I NS 262/16

Sygn. akt: I Ns 262/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Wioletta Łopatowska-Bąkiewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Aleksandra Cioch po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 roku w Golubiu- D. na rozprawie sprawy z wniosku: D. B. z udziałem: J. A. (1) , J. B. , E. D. (1) , Ł. F. , R. K. (1) , R. K. (2) , Z. J. , P. J. , S. J. , J. P. (1) , W. R. , M. S. , M. W. (1) , Wspólnoty Mieszkaniowej ul. (...) w G. - D. , Gminy M. G. , K. L. , M. L. (1) , L. L. , S. M. , J. P. (2) , K. P. , J. A. (2) , G. B. , H. B. , E. D. (2) , K. G. , K. J. , A. T. , A. M. W. (2) , G. Ż. , T. G. , D. L. , B. P. , A. P. , D. P. , L. R. , T. S. , J. J. (1) , J. K. (1) , A. K. , E. K. , J. K. (2) , A. L. o ustanowienie drogi koniecznej postanawia: 1. ustanowić na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w G. – D. składającej się z działek o numerach ewidencyjnych (...) , dla których Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) służebność gruntową drogi koniecznej polegającej na prawie przechodu i przejazdu przez nieruchomość położoną w G. – D. składającą się z działki o numerze ewidencyjnym (...) , dla której Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) , której szczegółowy przebieg oznaczony został jako wariant drugi w opinii biegłego D. A. , którą uczynić integralną częścią niniejszego postanowienia, 2. zobowiązać Gminę G. do wykonania zjazdu z działki o numerze (...) na drogę publiczną stanowiącą działkę o numerze (...) , dla której Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) oraz do usunięcia drzewa znajdującego się na trasie służebności ustanowionej w punkcie pierwszym postanowienia. 3. odroczyć wykonywanie służebności na okres wykonania zjazdu opisanego w punkcie drugim postanowienia nie dłużej niż na jeden rok od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiotowej sprawie, 4. ustalić, iż koszty postępowania znoszą się wzajemnie pomiędzy stronami. sędzia W. B. I Ns 262/16 Uzasadnienie Wnioskodawca D. B. złożył wniosek z udziałem uczestników postępowania J. A. (1) , J. B. , E. D. (1) , Ł. F. , R. K. (1) , R. K. (2) , Z. J. , P. J. , S. J. , J. P. (1) , W. R. , M. S. , M. W. (1) , Wspólnoty Mieszkaniowej ul. (...) w G. - D. , Gminy M. G. , K. L. , M. L. (1) , L. L. , S. M. , J. P. (2) , K. P. , J. A. (2) , G. B. , H. B. , E. D. (2) , K. G. , K. J. , A. T. , A. M. W. (2) , G. Ż. , T. G. , D. L. , B. P. , A. P. , D. P. , L. R. , T. S. , J. J. (1) , J. K. (1) , A. K. , E. K. , J. K. (2) , A. L. o ustanowienie drogi na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w G. – D. składającej się z działek o numerach ewidencyjnych (...) , dla których Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) służebności gruntowej drogi koniecznej polegającej na prawie przechodu i przejazdu przez nieruchomość położoną w G. – D. składającą się z działki o numerze ewidencyjnym (...) , dla której Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . Uczestnicy postepowania nie negowali faktu braku dostępu do drogi publicznej nieruchomości wnioskodawcy, ale kwestię sporną stanowił przebieg drogi. Uczestnicy J. A. (1) , J. B. , E. D. (1) , Ł. F. , R. K. (1) , R. K. (2) , Z. J. , P. J. , S. J. , J. P. (1) , W. R. , M. S. , M. W. (1) , Wspólnota Mieszkaniowa ul. (...) w G. - D. , K. L. , M. L. (1) , L. L. , S. M. , J. P. (2) , K. P. , J. A. (2) , G. B. , H. B. , E. D. (2) , K. G. , K. J. , A. T. , A. W. G. Ż. , T. G. , D. L. , B. P. , A. P. , D. P. , L. R. , T. S. , J. J. (2) H. K. , A. K. , E. K. , J. K. (2) , A. L. zakwestionowali zaproponowaną przez wnioskodawcę koncepcję dojazdu. Uczestnik Gmina M. G. w piśmie procesowym z dnia 14.06.2017 roku pozostawiła kwestię precyzyjnego wskazania drogi pod rozwagę sądu. (pismo uczestnika k. 422 akt). Sąd ustalił i zważył co następuje. Wnioskodawca D. B. jest właścicielem nieruchomości położonej w G. – D. składającej się z działek o numerach ewidencyjnych (...) , dla których Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . Na nieruchomości usytuowany jest budynek mieszkalny i garaż. (Dowód: odpis Kw nieruchomości k. 11-14 akt, protokół wizji lokalnej wraz z dokumentacją fotograficzną k. 524-536 akt). Nieruchomość wnioskodawcy nie posiada prawnie ustalonego dostępu do drogi publicznej, a wnioskodawca korzysta z przechodu i przejazdu odbywającego się pomiędzy budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi o numerze 15 i 19 przy ulicy (...) , położonymi na działce o numerze ewidencyjnym (...) dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) . Działka ewidencyjna oznaczona numerem (...) została geodezyjnie podzielona w wyniku czego powstały działki o numerach geodezyjnych (...) . Właścicielem tych działek jest Gmina M. G. , natomiast właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynkach numer (...) przy ulicy (...) są wieczystymi użytkownikami. (Dowód: odpisy Kw nieruchomości k. 15-79 akt, odpisy aktów notarialnych k. 249-299 akt). Nieformalne korzystanie z przejścia i przejazdu przez D. B. przez nieruchomość wieczystych użytkowników – właścicieli lokali mieszkalnych położonych przy ulicy (...) było zakłócane, a posiadanie przejazdu naruszane. Wyrokiem tutejszego sądu z dnia 9 września 2008 roku w sprawie I C 62/08 sąd nakazał przywrócenie posiadania wjazdu na rzecz D. B. . (Dowód: odpisy wyroków k. 80 – 83 akt). Pismem z dnia 7 czerwca 2016 roku skierowanym do wnioskodawcy Wspólnota Mieszkaniowa G. - D. , przy ulicy (...) wyznaczyła D. B. 2-miesięczny termin na zorganizowanie nowego przejazdu, gdyż dotychczasowy stwarza zagrożenie dla mieszkańców. (Dowód: pismo k. 85 akt). D. B. zwracał się do Burmistrza G. - D. o zainicjowanie postepowania w wyniku którego jego nieruchomość uzyskałaby dostęp do drogi publicznej. W odpowiedzi uzyskał informację, iż przedmiotowa sprawa nie należy do zakresu spraw administracji publicznej. Poprzednicy wnioskodawcy zakupili działkę od Gminy G-D, uzyskali pozwolenia na budowę i zapewnienie, że nie będzie problemów z dojazdem. Po rozpoczęciu przez gminę sprzedaży działek rozpoczęły się problemy z dojazdem do nieruchomości. (Dowód; zeznania wnioskodawcy nagranie z rozprawy dnia 12.04.2018 r, 00:05:46-00:13:46, odpis decyzji burmistrza k. 89 akt). Nieruchomość wnioskodawcy nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej – działki o numerze (...) będącej własnością Gminy G. , dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze TO! (...) . Droga konieczna do nieruchomości D. B. może odbywać się według trzech wariantów. Pierwszym z nich jest uzyskanie dostępu do drogi publicznej dla właściciela działki o numerze (...) przez działkę o numerze (...) stanowiącą własność Gminy M. G. oraz wieczystych użytkowników wyodrębnionych lokali. W tym wariancie droga konieczna biegnie w odległości 1,75 metra od narożnika budynku mieszkalnego czterokondygnacyjnego przy ulicy (...) , a następnie z tyłu budynku biegnie w odległości 1,10 metra od budynku mieszkalnego posadowionego na działce o numerze (...) . Przy szerokości drogi koniecznej wynoszącej 3 metry, powierzchnia działki o numerze (...) zajęta pod służebność drogi wynosiłaby 118 m kw, a działki o numerze (...) m kw. Jest to przejazd z którego obecnie nieformalnie korzysta wnioskodawca. Dowód: opinia biegłego z dziedziny geodezji D. A. k. 304-307 akt). W wariancie drugim możliwy jest przebieg drogi koniecznej do działki drogi gminnej numer (...) przez działkę numer (...) stanowiącej własność Gminy M. G. do działki wnioskodawcy D. B. , która ma numer 148/1. W tym wariancie droga konieczna biegnie w odległości 0.4m od narożnika budynku trafostacji. Ustanowienie drogi w takiej odległości od trafostacji jak wynika z informacji operatora – (...) SA w G. jest możliwe. Powierzchnia działki (...) zajętej pod służebność wynosiłaby 84 m kw przy drodze o szerokości 3 metry. Ponadto na trasie drogi wyznaczonej zgodnie z tą koncepcją znajduje się studzienka kanalizacyjna , będąca własnością Gminy M. G. , a eksploatowana zgodnie z umową użyczenia przez Miejski Zakład (...) Sp. z o.o. w G. - D. . W przypadku budowy zjazdu należałoby wyregulować wysokość tej studni do rzędnej drogi i zgłosić do odbioru przez spółkę. Ponadto w świetle tej propozycji zjazdu znajduje się drzewo jarząb pospolity, który wymagałby usunięcia przez właściciela działki. (Dowód; informacja Prezesa (...) w G-D k. 632 akt oraz opinia biegłego j. w., informacja Dyrektora Generalnego Oddziału (...) Operator k. 403 akt oraz zdjęcia nieruchomości k. 550-551 akt). Aby uzyskać dostęp z nieruchomości wnioskodawcy o numerze 148/1 i 147 do drogi publicznej o numerze 133 możliwy jest również trzeci wariant drogi koniecznej przez działkę (...) we własności Gminy M. G. . Wariant ten wiązałby się z koniecznością rozbiórki śmietnika posadowionego na działce (...) . W tym wariancie droga konieczna biegnie w odległości 1,4 m od narożnika budynku trafostacji, a powierzchnia działki numer (...) zajęta pod służebność dla drogi o szerokości 3 metry wynosi 51 m kw, zaś działki (...) wynosi 32 m kw. (Dowód: opinia biegłego k. 405-407 akt). W wyniku interwencji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. wskazano na celowość rozważenia możliwości technicznej zmniejszenia powierzchni istniejącej wiaty śmietnikowej poprzez wydzielenie części od strony granicy z działką nr (...) o wielkości zapewniającej zachowanie odległości 3 metrów i przeznaczenie jej do innej funkcji np. utrzymania porządku na terenie posesji. W wyniku decyzji administracyjnej nałożono na Gminę M. G. obowiązek przebudowy wiaty śmietnikowej w sposób zapewniający spełnienie wymogów zachowania odległości 3 metrów od granicy z działką (...) . (Dowód: decyzja k. 612 akt). W wyniku tych interwencji śmietnik wyremontowano, zostało położone przegrodzenie i blacha, a wspólnota uzyskała zezwolenie na dalszą dzierżawę tego obiektu. (Dowód: zeznania uczestnika M. L. (1) nagranie z 10.04.2018 r. 00:25:17-00:28:27). Ustalony w sprawie stan faktyczny co do faktu, iż nieruchomość wnioskodawcy nie posiada dostępu do drogi publicznej nie był sporny. Poza sporem było również to, że dostęp do drogi publicznej powinien zostać wyznaczony przez wybór jednego z trzech wariantów zaproponowanych przez biegłego geodetę jako droga konieczna stanowiąca połączenie z droga gminną o numerze 133. Właścicielem zarówno drogi jak i działek prowadzących do niej jest uczestnik postepowania Gmina M. G. . Wnioskodawca D. B. preferował ustanowienie drogi według wariantu pierwszego, z którego dotychczas korzysta lub wariantu trzeciego , z którym wiązałaby się przebudowa wiaty śmietnikowej, Uczestnicy postępowania akceptowali przebieg drogi zgodny z wariantem drugim. Natomiast właściciel drogi Gmina M. G. pozostawiła decyzję do uznania sądu. Dotychczas wykonywany przejazd zgodnie z wariantem pierwszym jest najdłuższy, spotyka się z oporem mieszkańców w związku z tym, że przejazd jest bardzo wąski, usytuowany pod oknami lokali mieszkalnych. Po jego wytyczeniu nie byłoby możliwości budowy chodników i ze względu na bezpośrednie wyjścia z klatek schodowych na teren przejazdu stanowi on potencjalne zagrożenie i uciążliwość dla mieszkańców. Należy przy tym zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego zwracano uwagę na to, że ustanowienie drogi koniecznej przez działkę siedliskową jest w ogóle, a w każdym razie w zasadzie, wykluczone jako sprzeczne z interesem społeczno-gospodarczym nieruchomości mającej być taką służebnością obciążonej – patrz: postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 1983 roku, III CRN 14/83, opublikowane w Orzecznictwie Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych, postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 6 kwietnia 2004 roku, I CK 552/03, opublikowane w Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 2005, Nr 4, poz. 70, str. 84 czy postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 5 lutego 2004 roku, III CK 37/04. Wybór drogi koniecznej, której przebieg byłby zgodny z koncepcją przebiegu według wariantu drugiego lub trzeciego wiąże się z koniecznością dokonania przez właściciela działki odpowiednich działań. W obu przypadkach konieczne jest wykonanie zjazdu przez chodnik i parking do drogi numer (...) . W wariancie drugim należałoby dostosować wysokość drogi koniecznej do istniejącej studzienki kanalizacyjnej i dokonać zgłoszenia wycinki znajdującego się tam drzewka jarzębiny. W przypadku wariantu trzeciego konieczne stałoby się dokonanie przeniesienia wiaty śmietnikowej, z której korzystają dwie wspólnoty. (Dowód; zeznania wnioskodawcy j. w. i uczestnika M. L. oraz uczestników: A. T. 00:16:28-00:24:34). Wskazać zatem trzeba, że ustanowienie służebności według wariantu II wymaga znacznie mniejszej ingerencji w nieruchomości obciążone niż w przypadku wariantu III. W wariancie III koniecznym jest bowiem usunięcie wiaty śmietnikowej, zaś w wariancie II jedynie usunięcie jednego drzewa rosnącego w pasie projektowanej drogi i ewentualne dostosowanie wysokości drogi do studzienki w przypadku wykonywania utwardzenia przejazdu. Należy przy tym podnieść, że żadna z dróg opisanych w pozostałych wariantach nie jest w pełni utwardzona. Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o dokumenty własności oraz opinię biegłego geodety, która nie była kwestionowana, jak również zaświadczenia dotyczące znajdujących się mediów na terenie przebiegu drogi koniecznej. Zarówno uczestnik postepowania - Gmina M. G. , jak i wnioskodawca czy pozostali uczestnicy nie kwestionowali faktu, że w przypadku ustanowienia zjazdu do drogi numer (...) , konieczne będzie podjęcie odpowiednich działań przez właściciela działki obciążonej. Poza sporem było również to, że obecny stan rzeczy polegający na braku odpowiedniego dostępu do drogi publicznej powstał w wyniku nabycia przez wnioskodawcę przedmiotowej nieruchomości składającej się z działek o numerach (...) od Gminy M. G. w trybie decyzji administracyjnej o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, pomimo nie zapewnienia przekształcanym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej. Okoliczności te jak również fakt, że uczestnik Gmina M. G. nie wnosiła o ustalenie wynagrodzenia za korzystanie z drogi koniecznej, w przypadku jej wytyczenia na działce o numerze (...) sprawiają zdaniem sądu, że ustanowienia służebności należało dokonać bez wynagrodzenia. Ponadto należało ze względu na konieczność uzyskania odpowiednich zezwoleń na wykonanie zjazdu czy usunięcie drzewa zobowiązać do ich wykonania właściciela działki obciążonej . Stosownie do art. 145 kc jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (§ 1). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej (§ 2). Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy (§ 3). Roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej obejmuje zatem dwie sytuacje, gdy nieruchomość nie ma w ogóle połączenia z drogą publiczną oraz gdy dostęp do drogi publicznej wprawdzie istnieje, ale nie jest "odpowiedni". W przedmiotowej sprawie nie było sporu co do tego, że nieruchomość wnioskodawcy nie posiada dostępu do drogi publicznej, toteż spełnia kryteria do jej wyznaczenia. Ustanawiając drogę konieczną, sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę interes społeczno-gospodarczy. Należy przy tym uwzględnić zarówno interes nieruchomości, na rzecz której służebność jest ustanawiana, jak i interes nieruchomości, która ma zostać obciążona. Najogólniej mówiąc, chodzi o to, aby nieruchomość władnąca uzyskała właściwy dostęp do drogi publicznej, ale z możliwie najmniejszym ograniczeniem prawa własności nieruchomości obciążonej. Osobisty konflikt między właścicielami nieruchomości sąsiednich nie stanowi przeszkody w ustanowieniu drogi koniecznej, jeżeli za ustanowieniem służebności przemawiają względy społeczno-gospodarcze. Odpowiednim można uznać taki dostęp, który pozwala właścicielowi korzystać z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i właściwościami.. Poprawa komfortu użytkowania własnej nieruchomości nie jest bowiem przesłanką ustanowienia służebności drogi koniecznej. Wyłącznie dla większej wygody wnioskodawcy uczestnik nie może być tak dalece ograniczany w prawie własności swoich działek. Argumenty podane przez uczestników dotyczące tego , że dalsze wykonywanie przejazdu zgodnie z wariantem I jest dla nich uciążliwe znalazły potwierdzenie w powyższym stanie faktycznym. Długi, wąski przejazd do nieruchomości wnioskodawcy odbywający się pod oknami członków wspólnoty stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa dzieci i starszych mieszkańców, ogranicza stworzenie chodników czy rabatek i może być uciążliwe. Argumentem na potwierdzenie zasadności ustanowienia służebności drogi koniecznej w wariancie II wskazanym w opinii biegłego geodety jest zawarta w art. 145§2 zd. 2 kc reguła, że jeżeli potrzeba ustanowienia drogi publicznej jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, droga konieczna dla nieruchomości powstałej w wyniku tej czynności w pierwszej kolejności winna być przeprowadzona przez nieruchomość, z której wydzielona została nieruchomość W świetle tych ustaleń w ocenie sądu zostały spełnione przesłanki z art. 145 §2 kc gdyż potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem czynności prawnej zbycia przez przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Pertraktacje wnioskodawcy z Gminą M. G. w przedmiocie uzyskania dostępu do drogi publicznej zakończyły się fiaskiem. Za wyborem wariantu II przebiegu służebności drogi koniecznej w porównaniu z jej przebiegiem w wariancie I przemawia także to, że jest to odcinek krótszy po „cudzym”, a jej przeprowadzenie w wyniku wycięcia drzewka jarzębiny i zrobienia zjazdu przez istniejący parking na mało ruchliwej osiedlowej ulicy na powinien stanowić problemu dla właściciela działki i drogi którym jest gmina. Jednocześnie podnoszone przez uczestników względy bezpieczeństwa ruchu oraz uciążliwości w wariancie I są przekonujące. Dojazd zgodnie z tym wariantem jest bardzo wąski i położony tuż przy klatkach schodowych. Natężenie ruchu jest wprawdzie niewielkie, ale kręty dojazd i wyjście z domów wprost na przejazd może stwarzać dla mieszkańców zagrożenie i powodować dyskomfort z powodu hałasu. Przy ustanowieniu drogi koniecznej trzeba mieć na uwadze wzajemne interesy stron, a więc nie tylko żądającego ustanowienia drogi, lecz także właściciela nieruchomości, przez którą droga ta ma przechodzić. Jeśli szkoda grożąca właścicielowi nieruchomości, mającej zostać obciążoną drogą konieczną, jest większa niż korzyści, które uzyska żądający drogi, to nie można orzec ustanowienia drogi koniecznej. Z tego względu należało dokonać ustanowienia drogi koniecznej według wariantu drugiego opinii biegłego sądowego D. A. oraz zobowiązać Gminę G. do wykonania zjazdu z działki o numerze (...) na drogę publiczną stanowiącą działkę o numerze (...) , dla której Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) oraz do usunięcia drzewa znajdującego się na trasie służebności ustanowionej w punkcie pierwszym postanowienia. Ze względu na czas niezbędny do wytyczenia przedmiotowej drogi koniecznej ze względu na konieczność wykonania przez właściciela działki obciążonej określonych prac i czynności należało odroczyć wykonywanie służebności na okres wykonania zjazdu opisanego w punkcie drugim postanowienia nie dłużej niż na jeden rok od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Tak ustalony termin jest zgodny z wnioskiem, zabezpiecza interesy wnioskodawcy co do posiadania koniecznego przejazdu na czas wykonania postanowienia sądu oraz jest optymalny do tego aby właściciel nieruchomości obciążonej wykonał niezbędne prace z tym związane. Ustanawiając na rzecz wnioskodawcy służebność drogi koniecznej sąd nie zasądził od niego na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej wynagrodzenia, z przyczyn wskazanych powyżej t. j. brak żądania i spowodowanie sytuacji która doprowadziła do tego że właścicielowi nieruchomości nabytej w wyniku decyzji gminy nie zapewniono wbrew prawu dostępu do drogi publicznej. Dlatego nie obciążono wnioskodawcy kosztami wynagrodzenia za korzystanie z drogi oraz kosztami związanymi z wykonaniem zjazdu na drogę publiczną czy uzyskaniem zezwolenia na wycięcie drzewa. Zwolnienie z tego wynagrodzenia nie obejmuje natomiast kosztów robót niezbędnych dla przeprowadzenia drogi koniecznej. Dodatkowe koszty niezbędne do urządzenia i przebiegu drogi koniecznej powinni bowiem ponieść zainteresowani jej ustanowieniem właściciele nieruchomości władnącej (czyli wnioskodawca), a nie uczestnicy postępowania (patrz – postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 7 lutego 2002 roku, I CKN 573/00). O kosztach postepowania rozstrzygnięto po myśli art. 520 §1 kpc . W postępowaniu nieprocesowym, odmiennie aniżeli w procesie, obowiązuje zasada statuowana w § 1 omawianego przepisu ponoszenia przez każdego uczestnika tego postępowania wszystkich kosztów, jakie związane są z jego udziałem w konkretnej sprawie. Zasada ta jest konsekwencją różnicy między postępowaniem procesowym, a nieprocesowym. W tym ostatnim postępowaniu nie występuje zasada dwustronności, co oznacza brak stron procesowych, w miejsce których występują uczestnicy postępowania. W myśl omawianej zasady, nie istnieje między uczestnikami postępowania nieprocesowego w ogóle obowiązek zwrotu kosztów. Co zaś się tyczy obowiązku zwrotu kosztów uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone to przepis ten recypuje zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania, wprowadzoną przepisem art. 98 kpc Sprzeczność interesów uczestników przejawia się w sporach toczących się między nimi w danym postępowaniu nieprocesowym. Przegrywającym spór będzie ten uczestnik postępowania, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone. Jednakże zasada odpowiedzialności za wynik w postępowaniu nieprocesowym nie obowiązuje w sposób bezwzględny. Przemawia za tym wprowadzenie do § 3 omawianego przepisu pojęcia "sąd może". Daje to sądowi możliwość - w granicach swobodnej oceny - rozważenia wszystkich względów przemawiających bądź za zasądzeniem, bądź za odmową zasądzenia zwrotu kosztów poniesionych przez innego uczestnika. Uznać należy, że uzasadnione będzie obciążenie obowiązkiem zwrotu kosztów takiego uczestnika, który przez swoje oświadczenia lub nieuzasadnione wnioski spowoduje dodatkowe koszty lub zwłokę w rozstrzygnięciu sprawy. W realiach niniejszej sprawy wnioskodawcy ani uczestnikom nie sposób przypisać tego typu działań toteż należało orzec jak w sentencji. Sędzia W. B. I Ns 262/16 Uzasadnienie Wnioskodawca D. B. złożył wniosek z udziałem uczestników postępowania J. A. (1) , J. B. , E. D. (1) , Ł. F. , R. K. (1) , R. K. (2) , Z. J. , P. J. , S. J. , J. P. (1) , W. R. , M. S. , M. W. (1) , Wspólnoty Mieszkaniowej ul. (...) w G. - D. , Gminy M. G. , K. L. , M. L. (1) , L. L. , S. M. , J. P. (2) , K. P. , J. A. (2) , G. B. , H. B. , E. D. (2) , K. G. , K. J. , A. T. , A. M. W. (2) , G. Ż. , T. G. , D. L. , B. P. , A. P. , D. P. , L. R. , T. S. , J. J. (1) , J. K. (1) , A. K. , E. K. , J. K. (2) , A. L. o ustanowienie drogi na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości położonej w G. – D. składającej się z działek o numerach ewidencyjnych (...) , dla których Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) służebności gruntowej drogi koniecznej polegającej na prawie przechodu i przejazdu przez nieruchomość położoną w G. – D. składającą się z działki o numerze ewidencyjnym (...) , dla której Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . Uczestnicy postepowania nie negowali faktu braku dostępu do drogi publicznej nieruchomości wnioskodawcy, ale kwestię sporną stanowił przebieg drogi. Uczestnicy J. A. (1) , J. B. , E. D. (1) , Ł. F. , R. K. (1) , R. K. (2) , Z. J. , P. J. , S. J. , J. P. (1) , W. R. , M. S. , M. W. (1) , Wspólnota Mieszkaniowa ul. (...) w G. - D. , K. L. , M. L. (1) , L. L. , S. M. , J. P. (2) , K. P. , J. A. (2) , G. B. , H. B. , E. D. (2) , K. G. , K. J. , A. T. , A. W. G. Ż. , T. G. , D. L. , B. P. , A. P. , D. P. , L. R. , T. S. , J. J. (2) H. K. , A. K. , E. K. , J. K. (2) , A. L. zakwestionowali zaproponowaną przez wnioskodawcę koncepcję dojazdu. Uczestnik Gmina M. G. w piśmie procesowym z dnia 14.06.2017 roku pozostawiła kwestię precyzyjnego wskazania drogi pod rozwagę sądu. (pismo uczestnika k. 422 akt). Sąd ustalił i zważył co następuje. Wnioskodawca D. B. jest właścicielem nieruchomości położonej w G. – D. składającej się z działek o numerach ewidencyjnych (...) , dla których Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . Na nieruchomości usytuowany jest budynek mieszkalny i garaż. (Dowód: odpis Kw nieruchomości k. 11-14 akt, protokół wizji lokalnej wraz z dokumentacją fotograficzną k. 524-536 akt). Nieruchomość wnioskodawcy nie posiada prawnie ustalonego dostępu do drogi publicznej, a wnioskodawca korzysta z przechodu i przejazdu odbywającego się pomiędzy budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi o numerze 15 i 19 przy ulicy (...) , położonymi na działce o numerze ewidencyjnym (...) dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) . Działka ewidencyjna oznaczona numerem (...) została geodezyjnie podzielona w wyniku czego powstały działki o numerach geodezyjnych (...) . Właścicielem tych działek jest Gmina M. G. , natomiast właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynkach numer (...) przy ulicy (...) są wieczystymi użytkownikami. (Dowód: odpisy Kw nieruchomości k. 15-79 akt, odpisy aktów notarialnych k. 249-299 akt). Nieformalne korzystanie z przejścia i przejazdu przez D. B. przez nieruchomość wieczystych użytkowników – właścicieli lokali mieszkalnych położonych przy ulicy (...) było zakłócane, a posiadanie przejazdu naruszane. Wyrokiem tutejszego sądu z dnia 9 września 2008 roku w sprawie I C 62/08 sąd nakazał przywrócenie posiadania wjazdu na rzecz D. B. . (Dowód: odpisy wyroków k. 80 – 83 akt). Pismem z dnia 7 czerwca 2016 roku skierowanym do wnioskodawcy Wspólnota Mieszkaniowa G. - D. , przy ulicy (...) wyznaczyła D. B. 2-miesięczny termin na zorganizowanie nowego przejazdu, gdyż dotychczasowy stwarza zagrożenie dla mieszkańców. (Dowód: pismo k. 85 akt). D. B. zwracał się do Burmistrza G. - D. o zainicjowanie postepowania w wyniku którego jego nieruchomość uzyskałaby dostęp do drogi publicznej. W odpowiedzi uzyskał informację, iż przedmiotowa sprawa nie należy do zakresu spraw administracji publicznej. Poprzednicy wnioskodawcy zakupili działkę od Gminy G-D, uzyskali pozwolenia na budowę i zapewnienie, że nie będzie problemów z dojazdem. Po rozpoczęciu przez gminę sprzedaży działek rozpoczęły się problemy z dojazdem do nieruchomości. (Dowód; zeznania wnioskodawcy nagranie z rozprawy dnia 12.04.2018 r, 00:05:46-00:13:46, odpis decyzji burmistrza k. 89 akt). Nieruchomość wnioskodawcy nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej – działki o numerze (...) będącej własnością Gminy G. , dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze TO! (...) . Droga konieczna do nieruchomości D. B. może odbywać się według trzech wariantów. Pierwszym z nich jest uzyskanie dostępu do drogi publicznej dla właściciela działki o numerze (...) przez działkę o numerze (...) stanowiącą własność Gminy M. G. oraz wieczystych użytkowników wyodrębnionych lokali. W tym wariancie droga konieczna biegnie w odległości 1,75 metra od narożnika budynku mieszkalnego czterokondygnacyjnego przy ulicy (...) , a następnie z tyłu budynku biegnie w odległości 1,10 metra od budynku mieszkalnego posadowionego na działce o numerze (...) . Przy szerokości drogi koniecznej wynoszącej 3 metry, powierzchnia działki o numerze (...) zajęta pod służebność drogi wynosiłaby 118 m kw, a działki o numerze (...) m kw. Jest to przejazd z którego obecnie nieformalnie korzysta wnioskodawca. Dowód: opinia biegłego z dziedziny geodezji D. A. k. 304-307 akt). W wariancie drugim możliwy jest przebieg drogi koniecznej do działki drogi gminnej numer (...) przez działkę numer (...) stanowiącej własność Gminy M. G. do działki wnioskodawcy D. B. , która ma numer 148/1. W tym wariancie droga konieczna biegnie w odległości 0.4m od narożnika budynku trafostacji. Ustanowienie drogi w takiej odległości od trafostacji jak wynika z informacji operatora – (...) SA w G. jest możliwe. Powierzchnia działki (...) zajętej pod służebność wynosiłaby 84 m kw przy drodze o szerokości 3 metry. Ponadto na trasie drogi wyznaczonej zgodnie z tą koncepcją znajduje się studzienka kanalizacyjna , będąca własnością Gminy M. G. , a eksploatowana zgodnie z umową użyczenia przez Miejski Zakład (...) Sp. z o.o. w G. - D. . W przypadku budowy zjazdu należałoby wyregulować wysokość tej studni do rzędnej drogi i zgłosić do odbioru przez spółkę. Ponadto w świetle tej propozycji zjazdu znajduje się drzewo jarząb pospolity, który wymagałby usunięcia przez właściciela działki. (Dowód; informacja Prezesa (...) w G-D k. 632 akt oraz opinia biegłego j. w., informacja Dyrektora Generalnego Oddziału (...) Operator k. 403 akt oraz zdjęcia nieruchomości k. 550-551 akt). Aby uzyskać dostęp z nieruchomości wnioskodawcy o numerze 148/1 i 147 do drogi publicznej o numerze 133 możliwy jest również trzeci wariant drogi koniecznej przez działkę (...) we własności Gminy M. G. . Wariant ten wiązałby się z koniecznością rozbiórki śmietnika posadowionego na działce (...) . W tym wariancie droga konieczna biegnie w odległości 1,4 m od narożnika budynku trafostacji, a powierzchnia działki numer (...) zajęta pod służebność dla drogi o szerokości 3 metry wynosi 51 m kw, zaś działki (...) wynosi 32 m kw. (Dowód: opinia biegłego k. 405-407 akt). W wyniku interwencji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. wskazano na celowość rozważenia możliwości technicznej zmniejszenia powierzchni istniejącej wiaty śmietnikowej poprzez wydzielenie części od strony granicy z działką nr (...) o wielkości zapewniającej zachowanie odległości 3 metrów i przeznaczenie jej do innej funkcji np. utrzymania porządku na terenie posesji. W wyniku decyzji administracyjnej nałożono na Gminę M. G. obowiązek przebudowy wiaty śmietnikowej w sposób zapewniający spełnienie wymogów zachowania odległości 3 metrów od granicy z działką (...) . (Dowód: decyzja k. 612 akt). W wyniku tych interwencji śmietnik wyremontowano, zostało położone przegrodzenie i blacha, a wspólnota uzyskała zezwolenie na dalszą dzierżawę tego obiektu. (Dowód: zeznania uczestnika M. L. (1) nagranie z 10.04.2018 r. 00:25:17-00:28:27). Ustalony w sprawie stan faktyczny co do faktu, iż nieruchomość wnioskodawcy nie posiada dostępu do drogi publicznej nie był sporny. Poza sporem było również to, że dostęp do drogi publicznej powinien zostać wyznaczony przez wybór jednego z trzech wariantów zaproponowanych przez biegłego geodetę jako droga konieczna stanowiąca połączenie z droga gminną o numerze 133. Właścicielem zarówno drogi jak i działek prowadzących do niej jest uczestnik postepowania Gmina M. G. . Wnioskodawca D. B. preferował ustanowienie drogi według wariantu pierwszego, z którego dotychczas korzysta lub wariantu trzeciego , z którym wiązałaby się przebudowa wiaty śmietnikowej, Uczestnicy postępowania akceptowali przebieg drogi zgodny z wariantem drugim. Natomiast właściciel drogi Gmina M. G. pozostawiła decyzję do uznania sądu. Dotychczas wykonywany przejazd zgodnie z wariantem pierwszym jest najdłuższy, spotyka się z oporem mieszkańców w związku z tym, że przejazd jest bardzo wąski, usytuowany pod oknami lokali mieszkalnych. Po jego wytyczeniu nie byłoby możliwości budowy chodników i ze względu na bezpośrednie wyjścia z klatek schodowych na teren przejazdu stanowi on potencjalne zagrożenie i uciążliwość dla mieszkańców. Należy przy tym zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego zwracano uwagę na to, że ustanowienie drogi koniecznej przez działkę siedliskową jest w ogóle, a w każdym razie w zasadzie, wykluczone jako sprzeczne z interesem społeczno-gospodarczym nieruchomości mającej być taką służebnością obciążonej – patrz: postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca 1983 roku, III CRN 14/83, opublikowane w Orzecznictwie Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych, postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 6 kwietnia 2004 roku, I CK 552/03, opublikowane w Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna rok 2005, Nr 4, poz. 70, str. 84 czy postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 5 lutego 2004 roku, III CK 37/04. Wybór drogi koniecznej, której przebieg byłby zgodny z koncepcją przebiegu według wariantu drugiego lub trzeciego wiąże się z koniecznością dokonania przez właściciela działki odpowiednich działań. W obu przypadkach konieczne jest wykonanie zjazdu przez chodnik i parking do drogi numer (...) . W wariancie drugim należałoby dostosować wysokość drogi koniecznej do istniejącej studzienki kanalizacyjnej i dokonać zgłoszenia wycinki znajdującego się tam drzewka jarzębiny. W przypadku wariantu trzeciego konieczne stałoby się dokonanie przeniesienia wiaty śmietnikowej, z której korzystają dwie wspólnoty. (Dowód; zeznania wnioskodawcy j. w. i uczestnika M. L. oraz uczestników: A. T. 00:16:28-00:24:34). Wskazać zatem trzeba, że ustanowienie służebności według wariantu II wymaga znacznie mniejszej ingerencji w nieruchomości obciążone niż w przypadku wariantu III. W wariancie III koniecznym jest bowiem usunięcie wiaty śmietnikowej, zaś w wariancie II jedynie usunięcie jednego drzewa rosnącego w pasie projektowanej drogi i ewentualne dostosowanie wysokości drogi do studzienki w przypadku wykonywania utwardzenia przejazdu. Należy przy tym podnieść, że żadna z dróg opisanych w pozostałych wariantach nie jest w pełni utwardzona. Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o dokumenty własności oraz opinię biegłego geodety, która nie była kwestionowana, jak również zaświadczenia dotyczące znajdujących się mediów na terenie przebiegu drogi koniecznej. Zarówno uczestnik postepowania - Gmina M. G. , jak i wnioskodawca czy pozostali uczestnicy nie kwestionowali faktu, że w przypadku ustanowienia zjazdu do drogi numer (...) , konieczne będzie podjęcie odpowiednich działań przez właściciela działki obciążonej. Poza sporem było również to, że obecny stan rzeczy polegający na braku odpowiedniego dostępu do drogi publicznej powstał w wyniku nabycia przez wnioskodawcę przedmiotowej nieruchomości składającej się z działek o numerach (...) od Gminy M. G. w trybie decyzji administracyjnej o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, pomimo nie zapewnienia przekształcanym nieruchomościom dostępu do drogi publicznej. Okoliczności te jak również fakt, że uczestnik Gmina M. G. nie wnosiła o ustalenie wynagrodzenia za korzystanie z drogi koniecznej, w przypadku jej wytyczenia na działce o numerze (...) sprawiają zdaniem sądu, że ustanowienia służebności należało dokonać bez wynagrodzenia. Ponadto należało ze względu na konieczność uzyskania odpowiednich zezwoleń na wykonanie zjazdu czy usunięcie drzewa zobowiązać do ich wykonania właściciela działki obciążonej . Stosownie do art. 145 kc jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (§ 1). Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej (§ 2). Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy (§ 3). Roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej obejmuje zatem dwie sytuacje, gdy nieruchomość nie ma w ogóle połączenia z drogą publiczną oraz gdy dostęp do drogi publicznej wprawdzie istnieje, ale nie jest "odpowiedni". W przedmiotowej sprawie nie było sporu co do tego, że nieruchomość wnioskodawcy nie posiada dostępu do drogi publicznej, toteż spełnia kryteria do jej wyznaczenia. Ustanawiając drogę konieczną, sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę interes społeczno-gospodarczy. Należy przy tym uwzględnić zarówno interes nieruchomości, na rzecz której służebność jest ustanawiana, jak i interes nieruchomości, która ma zostać obciążona. Najogólniej mówiąc, chodzi o to, aby nieruchomość władnąca uzyskała właściwy dostęp do drogi publicznej, ale z możliwie najmniejszym ograniczeniem prawa własności nieruchomości obciążonej. Osobisty konflikt między właścicielami nieruchomości sąsiednich nie stanowi przeszkody w ustanowieniu drogi koniecznej, jeżeli za ustanowieniem służebności przemawiają względy społeczno-gospodarcze. Odpowiednim można uznać taki dostęp, który pozwala właścicielowi korzystać z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i właściwościami.. Poprawa komfortu użytkowania własnej nieruchomości nie jest bowiem przesłanką ustanowienia służebności drogi koniecznej. Wyłącznie dla większej wygody wnioskodawcy uczestnik nie może być tak dalece ograniczany w prawie własności swoich działek. Argumenty podane przez uczestników dotyczące tego , że dalsze wykonywanie przejazdu zgodnie z wariantem I jest dla nich uciążliwe znalazły potwierdzenie w powyższym stanie faktycznym. Długi, wąski przejazd do nieruchomości wnioskodawcy odbywający się pod oknami członków wspólnoty stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa dzieci i starszych mieszkańców, ogranicza stworzenie chodników czy rabatek i może być uciążliwe. Argumentem na potwierdzenie zasadności ustanowienia służebności drogi koniecznej w wariancie II wskazanym w opinii biegłego geodety jest zawarta w art. 145§2 zd. 2 kc reguła, że jeżeli potrzeba ustanowienia drogi publicznej jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, droga konieczna dla nieruchomości powstałej w wyniku tej czynności w pierwszej kolejności winna być przeprowadzona przez nieruchomość, z której wydzielona została nieruchomość W świetle tych ustaleń w ocenie sądu zostały spełnione przesłanki z art. 145 §2 kc gdyż potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem czynności prawnej zbycia przez przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Pertraktacje wnioskodawcy z Gminą M. G. w przedmiocie uzyskania dostępu do drogi publicznej zakończyły się fiaskiem. Za wyborem wariantu II przebiegu służebności drogi koniecznej w porównaniu z jej przebiegiem w wariancie I przemawia także to, że jest to odcinek krótszy po „cudzym”, a jej przeprowadzenie w wyniku wycięcia drzewka jarzębiny i zrobienia zjazdu przez istniejący parking na mało ruchliwej osiedlowej ulicy na powinien stanowić problemu dla właściciela działki i drogi którym jest gmina. Jednocześnie podnoszone przez uczestników względy bezpieczeństwa ruchu oraz uciążliwości w wariancie I są przekonujące. Dojazd zgodnie z tym wariantem jest bardzo wąski i położony tuż przy klatkach schodowych. Natężenie ruchu jest wprawdzie niewielkie, ale kręty dojazd i wyjście z domów wprost na przejazd może stwarzać dla mieszkańców zagrożenie i powodować dyskomfort z powodu hałasu. Przy ustanowieniu drogi koniecznej trzeba mieć na uwadze wzajemne interesy stron, a więc nie tylko żądającego ustanowienia drogi, lecz także właściciela nieruchomości, przez którą droga ta ma przechodzić. Jeśli szkoda grożąca właścicielowi nieruchomości, mającej zostać obciążoną drogą konieczną, jest większa niż korzyści, które uzyska żądający drogi, to nie można orzec ustanowienia drogi koniecznej. Z tego względu należało dokonać ustanowienia drogi koniecznej według wariantu drugiego opinii biegłego sądowego D. A. oraz zobowiązać Gminę G. do wykonania zjazdu z działki o numerze (...) na drogę publiczną stanowiącą działkę o numerze (...) , dla której Sąd Rejonowy w Golubiu – Dobrzyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) oraz do usunięcia drzewa znajdującego się na trasie służebności ustanowionej w punkcie pierwszym postanowienia. Ze względu na czas niezbędny do wytyczenia przedmiotowej drogi koniecznej ze względu na konieczność wykonania przez właściciela działki obciążonej określonych prac i czynności należało odroczyć wykonywanie służebności na okres wykonania zjazdu opisanego w punkcie drugim postanowienia nie dłużej niż na jeden rok od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Tak ustalony termin jest zgodny z wnioskiem, zabezpiecza interesy wnioskodawcy co do posiadania koniecznego przejazdu na czas wykonania postanowienia sądu oraz jest optymalny do tego aby właściciel nieruchomości obciążonej wykonał niezbędne prace z tym związane. Ustanawiając na rzecz wnioskodawcy służebność drogi koniecznej sąd nie zasądził od niego na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej wynagrodzenia, z przyczyn wskazanych powyżej t. j. brak żądania i spowodowanie sytuacji która doprowadziła do tego że właścicielowi nieruchomości nabytej w wyniku decyzji gminy nie zapewniono wbrew prawu dostępu do drogi publicznej. Dlatego nie obciążono wnioskodawcy kosztami wynagrodzenia za korzystanie z drogi oraz kosztami związanymi z wykonaniem zjazdu na drogę publiczną czy uzyskaniem zezwolenia na wycięcie drzewa. Zwolnienie z tego wynagrodzenia nie obejmuje natomiast kosztów robót niezbędnych dla przeprowadzenia drogi koniecznej. Dodatkowe koszty niezbędne do urządzenia i przebiegu drogi koniecznej powinni bowiem ponieść zainteresowani jej ustanowieniem właściciele nieruchomości władnącej (czyli wnioskodawca), a nie uczestnicy postępowania (patrz – postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 7 lutego 2002 roku, I CKN 573/00). O kosztach postepowania rozstrzygnięto po myśli art. 520 §1 kpc . W postępowaniu nieprocesowym, odmiennie aniżeli w procesie, obowiązuje zasada statuowana w § 1 omawianego przepisu ponoszenia przez każdego uczestnika tego postępowania wszystkich kosztów, jakie związane są z jego udziałem w konkretnej sprawie. Zasada ta jest konsekwencją różnicy między postępowaniem procesowym, a nieprocesowym. W tym ostatnim postępowaniu nie występuje zasada dwustronności, co oznacza brak stron procesowych, w miejsce których występują uczestnicy postępowania. W myśl omawianej zasady, nie istnieje między uczestnikami postępowania nieprocesowego w ogóle obowiązek zwrotu kosztów. Co zaś się tyczy obowiązku zwrotu kosztów uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone to przepis ten recypuje zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania, wprowadzoną przepisem art. 98 kpc Sprzeczność interesów uczestników przejawia się w sporach toczących się między nimi w danym postępowaniu nieprocesowym. Przegrywającym spór będzie ten uczestnik postępowania, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone. Jednakże zasada odpowiedzialności za wynik w postępowaniu nieprocesowym nie obowiązuje w sposób bezwzględny. Przemawia za tym wprowadzenie do § 3 omawianego przepisu pojęcia "sąd może". Daje to sądowi możliwość - w granicach swobodnej oceny - rozważenia wszystkich względów przemawiających bądź za zasądzeniem, bądź za odmową zasądzenia zwrotu kosztów poniesionych przez innego uczestnika. Uznać należy, że uzasadnione będzie obciążenie obowiązkiem zwrotu kosztów takiego uczestnika, który przez swoje oświadczenia lub nieuzasadnione wnioski spowoduje dodatkowe koszty lub zwłokę w rozstrzygnięciu sprawy. W realiach niniejszej sprawy wnioskodawcy ani uczestnikom nie sposób przypisać tego typu działań toteż należało orzec jak w sentencji. Sędzia W. B.