I Ns 278/14

Sąd Rejonowy w SzczytnieSzczytno2017-07-12
SAOSnieruchomościzasiedzenieŚredniarejonowy
zasiedzenienieruchomośćwłasnośćbudynkigruntdecyzja administracyjnaSkarb Państwarolnictwo

Sąd zawiesił postępowanie o zasiedzenie gruntu pod budynkami, które zostały wyłączone z przekazania na rzecz Skarbu Państwa, do czasu wydania decyzji administracyjnej określającej prawa właściciela budynków do gruntu.

Wnioskodawca S. T. domagał się zasiedzenia nieruchomości, w tym działki siedliskowej, która od 1976 roku była własnością jego matki B. T., a następnie została wyłączona z przekazania na rzecz Skarbu Państwa w zamian za rentę. Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie, uznając, że kluczowe jest wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy z 1989 r., która przyznaje właścicielom budynków prawo do gruntu, na którym te budynki się znajdują. Dopiero po tej decyzji będzie można ustalić, czy i przeciwko komu można prowadzić postępowanie o zasiedzenie działki siedliskowej.

Wnioskodawca S. T. złożył wniosek o zasiedzenie nieruchomości, która od 1949 roku do 1976 roku była własnością jego matki B. T. W 1976 roku, na mocy decyzji Naczelnika Gminy S., B. T. przekazała część nieruchomości (z wyłączeniem działki siedliskowej) na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia rentowe. Wnioskodawca twierdził, że od 1976 roku nieprzerwanie korzystał z działki siedliskowej, a zasiedzenie nastąpiło z dniem 31 października 2013 roku. Uczestnik, Skarb Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych, wniósł o oddalenie wniosku, wskazując, że wnioskodawca nie jest samoistnym posiadaczem, a zgodnie z przepisami, właściciel budynków wyłączonych z przekazania na rzecz Skarbu Państwa ma prawo do gruntu pod tymi budynkami na podstawie decyzji administracyjnej. Sąd Rejonowy w Szczytnie, rozpoznając sprawę, uznał, że niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Dopiero taka decyzja pozwoli na ustalenie, czy i przeciwko komu może być skierowany wniosek o zasiedzenie działki siedliskowej, a także określenie kręgu uczestników postępowania. Sąd zwrócił uwagę na niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wynikającą z braku ujawnienia odrębnej własności budynków. Z tego względu, na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 kpc, postępowanie zostało zawieszone do czasu wydania decyzji administracyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie o zasiedzenie gruntu pod budynkami, które zostały wyłączone z przekazania na rzecz Skarbu Państwa, powinno zostać zawieszone do czasu wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r., która określa prawa właściciela budynków do gruntu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest rozstrzygnięcie kwestii własności gruntu w trybie administracyjnym, zgodnie z art. 6 ustawy z 1989 r. Dopiero po wydaniu takiej decyzji będzie można ustalić, czy i przeciwko komu może być skierowany wniosek o zasiedzenie, a także określić krąg uczestników postępowania. Niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym dodatkowo komplikuje sprawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
S. T.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w O.organ_państwowyuczestnik
P. T.osoba_fizycznauczestnik
G. T.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania administracyjnego.

Ustawa o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym art. 6

Przepis przyznający właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu, nieodpłatne prawo własności gruntu, na którym te budynki zostały wzniesione.

Pomocnicze

Ustawa o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za renty i spłaty pieniężne art. 11 § ust. 1

Reguluje możliwość zatrzymania budynków przez rolnika przekazującego gospodarstwo rolne za rentę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność rozstrzygnięcia kwestii własności gruntu w trybie administracyjnym na podstawie art. 6 ustawy z 1989 r. przed rozpoznaniem wniosku o zasiedzenie. Niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Odrzucone argumenty

Argumenty wnioskodawcy o zasiedzeniu bez uwzględnienia konieczności wydania decyzji administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

konieczne jest zrealizowanie przez osoby uprawnione (...) roszczenia z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. Dopiero wówczas – po rozstrzygnięciu o tym roszczeniu w trybie decyzji administracyjnej - będzie możliwe ustalenie: czy ogóle, przeciwko komu i w jakim zakresie może zostać skierowany wniosek o zasiedzenie działki siedliskowej nr (...). stan prawny ujawniony obecnie w księdze wieczystej (...) jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym - w zakresie dotyczącym zabudowań na działce (...).

Skład orzekający

Leszek Bil

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Konieczność wydania decyzji administracyjnej jako warunek wstępny do rozpoznania wniosku o zasiedzenie gruntu pod budynkami wyłączonymi z przekazania na rzecz Skarbu Państwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania gospodarstwa rolnego za rentę i późniejszego ubiegania się o zasiedzenie gruntu pod budynkami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność prawną sytuacji, gdy własność gruntu i budynków na nim posadowionych rozdzieliła się w wyniku przepisów sprzed lat, a rozstrzygnięcie zależy od decyzji administracyjnej.

Zasiedzenie gruntu pod domem? Nie tak szybko! Sąd czeka na decyzję administracyjną.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I Ns 278/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Leszek Bil Protokolant: p.o. sekr. sądowego Patrycja Zygmuntowicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. w Szczytnie na rozprawie sprawy z wniosku S. T. z udziałem Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w O. , P. T. , G. T. o zasiedzenie postanawia: na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 kpc zawiesić postępowanie do czasu wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 roku o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników .... w odniesieniu do gruntu znajdującego się pod budynkami wyłączonymi z przekazania na rzecz Skarbu Państwa zgodnie z pkt. 1 decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia 27 lutego 1976 roku znak (...) . I Ns 278/14 UZASADNIENIE S. T. wniósł o zasiedzenie z dniem 31.10.2013r. nieruchomości - aktualnie oznaczonej jako działki (...) -położonej w obrębie S. gm. S. o pow. 0,15 ha i 0,29 ha, objętej księgą wieczystą Kw nr (...) . Po rozszerzeniu wniosku (k.270) wniósł także o zasiedzenie działki oznaczonej nr (...) . W uzasadnieniu podał, że działki, których dotyczy wniosek od 1949 r. do 27 lutego 1976 były własnością jego matki B. T. i były oznaczone wraz z siedliskiem jako działka nr (...) . W dniu 27 lutego 1976r. na podstawie decyzji Naczelnika Gminy S. , B. T. przekazała część nieruchomości ( poza zabudowaną działką siedliskową) na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia rentowe. Z działki siedliskowej korzystał nieprzerwanie wnioskodawca. Do roku 2013 stanowiła ona całość oznaczoną nr (...) i obejmowała obecną działkę siedliskową nr (...) a przy tym nikt nie wykonał żadnej „ akcji zaczepnej „ przerywającej zasiedzenie. Wnioskodawca w 2014 r, dowiedział się o wystawieniu do sprzedaży spornych działek przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Ponieważ posiada ją od 38 lat a zasiedzenie biegło przeciwko Skarbowi Państwa , to po doliczeniu połowy okresu posiadania sprzed 31.10.1990r. zasiedzenie nastąpiło 31 października 2013. Uczestnik Skarb Państwa Agencja Nieruchomości Rolnych - wniósł o oddalenie wniosku ( k.36). Wskazał, że B. T. przekazała gospodarstwo rolne w zamian za rentę. Wnioskodawca nie jest zatem posiadaczem samoistnym. W toku postępowania – po rozszerzeniu przez wnioskodawcę zakresu wniosku i objęciu nim także działki siedliskowej oznaczonej obecnie nr (...) – uczestnik, w piśmie z dnia18 listopada 2014 r. wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za renty i spłaty pieniężne , rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę mógł zatrzymać budynki wchodzące w skład przekazywanej nieruchomości. Budynki takie stawały się odrębnym od gruntu przedmiotem własności. Uczestnik podał przy tym, że nie kwestionuje on prawa własności budynków, które przysługuje stronie decyzji Naczelnika Gminy S. z dnia 27 lutego 1976 r., to jest B. T. oraz, że dokonany obecnie podział nieruchomości miał na celu umożliwienie realizacji roszczenia właściciela budynków. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczaniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym „ właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 1983 r., przysługuje nieodpłatnie na własność działa gruntu , na której te budynki zostały wyniesione. Z własnością budynków związana jest służebność gruntów w zakresie niezbędnym do korzystania z własności budynków. W ocenie Sądu zważyć należy, że w niniejszej sprawie – co pominął wnioskodawca- w pierwszej kolejności konieczne jest zrealizowanie przez osoby uprawnione ( właścicieli budynków wyłączonych z przekazania przez B. T. na rzecz Skarbu Państwa ) roszczenia z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczaniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym. Dopiero wówczas – po rozstrzygnięciu o tym roszczeniu w trybie decyzji administracyjnej - będzie możliwe ustalenie: czy ogóle, przeciwko komu i w jakim zakresie może zostać skierowany wniosek o zasiedzenie działki siedliskowej nr (...) . Możliwe są przy tym różne warianty w zależności od treści decyzji administracyjnej. W skrajnym wypadku może się nawet okazać, że to wnioskodawca jako właściciel budynków, uprawniony jest do uzyskania własności gruntu pod tymi budynkami w trybie administracyjnym poprzez realizację roszczenia z art. 6 wskazanej wyżej ustawy. Możliwym jest również, że wnioskodawca jest jedynie współwłaścicielem budynków ( wraz z ewentualnymi spadkobiercami lub innymi następcami B. T. ) a wówczas decyzja administracyjna wydana we wskazanym trybie będzie mieć wpływ na określenie kręgu uczestników postępowania w spawie o zasiedzenie działki siedliskowej. Nie ulega zatem wątpliwości, że do kontynuowania postępowania o zasiedzenie dawnego siedliska ( gruntu pod budynkami ) konieczna jest uprzednia decyzja administracyjna - wydana w sprawie zainicjowanej przez aktualnego właściciela budynków, któremu przysługuje roszczenie z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989r. o zmianie ustawy o ubezpieczaniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym. Na marginesie należy zwrócić uwagę na to, że odrębna własność budynków – która przysługiwała B. T. po przekazaniu w 1976 r gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa( decyzja k.49) - nie została ujawniona w księdze wieczystej ( w szczególności w księdze wieczystej o ówczesnym numerze Kw (...) ). W odniesieniu do niniejszej sprawy o zasiedzenie, rodzi to kolejne problemy związane ze stanem prawnym ujawnionym obecnie w księdze wieczystej Kw nr (...) . Stan ten jest następstwem zaniechania przez B. T. ( a później jej następców ) ujawnienia swojej własności budynkowej w księgach wieczystych. Brak ujawnienia w księdze wieczystej odrębnej własności budynkowej skutkował z kolei tym, że przenosząc działkę nr (...) w roku 2007 z księgi wieczystej (...) do nowozakładanej księgi wieczystej (...) , nie brano pod uwagę tego, że budynki stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności . W konsekwencji można stwierdzić, że stan prawny ujawniony obecnie w księdze wieczystej (...) jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym - w zakresie dotyczącym zabudowań na działce (...) . W tym kontekście można dodatkowo zauważyć, że określenie granic i powierzchni działki gruntu, co do której może zostać zrealizowane roszczenie z art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. może zostać dokonane dopiero w decyzji wydanej w trybie tego przepisu ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 3 września 2014 r. (...) SA /Ke 546/14 ( LEX nr 1513391). Także zatem i z tej przyczyny wskazana decyzja ma znacznie prejudycjalne w niniejszym postępowaniu. W wyniku powyższych rozważań, na podstawie art. 177 §1 pkt 3 kpc postepowanie zawieszono.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI