pracującej w innej miejscowości.
Sprawa dotyczyła ustanowienia prawa do działki rodzinnej po zmarłej W. K. Wnioskodawca, M. T., wnuk zmarłej, domagał się przyznania mu prawa do działki, wskazując na wolę babci i swoje zamieszkanie w H. Uczestniczka postępowania, M. P., wnuczka i spadkobierczyni testamentowa, sprzeciwiła się wnioskowi, twierdząc, że ona i jej matka korzystały z działki przed śmiercią babci. Sąd ustalił, że prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca i nie wchodzi do spadku, co czyni dziedziczenie testamentowe bez znaczenia dla tej kwestii. Zgodnie z ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych, w przypadku śmierci działkowca niepozostającego w związku małżeńskim, roszczenie o ustanowienie prawa do działki przysługuje innym osobom bliskim w terminie 6 miesięcy. Sąd rozstrzygał, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, kto korzystał z działki ze zmarłym. Materiał dowodowy, w tym zeznania świadka J. C., wskazywał, że wnioskodawca M. T. korzystał z działki latem 2014 roku. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę miejsce zamieszkania wnioskodawcy w H., co jest zgodne z funkcją ROD i ułatwia korzystanie z działki. Uczestniczka M. P. pracuje i mieszka w B., kilkadziesiąt kilometrów od działki, co czyni jej regularne użytkowanie wątpliwym. Z tych powodów sąd postanowił ustanowić prawo do działki na rzecz M. T.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca i nie wchodzi do masy spadkowej.
Uzasadnienie
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych stanowi, że prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nie jest ono przedmiotem dziedziczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
ustanowienie prawa do działki rodzinnej
Strona wygrywająca
M. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. P. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| W. K. | osoba_fizyczna | zmarła działkowiec |
| I. T. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
Przepisy (7)
Główne
u.ROD art. 38 § ust. 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
W razie śmierci działkowca niepozostającego w związku małżeńskim, roszczenie o ustanowienie prawa do działki przysługuje innym osobom bliskim w terminie 6 miesięcy.
u.ROD art. 38 § ust. 3
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, sąd rozstrzyga, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, czy osoba uprawniona korzystała z działki ze zmarłym.
Pomocnicze
u.ROD art. 35 § pkt 2
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca.
u.ROD art. 38 § ust. 1
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
W przypadku śmierci jednego z małżonków prawo do działki przysługuje drugiemu małżonkowi lub może być ustanowione na jego rzecz w terminie 6 miesięcy.
u.ROD art. 27 § ust. 3
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Przy ustanowieniu prawa do działki uwzględnia się w szczególności ustawowe funkcje ROD i miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o działkę.
u.ROD art. 3
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Funkcją ROD jest m.in. zaspokajanie potrzeb wypoczynkowych i rekreacyjnych oraz poprawa warunków socjalnych członków społeczności lokalnych.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa niemajątkowe, w których można ustalić wartość przedmiotu sporu, sąd w postanowieniu o kosztach nie obciąży żadnej ze stron poza tymi, które poniosły koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca korzystał z działki ze zmarłą babcią w okresie bezpośrednio poprzedzającym jej śmierć. Wnioskodawca zamieszkuje w miejscowości, w której znajduje się działka, co ułatwia jej pielęgnację i realizację funkcji rekreacyjnych. Prawo do działki nie podlega dziedziczeniu, co czyni argumenty spadkobierczyni oparte na testamencie bezpodstawnymi.
Odrzucone argumenty
Uczestniczka jest spadkobierczynią testamentową zmarłej działkowczyni. Uczestniczka i jej matka korzystały z działki przed śmiercią spadkodawczyni. Wnioskodawca przebywał przez wiele lat w zakładzie karnym.
Godne uwagi sformułowania
prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca, o ile ustawa nie stanowi inaczej nie podlega ono dziedziczeniu, a więc nie wchodzi do spadku po zmarłym roszczenie o ustanowienie prawa do działki po zmarłym przysługuje innym osobom bliskim w szczególności okoliczność, czy osoba uprawniona na podstawie ust. 2, korzystała z działki ze zmarłym aby wskazane powyżej funkcje mogły zostać spełnione działkowcami winny być osoby zamieszkałe w pobliżu rodzinnego ogrodu działkowego
Skład orzekający
Katarzyna Wencka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych dotyczących ustanowienia prawa do działki po śmierci działkowca, znaczenie miejsca zamieszkania i faktycznego korzystania z działki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rodzinnymi ogrodami działkowymi i przepisami ustawy o ROD.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet w sprawach dotyczących pozornie prostych kwestii jak działka, kluczowe mogą być szczegółowe przepisy i faktyczne okoliczności, a nie tylko formalne tytuły prawne jak dziedziczenie.
“Działka po babci niekoniecznie dla spadkobiercy – sąd rozstrzyga, kto ma do niej prawo.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI Ns 427/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2017 roku. SĄD REJONOWY W BIELSKU PODLASKIM I WYDZIAŁ CYWILNY w składzie: Przewodniczący: SSR Katarzyna Wencka Protokolant: Katarzyna Pawluczuk po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 roku w Bielsku Podlaskim na rozprawie sprawy z wniosku M. T. z udziałem M. P. o ustanowienie prawa do działki rodzinnej postanawia: I Ustanowić na rzecz M. T. prawo do działki rodzinnej numer (...) w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym im. W. O. (1) w H. , które przysługiwało W. K. zmarłej w dniu 6 listopada 2014 roku. II Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 427/17 UZASADNIENIE Wnioskodawca M. T. wniósł o przyznanie mu prawa do działki ogrodniczej numer (...) położonej w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym im. W. O. (1) w H. , które przysługiwało zmarłej w dniu 6 listopada 2014 roku W. K. . Wskazał, że jest jedynym wnukiem zmarłej zamieszkującym w H. i jej wolą zmarłej by to wnioskodawca zajmował się działką po jej śmierci. Uczestniczka postępowania M. P. oponowała wnioskowi M. T. i domagała się przyznania prawa do działki na jej rzecz. Podała, że jest wnuczką W. K. i jej jedyną spadkobierczynią testamentową. Ponadto ona i jej matka korzystały przed śmiercią z działki wraz z spadkodawczynią. Podniosła, że M. T. kilkanaście lat przebywał w zakładzie karnym i niemożliwym jest by to on korzystał z działki wraz z babcią. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 6 listopada 2014 roku zmarła W. K. , ostatnio zamieszkała w H. . Spadek po zmarłej, na podstawie testamentu sporządzonego w dniu 10 listopada 2010 roku w Kancelarii Notarialnej notariusza M. W. w H. Rep. A nr (...) nabyła w całości wnuczka zmarłej - uczestniczka postępowania M. P. (testament - akt notarialny Rep A numer (...) k.26-26v.), protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu - akt notarialny z dnia 23 stycznia 2015 roku Rep. A numer (...) k.27-28, protokół przyjęcia oświadczenia o przyjęciu spadku - akt notarialny z dnia 23 stycznia 2015 roku Rep. A numer (...) k. 29-29v., akt poświadczenia dziedziczenia - akt notarialny z dnia 23 stycznia 2015 roku Rep A numer (...) k. 25-25v.). W. K. do chwili śmierci była członkiem (...) Związku (...) i użytkownikiem działki numer (...) o powierzchni (...) m ( 2 ) należącej do Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. (okoliczność bezsporna). M. T. pismem z dnia 17 listopada 2014 roku wystąpił do (...) Związku (...) w H. o ustanowienie - poprzez zawarcie umowy dzierżawy działkowej - prawa do działki numer (...) (wniosek z dnia 17.11.2014 roku k. 32). Uchwałą numer (...) z dnia 29 stycznia 2015 roku Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. nadał małżonkom M. T. i I. T. członkostwo w (...) Związku (...) i przydzielił działkę numer (...) (uchwała Zarządu ROD k.33). M. P. pismem z dnia 27 kwietnia 2016 roku zwróciła się do (...) Związku (...) o unieważnienie uchwały Zarządu ROD im. W. O. (2) w H. numer (...) z dnia 29 stycznia 2015 roku (k.34-35), wskutek czego Prezydium Okręgowego Zarządu (...) w B. uchwałą numer (...) z dnia 23 maja 2016 roku stwierdziło nieważność wymienionej uchwały Zarządu ROD im. W. O. (2) w H. (k.37-37v.). Uchwałą numer (...) z dnia 15 września 2016 roku Prezydium Krajowej Rady (...) Związku (...) nie uwzględniło odwołania M. T. i I. T. od uchwały numer (...) Prezydium Okręgowego Zarządu (...) w B. z dnia 23 maja 2016 roku (k.39-40). M. P. w dniu 6 listopada 2016 roku wniosła do (...) Związku (...) w H. o ustanowienie na jej rzecz prawa do działki numer (...) należącej do Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. ( wniosek z dnia 6.11.20016 roku k.30) . Sąd zważył, co następuje: Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 35 pkt 2) ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. 2014 poz. 40 t.j.) prawo do działki wygasa z chwilą śmierci działkowca, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Skoro więc dane prawo użytkowania wygasa to nie podlega ono dziedziczeniu, a więc nie wchodzi do spadku po zmarłym. Okoliczność, że to uczestniczka postępowania nabyła na podstawie testamentu spadek po zmarłej W. K. pozostaje więc bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. 2014 poz. 40 t.j.) w razie śmierci jednego z małżonków prawo do działki, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi. Jeżeli małżonek nie posiadał prawa do działki, może w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci małżonka złożyć oświadczenie woli o wstąpieniu w stosunek prawny wynikający z tego prawa, pod rygorem wygaśnięcia prawa do działki. 2. Z chwilą wygaśnięcia prawa do działki w następstwie niedokonania czynności, o której mowa w ust. 1, roszczenie o ustanowienie prawa do działki po zmarłym przysługuje innym osobom bliskim. Roszczenie to wygasa w terminie 3 miesięcy od dnia powstania. Ustanowienie prawa do działki nie może nastąpić przed upływem terminu wygaśnięcia roszczenia. 3. W przypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych, o ustanowieniu prawa do działki rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, czy osoba uprawniona na podstawie ust. 2, korzystała z działki ze zmarłym. 4. W razie śmierci działkowca nie pozostającego w związku małżeńskim, przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio, z tym że roszczenie wygasa w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci działkowca. Powyższe ustawowe zasady zostały ponadto powtórzone w treści § 87 Statutu (...) Związku (...) (k.63). Z uwagi na fakt, że zarówno wnioskodawca jak i uczestniczka postępowania w terminie wynikającym z ww. przepisów ustawy wnieśli o przyznanie im działki numer (...) w ROD w H. Sąd, zgodnie z dyspozycją art. 38 ust. 3 ww. ustawy, przeprowadził postępowanie dowodowe w celu ustalenia które z uprawnionych winno po śmierci W. K. być użytkownikiem ogrodu działkowego, biorąc pod uwagę w szczególności okoliczność, które z nich korzystało z działki ze zmarłą, jednak nie tylko. Sformułowanie przez ustawodawcę przepisu art. 38 ust. 3 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych wskazuje, że przepis ten zawiera otwarty katalog okoliczności, które Sąd winien brać pod uwagę rozstrzygając kwestię przyznania działki jednemu z uprawnionych. Zarówno wnioskodawca jak i uczestniczka postępowania twierdzili, że to oni korzystali z działki wraz z babcią za jej życia. Materiał dowodowy zaproponowany przez zainteresowanych daje podstawę do uznania, że jednak wnioskodawca, a nie uczestniczka postępowania w czasie bezpośrednio poprzedzającym śmierć W. K. korzystał wraz z babcią z działki numer (...) . Powyższe potwierdził świadek J. C. . Wskazywał, że latem 2014 roku widywał M. T. podczas prac w ogrodzie(00:00:37 k. 66- 66v.). Brak było w ocenie Sądu postaw do uznania zeznań świadka za niewiarygodne, bowiem J. C. pełni obowiązki gospodarza Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. i ma kontakt z użytkownikami działek. Powyższa okoliczność przemawiała za ustanowieniem na rzecz M. T. prawa do działki rodzinnej numer (...) położonej na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. W. O. (2) w H. . Ponadto za przyznaniem działki właśnie wnioskodawcy przemawiało miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o ROD, przy ustanowieniu prawa do działki uwzględnia się w szczególności ustawowe funkcje Rodzinnych Ogrodów Działkowych i działki, a także miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o działkę. Zgodnie z założeniami art. 3 ustawy o ROD, funkcją ROD jest między innymi zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodowych oraz poprawa warunków socjalnych członków społeczności lokalnych. Aby wskazane powyżej funkcje mogły zostać spełnione działkowcami winny być osoby zamieszkałe w pobliżu rodzinnego ogrodu działkowego, w którym będą korzystać z działki. Dlatego też ważna jest funkcjonalna możliwość korzystania przez potencjalnego działkowca z działki w danym ogrodzie. Wyraża się to m.in. w tym, że działkowiec zamieszkuje w bliskiej odległości od ogrodu i ma przez to łatwy do niego dojazd. Uczestniczka postępowania M. P. pracuje natomiast w P. (...) Oddziału Straży Granicznej w C. , a obecnie jej centrum życiowe znajduje się w B. , gdzie została delegowana do pełnienia obowiązków służbowych do września 2017 roku i gdzie zamieszkuje. Tam też do żłobka uczęszcza jej dziecko (k48-49 v. i k. 49). Mieszkanie w H. odziedziczone po zmarłej babci uczestniczka wynajmuje co prowadzi do wniosku, że w H. nie spędza dni wolnych od pracy. Wątpliwym jest więc, że mieszkając w odległości kilkudziesięciu kilometrów i mając małe dziecko uczestniczka będzie użytkowała ogród w H. , który w okresie od wiosny do jesieni wymaga niemal codziennej pielęgnacji. Jak wskazywała, nie jest w stanie określić miejsca swojej pracy po zakończeniu delegacji, tak więc jej sytuacja życiowa może nie ulec zmianie i nadal pozostanie w B. . Także świadek G. P. – matka uczestniczki, która zeznając twierdziła, że będzie pomagała córce w użytkowaniu działki (k.49-49v) zamieszkuje w miejscowości Z. oddalonym od H. około 40 kilometrów. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że uzasadnionym i spełniającym zadania statutowe rodzinnych ogródków działkowych jest przyznanie prawa do działki wnioskodawcy, a nie uczestniczce postepowania. W związku z powyższym Sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia. W punkcie II postanowienia Sąd stwierdził, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie we własnym zakresie ( art. 520 § 1 kpc ).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI