I Ns 293/17

Sąd Rejonowy w BrodnicyBrodnica2018-06-04
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadektestamentpostanowieniezmiana postanowieniakpckoszty postępowaniagospodarstwo rolne

Sąd oddalił wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała podstawy, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu.

Wnioskodawczyni A. A. złożyła wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po B. D., powołując się na wcześniejszy testament z 2006 roku. Sąd oddalił wniosek, ponieważ wnioskodawczyni, będąc uczestnikiem poprzedniego postępowania, nie przedstawiła nowej podstawy prawnej, której nie mogłaby powołać wcześniej. Sąd podkreślił znaczenie stabilności prawomocnych postanowień spadkowych.

Sąd Rejonowy w Brodnicy rozpoznał wniosek A. A. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po B. D. z 2014 roku, które uprawomocniło się w 2015 roku. Wnioskodawczyni chciała, aby spadek został stwierdzony na jej rzecz na podstawie testamentu z 2006 roku, powołując się na wolę spadkodawcy dotyczącą utworzenia elektrowni wiatrowej lub paneli słonecznych na gospodarstwie. Sąd oddalił wniosek, odwołując się do art. 679 § 1 k.p.c., który stanowi, że zmiana prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jest możliwa tylko wtedy, gdy wnioskodawca opiera żądanie na podstawie, której nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu, i składa wniosek przed upływem roku od uzyskania takiej możliwości. Wnioskodawczyni nie wykazała istnienia takiej nowej podstawy. Sąd podkreślił, że celem ustawodawcy jest zwiększenie stabilności postanowień spadkowych. W związku z tym, że interesy wnioskodawczyni i uczestniczki M. G. były sprzeczne, a wniosek został oddalony, sąd zasądził od wnioskodawczyni na rzecz M. G. koszty zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, żądanie zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku może być oparte tylko na podstawie, której uczestnik nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 679 § 1 k.p.c., który wymaga wskazania nowej podstawy prawnej, której nie można było powołać wcześniej, oraz złożenia wniosku w określonym terminie. Wnioskodawczyni nie wykazała spełnienia tych przesłanek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strona wygrywająca

M. G.

Strony

NazwaTypRola
A. A.osoba_fizycznawnioskodawczyni
M. G.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
A. G.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
S. D.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. B.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
T. N.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
M. K. (1)osoba_fizycznauczestniczka postępowania

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenia nabycia spadku. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej, gdy interesy stron były sprzeczne.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania, gdy strony ponoszą je we własnym zakresie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawczyni nie wykazała nowej podstawy prawnej, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu. Wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku musi być oparty na podstawie, której nie można było powołać wcześniej.

Odrzucone argumenty

Wola spadkodawcy wyrażona w testamencie z 2006 roku powinna być uwzględniona mimo późniejszego testamentu z 2010 roku. Podział spadku na trzy osoby jest niesłuszny.

Godne uwagi sformułowania

ustawodawcy chodzi o zwiększenie stabilności i znaczenia postanowień o stwierdzenie nabycia spadku wnioskodawczyni nie wskazała żadnej nowej podstawy, której nie mogła powołać w postępowaniu w sprawie I Ns 113/14 była to świadoma ostatnia wola zmarłego, który do końca życia był sprawny umysłowo

Skład orzekający

Mariola Murawska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 679 § 1 k.p.c. dotyczącego zmiany prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku i wymogów formalnych takiego wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca był już uczestnikiem poprzedniego postępowania spadkowego i nie przedstawił nowych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące stabilności prawomocnych orzeczeń w sprawach spadkowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa spadkowego.

Kiedy można zmienić prawomocne postanowienie o spadku? Kluczowa interpretacja sądu.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I Ns 293/17 POSTANOWIENIE Dnia 04 czerwca 2018 r. Sąd Rejonowy w Brodnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Mariola Murawska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Emilia Czubak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. w Brodnicy na rozprawie sprawy z wniosku A. A. z udziałem M. G. , A. G. , S. D. , M. B. , T. N. , M. K. (1) , o zmianę stwierdzenia nabycia spadku po B. D. postanawia: 1/ oddalić wniosek, 2/ zasądzić od wnioskodawczyni A. A. na rzecz uczestniczki postępowania M. G. kwotę 720,00 zł (siedemset dwadzieścia złotych 00/100) tytułem kosztów zastępstwa prawnego, 3/ ustalić , iż pozostałe koszty postępowania wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania ponoszą we własnym zakresie. Sędzia: / M. M. / Sygn. akt I Ns 293/17 UZASADNIENIE W dniu 09 października 2017 roku wnioskodawczyni A. A. złożyła wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po B. D. z dnia 10 lipca 2014 roku wydanego w sprawie I Ns 113/14, w którym spadkobiercami Sąd ustalił z mocy testamentu siostry zmarłego: A. A. oraz M. G. oraz siostrzenicę zmarłego A. G. w 1/3 części. Wskazała, że zgodnie z wolą B. D. , na podstawie wcześniejszego testamentu notarialnego z 06 lipca 2006 roku spadek miała dziedziczyć A. A. w całości, a następnie przekazać swojemu synowi, który miał założyć na gospodarstwie spadkowym położonym w S. elektrownię wiatrową lub panele słoneczne. Wniosek ten został pierwotnie złożony w dniu 23 marca 2017 roku . Został zarejestrowany pod sygn. akt I Ns 123/17, a następnie zwrócony prawomocnym zarządzeniem z 14 lipca 2017 roku wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku. Na rozprawie w dniu 07 marca 2018 roku wnioskodawczyni wskazała, że podział gospodarstwa rolnego na trzy osoby jest niesłuszny, bo chce, aby gospodarstwo nie było sprzedane, a gospodarstwo przejmie jej syn, ewentualnie brat S. D. (którego nazywa A. ), ale na rozprawie w dniu 29 maja 2018 roku oświadczyła, że nie chce przekazać bratu S. . Uczestniczka postępowania M. G. (k. 62) wniosła o oddalenie wniosku, albowiem testament z 13 grudnia 2010 roku, to ostatnia wola jej brata bliźniaka, który był ojcem chrzestnym jej córki A. G. . Uczestniczka postępowania M. B. wniosła o oddalenie wniosku, oświadczając, że syn A. A. , A. , na ślubie jego matki oświadczył, że gospodarstwo sprzeda, a wówczas spadkodawca postanowił, że zmieni testament. Nie kwestionowała ostatniego testamentu. Ponadto oświadczyła, że jej zdaniem do podziału jest całe sześcioro rodzeństwa i bratanica A. G. , a wnioskodawczyni A. A. jest chciwa i zachłanna i chce sama dziedziczyć (k. 63, 64). Uczestniczka postępowania A. G. wniosła o oddalenie wniosku – k. 74. Uczestnik postępowania S. D. pozostawił wniosek do uznania Sądu (k. 63 verte). Uczestniczka postępowania T. N. pozostawiła wniosek do uznania Sądu (k. 63). Sąd ustalił, co następuje: B. D. zmarł 16 listopada 2013 roku w S. , gm. G. , jego ostatnie miejsce zwykłego pobytu to S. , gm. G. . Spadkodawca był kawalerem. Dzieci nie miał. Jego rodzice to Z. D. , który zmarł 23 lipca 2013 roku i jego matka C. D. , która zmarła 22 marca 1983 roku. Miał sześcioro rodzeństwa: M. G. , A. A. , M. B. , T. N. , M. K. (1) , S. D. . Zmarły pozostawił trzy testamenty: Pierwszy testament notarialny sporządzony został w dniu 07 stycznia 1997 roku, przez Notariusza W. J. prowadzącego Kancelarię Notarialną w B. , otwarty i ogłoszony w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I Ns 113/14, w którym do całości spadku powołał swoje siostry: M. K. (2) , obecnie G. , A. A. i T. N. (k. 53). Drugi testament notarialny został spisany przez asesora notarialnego B. G. , zastępcę notariusza R. Ł. prowadzącego Kancelarię Notarialną w T. , przy ul. (...) w dniu 06 lipca 2006 roku, otwarty i ogłoszony w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I Ns 8/14, w którym do całości spadku powołał swoją siostrę A. A. . Trzeci testament notarialny został spisany przez Notariusza M. S. prowadzącą Kancelarię Notarialną w B. w dniu 13 grudnia 2010 roku, otwarty i ogłoszony w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I Ns 761/13, w którym do całości spadku powołał swoje siostry: M. K. (2) , obecnie G. , A. A. i swoją chrześniaczkę A. G. , po 1/3 części. Wnioskodawczyni jak i pozostałe rodzeństwo oraz A. G. byli uczestnikami postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po B. D. w sprawie I Ns 113/14, z wniosku M. G. . Wszystkie opisane powyżej testamenty jak i stan poczytalności spadkodawcy były przedmiotem badania przez Sąd w sprawie I Ns 113/14. W dniu 10 lipca 2014 roku Sąd wydał w sprawie I Ns 113/14 postanowienie, w którym stwierdził, że spadek po B. D. z mocy testamentu notarialnego z dnia 13 grudnia 2010 roku, otwartego i ogłoszonego w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I Ns 761/13, nabyły siostry: M. G. , A. A. i siostrzenica A. G. w 1/3 części. Postanowienie uprawomocniło się 21 sierpnia 2015 roku. Postanowieniem z dnia 07 stycznia 2015 roku Sąd odrzucił apelację uczestniczki postępowania A. A. , która wniosła zażalenie. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2015 roku oddalił zażalenie A. A. . Dowody: - akta Sądu Rejonowego w Brodnicy I Ns 113/14 o stwierdzenie nabycia spadku po B. D. , - akta Sądu Rejonowego w Brodnicy o otwarciu i ogłoszeniu testamentu z 13 grudnia 2010 roku, sygn. I Ns 761/13, - akta Sądu Rejonowego w Brodnicy I Ns 8/14 o otwarciu i ogłoszeniu testamentu z 06 lipca 2006 roku, - zeznania A. A. – k. 63. Wnioskodawczyni A. A. , składając wniosek o zmianę postanowienia wydanego w sprawie I Ns 113/14 z dnia 10 lipca 2014 roku, nie wskazała podstawy zmiany postanowienia, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu. Stwierdziła, że chce aby Sąd stwierdził nabycie spadku na jej rzecz z mocy testamentu z 2006 roku, albowiem sama chce dziedziczyć spadek – k. 64. B. D. nie chorował na choroby psychiczne, do końca życia był sprawny umysłowo. Pogrzeb zmarłemu urządziła M. G. , jak również pogrzeb urządziła ojcu. Z. D. , ostatnie pięć lat przed śmiercią, mieszkał u M. G. , gdyż wymagał opieki. B. D. mieszkał sam na gospodarstwie rolnym położonym w S. , gm. G. , o pow. około 16 ha. M. G. mieszka w U. . W grudniu 2016 roku A. A. po raz drugi brała ślub z tym samym mężem. Na tej uroczystości był obecny B. D. i pytał syna A. A. , czy wróci na wieś, zaś on odpowiedział „wuja, ja nie przyjadę”. Z uwagi na takie oświadczenie przyszłego następcy, B. D. zmienił testament z 2006 roku i spisał u notariusza M. S. ostatni testament z 2010 roku, powołując w testamencie do dziedziczenia trzy osoby. Ostatnie 10 lat przed śmiercią B. D. wydzierżawiał gospodarstwo. Nikt z rodziny nie pomagał spadkodawcy w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. A. G. zapłaciła podatek od spadku w Urzędzie Skarbowym w kwocie 30.000,00 zł. Oświadczyła, że ma 2 synów, chce odkupić udział od A. A. , albowiem w przyszłości może wróci z Niemiec do Polski. Również S. D. wyraził wolę zakupu gospodarstwa rolnego. A. G. i M. G. oświadczyły, że A. A. również może wykupić ich udziały w gospodarstwie rolnym. Dowody: - zeznania uczestniczki A. A. – k. 63 – 64, - zeznania uczestniczki M. B. – k. 64, - zeznania uczestniczki M. G. – k. 74 verte, - zeznania uczestniczki A. G. – k. 75, - zeznania uczestnika S. D. – k. 75 verte, - zeznania uczestniczki T. N. – k. 75 verte. Sąd dał wiarę zeznaniom uczestników, dowodom w postaci testamentów notarialnych, akt stanu cywilnego i zeznań wnioskodawczyni, które to dowody wzajemnie się uzupełniają i są spójne. Sąd nie dał wiary jedynie stwierdzeniu A. A. , aby M. G. wymusiła testament z 2010 roku, albowiem wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dowodów na te okoliczności, a z całokształtu postępowania dowodowego wynika, że była to świadoma ostatnia wola zmarłego, który do końca życia był sprawny umysłowo. Ostatni testament jest też testamentem notarialnym, a więc sporządzonym przez notariusza, a postępowanie dowodowe wykazało okoliczności, dlaczego spadkodawca sporządził trzeci testament. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 679 § 1 k.p.c. , dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenie nabycia spadku. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. Wnioskodawca, który był uczestnikiem postępowania w sprawie, obowiązany jest wskazać podstawę, na której opiera żądanie zmiany, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, oraz że wniosek składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność. Niespełnienie przez wnioskodawcę któregokolwiek z tych wymagań powoduje oddalenie wniosku bez merytorycznego badania zasadności żądania zmiany. A. A. była uczestnikiem postępowania w sprawie I Ns 113/14. Nie wskazała żadnej nowej podstawy, której nie mogła powołać w postępowaniu w sprawie I Ns 113/14. Wniosek można oprzeć tylko na takiej podstawie, której uczestnik nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu, na przykład późniejsze znalezienie testamentu. Ustawodawcy chodzi o zwiększenie stabilności i znaczenia postanowień o stwierdzenie nabycia spadku. Z uwagi na powyższe Sąd oddalił wniosek A. A. (punkt pierwszy postanowienia). Pełnomocnik uczestniczki M. G. wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Z uwagi na to, Sąd zasądził od A. A. na rzecz M. G. koszty zastępstwa prawnego na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. , albowiem interesy A. A. i M. G. były sprzeczne, a wniosek A. A. został oddalony. O pozostałych kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Sędzia M. M. (2) (...) 1) (...) (...) , 2) (...) . B. , 11.06.2018 roku Sędzia

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI