I Ns 266/20

Sąd Rejonowy w GiżyckuGiżycko2021-12-28
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadektestamentdziedziczenie ustawowewydziedziczeniezachowekKodeks cywilnysąd rejonowy

Podsumowanie

Sąd stwierdził nabycie spadku po A. K. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza, pomimo istnienia testamentu, ponieważ powołana w nim spadkobierczyni zmarła przed spadkodawczynią, a wydziedziczenie synów nie pozbawiało ich prawa do dziedziczenia ustawowego.

Wnioskodawczyni I. S. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po swojej babci A. K. Spadkodawczyni pozostawiła testament, w którym powołała do spadku swoją córkę A. C. (matkę wnioskodawczyni) oraz wydziedziczyła swoich synów T. K. i M. K. Jednakże, córka A. C. zmarła przed spadkodawczynią, co skutkowało dziedziczeniem ustawowym. Sąd uznał, że wydziedziczenie synów, zgodnie z art. 1008 kc, dotyczy zachowku, a nie prawa do dziedziczenia ustawowego, a ponieważ nie zostali oni uznani za niegodnych ani nie odrzucili spadku, dziedziczą oni wraz z wnuczką spadkodawczyni.

Sąd Rejonowy w Giżycku rozpoznał wniosek I. S. o stwierdzenie nabycia spadku po A. K., która zmarła w dniu 03.07.2020 r. Spadkodawczyni pozostawiła testament z 2008 r., w którym powołała do całości spadku swoją córkę A. C. oraz wydziedziczyła synów T. K. i M. K. z powodu uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych. Sąd ustalił, że córka A. C. zmarła przed spadkodawczynią, co oznacza, że nie mogła dziedziczyć. W związku z tym, w sprawie miało zastosowanie dziedziczenie ustawowe. Sąd podkreślił, że wydziedziczenie, zgodnie z art. 1008 Kodeksu cywilnego, dotyczy pozbawienia prawa do zachowku, a nie prawa do dziedziczenia ustawowego. Ponieważ synowie T. K. i M. K. nie zostali uznani za niegodnych dziedziczenia, nie odrzucili spadku ani nie zrzekli się dziedziczenia, nabyli oni spadek na podstawie ustawy. Wnioskodawczyni I. S., jako córka zmarłej A. C., również nabyła część spadku. Ostatecznie, sąd stwierdził, że spadek po A. K. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: wnuczka I. S. w 1/3 części, syn T. K. w 1/3 części oraz syn M. K. w 1/3 części.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wydziedziczenie zgodnie z art. 1008 kc dotyczy prawa do zachowku, a nie prawa do dziedziczenia ustawowego. Spadkobierca wydziedziczony, który nie został uznany za niegodnego dziedziczenia ani nie odrzucił spadku, dziedziczy ustawowo.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił instytucję wydziedziczenia (art. 1008 kc), która pozbawia prawa do zachowku, od instytucji wyłączających prawo do dziedziczenia. Ponieważ wydziedziczenie nie wyłącza dziedziczenia ustawowego, a spadkobiercy nie zostali uznani za niegodnych ani nie odrzucili spadku, dziedziczą oni ustawowo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza

Strona wygrywająca

I. S., T. K., M. K.

Strony

NazwaTypRola
I. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. K.osoba_fizycznaspadkodawczyni
T. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. C.osoba_fizycznacórka spadkodawczyni (zmarła)

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 926 § § 2

Kodeks cywilny

Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.

k.c. art. 927 § § 1

Kodeks cywilny

Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku.

k.c. art. 931 § § 1

Kodeks cywilny

W pierwszej kolejności powołani do spadku z ustawy są małżonek spadkodawcy i dzieci spadkodawcy, dziedzicząc w częściach równych.

k.c. art. 1008

Kodeks cywilny

Wydziedziczenie pozbawia zstępnych, małżonka i rodziców prawa do zachowku.

Pomocnicze

k.c. art. 931 § § 2

Kodeks cywilny

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dziedziczenie ustawowe w sytuacji, gdy spadkobierca powołany w testamencie zmarł przed spadkodawcą. Wydziedziczenie dotyczy zachowku, a nie prawa do dziedziczenia ustawowego.

Godne uwagi sformułowania

Odróżnić bowiem należy instytucję wydziedziczenia, określoną w art. 1008 kc, a polegającą na pozbawieniu zstępnych, małżonka i rodziców zachowku od instytucji, wyłączających uprawnienie zstępnych do dziedziczenia, a określonych w innych przepisach kc.

Skład orzekający

Janusz Supiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dziedziczenia ustawowego w sytuacji śmierci spadkobiercy testamentowego oraz rozróżnienie między wydziedziczeniem a wyłączeniem od dziedziczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spadkobierca testamentowy zmarł przed spadkodawcą i istniało wydziedziczenie w testamencie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną różnicę między wydziedziczeniem a wyłączeniem od dziedziczenia, co jest kluczowe w praktyce spadkowej i może być interesujące dla prawników oraz osób zainteresowanych prawem spadkowym.

Czy wydziedziczenie w testamencie naprawdę pozbawia spadku? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: I Ns 266/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSR Janusz Supiński Protokolant: Monika Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 16.12.2021 r. w Giżycku na rozprawie sprawy z wniosku I. S. o stwierdzenie nabycia spadku po A. K. (1) stwierdza, że spadek po A. K. (1) zmarłej dnia 03.07.2020 r. w m. S. gmina R. ostatnio stale zamieszkałej w m. S. gmina R. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: - wnuczka I. S. c. S. i A. S. w 1/3 części - syn T. K. s. S. i A. w 1/3 części - syn M. K. s. S. i A. w 1/3 części. Sygn. akt I Ns 266/20 UZASADNIENIE W. E. S. – wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po A. K. (1) . Sąd ustalił co następuje: Spadkodawczyni A. K. (1) zmarła w dniu 03.07.2020 r. w S. gmina R. , ostatnio stale zamieszkiwała w S. gmina R. . W chwili śmierci była wdową. Związek małżeński zawierała raz. Posiadała troje dzieci: syna T. K. , syna M. K. i córkę A. C. , która zmarła w dniu 14.09.2009r. pozostawiając córkę I. S. . Innych dzieci, w tym pozamałżeńskich ani przysposobionych, spadkodawczyni nie posiadała. Spadkodawczyni pozostawiła testament, sporządzony w dniu 28.08.2008r., w którym powołała do całości spadku swoją jedyną córkę A. C. . Jednocześnie spadkodawczyni wydziedziczyła synów A. K. (2) i M. K. , a to z uwagi na uporczywe niedopełnianie przez nich obowiązków rodzinnych wobec spadkodawczyni, stosownie do art. 1008 pkt 3 kc. Żaden ze spadkobierców nie składał oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku, ani nie był uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia. Żaden ze spadkobierców nie zrzekał się dziedziczenia. dowód: zapewnienie spadkowe k 66 akty stanu cywilnego k 9 testament k 9 W skład spadku po A. K. (1) wchodzi nieruchomość położona w S. gmina R. . dowód: słuchanie wnioskodawczyni k 66 Sąd zważył co następuje: Bezspornym w sprawie jest ustalony stan faktyczny. Wynika on bowiem tak z dokumentów, w szczególności aktów stanu cywilnego i testamentu, jak i zeznań wnioskodawczyni. Bezspornym zatem jest, że spadkodawczyni sporządziła testament i powołała w nim do całości spadku córkę A. C. , która zmarła przed datą otwarcia spadku. Oznacza to, że A. C. nie może być spadkobiercą A. K. (1) , a w sprawie zachodzi dziedziczenie ustawowe. Zgodnie bowiem z art. 926 § 2 kc dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. Z kolei wedle art. 927 § 1 kc nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje. Art. 931 § 1 kc stanowi, iż w pierwszej kolejności powołani do spadku z ustawy są małżonek spadkodawcy i dzieci spadkodawcy, dziedzicząc w częściach równych. § 2 cytowanego artykułu 931 kc przewiduje zaś, że jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Mając na uwadze treść powyższego przepisu oraz liczbę dzieci spadkodawczyni A. K. (1) , bezsporny fakt, iż córka spadkodawczyni zmarła przed spadkodawczynią, pozostawiając jedyne dziecko (wnioskodawczynię), należało orzec jak w sentencji postanowienia. Na marginesie jedynie należy wspomnieć, że Sąd, co oczywiste, dostrzegł zapis testamentowy, w którym spadkodawczyni wydziedziczyła swoich synów z przyczyn wskazanych w art. 1008 kc. Pomijając nawet fakt, że w testamencie zawarto wskazanie owych synów niezgodnie z treścią aktów stanu cywilnego (dotyczy to w szczególności T. K. , określonego w testamencie jako A. K. (2) ), kwestią zasadniczą w sprawie jest fakt, że zapis ów nie pozbawił uczestników postępowania T. K. oraz M. K. prawa do dziedziczenia po A. K. (1) . Odróżnić bowiem należy instytucję wydziedziczenia, określoną w art. 1008 kc , a polegającą na pozbawieniu zstępnych, małżonka i rodziców zachowku od instytucji, wyłączających uprawnienie zstępnych do dziedziczenia, a określonych w innych przepisach kc. W takiej sytuacji, skoro żaden ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia należało orzec jak w postanowieniu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę