I Ns 35/18

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2018-10-19
SAOSinneprawo wyborczeŚredniaokręgowy
wybory samorządowekodeks wyborczymateriały wyborczeagitacja wyborczakomitet wyborczypełnomocnik wyborczysąd okręgowy

Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek o zakazanie kolportażu materiałów wyborczych i nakazanie publikacji oświadczenia, uznając, że zarzuty wnioskodawcy nie dotyczyły nieprawdziwych informacji, a jedynie braku oznaczeń komitetu wyborczego lub sposobu prowadzenia agitacji, co podlega innym sankcjom.

Wnioskodawca, Komitet Wyborczy Wyborców D. (...) K., reprezentowany przez pełnomocnika R. S., złożył wniosek w trybie wyborczym przeciwko W. R. i jego komitetowi wyborczemu. Zarzucono kolportaż niepodpisanych materiałów wyborczych, agitację na terenie urzędu gminy i w lokalach wyborczych oraz organizowanie spotkań pod pozorem zebrań sprawozdawczych. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek, stwierdzając, że zarzuty nie dotyczyły treści materiałów wyborczych, a jedynie braku oznaczeń lub sposobu prowadzenia agitacji, co nie mieści się w art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego. Dodatkowo, sąd zakwestionował legitymację wnioskodawcy do złożenia wniosku, gdyż jego komitet nie zgłosił żadnego kandydata.

Sąd Okręgowy w Krakowie rozpatrzył wniosek Komitetu Wyborczego Wyborców D. (...) K. (reprezentowanego przez R. S.) skierowany przeciwko W. R. i jego komitetowi wyborczemu. Wnioskodawca domagał się zakazania kolportażu materiałów wyborczych niepodpisanych oznaczeniem komitetu oraz nakazania publikacji oświadczenia o bezprawnym rozpowszechnianiu materiałów. Zarzucono naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego, w tym art. 496 i 507 kw, wskazując na kolportaż materiałów wyborczych na terenie urzędu gminy, umieszczanie banerów w lokalach wyborczych oraz organizowanie spotkań wyborczych pod pozorem zebrań sprawozdawczych. Sąd oddalił wniosek, argumentując, że art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego dotyczy rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, a zarzuty wnioskodawcy dotyczyły głównie braku oznaczenia komitetu wyborczego lub sposobu prowadzenia agitacji. Sąd podkreślił, że naruszenie obowiązku oznaczenia materiałów wyborczych (art. 109 § 2 kw) podlega innej sankcji (art. 496 kw), a agitacja na terenie urzędów (art. 484 § 1 pkt 1 kw) również jest odrębnie penalizowana. Ponadto, sąd uznał za wątpliwą legitymację wnioskodawcy do złożenia wniosku w trybie art. 111 § 1 kw, ponieważ jego komitet wyborczy nie zgłosił żadnego kandydata, co czyniło jego interes w sprawie iluzorycznym. W konsekwencji, wniosek został oddalony, a koszty postępowania obciążyły strony we własnym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego dotyczy wyłącznie rozpowszechniania nieprawdziwych informacji w materiałach wyborczych. Inne naruszenia, takie jak brak oznaczenia komitetu wyborczego czy prowadzenie agitacji w niedozwolonych miejscach, podlegają innym przepisom i sankcjom.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty wnioskodawcy dotyczyły braku oznaczenia komitetu wyborczego lub sposobu prowadzenia agitacji, a nie treści materiałów wyborczych zawierających nieprawdziwe informacje. Przepis art. 111 § 1 kw ma zastosowanie tylko do nieprawdziwych informacji, a inne naruszenia podlegają odrębnym przepisom (np. art. 496 kw, art. 484 § 1 pkt 1 kw).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strony

NazwaTypRola
Komitet Wyborczy Wyborców D. (...) K.innewnioskodawca
R. S.osoba_fizycznapełnomocnik wyborczy wnioskodawcy
W. R.osoba_fizycznauczestnik
Komitet Wyborczy Wyborców W. R.inneuczestnik
S. N.osoba_fizycznapełnomocnik wyborczy uczestnika

Przepisy (6)

Główne

k.w. art. 111 § § 1

Kodeks wyborczy

Dotyczy rozpowszechniania nieprawdziwych informacji w materiałach wyborczych. Nie obejmuje braku oznaczenia komitetu wyborczego ani sposobu prowadzenia agitacji.

Pomocnicze

k.w. art. 109 § § 2

Kodeks wyborczy

Nakłada obowiązek wyraźnego oznaczenia materiałów wyborczych nazwą komitetu wyborczego.

k.w. art. 496

Kodeks wyborczy

Przewiduje sankcję grzywny za nieumieszczenie w materiałach wyborczych oznaczenia komitetu wyborczego.

k.w. art. 484 § § 1 pkt 1

Kodeks wyborczy

Przewiduje sankcję grzywny za prowadzenie agitacji wyborczej na terenie urzędów administracji rządowej lub samorządowej.

k.w. art. 84 § § 1

Kodeks wyborczy

Określa podstawowe zadanie komitetu wyborczego jako zgłaszanie kandydatów i prowadzenie kampanii.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje ponoszenie kosztów postępowania przez uczestników.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty wnioskodawcy nie dotyczyły treści materiałów wyborczych zawierających nieprawdziwe informacje, a jedynie braku oznaczenia komitetu wyborczego lub sposobu prowadzenia agitacji. Naruszenie przepisów dotyczących oznaczenia materiałów wyborczych lub prowadzenia agitacji podlega innym sankcjom niż te przewidziane w art. 111 § 1 k.w. Komitet wyborczy, który nie zgłosił żadnego kandydata, nie posiada legitymacji do złożenia wniosku w trybie art. 111 § 1 k.w. z uwagi na brak interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Kolportaż materiałów wyborczych niepodpisanych oznaczeniem komitetu wyborczego stanowi naruszenie art. 111 § 1 k.w. Kolportaż materiałów wyborczych na terenie urzędu gminy lub w lokalach wyborczych stanowi naruszenie art. 111 § 1 k.w. Organizowanie spotkań wyborczych pod pozorem spotkań sprawozdawczych stanowi naruszenie art. 111 § 1 k.w.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób uznać, że uczestnicy kolportowali materiał wyborczy zawierający informacje nieprawdziwe Możliwe naruszenie art. 109 § 2 kw nie jest jednak tożsame z naruszeniem art. 111 § 1 kw wątpliwe jest, czy wnioskodawca był w ogóle uprawniony do złożenia wniosku w trybie art. 111 § 1 kw działalność jest iluzoryczna i rezultacie wątpliwe jest uznanie, że jest zainteresowanym komitetem wyborczym

Skład orzekający

Marek Synowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania art. 111 § 1 Kodeksu wyborczego oraz kwestia legitymacji komitetów wyborczych bez zgłoszonych kandydatów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania wyborczego i konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedur wyborczych i interpretacji przepisów Kodeksu wyborczego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem wyborczym, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd Okręgowy: Brak podpisu na ulotce wyborczej to nie to samo co fałsz!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 35/18 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Marek Synowski Protokolant: sekretarz sądowy Anna Flis po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. w Krakowie, na rozprawie sprawy z wniosku Komitetu Wyborczego Wyborców D. (...) K. reprezentowanego przez pełnomocnika wyborczego R. S. przy uczestnictwie 1) W. R. i 2) Komitetu Wyborczego Wyborców W. R. reprezentowanego przez pełnomocnika wyborczego S. N. w trybie wniosku z art. 111 § 1 kodeksu wyborczego, postanawia: I. oddalić wniosek; II. wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie. Sygn. akt I Ns 35/18 UZASADNIENIE postanowienia z 19 października 2018 r. Wnioskodawca R. S. pismem z dnia 18 października 2018 r. wniósł o wydanie orzeczenia w trybie wyborczym na podstawie art. 111 § 1 kodeksu wyborczego (kw) o zakazanie W. R. i Komitetowi Wyborczemu Wyborców W. R. kolportażu materiałów wyborczych niepodpisanych oznaczeniem, iż pochodzą od KWW W. R. , o nakazanie uczestnikowi W. R. opublikowania oświadczenia prasowego o treści: „ W. R. , kandydat na wójta Gminy K. z ramienia (...) oświadcza, że rozpowszechniał bezprawnie materiały wyborcze w postaci ulotek nieoznaczonych nazwą komitetu wyborczego, z którego pochodzą”. Zarzucił uczestnikom naruszenie art. 496 w zw. z art. 109 § 2 kw i 507 kw. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że w trakcie kampanii wyborczej wielokrotnie doszło do incydentów naruszających przepisy kodeksu wyborczego, w tym art. 494 § 1 pkt 1, art. 496 i 507 kw. Naruszono także wiele regulacji wynikających z uchwały Państwowej Komisji Wyborczej. Precyzując uzasadnienie wnioskodawca podniósł, że uczestnik W. R. (aktualnie urzędujący Wójt Gminy K. ) poprzez nadużycie stanowiska doprowadził do kolportażu materiałów wyborczych w postaci odezwy- ulotki „ (...) ” na terenie Gminy K. . Kolportaż tego materiału wyczerpywał znamiona agitacji wyborczej na terenie urzędu. (...) te ponadto sugerowały, że ich autorem nie był kandydat na wójta, ale urzędujący Wójt Gminy K. , co miało wprowadzić w błąd wyborców. Brak oznaczenia pochodzenia materiału wyborczego stanowił naruszenie przepisów dotyczących obowiązku oznaczenia materiałów agitacyjnych i w konsekwencji należało uznać, że była to niezaewidencjonowana korzyść majątkowa w postaci projektu, druku i kolportażu materiałów wyborczych. Na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. wnioskodawca złożył pismo z 19 października 2018 r., w którym dodatkowo podniósł, że banery agitujące za kandydatura uczestnika W. R. zostały umieszczone na lokalach mających stanowić obwodowe komisje wyborcze. Nadto pod pozorem spotkań sprawozdawczych dochodziła do organizowania spotkań wyborczych KWW W. R. i kandydatów na radnych wspierających jego kandydaturę. Zachowanie uczestnika stanowi rażące naruszenie standardów demokratycznych i może mieć bezpośredni wpływ na wynik wyborów. Na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. została złożona pisemna odpowiedź uczestników na wniosek. Uczestnicy wnieśli o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu podnieśli, że rozpowszechniane informacje nie naruszyły art. 111 § 1 kw. Wnioskodawca ponadto nie wykazał, na czym miałoby polegać rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Zarzut przyjmowania korzyści majątkowych stanowił pomówienie i naruszenie dóbr osobistych. Niesporne były w sprawie następujące okoliczności. R. S. jest pełnomocnikiem wyborczym Komitetu Wyborczego Wyborców D. (...) K. w wyborach samorządowych w 2018 r. Komitet ten nie zgłosił żadnego kandydata w wyborach. W. R. jest kandydatem na Wójta Gminy K. w wyborach samorządowych w 2018 r., zgłoszonym przez Komitet Wyborczy Wyborców W. R. . Pełnomocnikiem wyborczym komitetu jest S. N. . Uczestnik W. R. jest Wójtem Gminy K. . W pozostałym zakresie Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W piśmie z dnia 21 października (brak wskazania roku) skierowanym do (...) złożył oświadczenie dotyczące przebiegu kampanii wyborczej. W górnej części pisma zawarto oznaczenie „ (...) ”, a w dolnej części „ W. R. numer 4 na liście do głosowania”. Uczestnik W. R. wystosował również zaproszenia na zebrania sprawozdawcze na dzień 14 października 2018 r. o godzinie 17.00. Na ten sam dzień zaproszenie wystosował również na spotkanie przedwyborcze A. S. . (dowód: - ulotka z datą 21 października, - trzy zaproszenia na 14 października 2018 r.) Stan faktyczny, poza okolicznościami niespornymi Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanej ulotki i trzech zaproszeń. Na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. Sąd oddalił wnioski o przesłuchanie wnioskodawcy i świadka J. P. , albowiem przesłuchanie ich było zbędne (więcej na ten temat w dalszej części uzasadnienia, w rozważaniach prawnych). Sąd zważył, co następuje. Zgodnie z art. 11 § 1 kw jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe , materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: 1) zakazu rozpowszechniania takich informacji; 2) przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje; 3) nakazania sprostowania takich informacji; 4) nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste; 5) nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone; 6) nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100 000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego. Z powołanego przepisu wynika, że dotyczy on podawania nieprawdziwych informacji w toku agitacji wyborczej. Tymczasem na podstawie uzasadnienia wniosku, pisma z 19 października 2018 r. i okoliczności przytoczonych na rozprawie nie sposób uznać, że uczestnicy kolportowali materiał wyborczy zawierający informacje nieprawdziwe. Zarzuty wnioskodawcy nie dotyczył treści oświadczenia W. R. zawartego w piśmie z 21 października i w zaproszeniach na spotkanie w dniu 14 października 2018 r. Zarzuty dotyczyły: - braku informacji, że pismo i zaproszenie pochodziło od Komitetu Wyborczego Wyborców W. R. ; - kolportowania materiałów wyborczych na terenie urzędu Gminu; - umieszczenia banerów agitujących za kandydaturą uczestnika W. R. w lokalach mających stanowić obwodowe komisje wyborcze; - organizowania spotkań wyborczych KWW W. R. i kandydatów na radnych wspierających jego kandydaturę pod pozorem spotkań sprawozdawczych. Zarzut nie dotyczył zatem treści pisemnego oświadczenia i zaproszeń, ale braku oznaczenia komitetu wyborczego, od którego pochodził materiał wyborczy i sposobu prowadzenia agitacji wyborczej (co do umieszczania banerów i organizowania spotkań i miejsca agitacji wyborczej). Skoro wnioskodawca w istocie nie zarzucił podania w materiale wyborczym nieprawdziwych informacji dotyczących treści samego oświadczenia uczestnika, to wniosek nie mógł być uwzględniony w trybie art. 111 § 1 kw. Wnioskodawca ma rację, że materiał wyborczy powinien zawierać wyraźne oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodził, co wynika z art. 109 § 2 kw. Ponadto rację ma wnioskodawca, że pismo z 21 października było materiałem wyborczym, co wynikało nie tylko z treści oświadczenia zawartego w piśmie, ale i z adnotacji „ (...) ” i „ W. R. numer 4 na liście do głosowania”. Możliwe naruszenie art. 109 § 2 kw nie jest jednak tożsame z naruszeniem art. 111 § 1 kw. Za naruszenie art. 109 § 2 kw ustawodawca przewidział inną sankcję wskazaną w art. 496 kw (kto, w związki z wyborami, nie umieszcza w materiałach wyborczych wyraźnego oznaczenia komitetu wyborczego, od którego pochodzą- podlega karze grzywny). W konsekwencji zbędne było przeprowadzenie postepowania dowodowego w ramach niniejszego postepowania poprzez dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. P. na okoliczność ustalenia, czy ulotka z datą 21 października była kolportowana razem z folderem „ W. R. dalej z pomysłem” zawierającym już oznaczenie komitetu wyborczego- ustalenie tej okoliczności było zbędne w ramach postępowania w trybie art. 111 § 1 kw. Rzekome uzyskanie przez uczestnika korzyści majątkowej w postaci projektu, druku i kolportażu materiałów wyborczych również nie stanowiło naruszenia art. 111 § 1 kw. Ponadto żądanie wniosku nie obejmowało tego zarzutu. Rzekome kolportowanie materiałów wyborczych na terenie urzędu Gminu bądź w lokalach mających służyć za lokal wyborczy również nie mogło być uznane za naruszenie art. 111 § 1 kw. Rzekome prowadzenie agitacji wyborczej na terenie urzędu Gminy mogłoby stanowić naruszenie art. 484 § 1 pkt 1 kw. Za naruszenie 484 § 1 pkt 1 kw ustawodawca przewidział inną sankcję wskazaną w tym przepisie (kto, w związku z wyborami, prowadzi agitacje wyborczą na terenie urzędów administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego bądź sądów- podlega karze grzywny). Rzekome organizowanie spotkań wyborczych KWW W. R. i kandydatów na radnych wspierających jego kandydaturę pod pozorem spotkań sprawozdawczych również nie stanowiło naruszenia art. 111 § 1 kw. Należy dodać, że orzeczenie o ewentualnej odpowiedzialności z 484 § 1 pkt 1 kw, art. 496 kw czy art. 507 kw nie leży w kompetencji tut. Sądu w postępowaniu toczącym się w wyniku złożenia wniosku w trybie art. 111 § 1 kw. Z tych przyczyn zbędne było dopuszczenie dowodu z przesłuchania wnioskodawcy na okoliczności podniesione we wniosku i w piśmie z19 października 2018 r. Mając na uwadze powyższe, wniosek należało oddalić. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że wątpliwe jest, czy wnioskodawca był w ogóle uprawniony do złożenia wniosku w trybie art. 111 § 1 kw. Z powołanego przepisu wynika, że wniosek może wnieść kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego. Wnioskodawca w niniejszej sprawie nie jest kandydatem, ale Komitetem Wyborczym Wyborców D. (...) K. reprezentowanym przez pełnomocnika wyborczego. KWW D. (...) K. nie zgłosił żadnego kandydata w wyborach w Gminie K. . Należy dodać, że podstawowym zadaniem i jednocześnie uprawnieniem komitetu wyborczego jest zgłaszanie kandydatów w wyborach i prowadzenie kampanii wyborczej na rzecz kandydatów (art. 84 § 1 kw). Skoro KWW D. (...) K. nie zgłosił żadnego kandydata w wyborach w Gminie K. , to tym samym jego działalność w ramach wyborów jest iluzoryczna i rezultacie wątpliwe jest uznanie, że jest zainteresowanym komitetem wyborczym w rozumieniu art. 111 § 1 kw. Komitet wyborczy, nie mający zgłoszonego kandydata do wyborów, w sytuacji której upłynął termin do zgłoszenia, nie ma interesu w złożeniu wniosku w trybie art. 111 § 1 kw. Nie sposób bowiem uznać taki komitet za zainteresowany, skoro nie ma kandydata, który brałby udział w kampanii wyborczej razem z uczestnikiem postępowania. Stosownie do art. 520 § 1 kpc każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (pkt II postanowienia).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI