I Ns 319/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd ustanowił nieodpłatną służebność przejazdu i przechodu dla działek pozbawionych dostępu do drogi publicznej, zgodnie z wolą wszystkich stron postępowania.
Wnioskodawcy domagali się ustanowienia nieodpłatnej służebności przejazdu i przechodu dla swoich działek, które nie miały dostępu do drogi publicznej. Sąd, opierając się na opinii geodety i zgodnych oświadczeniach wszystkich uczestników postępowania, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości i Gminy, ustanowił służebność bez wynagrodzenia. Rozstrzygnięcie o kosztach oparło się na zasadzie, że strony ponoszą je samodzielnie w postępowaniu nieprocesowym, gdy nie ma sprzecznych interesów.
Wnioskodawcy M. C., T. M. i M. W. wystąpili z wnioskiem o ustanowienie nieodpłatnej służebności przejazdu i przechodu na rzecz ich działek ewidencyjnych nr (...) położonych w S., które nie posiadały dostępu do drogi publicznej. Służebność miała przebiegać przez południową część działek nr (...) i nr (...), oznaczonych na mapie geodezyjnej. Sąd ustalił, że działki wnioskodawców faktycznie nie mają dostępu do drogi publicznej, a przejazd odbywa się przez pas o szerokości 4 metrów biegnący wzdłuż południowych granic działek nr (...), stanowiących własność innych osób, aż do działek (...) i (...) będących własnością Gminy B. i wykorzystywanych jako droga wewnętrzna. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, że żaden z uczestników postępowania, w tym właściciele obciążanych nieruchomości oraz Gmina B., nie sprzeciwił się wnioskowi, a wręcz zgodził się na ustanowienie służebności nieodpłatnie. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 145 § 1-3 Kodeksu cywilnego, podkreślając, że podstawowym kryterium jest brak odpowiedniego dostępu do drogi, a następnie uwzględnienie potrzeb nieruchomości władnącej przy minimalnym obciążeniu nieruchomości władnącej. Zgodne oświadczenia stron przesądziły o spełnieniu przesłanki minimalnego obciążenia. Sąd odstąpił od poszukiwania innych wariantów przebiegu drogi służebnej ze względu na zgodne stanowisko wszystkich stron. Kwestia wynagrodzenia za służebność, choć przewidziana w art. 145 § 1 kc, została wyłączona przez zgodne oświadczenie stron o ustanowieniu służebności bez wynagrodzenia. Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 1 kpc, zgodnie z którym strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, jeśli nie ma sprzecznych interesów, co miało miejsce w tym przypadku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją przesłanki do ustanowienia służebności drogi koniecznej, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej dla działek wnioskodawców, co jest podstawową przesłanką ustanowienia służebności drogi koniecznej zgodnie z art. 145 kc.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
ustanowienie służebności
Strona wygrywająca
wnioskodawcy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| małżonkowie T. M. i E. M. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości obciążonej |
| M. W. (1) | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości obciążonej |
| M. C. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości obciążonej |
| S. W. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| A. W. (2) syn M. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| A. W. (2) syn A. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| R. W. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| G. S. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| R. T. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| T. W. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| M. W. (3) | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| R. K. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| J. W. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| E. K. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| Ł. W. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| K. B. | osoba_fizyczna | następca prawny właściciela nieruchomości obciążonej |
| Gmina B. | instytucja | właściciel nieruchomości obciążonej / posiadacz samoistny drogi |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 145 § § 1-3
Kodeks cywilny
Określa przesłanki ustanowienia służebności drogi koniecznej (brak odpowiedniego dostępu do drogi) oraz warunki jej wytyczenia (uwzględnienie potrzeb nieruchomości władnącej i minimalne obciążenie nieruchomości władnącej).
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje ponoszenie kosztów postępowania nieprocesowego, zgodnie z którym strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem, jeśli nie ma sprzecznych interesów.
Pomocnicze
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Uprawnia właściciela nieruchomości obciążonej do żądania wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej, jednakże w tym przypadku strony zrzekły się tego prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej dla działek wnioskodawców. Zgoda wszystkich stron na ustanowienie służebności nieodpłatnie. Mapa geodezyjna wskazująca proponowany przebieg służebności.
Godne uwagi sformułowania
nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi jak najmniejszego obciążenia gruntów, przez które służebność ma przebiegać wszyscy uczestnicy uznali wniosek, godząc się z obciążeniem służebnością gruntową nieruchomości, których są właścicielami strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Ustanowienie służebności drogi koniecznej w sytuacji braku dostępu do drogi publicznej, zwłaszcza gdy strony wyrażają zgodę na nieodpłatne ustanowienie."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na zgodnej woli stron, co ogranicza jego zastosowanie w sprawach spornych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowego ustanowienia służebności drogowej, gdzie kluczowe było porozumienie stron, a nie złożona interpretacja prawa.
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI Ns 319/15 UZASADNIENIE postanowienia z dnia 12 września 2016r. M. C. , T. M. i M. W. (1) wnieśli o: 1. ustanowienie na rzecz każdoczesnych właścicieli działki ewidencyjnej nr (...) położonej w S. objętej (...) nieodpłatnej służebności przejazdu i przechodu przez południowa część działki nr (...) położonej w S. pasem szerokości 4 metrów oznaczonej na mapie sporządzonej przez geodetę F. K. ; 2. ustanowienie na rzecz każdoczesnych właścicieli działki ewidencyjnej nr (...) położonej w S. objętej (...) nieodpłatnej służebności przejazdu i przechodu przez południowa część działek nr (...) i nr (...) położonych w S. pasem szerokości 4 metrów oznaczonej na mapie sporządzonej przez geodetę F. K. ; 3. ustanowienie na rzecz każdoczesnych właścicieli działki ewidencyjnej nr (...) położonej w S. objętej (...) nieodpłatnej służebności przejazdu i przechodu przez południowa część działek nr (...) i nr (...) położonych w S. pasem szerokości 4 metrów oznaczonej na mapie sporządzonej przez geodetę F. K. . W uzasadnieniu wskazano, ze działki nr (...) nie maja zapewnionego dostępu do drogi publicznej oznaczonej, jako działki (...) co właśnie uzasadnia wystąpienie z wnioskiem. Żaden z uczestników postepowania nie sprzeciwił się wnioskowi, także w zakresie żądania ustanowienia służebności nieodpłatnie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) położone w S. oznaczone, jako dzięki nr (...) , nr (...) i nr (...) nie maja dostępu do drogi publicznej, a przejazd odbywa się szlakiem szerokości 4 metrów biegnącym wzdłuż południowych granic działek nr (...) oznaczonych na mapie z projektem służebności drogowej sporządzonym przez geodetę F. K. , aż do (...) i (...) stanowiących własność Gminy B. i wykorzystywanych, jako droga wewnętrzna, łącząca sąsiadujące nieruchomości z drogą biegnącą po działce (...) , wykorzystana również, jako droga, chociaż Gmina jest jej posiadaczem samoistnym. Właścicielami działki nr (...) są małżonkowie T. M. i E. M. , właścicielem działki nr (...) jest M. W. (1) , zaś właścicielem działki (...) jest M. C. . Natomiast właścicielem nieruchomości oznaczonej, jako działka nr (...) są następcy prawni ujawnionych w księgach wieczystych zmarłych A. W. (1) i M. W. (2) tj. S. W. , A. W. (2) syn M. , A. W. (2) syn A. , R. W. , G. S. , R. T. , T. W. , M. W. (3) , R. K. , J. W. , E. K. , Ł. W. , K. B. . Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodu z dokumentacji geodezyjnej tj. mapy z projektem służebności sporządzonej przez geodetę F. K. (K-10), która jest czytelna, została sporządzona przez osobę posiadająca kwalifikacje w zakresie geodezji, dokument ten został tez przyjęty do Państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prowadzonego przez Starostę (...) , co istotne żadna ze stron nie kwestionowała tego dokumentu. Wiarygodne były tez pozostałe dowody z dokumentów urzędowych tj. odpisy z ksiąg wieczystych, wypis z rejestru gruntów i odpisy postanowień spadkowych I Ns 991/95/P oraz I Ns 1672/95/P, które zostały wydane przez upoważnione organy w zakresie swoich kompetencji, a ich wiarygodności nikt nie kwestionował. Sąd zważył, co następuje: Podstawę prawną roszczenia wnioskodawców stanowi art. 145 §§ 1-3 kc określający zarówno przesłanki, od których zależy ustanowienie służebności drogi koniecznej jak i warunki wpływające na sposób wytyczenia tej służebności na gruncie. Podstawowym kryterium uzasadniającym wszczęcie procedury związanej z wytyczeniem drogi służebnej jest stwierdzenie, iż nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi. Potwierdzenie tego faktu uzasadnia czynności procesowe zmierzające do ustalenia przebiegu służebności z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości władnącej i jak najmniejszego obciążenia gruntów, przez które służebność ma przebiegać. W toku postępowania, jak wyżej wskazano, po za sporem było, że działki ewidencyjne nr (...) nie mają zapewnionego prawnego dostępu do drogi. Potwierdziły to strony w oświadczeniach składanych pisemnie oraz ustnie na rozprawie, a dodatkowo także mapa z projektem służebności sporządzona przez uprawnionego geodetę, na której wskazano usytuowanie tych nieruchomości oraz dróg dojazdowych. Co istotne, wszyscy uczestnicy uznali wniosek, godząc się z obciążeniem służebnością gruntową nieruchomości, których są właścicielami. Oświadczenia te przesądzają, więc o spełnieniu drugiej przesłanki wytyczenia służebności gruntowej, wynikającej z art. 145 §§ 1-3 kc , a więc minimalnego obciążenia nieruchomości władnącej służebnością. Skoro, bowiem właściciele tej nieruchomości nie kwestionują zasadności obciążenia ich nieruchomości służebnością gruntową, to w istocie nie stanowi ona obciążenia dyskwalifikującego przebieg drogi koniecznej wskazany we wniosku. Podkreślić przy tym należy, że nie sprzeciwiała się wytyczeniu służebności w ten sposób także Gmina B. , która jest właścicielem działek nr (...) i posiadaczem samoistnym działki nr (...) , z którymi łączy się ustanowiona służebność. (...) znajdujące się w posiadaniu Gminy B. , w praktyce stanowią drogę dojazdową do nieruchomości sąsiednich i w praktyce są utrzymywane przez Gminę, co istotne taką też kategorie nadano im w rejestrze gruntów, oznaczając symbolem „dr”. Wobec wiec zgodnych oświadczeń wszystkich zainteresowanych stron, w tym Gminy B. , Sąd odstąpił od poszukiwania innych wariantów przebiegu drogi służebnej i rozstrzygnął o żądaniu wnioskodawców mając na uwadze zgodne oświadczenia wszystkich stron. Odrębną kwestią jest wynagrodzenie za obciążenie nieruchomości służebnością drogi koniecznej. Uprawnienie właściciela nieruchomości obciążonej do żądania takiego wynagrodzenia wynika explicite z art. 145 § 1 kc. Jednakże w niniejszej sprawie, wszyscy zainteresowani zgodnie oświadczyli, że wyrażają zgodę na ustanowienie służebności bez wynagrodzenia, zgodę taką także wyraziła także Gmina B. , antycypując żądanie wnioskodawców ustanowienia służebności także po działkach nr (...) , jednakże żaden z wnioskodawców nie rozszerzył wniosku także o te nieruchomości, co, wykluczyło objecie rozstrzygnięciem także tych działek. Ostatecznie, więc, Sąd ustanowił służebność drogi koniecznej bez wynagrodzenia. Orzekając o kosztach postepowania nieprocesowego Sąd odwołał się do ogólnej regulacji wynikającej z art. 520 § 1 kpc , zgodnie, z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wskazać, bowiem należy, że strony nie miały sprzecznych interesów, gdyż składały zgodne oświadczenia w toku postępowania. Jedynymi wiec kosztami, jakie powstały w tej sprawie była opłata sądowa, którą uiścili wnioskodawcy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI