I NS 405/17
Podsumowanie
Sąd Rejonowy w Giżycku uznał zaginionego E.R. za zmarłego, ustalając datę śmierci na 6 kwietnia 1996 r., odrzucając jednocześnie możliwość ustalenia miejsca pochówku i opierając się na braku jednoznacznego dowodu DNA.
Wnioskodawczyni I.S. wniosła o uznanie swojego ojca, E.R., za zmarłego, podając, że ostatni kontakt z nim miała w marcu 1996 r. z jego pobytu w szpitalu w Rosji. Początkowe ustalenia dotyczące zgodności DNA zmarłego znalezionego we Francji z materiałem genetycznym córek zostały zakwestionowane przez laboratorium z powodu zbyt małej liczby wspólnych markerów. Sąd, opierając się na braku jednoznacznych dowodów, uznał zmarłego za zmarłego, ustalając datę śmierci na 6 kwietnia 1996 r., ale odmówił ustalenia miejsca pochówku.
Sprawa dotyczyła wniosku I.S. o uznanie jej ojca, E.R., za zmarłego. Zaginiony wyjechał do pracy w Rosji w 1995 r., a ostatni kontakt z nim rodzina miała w marcu 1996 r., gdy przysłał kartkę ze szpitala. Wnioskodawczyni rozszerzyła wniosek o ustalenie daty śmierci i miejsca pochówku, powołując się na wstępne ustalenia zgodności DNA zmarłego znalezionego we Francji z jej materiałem genetycznym. Sąd ustalił, że E.R. urodził się w 1949 r. i ostatni raz widziany był przed Wielkanocą 1996 r. Postępowanie wykazało jednak, że początkowe ustalenia dotyczące zgodności DNA były błędne, ponieważ analiza większej liczby markerów, w tym DNA drugiej córki, wykazała rozbieżności. W związku z tym sąd nie mógł stwierdzić, że znalezione zwłoki pochodzą od E.R. Mimo to, sąd uznał E.R. za zmarłego na podstawie art. 29 Kodeksu cywilnego, przyjmując datę śmierci na 6 kwietnia 1996 r., jako najbardziej prawdopodobną. Sąd odmówił jednak ustalenia miejsca pochówku, wskazując, że wykracza to poza ramy postępowania o uznanie za zmarłego, a akt zgonu nie zawiera takiej informacji. Kosztami postępowania nie obciążono wnioskodawczyni ze względu na szczególny charakter sprawy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, można uznać osobę za zmarłą na podstawie przesłanek z art. 29 Kodeksu cywilnego, nawet jeśli dowód DNA okazał się niewystarczający do jednoznacznego powiązania zwłok ze zaginionym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na upływie wymaganego prawem czasu od zaginięcia oraz na zeznaniach świadków wskazujących na ostatni kontakt z zaginionym. Mimo że dowód DNA nie był jednoznaczny, nie wykluczył możliwości uznania za zmarłego, a jedynie uniemożliwił ustalenie miejsca pochówku na tej podstawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uznanie za zmarłego
Strona wygrywająca
I. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| E. R. | osoba_fizyczna | zaginiony |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 29
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 31
Kodeks cywilny
wprowadza domniemanie momentu śmierci
k.p.c. art. 534
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dz.U z 2014 r., poz.1741 z późn. zm. art. 48 § ust. 4
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Dz.U z 2014 r., poz.1741 z późn. zm. art. 95
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ wymaganego prawem terminu od zaginięcia. Ostatni kontakt z zaginionym w marcu 1996 r. Zeznania świadków wskazujące na ostatnie znane miejsce pobytu i okoliczności zaginięcia.
Odrzucone argumenty
Jednoznaczne potwierdzenie tożsamości zmarłego na podstawie badania DNA. Ustalenie miejsca pochówku w ramach postępowania o uznanie za zmarłego.
Godne uwagi sformułowania
domniemanie momentu śmierci kognicję sądu wyznaczają przepisy rozdziału III kodeksu cywilnego oraz przepisy Tytułu II działu I rozdziału I i II kodeksu postepowania cywilnego Akt zgonu nie obejmuje miejsca pochówku
Skład orzekający
Anna Kurzynowska-Drzażdżewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie daty śmierci w przypadku braku jednoznacznych dowodów, ograniczenia postępowania o uznanie za zmarłego, znaczenie dowodu DNA w sprawach o uznanie za zmarłego."
Ograniczenia: Sprawa opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych dotyczących dowodu DNA i braku jednoznacznych dowodów śmierci.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca ze względu na trudności dowodowe związane z ustaleniem tożsamości zmarłego na podstawie DNA oraz na praktyczne aspekty postępowania o uznanie za zmarłego.
“Czy brak dowodu DNA oznacza, że zaginiony nigdy nie zostanie uznany za zmarłego?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I Ns 405/17 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2021 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Anna Kurzynowska-Drzażdżewska Protokolant: sekretarka Paulina Warchoł po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2021 r. w Giżycku na rozprawie sprawy z wniosku I. S. z udziałem A. K. o uznanie za zmarłego E. R. postanawia: 1. Uznać za zmarłego E. R. urodzonego (...) w K. , województwo (...) , syna K. i J. z d. R. , zamieszkałego ostatnio w G. , ul. (...) , (...)-(...) G. , w chwili śmierci rozwiedzionego, i oznaczyć chwilę jego śmierci na dzień 6 kwietnia 1996 r. godzina 23:59. 2. Nie obciążać wnioskodawczyni kosztami postępowania w sprawie. SSR Anna Kurzynowska-Drzażdżewska I Ns 405/17 UZASADNIENIE Wnioskodawczyni I. S. wniosła o uznanie za zmarłego swojego ojca E. R. . We wniosku wskazała ,że ojciec wyjechał w 1996 r. do W. do pracy. Celem jego podróży była miejscowość O. gdzie przebywało wielu Polaków. Ostatni kontakt rodzina miała z zaginionym w marcu 1996 r. Przysłał kartę z R. , z której wynikało ,że przebywa w szpitalu. Następnie wnioskodawczyni rozszerzyła wniosek domagając się ustalenia konkretnej daty śmierci zaginionego oraz miejsca jego pochówku. Wskazała ,że w laboratorium we (...) zabezpieczone zostały próbki DNA od pobrane od zwłok nieznanej osoby, które wykazały zgodność z jej materiałem genetycznym. Sąd ustalił , co następuje: E. R. syn K. i J. urodził się (...) w K. . W 1995 r. jesienią wyjechał w poszukiwaniu pracy do W. do miejscowości O. . W chwili wyjazdu był rozwiedziony . Z małżeństwa posiadał dwie córki tj. wnioskodawczynię i jej siostrę A. K. . Jest faktem powszechnie znanym ,że w owym czasie w miejscowości O. położonej nieopodal R. znajdowało się duże skupisko Polaków. W R. przebywała także siostra E. E. N. i jego brat P. . Początkowo razem zamieszkiwali Kontakt z rodziną utrzymywał sporadycznie . Czasami dzwonił częściej przysyłał kartki. Z informacji od P. R. wynika , że pewnego dnia E. R. wyszedł z domu i nie wrócił . Rok później brat widział go w R. na ulicy. Ostatnia informacja pochodzi z marca 1996 r. Była to kartka przysłana do córki z R. . Wynikało z niej ,że przebywa w szpitalu. Z zeznań siostry zaginionego wynika ponadto ,że po raz ostatni widziała osobiście brata w 1995 r. Natomiast z posiadanych informacji wie ,że przed Ś. (...) wyszedł kupić jajka i już nie wrócił. ( zob. odpis aktu urodzenia, zeznania świadka K. R. k.15 akt, zeznania świadka E. N. k.265 akt, przesłuchanie A. K. k. 36). Z pisma Komendy Powiatowej Policji w G. wynika ,że od 2003 r. prowadzone było w sprawie zaginięcia E. R. postępowania w formie operacyjnej. W toku tego postępowania między innymi pobrano materiał genetyczny od córek zaginionego, który został następnie zarejestrowany w bazie danych w Polsce i zagranicą . W czerwcu 2017 r. Biuro (...) w P. poinformowało ,że dopasowano profil DNA jednej z córek zaginionego z profilem materiału genetycznego , który został pobrany ze zwłok nieustalonej osoby. ( zob. pismo KPP k.10 akt). Bazując na powyższych informacjach , sąd zwrócił się do wskazanej w piśmie KPP w G. instytucji francuskiej tj. T. (...) G. (...) L. o ujawnienie i nadesłanie informacji dotyczących znalezionych na terenie (...) zwłok powiązanych z profilem DNA córki zaginionego. Otrzymana odpowiedź wskazywała ,że należy uzupełnić materiał dowodowy o przedstawienie profilu DNA lub numer składający się z 12 cyfr posiadanego we (...) profilu DNA , którego wynik był pozytywny podczas porównania z DNA I. S. . ( zob. pismo k.118 i tłumaczenie k.132 akt). Wobec powyższego sąd zwrócił się do (...) Zakładu (...) o nadesłanie wszelkich posiadanych informacji , a w szczególności profilu DNA obu córek zaginionego( k.137). Kopie nadesłanych profili znajdują się na karcie 161 akt , zaś ich oryginały przesłano do Francji. Jak wynika z pisma zalegającego na karcie 212-213 akt po analizie nadesłanych profili genetycznych i ich analizie poprzedni wynik o zgodności próbek zabezpieczonych od zwłok nieznanej osoby z próbkami DNA I. S. został zakwestionowany. Z pisma wynika ,że początkowa zgodność ustalona była na małej liczbie wspólnych markerów. Po analizie większej liczby materiału genetycznego w tym profilu genetycznego siostry wnioskodawczyni A. K. ujawnione zostały dwie rozbieżności , które nie pozwalają na ustalenie dopasowania posiadanych materiałów genetycznych. Innymi słowa domniemana i przypuszczalna zgodność materiałów genetycznych I. S. i denata odnalezionego we Francji po porównaniu tegoż materiału z większą liczbą danych , w tym DNA drugiej córki E. R. nie daje podstaw do ustalenia że materiał genetycznych pobrany ze zwłok od osoby NN pochodzi w rzeczywistości od E. R. . Tym samym odpadła możliwość uwzględnienia wniosku wnioskodawczyni o stwierdzenie zgonu E. R. . Sąd zważył, co następuje: W myśl art. 29 kc zaginiony może być uznany za zmarłego jeżeli upłynęło dziesięć lat od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących wiadomości jeszcze żył, jednakże gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył lat siedemdziesiąt – wystarczy upływ lat pięciu. W niniejszej sprawie w grę wchodzi pierwsza część zdania z art.29 kc zważywszy na fakt, że w chwili zaginięcia E. R. miał 47 lat. Dodatkowo art.31 kc wprowadza domniemanie momentu śmierci , a mianowicie przyjmuje się ,że śmierć nastąpiła w chwili oznaczonej w orzeczeniu o uznaniu za zmarłego. Z zeznań E. N. wynika że zaginiony widziany był przed Ś. wielkiejnocy 1996 r., a więc najpóźniej w Wielką Sobotę. W 1996 r. święta przypadały na dzień 7-8 kwietnia, a więc ostatnim dniem przed świętami była sobota dnia 06.04.1996 r. najpóźniej godz.23.59 i taką datę sąd przyjął w orzeczeniu jako najbardziej prawdopodobną datę śmierci. Gdyby okazało się w toku postępowania ,że śmierć zaginionego jest niewątpliwa postępowanie toczyłoby się o stwierdzenie zgonu i tak się toczyło po informacji z KPP w G. z dnia 22.09.2017 r. ( k.10 akt). Do takiego postępowania obliguje art.534 kpc . W toku postepowania okazało się jednak ,że początkowe informacje okazały się bezpodstawne bowiem laboratorium (...) zakwestionowało wcześniejsze ustalenia wobec niezgodności materiału genetycznego córek zmarłego i zwłok NN odnalezionych we (...) . Sąd zauważa ,że ustalenia te są zgodne z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy . Nie ma żadnych okoliczności wskazujących na fakt, że E. R. w ogóle wybierał się do Francji. Jego centrum życiowym w owym czasie był R. i O. . Tu wyszedł po zakupy i już nie wrócił. I. S. domagała się do ustalenia miejsca pochówku ojca. Zdaniem sadu takie żądanie przekracza ramy niniejszego postępowania i to bez względu na to ,czy doszłoby do stwierdzenia zgonu , czy tak jak w orzeczeniu do uznania E. R. za zmarłego. Kognicję sądu wyznaczają przepisu rozdziału III kodeksu cywilnego oraz przepisy Tytułu II działu I rozdziału I oddziału I i II kodeksu postepowania cywilnego. Orzeczenie sądu stanowi podstawę do sporządzenia aktu zgonu , a wobec tego zawierać musi to czego wymagają przepisy prawa o aktach stanu cywilnego ( art.48 ust.4 i art .95 i nast. ustawy z dnia 28.XI.2014 r. prawo o aktach stanu cywilnego Dz.U z 2014 r., poz.1741 z późn. zm.). Akt zgonu nie obejmuje miejsca pochówku. Biorąc pod uwagę przedstawioną argumentację orzeczono jak w sentencji. Sąd odstąpił od obciążania stron kosztami postępowania ze względu na szczególny charakter sprawy i zasady słuszności. O powyższym orzeczono na podstawie art.102 kpc w zw. z art.13§2 kpc .
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę