I Ns 387/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd stwierdził nabycie spadku po J. S. (2) przez jego dzieci z poprzedniego małżeństwa, mimo odrzucenia spadku przez obecną żonę.
Wnioskiem z dnia 24 grudnia 2020 roku syndyk masy upadłości SKOK wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2). Spadkodawca zmarł w O., ostatnio stale zamieszkały w O. W chwili śmierci był w związku małżeńskim z M. S., która odrzuciła spadek. Z poprzedniego małżeństwa z E. M. miał dwoje dzieci: J. S. (1) i G. S., którzy nie odrzucili spadku. Sąd uznał, że syndyk SKOK ma interes prawny w złożeniu wniosku jako wierzyciel spadkodawcy i stwierdził nabycie spadku przez dzieci z poprzedniego małżeństwa.
Syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2), który zmarł 24 grudnia 2020 roku w O., a ostatnio stale zamieszkiwał w O. Wnioskodawca wskazał, że posiada wierzytelność z tytułu niespłaconej pożyczki udzielonej spadkodawcy. W chwili śmierci spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z M. S., która jednak skutecznie odrzuciła spadek po mężu. Z poprzedniego związku małżeńskiego z E. M. spadkodawca miał dwoje dzieci: córkę J. S. (1) i syna G. S. Uczestnicy postępowania, J. S. (1) i G. S., zakwestionowali interes prawny wnioskodawcy w złożeniu wniosku. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących dziedziczenia ustawowego, stwierdził, że spadkobiercami ustawowymi są dzieci spadkodawcy z poprzedniego małżeństwa, J. S. (1) i G. S., dziedziczący w równych częściach. Sąd uznał również, że wnioskodawca, jako wierzyciel spadkodawcy, posiadał interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Koszty postępowania ponoszone są przez uczestników we własnym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel spadkodawcy ma interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na szerokie kręgi osób uprawnionych do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, wskazując, że interes może mieć charakter faktyczny i pełni funkcję legitymacji do wszczęcia postępowania. Wnioskodawca wykazał interes poprzez przedłożenie umowy pożyczki i dokumentów potwierdzających jego status wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
J. S. (1) i G. S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. w upadłości likwidacyjnej | instytucja | wnioskodawca |
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 1025 § § 1
Kodeks cywilny
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes. Interes ten może mieć charakter faktyczny.
k.c. art. 926 § § 1
Kodeks cywilny
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych.
k.c. art. 1012
Kodeks cywilny
Spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności, z ograniczeniem odpowiedzialności, lub odrzucić spadek.
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Pomocnicze
k.c. art. 926 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli spadkodawca nie powołał spadkobiercy w testamencie, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, następuje dziedziczenie ustawowe co do całości spadku.
k.c. art. 931 § § 2
Kodeks cywilny
Udział spadkowy, który by przypadał dziecku, przypada jego dzieciom.
k.c. art. 1015 § § 2
Kodeks cywilny
Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
k.c. art. 1020
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pomija wnioski dowodowe, które są nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Syndyk masy upadłości jako wierzyciel spadkodawcy posiada interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Spadek po J. S. (2) nabywają jego dzieci z poprzedniego małżeństwa, ponieważ obecna żona odrzuciła spadek.
Odrzucone argumenty
Uczestnicy postępowania (dzieci spadkodawcy) kwestionowali istnienie po stronie wnioskodawcy interesu w złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.
Godne uwagi sformułowania
interes ten może mieć także charakter interesu faktycznego interes pełni w tym wypadku funkcję legitymacji, a ściślej, uprawnienia do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku Chodzi przy tym o obiektywną potrzebę wszczęcia postępowania.
Skład orzekający
Jakub Błesiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku oraz potwierdzenie interesu prawnego wierzyciela spadkodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia spadku przez małżonka i dziedziczenia przez dzieci z poprzedniego związku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o dziedziczeniu i interesie prawnym wierzyciela, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym.
“Czy wierzyciel może żądać stwierdzenia spadku? Sąd Rejonowy w Piszu wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 387/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2022 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Jakub Błesiński Protokolant: sekr. sądowy Paula Milewska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2022 roku na rozprawie sprawy z wniosku Syndyka masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. L. K. z udziałem G. S. , J. S. (1) o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2) I. stwierdza, że spadek po J. S. (2) synu S. i Z. zmarłym w dniu 24 grudnia 2020 roku w O. ostatnio stale zamieszkałym w O. na podstawie ustawy nabyli: - córka J. S. (1) c. J. B. i E. M. w 1/2 części, - syn G. S. s. J. B. i E. M. w 1/2 części; II. orzeka, iż zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie. Sygn. akt I Ns 387/21 UZASADNIENIE Syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2) zmarłym 24 grudnia 2020 roku w O. , a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkałym w O. . Wnioskodawca wskazał, że w chwili śmierci spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z M. S. i posiadał dwoje dzieci: córkę J. S. (1) i syna G. S. . Wnioskodawca dodał, iż posiada wierzytelność z tytułu niespłaconej pożyczki udzielonej na podstawie umowy z dnia 28 kwietnia 2011 roku zawartej pomiędzy Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową w W. a spadkodawcą. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 roku Sąd Rejonowy w Piszu zwolnił M. S. od dalszego udziału w sprawie w charakterze uczestnika, albowiem z akt tut. Sądu I N 96/21 wynika, iż w dniu 17 marca 2021 roku złożyła ona przed notariuszem K. T. w kancelarii notarialnej w P. , oświadczenie o odrzuceniu spadku po J. S. (2) . Uczestnicy postępowania J. S. (1) i G. S. nie przychylili się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, zakwestionowali istnienie po stronie wnioskodawcy interesu w złożeniu wniosku o wszczęcię postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd ustalił, co następuje: Spadkodawca J. S. (2) zmarł 24 grudnia 2020 roku w O. , a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał w O. . Nie pozostawił testamentu. W chwili śmierci J. S. (2) pozostawał w związku małżeńskim z M. S. , która w dniu 17 marca 2021 roku złożyła przed notariuszem K. T. w kancelarii notarialnej w P. oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłym mężu. Ze związku małżeńskiego z M. S. spadkodawca nie posiadał dzieci. Z poprzedniego związku małżeńskiego z E. M. zd. B. , J. S. (2) posiadał dwoje dzieci – córkę J. S. (1) i syna G. S. . Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawca nie miał. J. S. (1) i G. S. nie odrzucili spadku po ojcu, nie zrzekali się dziedziczenia, ani nie zostali uznanych za niegodnych dziedziczenia. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy k. 19; odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci spadkodawcy k. 36-37; zapewnienie spadkowe k. 184; akt notarialny - oświadczenie o odrzuceniu spadku k. 3-4 akt sprawy I N 96/21 Sądu Rejonowego w Piszu) Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1025 § 1 k.c. , wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes. Ustawa zakreśla szeroko krąg osób uprawnionych do wszczęcia postępowania o stwierdzeniu nabycia spadku. Osobą legitymowaną czynnie do wystąpienia z takim wnioskiem będzie każdy, kto ma interes w powstaniu skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po określonym spadkodawcy przez osoby wymienione w orzeczeniu. Przy czym, jak podkreśla się w judykaturze i piśmiennictwie, przepis art. 1025 § 1 k.c. , nie wymaga posiadania przez wnioskodawcę w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku interesu prawnego. Interes ten może mieć także charakter interesu faktycznego (vide wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 5 lipca 2019 r., III Ca 513/19, portal orzeczeń) . Interes pełni w tym wypadku funkcję legitymacji, a ściślej, uprawnienia do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Chodzi przy tym o obiektywną potrzebę wszczęcia postępowania. O tym, czy wnioskodawca ma interes w zgłoszeniu żądania stwierdzenia nabycia spadku, decydują okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku są w szczególności: spadkobiercy ustawowi i testamentowi oraz ich spadkobiercy, zapisobiercy zwykli oraz dalsi zapisobiercy, zapisobiercy windykacyjni, uprawnieni do zachowku, nabywcy spadku oraz udziału spadkowego, wierzyciele spadkodawcy, wierzyciele spadkobiercy i zapisobiercy, współwłaściciele nieruchomości w wypadku śmierci jednego z nich (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lutego 1958 r., III CO 29/57, OSN 1958, Nr 5, poz. 120; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2007 roku, I CNP 51/07, LEX nr 322025) . Zdaniem Sądu, przedłożonymi dokumentami w postaci umowy pożyczki z dnia 28 kwietnia 2011 roku, postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2021 roku w sprawie I Nc 82/21 i postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy X Wydziału Gospodarczego z dnia 5 lutego 2015 roku w sprawie X GU 53/15, wnioskodawca wykazał, iż jest wierzycielem spadkodawcy, a w konsekwencji, iż posiada interes w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął wnioski dowodowe pełnomocnika uczestniczki zawarte w piśmie z 8 czerwca 2020 roku, albowiem były one nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 926 § 1 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Jeżeli spadkodawca nie powołał spadkobiercy w testamencie, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, następuje dziedziczenie ustawowe co do całości spadku ( art. 926 § 2 k.c. ). Sąd Rejonowy w Piszu po odebraniu zapewnienia spadkowego od córki spadkodawcy oraz po przeprowadzeniu dowodu z zeznań przesłuchanych w charakterze strony uczestników postępowania i z dokumentów – aktów stanu cywilnego – stwierdził, że spadek po zmarłym J. S. (2) został odziedziczony na podstawie przepisów kodeksu cywilnego przez spadkobierców ustawowych. W myśl przepisu art. 931 § 1 zd. 1 k.c. , w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Zgodnie z art. 1012 k.c. , spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania ( art. 1015 § 1 k.c. ). Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza ( art. 1015 § 2 k.c. ). W myśl art. 1020 k.c. spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. W konsekwencji udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych ( art. 931 § 2 k.c. ). Jak wynika z aktu notarialnego znajdującego się w aktach tut. Sądu I N 96/21 oraz z zapewnienia spadkowego odebranego przez Sąd od uczestniczki J. S. (1) , spadkodawca w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z M. S. i ze związku tego nie posiadał dzieci. M. S. złożyła skuteczne oświadczenie o odrzuceniu spadku po spadkodawcy. Natomiast z poprzedniego związku małżeńskiego z E. B. , spadkodawca posiadał dwoje dzieci – J. S. (1) i G. S. . Z zapewnienia spadkowego odebranego od uczestniczki J. S. (1) wynika, że wymienieni wyżej zstępni spadkodawcy nie podlegali ustawowemu wyłączeniu od dziedziczenia z tytułu odrzucenia spadku, zrzeczenia się go bądź uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd stwierdził jak w punkcie I. postanowienia z dnia 21 września 2022 roku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 520 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI