I Ns 387/21

Sąd Rejonowy w PiszuPisz2022-09-21
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekdziedziczeniesyndykSKOKodrzucenie spadkuwierzyciel spadkodawcyinteres prawny

Sąd stwierdził nabycie spadku po J. S. (2) przez jego dzieci z poprzedniego małżeństwa, mimo odrzucenia spadku przez obecną żonę.

Wnioskiem z dnia 24 grudnia 2020 roku syndyk masy upadłości SKOK wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2). Spadkodawca zmarł w O., ostatnio stale zamieszkały w O. W chwili śmierci był w związku małżeńskim z M. S., która odrzuciła spadek. Z poprzedniego małżeństwa z E. M. miał dwoje dzieci: J. S. (1) i G. S., którzy nie odrzucili spadku. Sąd uznał, że syndyk SKOK ma interes prawny w złożeniu wniosku jako wierzyciel spadkodawcy i stwierdził nabycie spadku przez dzieci z poprzedniego małżeństwa.

Syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. w upadłości likwidacyjnej złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2), który zmarł 24 grudnia 2020 roku w O., a ostatnio stale zamieszkiwał w O. Wnioskodawca wskazał, że posiada wierzytelność z tytułu niespłaconej pożyczki udzielonej spadkodawcy. W chwili śmierci spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z M. S., która jednak skutecznie odrzuciła spadek po mężu. Z poprzedniego związku małżeńskiego z E. M. spadkodawca miał dwoje dzieci: córkę J. S. (1) i syna G. S. Uczestnicy postępowania, J. S. (1) i G. S., zakwestionowali interes prawny wnioskodawcy w złożeniu wniosku. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących dziedziczenia ustawowego, stwierdził, że spadkobiercami ustawowymi są dzieci spadkodawcy z poprzedniego małżeństwa, J. S. (1) i G. S., dziedziczący w równych częściach. Sąd uznał również, że wnioskodawca, jako wierzyciel spadkodawcy, posiadał interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Koszty postępowania ponoszone są przez uczestników we własnym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wierzyciel spadkodawcy ma interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na szerokie kręgi osób uprawnionych do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, wskazując, że interes może mieć charakter faktyczny i pełni funkcję legitymacji do wszczęcia postępowania. Wnioskodawca wykazał interes poprzez przedłożenie umowy pożyczki i dokumentów potwierdzających jego status wierzyciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

J. S. (1) i G. S.

Strony

NazwaTypRola
Syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. w upadłości likwidacyjnejinstytucjawnioskodawca
J. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
G. S.osoba_fizycznauczestnik
M. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 1025 § § 1

Kodeks cywilny

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes. Interes ten może mieć charakter faktyczny.

k.c. art. 926 § § 1

Kodeks cywilny

Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

k.c. art. 931 § § 1

Kodeks cywilny

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych.

k.c. art. 1012

Kodeks cywilny

Spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności, z ograniczeniem odpowiedzialności, lub odrzucić spadek.

k.c. art. 1015 § § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Pomocnicze

k.c. art. 926 § § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli spadkodawca nie powołał spadkobiercy w testamencie, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, następuje dziedziczenie ustawowe co do całości spadku.

k.c. art. 931 § § 2

Kodeks cywilny

Udział spadkowy, który by przypadał dziecku, przypada jego dzieciom.

k.c. art. 1015 § § 2

Kodeks cywilny

Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

k.c. art. 1020

Kodeks cywilny

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pomija wnioski dowodowe, które są nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Syndyk masy upadłości jako wierzyciel spadkodawcy posiada interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Spadek po J. S. (2) nabywają jego dzieci z poprzedniego małżeństwa, ponieważ obecna żona odrzuciła spadek.

Odrzucone argumenty

Uczestnicy postępowania (dzieci spadkodawcy) kwestionowali istnienie po stronie wnioskodawcy interesu w złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

Godne uwagi sformułowania

interes ten może mieć także charakter interesu faktycznego interes pełni w tym wypadku funkcję legitymacji, a ściślej, uprawnienia do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku Chodzi przy tym o obiektywną potrzebę wszczęcia postępowania.

Skład orzekający

Jakub Błesiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku oraz potwierdzenie interesu prawnego wierzyciela spadkodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrzucenia spadku przez małżonka i dziedziczenia przez dzieci z poprzedniego związku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o dziedziczeniu i interesie prawnym wierzyciela, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym.

Czy wierzyciel może żądać stwierdzenia spadku? Sąd Rejonowy w Piszu wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 387/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2022 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Jakub Błesiński Protokolant: sekr. sądowy Paula Milewska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2022 roku na rozprawie sprawy z wniosku Syndyka masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. L. K. z udziałem G. S. , J. S. (1) o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2) I. stwierdza, że spadek po J. S. (2) synu S. i Z. zmarłym w dniu 24 grudnia 2020 roku w O. ostatnio stale zamieszkałym w O. na podstawie ustawy nabyli: - córka J. S. (1) c. J. B. i E. M. w 1/2 części, - syn G. S. s. J. B. i E. M. w 1/2 części; II. orzeka, iż zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie. Sygn. akt I Ns 387/21 UZASADNIENIE Syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w W. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (2) zmarłym 24 grudnia 2020 roku w O. , a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkałym w O. . Wnioskodawca wskazał, że w chwili śmierci spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim z M. S. i posiadał dwoje dzieci: córkę J. S. (1) i syna G. S. . Wnioskodawca dodał, iż posiada wierzytelność z tytułu niespłaconej pożyczki udzielonej na podstawie umowy z dnia 28 kwietnia 2011 roku zawartej pomiędzy Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową w W. a spadkodawcą. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 roku Sąd Rejonowy w Piszu zwolnił M. S. od dalszego udziału w sprawie w charakterze uczestnika, albowiem z akt tut. Sądu I N 96/21 wynika, iż w dniu 17 marca 2021 roku złożyła ona przed notariuszem K. T. w kancelarii notarialnej w P. , oświadczenie o odrzuceniu spadku po J. S. (2) . Uczestnicy postępowania J. S. (1) i G. S. nie przychylili się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, zakwestionowali istnienie po stronie wnioskodawcy interesu w złożeniu wniosku o wszczęcię postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd ustalił, co następuje: Spadkodawca J. S. (2) zmarł 24 grudnia 2020 roku w O. , a ostatnio przed śmiercią stale zamieszkiwał w O. . Nie pozostawił testamentu. W chwili śmierci J. S. (2) pozostawał w związku małżeńskim z M. S. , która w dniu 17 marca 2021 roku złożyła przed notariuszem K. T. w kancelarii notarialnej w P. oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłym mężu. Ze związku małżeńskiego z M. S. spadkodawca nie posiadał dzieci. Z poprzedniego związku małżeńskiego z E. M. zd. B. , J. S. (2) posiadał dwoje dzieci – córkę J. S. (1) i syna G. S. . Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich, przysposobionych, bądź takich które zmarły, spadkodawca nie miał. J. S. (1) i G. S. nie odrzucili spadku po ojcu, nie zrzekali się dziedziczenia, ani nie zostali uznanych za niegodnych dziedziczenia. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu spadkodawcy k. 19; odpisy skrócone aktów urodzenia dzieci spadkodawcy k. 36-37; zapewnienie spadkowe k. 184; akt notarialny - oświadczenie o odrzuceniu spadku k. 3-4 akt sprawy I N 96/21 Sądu Rejonowego w Piszu) Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1025 § 1 k.c. , wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć osoba mająca w tym interes. Ustawa zakreśla szeroko krąg osób uprawnionych do wszczęcia postępowania o stwierdzeniu nabycia spadku. Osobą legitymowaną czynnie do wystąpienia z takim wnioskiem będzie każdy, kto ma interes w powstaniu skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po określonym spadkodawcy przez osoby wymienione w orzeczeniu. Przy czym, jak podkreśla się w judykaturze i piśmiennictwie, przepis art. 1025 § 1 k.c. , nie wymaga posiadania przez wnioskodawcę w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku interesu prawnego. Interes ten może mieć także charakter interesu faktycznego (vide wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 5 lipca 2019 r., III Ca 513/19, portal orzeczeń) . Interes pełni w tym wypadku funkcję legitymacji, a ściślej, uprawnienia do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Chodzi przy tym o obiektywną potrzebę wszczęcia postępowania. O tym, czy wnioskodawca ma interes w zgłoszeniu żądania stwierdzenia nabycia spadku, decydują okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku są w szczególności: spadkobiercy ustawowi i testamentowi oraz ich spadkobiercy, zapisobiercy zwykli oraz dalsi zapisobiercy, zapisobiercy windykacyjni, uprawnieni do zachowku, nabywcy spadku oraz udziału spadkowego, wierzyciele spadkodawcy, wierzyciele spadkobiercy i zapisobiercy, współwłaściciele nieruchomości w wypadku śmierci jednego z nich (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lutego 1958 r., III CO 29/57, OSN 1958, Nr 5, poz. 120; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2007 roku, I CNP 51/07, LEX nr 322025) . Zdaniem Sądu, przedłożonymi dokumentami w postaci umowy pożyczki z dnia 28 kwietnia 2011 roku, postanowienia Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2021 roku w sprawie I Nc 82/21 i postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy X Wydziału Gospodarczego z dnia 5 lutego 2015 roku w sprawie X GU 53/15, wnioskodawca wykazał, iż jest wierzycielem spadkodawcy, a w konsekwencji, iż posiada interes w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął wnioski dowodowe pełnomocnika uczestniczki zawarte w piśmie z 8 czerwca 2020 roku, albowiem były one nieistotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 926 § 1 k.c. powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Jeżeli spadkodawca nie powołał spadkobiercy w testamencie, albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą, następuje dziedziczenie ustawowe co do całości spadku ( art. 926 § 2 k.c. ). Sąd Rejonowy w Piszu po odebraniu zapewnienia spadkowego od córki spadkodawcy oraz po przeprowadzeniu dowodu z zeznań przesłuchanych w charakterze strony uczestników postępowania i z dokumentów – aktów stanu cywilnego – stwierdził, że spadek po zmarłym J. S. (2) został odziedziczony na podstawie przepisów kodeksu cywilnego przez spadkobierców ustawowych. W myśl przepisu art. 931 § 1 zd. 1 k.c. , w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Zgodnie z art. 1012 k.c. , spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania ( art. 1015 § 1 k.c. ). Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza ( art. 1015 § 2 k.c. ). W myśl art. 1020 k.c. spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. W konsekwencji udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych ( art. 931 § 2 k.c. ). Jak wynika z aktu notarialnego znajdującego się w aktach tut. Sądu I N 96/21 oraz z zapewnienia spadkowego odebranego przez Sąd od uczestniczki J. S. (1) , spadkodawca w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z M. S. i ze związku tego nie posiadał dzieci. M. S. złożyła skuteczne oświadczenie o odrzuceniu spadku po spadkodawcy. Natomiast z poprzedniego związku małżeńskiego z E. B. , spadkodawca posiadał dwoje dzieci – J. S. (1) i G. S. . Z zapewnienia spadkowego odebranego od uczestniczki J. S. (1) wynika, że wymienieni wyżej zstępni spadkodawcy nie podlegali ustawowemu wyłączeniu od dziedziczenia z tytułu odrzucenia spadku, zrzeczenia się go bądź uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, Sąd stwierdził jak w punkcie I. postanowienia z dnia 21 września 2022 roku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 520 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI