I Ns 459/17

Sąd Rejonowy w LimanowejLimanowa2017-12-12
SAOSCywilnespadkiNiskarejonowy
spadekdziedziczeniedługiodrzucenie spadkudobrodziejstwo inwentarzaustawa o spadkachpostępowanie spadkowe

Sąd stwierdził nabycie spadku po zmarłej M. D. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza, przyznając po 1/2 części spadku jej mężowi S. D. i synowi M. D. (1), po skutecznym odrzuceniu spadku przez pozostałe dzieci.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. złożył m.in. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., wskazując na długi spadkodawczyni. Sąd ustalił, że spadkodawczyni zmarła w 2016 roku, nie pozostawiła testamentu, a jej mąż i jeden syn nie odrzucili spadku. Pozostałe dzieci oraz wnuczka skutecznie odrzuciły spadek, co skutkowało dziedziczeniem przez męża i syna po 1/2 części spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Sąd Rejonowy w Limanowej rozpoznał sprawę o stwierdzenie nabycia spadku po M. D., która zmarła w styczniu 2016 roku. Wniosek złożył m.in. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., wskazując na długi spadkodawczyni. Spadkodawczyni nie pozostawiła testamentu. Sąd ustalił, że spadkodawczyni miała męża S. D. i czworo dzieci: M. D. (1), S. S., M. D. (2) i A. D. Troje z dzieci (S. S., M. D. (2), A. D.) oraz wnuczka E. S. (córka S. S.) skutecznie odrzuciły spadek w ustawowym terminie. Wobec tego, że mąż S. D. i syn M. D. (1) nie złożyli oświadczeń o odrzuceniu spadku, zgodnie z art. 1015 § 2 k.c. nabyli spadek z dobrodziejstwem inwentarza po 1/2 części każdy. Sąd orzekł również, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Spadek dziedziczą osoby, które nie odrzuciły spadku, w częściach wynikających z ustawy, z uwzględnieniem skutków odrzucenia spadku przez innych spadkobierców.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących dziedziczenia ustawowego (art. 931 § 1 i 2 k.c.) oraz oświadczeń o odrzuceniu spadku (art. 1015 § 1 i 2 k.c., art. 1020 k.c.). Wskazał, że odrzucenie spadku przez spadkobiercę powoduje wyłączenie go od dziedziczenia, a jego udział przypada jego zstępnym lub innym spadkobiercom ustawowym. Brak złożenia oświadczenia w terminie jest równoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

S. D. i M. D. (1)

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w L.organ_państwowywnioskodawca
(...) S.A. w W.spółkawnioskodawca
Skarb Państwa - Wojewódzka (...) w K.organ_państwowywnioskodawca
S. D.osoba_fizycznauczestnik
M. D. (1)osoba_fizycznauczestnik
M. D. (2)osoba_fizycznauczestnik
S. S.osoba_fizycznauczestnik
A. D.osoba_fizycznauczestnik
E. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 931 § § 1

Kodeks cywilny

Krąg spadkobierców ustawowych obejmuje małżonka oraz dzieci spadkodawczyni. W przypadku dziedziczenia małżonka z jednym dzieckiem, ich udziały wynoszą po 1/2 części.

k.c. art. 1015 § § 2

Kodeks cywilny

Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Pomocnicze

k.c. art. 924

Kodeks cywilny

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

k.c. art. 925

Kodeks cywilny

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

k.c. art. 931 § § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

k.c. art. 1015 § § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

k.c. art. 1020

Kodeks cywilny

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

k.p.c. art. 641 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymagań aktu notarialnego przy sporządzaniu oświadczeń spadkowych.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach postępowania w sprawach, w których nie zachodzi przypadek przewidziany w art. 520 § 2 i 3 k.p.c.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne odrzucenie spadku przez część spadkobierców ustawowych. Brak złożenia przez pozostałych spadkobierców (męża i syna) oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie, co skutkuje przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Godne uwagi sformułowania

spadek po M. D. (3) na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli mąż S. D. oraz syn M. D. (1) po 1/2 części każdy z nich Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym powyżej jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Skład orzekający

Paweł Cetnarowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty stwierdzenia nabycia spadku, w tym skutki odrzucenia spadku przez część spadkobierców i brak oświadczenia pozostałych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów prawa spadkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Jest to rutynowa sprawa spadkowa, gdzie kluczowe jest zastosowanie przepisów dotyczących odrzucenia spadku i jego skutków. Brak nietypowych faktów czy zaskakujących rozstrzygnięć.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 459/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Limanowej I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Paweł Cetnarowski Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Gawron po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 roku w Limanowej na rozprawie sprawy z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. , (...) S.A. w W. , Skarbu Państwa - Wojewódzkiej (...) w K. z udziałem S. D. , M. D. (1) , M. D. (2) , S. S. , A. D. , E. S. o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. (3) postanawia: I. stwierdzić, że spadek po M. D. (3) córce P. i H. , zmarłej w dniu 21 stycznia 2016 roku w L. , ostatnio stale zamieszkałej w D. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli mąż S. D. oraz syn M. D. (1) po 1/2 części każdy z nich; II. orzec, że każda ze stron ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE postanowienia Sądu Rejonowego w Limanowej z dnia 12 grudnia 2017 roku Wnioskiem z dnia 10 lipca 2017 roku Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wystąpił o stwierdzenie nabycia spadku po M. D. (3) , wskazując, iż spadkodawczyni pozostawiła długi w postaci należności publicznoskargowych. O stwierdzenie nabycia spadku po M. D. (3) wystąpiły również, wskazując na wchodzące w skład spadku długi – (...) S.A. w W. oraz Skarb Państwa – Wojewódzka (...) w K. . Postanowieniami z dnia 26 i 27 lipca 2017 roku sprawy z wniosków wymienionych podmiotów zostały połączone do wspólnego rozpoznania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spadkodawczyni M. D. (3) zmarła 21 stycznia 2016 roku w L. . Ostatnio przed śmiercią zamieszkiwała w D. . W chwili śmierci była zamężna ze S. D. . M. D. (3) miała czworo dzieci: M. D. (1) , S. S. , M. D. (2) i A. D. . M. D. (3) nie miała dzieci pozamałżeńskich i przysposobionych. M. D. (3) nie sporządziła testamentu. Postępowanie spadkowe po niej toczy się po raz pierwszy. Nikt nie zrzekał się dziedziczenia po niej. Nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia po niej. W dniu 1 lipca 2016 roku S. S. , M. D. (2) i A. D. odrzucili spadek przypadający im z ustawy po M. D. (3) . A. D. i M. D. (2) nie mają zstępnych. S. S. ma jedną córkę E. S. , która w tym samym dniu odrzuciła spadek przypadający jej z ustawy po M. D. (3) . E. S. nie ma zstępnych. W skład spadku po M. D. (3) wchodzi nieruchomość. / Dowód: odpis skrócony aktu zgonu M. D. (3) (k. 7), wykaz należności podatkowych (k. 8), odpis aktu notarialnego Rep A 4998/2016 (k 2 akt I Ns 546/16), zestawienie należności z tytułu dostarczania paliwa gazowego (k. 25-31), wyrok (k. 32), postanowienie komornika w przedmiocie zawieszenia egzekucji (k. 33), odpis aktu urodzenia M. D. (1) (k. 56), odpis aktu małżeństwa M. D. (3) i S. D. (k. 57), zapewnienia spadkowe (k. 78-78/2), zeznania M. D. (1) (k. 78/2)./ Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na niebudzących wątpliwości dokumentach przedłożonych przez strony. Brak innych osób wchodzących w skład kręgu spadkobierców ustawowych wynika nie tylko z zapewnień spadkowych ale i treści aktu notarialnego, sporządzonego stosownie do wymagań określonych w art. 641 § 2 k.p.c. Pozostałe okoliczności ustalone zostały na podstawie zapewnień spadkowych złożonych przez zgłaszających się spadkobierców oraz zeznań uczestnika, które nie były kwestionowane przez pozostałych uczestników. Sąd zważył co następuje: Wobec zapewnienia spadkobiercy, iż M. D. (3) nie pozostawiła testamentu, Sąd stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy, mając na uwadze zasady dziedziczenia ustawowego obowiązujące w chwili śmierci spadkodawczyni. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy ( art. 924 k.c. ). Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku ( art. 925 k.c. ). Na chwilę śmierci spadkodawczyni, 21 stycznia 2016 roku, krąg spadkobierców ustawowych obejmował małżonka oraz dzieci spadkodawczyni. ( art. 931 § 1 k.c. ). Troje z czworga dzieci spadkodawczyni skutecznie odrzuciło spadek, składając przed notariuszem, w terminie określonym w art. 1015 § 1 k.c. oświadczenia spadkowe. Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku ( art. 1020 k.c. ). Wówczas, to osoby, które skutecznie odrzuciły spadek, traktowane są jak osoby które nie dożyły otwarcia spadku, zaś stosownie do treści art. 931 § 2 k.c. - jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych. A. D. i M. D. (2) nie mają zstępnych. S. S. ma jedną córkę A. S. , która również skutecznie odrzuciła spadek. Wobec wyczerpania możliwości dziedziczenia przez zstępnych osób, które skutecznie spadek odrzuciły, spadek przypada mężowi spadkodawczyni S. D. , którego należna część dziedziczona w zbiegu z synem spadkodawczyni, który spadku nie odrzucił, M. D. (1) , nie może być mniejsza niż ¼ całości spadku ( art. 931 § 1 k.c. in fine ). Z racji tego, iż małżonek spadkodawczyni dziedziczy tylko z jednym jej synem, ich udziały w spadku wynoszą po ½ części. Na podstawie zapewnień spadkowych ustalono, iż S. D. i M. D. (1) nie składali oświadczeń spadkowych. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym powyżej jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza ( art. 1015 § 1 i 2 k.c. ) w brzmieniu na dzień otwarcia spadku. Mając to na uwadze, orzeczono jak w punkcie I postanowienia, stosownie do treści powołanych przepisów. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 520 § 1 k.p.c. w punkcie II postanowienia. SSR Paweł Cetnarowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI