I Ns 281/14

Sygn. akt I Ns 281/14 POSTANOWIENIE Dnia 15 stycznia 2015 roku Sąd Rejonowy w Przasnyszu Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Rafał Chrzczonowski Protokolant: sekr. sądowy Klaudia Milewska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 roku w Przasnyszu na rozprawie sprawy z wniosku J. M. (1) o uwłaszczenie I. wniosek oddala; II. stwierdza, że wnioskodawca ponosi koszty postępowania. Sąd Okręgowy w Ostrołęce w sprawie I Ca 121/15 postanowieniem z dnia 27 marca 2015 roku na skutek apelacji J. M. (1) - w następstwie cofnięcia apelacji postanawia : umorzyć postępowanie apelacyjne. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt I Ns 281/14 UZASADNIENIE We wniosku z dnia 21 maja 2014r. J. M. (1) wnosił o przeprowadzenie postępowania o uregulowaniu własności działki numer (...) posiadacza samoistnego J. M. (2) , uwidocznionej w KW (...) w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych . Wnioskodawca wyjaśniał, że wymieniona księga wieczysta powstała na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w Makowie Mazowieckim z dnia 6 listopada 1970r., sygn. akt Ns 270/69. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: J. M. (2) był właścicielem gospodarstwa rolnego położonego we wsi C. i C. o łącznej powierzchni 19,39 ha, składającego się z działki nr (...) o powierzchni 7,20 ha, położonej we wsi C. oraz działki nr (...) o powierzchni 12,19 ha, położonej we wsi C. . Postanowieniem z dnia 6 listopada 1970r. Sąd Powiatowy w Makowie Mazowieckim w sprawie Ns 270/69 orzekł przejęcie na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego (...) o powierzchni 19,06 ha – z wyłączeniem zabudowanej działki siedliskowej o powierzchni 0,33 ha, stanowiącej część działki numer (...) we wsi C. – B. . Uwzględniając treść tego postanowienia, dokonano podziału działki numer (...) na cztery mniejsze działki, w tym numer (...) o powierzchni 0,33 ha, obejmującej część pozostawioną J. M. (2) . Na podstawie wskazanego postanowienia Sądu Powiatowego w Makowie Mazowieckim z dnia 6 listopada 1970r. w sprawie Ns 270/69 założona została księga wieczysta dla przejętego gospodarstwa, gdzie jako właściciela ujawniono Skarb Państwa – Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. . Księgą tą z nieznanych przyczyn objęto jednak również działkę (...) , pozostawioną J. M. (2) . J. M. (2) przez cały czas, aż do swojej śmierci był wyłącznym posiadaczem działki (...) . Zmarł 31 maja 1985r. Spadek po nim w całości na podstawie ustawy nabył syn J. M. (1) . Działka (...) nosi obecnie numer (...) . Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o następujące dowody: zaświadczenie o wielkości użytków rolnych (k. 3), wypis z rejestru gruntów (k. 4), wykaz zmian gruntowych (k. 10), postanowienie Sądu Rejonowego w Działdowie z dnia 21.08.2008r. (k. 11), odpis księgi wieczystej (...) (k. 12-13), postanowienie Sądu Powiatowego w Makowie Mazowieckim z dnia 6.11.1971r. w sprawie Ns 270/69 (k. 14), wykaz zmian gruntowych (k. 20). Sąd Rejonowy zważył co następuje: Wnioskodawca domagał się uregulowania własności wskazanej we wniosku nieruchomości w trybie ustawy z dnia 28 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. 1971. 27. 250 ze zm.). Tak zwane uwłaszczenie, uregulowane wskazaną ustawą, stanowi jeden ze sposobów nabycia własności nieruchomości, przy spełnieniu przesłanek w ustawie określonych. Mianowicie art. 1 ust. 1 ustawy stanowił, że nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, zwane dalej "nieruchomościami", i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników stają się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 2 rolnicy, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stają się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości, chociażby nie zachodziły warunki określone w ust. 1. Jeżeli jednak uzyskali posiadanie w złej wierze, nabycie własności następuje tylko wtedy, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć. Biorąc powyższe pod uwagę, uregulowanie własności nieruchomości w trybie wskazanej ustawy z natury rzeczy nie dotyczyło właścicieli. Nie można bowiem nabyć własności rzeczy, której już jest się właścicielem, nie można „uwłaszczyć” właściciela. Tymczasem z dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę wynika, że ojciec jego był właścicielem przedmiotowej nieruchomości, wchodzącej w skład większego gospodarstwa rolnego, jeszcze przed wejściem w życie ustawy uwłaszczeniowej. Wynika to przede wszystkim z treści postanowienia Sądu Powiatowego w Makowie Mazowieckim w sprawie Ns 270/69. Postanowienie to zostało wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1962r. o przejmowaniu nieruchomości rolnych na własność Państwa za zaległe należności (Dz. U. 1969.17.130 j.t.). Choć wymieniona ustawa przez właściciela nieruchomości rozumiała również samoistnego posiadacza nieruchomości w dobrej wierze (art. 8 pkt 1), a brak księgi wieczystej czy zbioru dokumentów na gruncie tej ustawy nie stanowił przeszkody do wydania postanowienia o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa (art. 4 ust. 4), to jednocześnie z przepisów ustawy nie wynika, że Skarb Państwa stawał się właścicielem przejmowanej nieruchomości bez względu na to, czy dłużnikowi przysługiwał tytuł prawny do posiadanego gospodarstwa. Dlatego przyjąć należy, że postanowienie o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa danego gospodarstwa mogło nastąpić zasadniczo po ustaleniu przez sąd wskazany w ustawie, iż dłużnikowi przysługuje prawo własności tego gospodarstwa. W ocenie Sądu zatem wskazane wyżej postanowienie Sądu Powiatowego w Makowie Mazowieckim w sprawie Ns 270/69 świadczy o tym, że J. M. (2) przysługiwało prawo własności przejmowanego gospodarstwa, a zatem również gruntu objętego wyodrębnioną następnie działką numer (...) o powierzchni 0,33 ha. Świadczy o tym również treść wykazu zmian gruntowych z 9.11.1971r., gdzie J. M. (2) figuruje jako właściciel wydzielonej i pozostawionej mu nieruchomości, a nie jej samoistny posiadacz. W związku z tym wniosek nie znajdował uzasadnionych podstaw. Skoro bowiem J. M. (2) był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w dniu 4 listopada 1971r., to nie mógł nabyć jej własności w trybie ustawy uwłaszczeniowej. Dlatego postanowiono, jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania w punkcie 2 rozstrzygnięto zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 520 § 1 kodeksu postępowania cywilnego . /-/ R. Chrzczonowski