I Ns 278/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zawiesił postępowanie o zasiedzenie gruntu pod budynkami, które zostały wyłączone z przekazania na rzecz Skarbu Państwa, do czasu wydania decyzji administracyjnej określającej prawa właściciela budynków do gruntu.
Wnioskodawca S. T. domagał się zasiedzenia nieruchomości, w tym działki siedliskowej, która od 1976 roku była własnością jego matki B. T., a następnie została wyłączona z przekazania na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę. Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie, uznając, że kluczowe jest wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy z 1989 r., która przyznaje właścicielom budynków prawo do gruntu, na którym te budynki się znajdują. Dopiero po tej decyzji będzie można ustalić, czy i przeciwko komu można prowadzić postępowanie o zasiedzenie działki siedliskowej.
Wnioskodawca S. T. złożył wniosek o zasiedzenie nieruchomości, która od 1949 roku do 1976 roku była własnością jego matki B. T. W 1976 roku, na mocy decyzji Naczelnika Gminy S., B. T. przekazała część nieruchomości (z wyłączeniem działki siedliskowej) na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia rentowe. Wnioskodawca twierdził, że od 1976 roku nieprzerwanie korzystał z działki siedliskowej, a zasiedzenie nastąpiło z dniem 31 października 2013 roku. Uczestnik, Skarb Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych, wniósł o oddalenie wniosku, wskazując, że wnioskodawca nie jest samoistnym posiadaczem, a zgodnie z przepisami, właściciel budynków wyłączonych z przekazania na rzecz Skarbu Państwa ma prawo do gruntu pod tymi budynkami na podstawie decyzji administracyjnej. Sąd Rejonowy w Szczytnie, rozpoznając sprawę, uznał, że niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dopiero taka decyzja pozwoli na ustalenie, czy i przeciwko komu może być skierowany wniosek o zasiedzenie działki siedliskowej, a także określenie kręgu uczestników postępowania. Sąd zwrócił uwagę na niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wynikającą z braku ujawnienia odrębnej własności budynków. Z tego względu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 kpc, postępowanie zostało zawieszone do czasu wydania decyzji administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o zasiedzenie gruntu pod budynkami, które zostały wyłączone z przekazania na rzecz Skarbu Państwa, powinno zostać zawieszone do czasu wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r., która określa prawa właściciela budynków do gruntu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest rozstrzygnięcie kwestii własności gruntu w trybie administracyjnym, zgodnie z art. 6 ustawy z 1989 r. Dopiero po wydaniu takiej decyzji będzie można ustalić, czy i przeciwko komu może być skierowany wniosek o zasiedzenie, a także określić krąg uczestników postępowania. Niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym dodatkowo komplikuje sprawę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zawieszenie postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w O. | organ_państwowy | uczestnik |
| P. T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| G. T. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania administracyjnego.
Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym art. 6
Przepis przyznający właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu, nieodpłatne prawo własności gruntu, na którym te budynki zostały wzniesione.
Pomocnicze
Ustawa o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za renty i spłaty pieniężne art. 11 § ust. 1
Reguluje możliwość zatrzymania budynków przez rolnika przekazującego gospodarstwo rolne za rentę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność rozstrzygnięcia kwestii własności gruntu w trybie administracyjnym na podstawie art. 6 ustawy z 1989 r. przed rozpoznaniem wniosku o zasiedzenie. Niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Odrzucone argumenty
Argumenty wnioskodawcy o zasiedzeniu bez uwzględnienia konieczności wydania decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
konieczne jest zrealizowanie przez osoby uprawnione (...) roszczenia z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. Dopiero wówczas – po rozstrzygnięciu o tym roszczeniu w trybie decyzji administracyjnej - będzie możliwe ustalenie: czy ogóle, przeciwko komu i w jakim zakresie może zostać skierowany wniosek o zasiedzenie działki siedliskowej nr (...). stan prawny ujawniony obecnie w księdze wieczystej (...) jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym - w zakresie dotyczącym zabudowań na działce (...).
Skład orzekający
Leszek Bil
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Konieczność wydania decyzji administracyjnej jako warunek wstępny do rozpoznania wniosku o zasiedzenie gruntu pod budynkami wyłączonymi z przekazania na rzecz Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania gospodarstwa rolnego za rentę i późniejszego ubiegania się o zasiedzenie gruntu pod budynkami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność prawną sytuacji, gdy własność gruntu i budynków na nim posadowionych rozdzieliła się w wyniku przepisów sprzed lat, a rozstrzygnięcie zależy od decyzji administracyjnej.
“Zasiedzenie gruntu pod domem? Nie tak szybko! Sąd czeka na decyzję administracyjną.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I Ns 278/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Leszek Bil Protokolant: p.o. sekr. sądowego Patrycja Zygmuntowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. w Szczytnie na rozprawie sprawy z wniosku S. T. z udziałem Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w O. , P. T. , G. T. o zasiedzenie postanawia: na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 kpc zawiesić postępowanie do czasu wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 roku o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników .... w odniesieniu do gruntu znajdującego się pod budynkami wyłączonymi z przekazania na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z pkt. 1 decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia 27 lutego 1976 roku znak (...) . I Ns 278/14 UZASADNIENIE S. T. wniósł o zasiedzenie z dniem 31.10.2013r. nieruchomości - aktualnie oznaczonej jako działki (...) -położonej w obrębie S. gm. S. o pow. 0,15 ha i 0,29 ha, objętej księgą wieczystą Kw nr (...) . Po rozszerzeniu wniosku (k.270) wniósł także o zasiedzenie działki oznaczonej nr (...) . W uzasadnieniu podał, że działki, których dotyczy wniosek od 1949 r. do 27 lutego 1976 były własnością jego matki B. T. i były oznaczone wraz z siedliskiem jako działka nr (...) . W dniu 27 lutego 1976r. na podstawie decyzji Naczelnika Gminy S. , B. T. przekazała część nieruchomości ( poza zabudowaną działką siedliskową) na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia rentowe. Z działki siedliskowej korzystał nieprzerwanie wnioskodawca. Do roku 2013 stanowiła ona całość oznaczoną nr (...) i obejmowała obecną działkę siedliskową nr (...) a przy tym nikt nie wykonał żadnej „ akcji zaczepnej „ przerywającej zasiedzenie. Wnioskodawca w 2014 r, dowiedział się o wystawieniu do sprzedaży spornych działek przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Ponieważ posiada ją od 38 lat a zasiedzenie biegło przeciwko Skarbowi Państwa , to po doliczeniu połowy okresu posiadania sprzed 31.10.1990r. zasiedzenie nastąpiło 31 października 2013. Uczestnik Skarb Państwa Agencja Nieruchomości Rolnych - wniósł o oddalenie wniosku ( k.36). Wskazał, że B. T. przekazała gospodarstwo rolne w zamian za rentę. Wnioskodawca nie jest zatem posiadaczem samoistnym. W toku postępowania – po rozszerzeniu przez wnioskodawcę zakresu wniosku i objęciu nim także działki siedliskowej oznaczonej obecnie nr (...) – uczestnik, w piśmie z dnia18 listopada 2014 r. wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za renty i spłaty pieniężne , rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę mógł zatrzymać budynki wchodzące w skład przekazywanej nieruchomości. Budynki takie stawały się odrębnym od gruntu przedmiotem własności. Uczestnik podał przy tym, że nie kwestionuje on prawa własności budynków, które przysługuje stronie decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia 27 lutego 1976 r., to jest B. T. oraz, że dokonany obecnie podział nieruchomości miał na celu umożliwienie realizacji roszczenia właściciela budynków. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczaniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym „ właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 1983 r., przysługuje nieodpłatnie na własność działa gruntu , na której te budynki zostały wyniesione. Z własnością budynków związana jest służebność gruntów w zakresie niezbędnym do korzystania z własności budynków. W ocenie Sądu zważyć należy, że w niniejszej sprawie – co pominął wnioskodawca- w pierwszej kolejności konieczne jest zrealizowanie przez osoby uprawnione ( właścicieli budynków wyłączonych z przekazania przez B. T. na rzecz Skarbu Państwa ) roszczenia z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczaniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym. Dopiero wówczas – po rozstrzygnięciu o tym roszczeniu w trybie decyzji administracyjnej - będzie możliwe ustalenie: czy ogóle, przeciwko komu i w jakim zakresie może zostać skierowany wniosek o zasiedzenie działki siedliskowej nr (...) . Możliwe są przy tym różne warianty w zależności od treści decyzji administracyjnej. W skrajnym wypadku może się nawet okazać, że to wnioskodawca jako właściciel budynków, uprawniony jest do uzyskania własności gruntu pod tymi budynkami w trybie administracyjnym poprzez realizację roszczenia z art. 6 wskazanej wyżej ustawy. Możliwym jest również, że wnioskodawca jest jedynie współwłaścicielem budynków ( wraz z ewentualnymi spadkobiercami lub innymi następcami B. T. ) a wówczas decyzja administracyjna wydana we wskazanym trybie będzie mieć wpływ na określenie kręgu uczestników postępowania w spawie o zasiedzenie działki siedliskowej. Nie ulega zatem wątpliwości, że do kontynuowania postępowania o zasiedzenie dawnego siedliska ( gruntu pod budynkami ) konieczna jest uprzednia decyzja administracyjna - wydana w sprawie zainicjowanej przez aktualnego właściciela budynków, któremu przysługuje roszczenie z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczaniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym. Na marginesie należy zwrócić uwagę na to, że odrębna własność budynków – która przysługiwała B. T. po przekazaniu w 1976 r gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa( decyzja k.49) - nie została ujawniona w księdze wieczystej ( w szczególności w księdze wieczystej o ówczesnym numerze Kw (...) ). W odniesieniu do niniejszej sprawy o zasiedzenie, rodzi to kolejne problemy związane ze stanem prawnym ujawnionym obecnie w księdze wieczystej Kw nr (...) . Stan ten jest następstwem zaniechania przez B. T. ( a później jej następców ) ujawnienia swojej własności budynkowej w księgach wieczystych. Brak ujawnienia w księdze wieczystej odrębnej własności budynkowej skutkował z kolei tym, że przenosząc działkę nr (...) w roku 2007 z księgi wieczystej (...) do nowozakładanej księgi wieczystej (...) , nie brano pod uwagę tego, że budynki stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności . W konsekwencji można stwierdzić, że stan prawny ujawniony obecnie w księdze wieczystej (...) jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym - w zakresie dotyczącym zabudowań na działce (...) . W tym kontekście można dodatkowo zauważyć, że określenie granic i powierzchni działki gruntu, co do której może zostać zrealizowane roszczenie z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. może zostać dokonane dopiero w decyzji wydanej w trybie tego przepisu ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 3 września 2014 r. (...) SA /Ke 546/14 ( LEX nr 1513391). Także zatem i z tej przyczyny wskazana decyzja ma znacznie prejudycjalne w niniejszym postępowaniu. W wyniku powyższych rozważań, na podstawie art. 177 §1 pkt 3 kpc postepowanie zawieszono.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI