I Ns 37/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Jędrzejowie rozpoznał sprawę z wniosku Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. o stwierdzenie nabycia spadku po L. S. W trakcie postępowania R. S., jedyny syn zmarłego, złożył wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych braku złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Jako powód podał dziedziczenie długów ojca i swoją trudną sytuację majątkową oraz leczenie psychiatryczne. Sąd ustalił, że L. S. zmarł w 2012 roku, nie pozostawił testamentu, a jego jedynym spadkobiercą ustawowym był syn R. S. R. S. nie odrzucił spadku w terminie, nie zrzekł się dziedziczenia ani nie został uznany za niegodnego. Sąd analizując wniosek R. S. o uchylenie się od skutków braku oświadczenia, odwołał się do art. 1019 § 1 kc w zw. z § 2 oraz art. 84 kc, podkreślając, że błąd musi być istotny i dotyczyć czynności prawnej, a jego udowodnienie spoczywa na wnioskodawcy. Sąd uznał, że R. S. nie wykazał, iż działał pod wpływem błędu istotnego, a jego sytuacja majątkowa nie stanowiła podstawy do uchylenia się od skutków braku oświadczenia. Ponadto, sąd wskazał na brak należytej staranności ze strony R. S. w złożeniu oświadczenia, jego wyjazd z miejsca zamieszkania bez wskazania adresu do doręczeń oraz fakt, że jego wniosek o uchylenie się od skutków braku oświadczenia był spóźniony (termin upłynął rok od dowiedzenia się o umorzeniu poprzedniego postępowania). W związku z tym, sąd oddalił wniosek R. S. i stwierdził, że spadek po L. S. nabył w całości jego syn R. S. Na podstawie art. 520 § 1 kpc i art. 102 kpc, sąd odstąpił od obciążania R. S. kosztami postępowania, biorąc pod uwagę jego bardzo trudną sytuację materialną, brak dochodów i korzystanie z pomocy opieki społecznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odrzucenia spadku, uchylania się od skutków braku oświadczenia, błędu istotnego i należytej staranności w postępowaniu spadkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia oświadczenia w terminie i próby uchylenia się od skutków prawnych, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spadkobierca może uchylić się od skutków prawnych braku złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, jeśli nie wykazał błędu istotnego lub nie dochował należytej staranności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spadkobierca nie może uchylić się od skutków prawnych braku złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, jeśli nie wykazał istnienia błędu istotnego, nie dochował należytej staranności w czynnościach związanych ze złożeniem oświadczenia, a jego wniosek jest spóźniony.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy dotyczące błędu (art. 84 kc) i uchylania się od skutków braku oświadczenia (art. 1019 kc), wskazując, że błąd musi być istotny i dotyczyć czynności prawnej. Podkreślono, że udowodnienie błędu spoczywa na spadkobiercy, a brak wiedzy o długach wynikający z braku staranności nie jest błędem. Sąd stwierdził, że R. S. nie wykazał błędu, nie dochował staranności (wyjazd, brak kontaktu z sądem) i złożył wniosek po terminie.
Kto dziedziczy spadek po L. S.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Spadek po L. S. nabył w całości jego jedyny syn R. S.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zapewnieniu spadkowym i odpisach aktów stanu cywilnego, stwierdzając, że L. S. nie pozostawił testamentu, a jego jedynym spadkobiercą ustawowym był syn R. S., który nie odrzucił spadku ani nie zrzekł się dziedziczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa im F. S. | instytucja | wnioskodawca |
| R. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Bank (...) S.A. w W. Oddział w (...) | spółka | uczestnik |
| (...) S.A. Oddział Gospodarowania (...) w K. | spółka | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 670 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 926 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 931 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 1019 § 1
Kodeks cywilny
Wymaga zatwierdzenia przez Sąd; stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: uchylenie powinno nastąpić przed sądem, spadkobierca winien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy go odrzuca.
Pomocnicze
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Błąd musi dotyczyć czynności prawnej i być błędem istotnym. Udowodnienie błędu spoczywa na spadkobiercy.
k.c. art. 88 § 2
Kodeks cywilny
Uprawnienie do uchylenia się od skutków prawnych braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku wygasa z upływem 1 roku od dnia jego wykrycia.
k.c. art. 1015 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 520 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkobierca nie wykazał istnienia błędu istotnego przy braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. • Spadkobierca nie dochował należytej staranności w czynnościach związanych ze złożeniem oświadczenia o odrzuceniu spadku. • Wniosek o uchylenie się od skutków braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku był spóźniony.
Odrzucone argumenty
Spadkobierca działał pod wpływem błędu istotnego (nieznajomość długów spadkowych) przy braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. • Trudna sytuacja majątkowa spadkobiercy uzasadnia uchylenie się od skutków braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Godne uwagi sformułowania
Nie jest bowiem błędem nieznajomość przedmiotu spadku związana z brakiem staranności po stronie spadkobiercy w ustaleniu rzeczywistego stanu majątku, w tym istnienia długów, w takim wypadku brak jest możliwości uchylenia się od skutków niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. • W ocenie Sądu uczestnik nie składając oświadczenia o odrzuceniu spadku po ojcu nie działał pod wpływem błędu, zatem nie mógł uchylić się od skutków prawnych braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po ojcu. • Na marginesie należy tylko dodać, że nawet przyjmując najbardziej życzliwą interpretację stanowiska uczestnika, przy przyjęciu braku jego świadomości w zakresie konieczności stawienia się w Sądzie celem złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, to należy wskazać, że mógł on ponowić swój wniosek od dnia 25 listopada 2013 roku, kiedy dowiedział się o tym, że postępowanie w sprawie jego wniosku w sprawie sygn. akt I Ns 357/12 zostało umorzone. Zatem termin do złożenia wniosku o uchylenie się od skutków braku złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku upłynął w dniu 25 listopada 2014 roku, zatem jego wniosek z dnia 12 marca 2015 roku był spóźniony.
Skład orzekający
Katarzyna Wysoczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odrzucenia spadku, uchylania się od skutków braku oświadczenia, błędu istotnego i należytej staranności w postępowaniu spadkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku złożenia oświadczenia w terminie i próby uchylenia się od skutków prawnych, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dziedziczeniem długów i terminami w postępowaniu spadkowym, co jest istotne dla prawników i osób w podobnej sytuacji życiowej.
“Dziedziczysz długi? Sąd wyjaśnia, kiedy możesz odrzucić spadek po terminie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.