I Ns 241/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zmienił postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, uwzględniając odrzucenie spadku przez żonę spadkodawcy i stwierdzając nabycie spadku przez jego dzieci.
Sąd Rejonowy w Zgierzu zmienił wcześniejsze postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. Sąd pierwotnie stwierdził nabycie spadku przez żonę i dwoje dzieci po 1/3 części. Następnie żona uzyskała uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. W związku z tym, sąd w niniejszym postanowieniu zmienił pierwotne stwierdzenie, wyłączając żonę z dziedziczenia i stwierdzając nabycie spadku przez dzieci, A. K. i K. K., po 1/2 części każde z nich.
Sąd Rejonowy w Zgierzu rozpoznał sprawę z urzędu o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. Wcześniejszym prawomocnym postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 roku, w sprawie I Ns 31/18, sąd stwierdził, że spadek po J. K. nabyli jego żona J. K. (2) oraz dzieci A. K. i K. K., każde po 1/3 części. Następnie, J. K. (2) złożyła wniosek o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po mężu. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2018 roku, które uprawomocniło się 1 grudnia 2018 roku, sąd zatwierdził uchylenie się J. K. (2) od skutków prawnych niezachowania terminu do odrzucenia spadku. W związku z tym, z urzędu wszczęto postępowanie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd, powołując się na art. 679 § 1 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że spadkobierca, który odrzucił spadek, zostaje wyłączony od dziedziczenia. W konsekwencji, sąd zmienił postanowienie z dnia 24 sierpnia 2018 roku i stwierdził, że spadek po J. K. nabyli jego dzieci A. K. i K. K. po 1/2 części spadku każde z nich. Koszty postępowania zostały poniesione przez uczestników we własnym zakresie, a nieuiszczona opłata sądowa nie została od nich zasądzona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zmienić postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli spadkobierca, który uzyskał stwierdzenie, w rzeczywistości nie jest spadkobiercą lub jego udział jest inny, co wynika z późniejszego odrzucenia spadku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 679 § 1 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym spadkobierca, który odrzucił spadek, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. W związku z tym, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, które uwzględniało tę osobę jako spadkobiercę, podlega zmianie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku
Strona wygrywająca
A. K. i K. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. K. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. | spółka | inne |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 679 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Ograniczenie przewidziane w zdaniu drugim dotyczy także spadkobiercy uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
k.c. art. 1020
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 679 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa rzeczowe oraz w sprawach o roszczenia z umów, o zniesienie współwłasności, o dział spadku, o zapłatę czynszu najmu lub dzierżawy oraz o roszczenia z tym związane, a także w sprawach o naruszenie posiadania, sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji orzeknie o kosztach stosunkowo do wyniku sprawy, to jest wzajemnie zniesie je lub obciąży nimi jedną ze stron.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odrzucenie spadku przez J. K. (2) po uzyskaniu uchylenia się od skutków niezłożenia oświadczenia w terminie skutkuje wyłączeniem jej od dziedziczenia. Zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest dopuszczalna w oparciu o art. 679 k.p.c. w sytuacji, gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące kręgu spadkobierców.
Godne uwagi sformułowania
spadek po J. K. (1) (...) na podstawie ustawy nabyły dzieci A. K. i K. K. po 1/2 (jedna druga) części spadku każdy z ich spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku
Skład orzekający
Małgorzata Nowak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 679 k.p.c. w kontekście zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po odrzuceniu spadku przez jednego ze spadkobierców, który wcześniej uzyskał uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia w terminie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie najpierw następuje próba odrzucenia spadku z opóźnieniem, a następnie zmiana pierwotnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność procedury spadkowej i możliwość korygowania błędnych lub niepełnych stwierdzeń nabycia spadku, co jest istotne dla praktyków prawa spadkowego.
“Jak odrzucić spadek po terminie i zmienić postanowienie sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 241/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 lipca 2019 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w składzie : Przewodnicząca : Sędzia SR Małgorzata Nowak Protokolant : st. sekr. sąd. Sylwia Domańska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2019 roku w Zgierzu na rozprawie sprawy z urzędu z udziałem A. K. , K. K. , J. R. – (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. (1) p o s t a n a w i a : 1. zmienić stwierdzenie nabycia spadku po J. K. (1) orzeczone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 24 sierpnia 2018 roku w sprawie I Ns 31/18 i stwierdzić, że spadek po J. K. (1) , synu L. i S. zmarłym w dniu 18 lipca 2015 roku w miejscowości L. , ostatnio stale zamieszkałym O. na podstawie ustawy nabyły dzieci A. K. i K. K. po 1/2 (jedna druga) części spadku każdy z ich; 2. ustalić, że każdy z uczestników ponosi we własnym zakresie koszty związane ze swoim udziałem w sprawie; 3. nie obciążać uczestników nieuiszczoną opłatą sądową. Sygnatura akt I Ns 241/19 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu stwierdził, że spadek po J. K. (1) , zmarłym w dniu 18 lipca 2015 roku, w miejscowości L. , ostatnio zamieszkałym w O. , na podstawie ustawy nabyli: żona J. K. (2) , córka A. K. i syn K. K. po 1/3 części spadku każde z nich. (postanowienie – k. 49 z załączonych akt I Ns 31/18) W dniu 30 sierpnia 2018 roku J. K. (2) wystąpiła do Sądu Rejonowego w Zgierzu z wnioskiem o przyjęcie oświadczenia, że wnioskodawczyni uchyla się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po swoim mężu J. K. (1) zmarłym w dniu 18 lipca 2015 roku w miejscowości L. , ostatnio zamieszkałym w O. oraz przyjęcie oświadczenia o odrzuceniu spadku przez wnioskodawczynię po zmarłym J. K. (1) . (wniosek – k. 3 – 6 z załączonych akt I Ns 815/18) Postanowieniem z dnia 9 listopada 2018 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu zatwierdził uchylenie się przez J. K. (2) od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po J. K. (1) , synu L. i S. , zmarłemu w dniu 18 lipca 2015 roku w miejscowości L. , przed śmiercią stale zamieszkałemu w O. , przypadającym jej jako spadkobierczyni ustawowej. Postanowienie stało się prawomocne z dniem 1 grudnia 2018 roku. (postanowienie – k. 23 z załączonych akt I Ns 815/18) Po uprawomocnieniu się postanowienia zatwierdzającego uchylenie się J. K. (2) od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie, z urzędu zostało wszczęte postepowanie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabyciu spadku. (zarządzenie – k. 22v. z załączonych akt I Ns 815/18) Na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 roku pełnomocnik uczestniczki J. K. (2) oświadczył, iż uczestniczka nie ma wiedzy, czy pozostali uczestnicy składali wniosek o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia spadkowego w terminie z uwagi na fakt, iż są to dzieci z pierwszego małżeństwa spadkodawcy. (protokół – k. 6) J. K. (1) zmarł w dniu 18 lipca 2015 roku w miejscowości L. . Przed śmiercią ostatnio stale zamieszkiwał w O. . W chwili śmierci pozostawał w związku z małżeńskim z J. K. (3) z domu A. . Zmarły posiadał dwoje dzieci – córkę A. K. i syna K. K. . A. K. i K. K. nie składali oświadczeń w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku po J. K. (1) . Nie zrzekli się oni dziedziczenia oraz nie zostali uznani za niegodnych dziedziczenia. (zapewnienie spadkowe – protokół rozprawy z dnia 22.08.2018 k. 47-47v, odpis skrócony aktu zgonu J. K. (1) k. 19, odpis skrócony aktu małżeństwa J. K. (1) i J. R. k. 22, odpis skrócony aktu urodzenia A. K. k. 20, odpis skrócony aktu urodzenia K. K. k. 21 z załączonych akt I Ns 31/18) Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 679 § 1 k.p.c. , dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów niniejszego rozdziału. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. W orzecznictwie za ugruntowane należy uznać stanowisko, iż ograniczenie przewidziane w art. 679 § 1 zdanie drugie k.p.c. dotyczy także spadkobiercy uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. (postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 grudnia 1997 r., II CKN 492/97 (nie publ.); z 26 stycznia 2001 r. II CKN 784/00, OSNC 2001/7-8/118, Biul.SN 2001/3/13, M.Prawn. 2001/7/406; z 21 marca 2001 r. III CZP 4/01, OSNC 2001/10/144, Prok.i Pr.-wkł. 2001/9/31, Wokanda 2001/7-8/7, Biul.SN 2001/3/9, M.Prawn. 2001/9/477, M.Prawn. 2001/13/670, M.Prawn. 2001/14/741; z 25 listopada 2011 r. III CSK 17/11, Lex nr 1102860; z 13 grudnia 2012 r. IV CSK 183/12, Lex nr 1288710). Postępowania w niniejszej sprawie prowadzone było z urzędu z uwagi na fakt, iż postanowieniem z dnia 9 listopada 2018 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu zatwierdził uchylenie się przez J. K. (2) od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po J. K. (1) . Z tych też względów niezbędnym była zmiana postanowienia wydanego w dniu 24 sierpnia 2018 roku przez Sąd Rejonowy w Zgierzu, gdzie wśród spadkobierców ustawowych wskazana była także J. K. (2) , bowiem zgodnie z treścią art. 1020 kc spadkobierca , który spadek odrzucił , zostaje wyłączony od dziedziczenia , tak jakby nie dożył otwarcia spadku . Wobec tego Sąd, stosownie do art. 679 § 3 k.p.c. stwierdził nabycie spadku po J. K. (1) na rzecz jego dzieci A. K. i K. K. po 1/2 części spadku każde z nich. Wobec braku okoliczności uzasadniających odstępstwo od reguły, Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. W tym stanie faktycznym należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI