I Ns 423/14

Sąd Rejonowy w NysieNysa2014-08-13
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekdziedziczenieustawadobrodziejstwo inwentarzaubezwłasnowolnieniekuratorakta stanu cywilnego

Sąd stwierdził, że spadek po H. M. nabyły jego dzieci M. M., P. M. i M. G. po 1/3 części każde z nich z dobrodziejstwem inwentarza.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po H. M. złożyła J. M. w imieniu częściowo ubezwłasnowolnionego syna M. M. Sąd ustalił, że spadkodawca zmarł bez testamentu, a jego spadkobiercami ustawowymi są jego troje dzieci: M. M., P. M. i M. G. Z uwagi na częściowe ubezwłasnowolnienie jednego ze spadkobierców, sąd stwierdził nabycie spadku przez wszystkich spadkobierców z dobrodziejstwem inwentarza.

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po H. M., który zmarł w dniu 21 stycznia 2014 r. Wniosek złożyła J. M. w imieniu częściowo ubezwłasnowolnionego syna M. M., domagając się stwierdzenia, że spadek nabyli jego dzieci: M. M., P. M. i M. G. po 1/3 części każde. W trakcie postępowania ustanowiono kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika P. M. oraz zabezpieczono spadek. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. Na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2014 r. uczestnicy poparli wniosek. Sąd ustalił, że spadkodawca zmarł rozwiedziony, nie pozostawił testamentu, a jego jedynymi spadkobiercami ustawowymi są jego dzieci: M. M., P. M. i M. G. Ponieważ M. M. był częściowo ubezwłasnowolniony, zgodnie z art. 1015 § 2 k.c. i art. 1016 k.c. przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Na mocy przywołanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, uznano, że pozostali spadkobiercy, którzy nie złożyli oświadczenia, również przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. W konsekwencji sąd postanowił stwierdzić nabycie spadku przez wskazane dzieci po 1/3 części każde, z dobrodziejstwem inwentarza.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Spadek po H. M. na podstawie ustawy nabyły jego dzieci: M. M., P. M. i M. G. po 1/3 części każde z nich.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że spadkodawca zmarł bez testamentu, a jego jedynymi spadkobiercami ustawowymi są jego dzieci. Zgodnie z art. 931 § 1 k.c. w pierwszej kolejności dziedziczą małżonek i dzieci, a w przypadku braku małżonka, dziedziczą same dzieci w równych częściach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

M. M., P. M., M. G.

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznawnioskodawca
P. M.osoba_fizycznauczestnik
M. G.osoba_fizycznauczestnik
J. M.osoba_fizycznakurator wnioskodawcy
T. R.osoba_fizycznakurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 926 § § 1

Kodeks cywilny

Powstanie powołania do spadku z ustawy lub testamentu.

k.c. art. 926 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja dziedziczenia ustawowego.

k.c. art. 931 § § 1

Kodeks cywilny

Kolejność dziedziczenia ustawowego - małżonek i dzieci.

k.c. art. 1015 § § 1

Kodeks cywilny

Termin i sposób złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

k.c. art. 1015 § § 2

Kodeks cywilny

Skutek braku oświadczenia dla osób o ograniczonej lub braku zdolności do czynności prawnych.

k.c. art. 1016

Kodeks cywilny

Skutek przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez jednego spadkobiercę dla pozostałych.

Pomocnicze

k.c. art. 15

Kodeks cywilny

Zakres ograniczonej zdolności do czynności prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spadkodawca nie pozostawił testamentu. Spadkodawca miał troje dzieci, które są jego jedynymi spadkobiercami ustawowymi. Jeden ze spadkobierców był częściowo ubezwłasnowolniony, co skutkuje przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza dla wszystkich spadkobierców.

Godne uwagi sformułowania

wszyscy z dobrodziejstwem inwentarza brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Skład orzekający

Grzegorz Kowolik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dziedziczenia ustawowego, w szczególności skutków częściowego ubezwłasnowolnienia spadkobiercy oraz zastosowania dobrodziejstwa inwentarza."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku testamentu i istnienia częściowo ubezwłasnowolnionego spadkobiercy. Orzeczenie Sądu Najwyższego przywołane jako podstawa jest z 1970 roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy standardowej procedury stwierdzenia nabycia spadku, ale zawiera ciekawy element dotyczący ubezwłasnowolnienia i jego wpływu na sposób przyjęcia spadku przez wszystkich spadkobierców.

Ubezwłasnowolnienie a spadek: Jak jeden spadkobierca wpływa na wszystkich?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I Ns 423/14 POSTANOWIENIE CZĘŚCIOWE Dnia 13 sierpnia 2014 r. Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Grzegorz Kowolik Protokolant: stażysta Sara Sumisławska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku M. M. z udziałem P. M. , M. G. o stwierdzenie nabycia spadku po H. M. postanawia: stwierdzić, że spadek po H. M. zmarłym dnia 21 stycznia 2014 roku w N. ostatnio stale zamieszkałym w N. na podstawie ustawy nabyły jego dzieci: M. M. syn H. i J. ( P. (...) ), P. M. syn H. i J. ( P. (...) ) i M. G. córka H. i J. ( P. (...) ) po 1/3 części każde z nich wszyscy z dobrodziejstwem inwentarza. UZASADNIENIE Pismem z dnia 20 marca 2014 r. J. M. działając imieniem częściowo ubezwłasnowolnionego syna M. M. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po H. M. zmarłym dnia 21 stycznia 2014 r. w N. ostatnio stale zamieszkałym w N. w ten sposób, aby spadek po nim nabył wnioskodawca oraz uczestnicy P. M. i M. G. po 1/3 części. W dniu 17 kwietnia 2014 r. kurator wnioskodawcy złożyła pismo, w którym wniosła o ustanowienie dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika P. M. kuratora w osobie T. R. . Pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. kurator wnioskodawcy wniosła o dział spadku po H. M. i zabezpieczenie spadku po H. M. . Natomiast w piśmie z dnia 16 maja 2014 r. kurator wnioskodawcy wniosła o zawieszenie niniejszego postepowania do czasu zakończenia sprawy I Ns 79/12, bowiem w tamtej sprawie spadkodawca występował jako uczestnik postępowania, a sprawa ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2014 r. Przewodniczący ustanowił T. R. kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika P. M. Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. Natomiast postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r. Sad zabezpieczył spadek po H. M. poprzez nakazanie Komornikowi S. spisania majątku ruchomego spadkodawcy i oddanie go pod dozór J. M. . Na rozprawie z dnia 13 sierpnia 2014 r. uczestniczka M. G. i kurator P. M. poparli wniosek. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: H. M. zmarł w dniu 21 stycznia 2014 r. w N. . Ostatnio zamieszkiwał w N. . W chwili śmierci był rozwiedziony. W związku małżeńskim w ciągu życia pozostawał jeden raz z J. M. , a związek małżeński ustał na skutek rozwodu. Z tego związku spadkodawca miał troje dzieci: M. M. , P. M. i M. G. . Innych dzieci, ani własnych, ani przysposobionych spadkodawca nie posiadał. Dowód: skrócony odpis aktu zgonu H. M. , k. 5, odpis skrócony aktu urodzenia M. M. , k. 6, odpis skrócony aktu urodzenia P. M. , k. 7, odpis skrócony aktu małżeństwa M. G. , k. 8, zapewnienia spadkowe: ⚫ M. G. , k. 65, ⚫ J. M. , k. 65. Nikt nie składał żadnego oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku. Nikt też nie zrzekał się dziedziczenia po spadkodawcy oraz nikt nie został sądownie uznany za niegodnego do dziedziczenia. Spadkodawca nie zostawił testamentu. Dowód: zapewnienia spadkowe: ⚫ M. G. , k. 65, ⚫ J. M. , k. 65. M. M. jest osobą częściowo ubezwłasnowolnioną. Jego kuratorem jest od dnia 14 września 2012 r . J. M. . Dowód: zaświadczenie, k. 11. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie należało wydać postępowanie częściowe w zakresie stwierdzenia nabycia spadku i stwierdzić, że spadek po H. M. nabyły na podstawie ustawy jego dzieci M. M. , P. M. i M. G. po 1/3 każde z nich i wszystkie z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie zgodnych wyjaśnień oraz zapewnień spadkowych kuratora wnioskodawcy i uczestniczki postępowania oraz dowodach z dokumentów, które nie były w przedmiotowej sprawie kwestionowane. Podstawą prawną rozstrzygnięcia jest przepis art. 926 § 1 k.c. , który stanowi, że powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Przepis paragrafu 2 wyżej przytoczonego artykułu k.c. stanowi, że dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. W przedmiotowej sprawie nie było testamentu, tym samym, na mocy wyżej przytoczonego przepisu, w grę wchodzą reguły dziedziczenia ustawowego.. Nasz ustawodawca jako pierwszy krąg spadkobierców ustawowych w przepisie art. 931 § 1 k.c. wskazał małżonka i dzieci zmarłego. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W chwili śmierci, H. M. był rozwiedziony, a więc byłego małżonka nie bierzemy pod uwagę przy ustaleniu kręgu podmiotów uprawnionych do dziedziczenia. Ponadto spadkodawca pozostawił trójkę dzieci i to one odziedziczyły spadek w równych udziałach po 1/3 części. Wedle przepisu art. 1015 § 1 k.c. oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Zgodnie z treścią przepisu art. 1015 § 2 k.c. brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W przedmiotowej sprawie, w chwili śmierci spadkodawcy, wnioskodawca M. M. był osobą częściowo ubezwłasnowolnioną, a więc zgodnie z przepisem art. 15 k.c. posiada on jedynie ograniczoną zdolność do czynności prawnych i tym samym przyjął on spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Przepis art. 1016 k.c. stanowi, że jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1970 r. wydanym w sprawie II CR 388/69, opublikowanym w OSNC 1970/12/229, jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza bez względu na to, czy nastąpiło to wskutek odpowiedniego oświadczenia woli, czy też przez niezłożenie takiego oświadczenia przez osobę nie mającą pełnej zdolności do czynności prawnych, uważa się, że spadkobiercy inni, posiadający pełną zdolność do czynności prawnych, którzy nie złożyli w ustawowym terminie żadnego oświadczenia w kwestii przyjęcia spadku, również przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Tym samym, skoro M. M. przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a pozostali uczestnicy nie złożyli żadnego wniosku, należy przyjąć, iż również przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI