I NS 262/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Olsztynie rozpoznał sprawę z wniosku K. P. i innych o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości położonej w B. Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności dla linii elektroenergetycznych 15 kV i 110 kV, żądając jednorazowego wynagrodzenia. Uczestnik postępowania, (...) Spółka Akcyjna, początkowo poparł wniosek, kwestionując jednak wysokość żądanego wynagrodzenia i podnosząc zarzut zasiedzenia służebności. Sąd ustalił, że linia 15 kV została wybudowana pod koniec lat 70. XX wieku, a przedsiębiorca energetyczny nabył służebność przez zasiedzenie najpóźniej w 2010 roku, z uwagi na upływ 30 lat posiadania w złej wierze. W związku z tym, wniosek w tej części został oddalony. Natomiast w odniesieniu do linii 110 kV, wybudowanej w czerwcu 1992 roku, sąd uznał, że pisemna zgoda ówczesnego właściciela z 1990 roku nie stanowiła tytułu prawnego do zasiedzenia służebności. Sąd przyjął, że zgoda ta była albo tytułem obligacyjnym, który wygasł w drodze wypowiedzenia, albo nieformalnym ustanowieniem służebności gruntowej, co skutkowało posiadaniem w złej wierze. Ponieważ termin zasiedzenia (30 lat) jeszcze nie upłynął, sąd ustanowił służebność przesyłu dla linii 110 kV. Sąd oparł się na opinii biegłego, który ustalił obszar służebności oraz wyliczył jednorazowe wynagrodzenie na kwotę 293.462 zł. Kwota ta została zasądzona na rzecz wnioskodawczyni i uczestników postępowania, proporcjonalnie do ich udziałów. Sąd zasądził również od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawców kwoty wynagrodzenia, a także nakazał ściągnąć od uczestnika postępowania koszty sądowe. Koszty postępowania między wnioskodawcą a uczestnikami zostały wzajemnie zniesione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku braku formy aktu notarialnego, ustalanie wynagrodzenia za służebność przesyłu, rozróżnienie między tytułem obligacyjnym a rzeczowym w kontekście urządzeń przesyłowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z budową linii energetycznych w przeszłości i brakiem formalnych umów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca energetyczny nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie w sytuacji, gdy korzystanie z nieruchomości odbywało się na podstawie pisemnej zgody właściciela, która nie miała formy aktu notarialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku linii 15 kV, przedsiębiorca nabył służebność przez zasiedzenie, ponieważ upłynął wymagany 30-letni termin posiadania w złej wierze. W przypadku linii 110 kV, pisemna zgoda nie była wystarczająca do zasiedzenia, a termin jeszcze nie upłynął.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił sytuację prawną dla linii 15 kV i 110 kV. Dla linii 15 kV, wybudowanej w latach 70., upłynął 30-letni termin zasiedzenia w złej wierze. Dla linii 110 kV, wybudowanej w 1992 roku, pisemna zgoda właściciela z 1990 roku nie stanowiła tytułu prawnego do zasiedzenia, a jedynie tytuł obligacyjny lub posiadanie w złej wierze, które nie doprowadziło jeszcze do zasiedzenia.
Jak ustalić wysokość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie powinno być ustalone na podstawie cen rynkowych, z uwzględnieniem zwiększenia wartości przedsiębiorstwa, obniżenia wartości nieruchomości, strat poniesionych przez właściciela oraz opinii biegłego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, który wyliczył wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu dla linii 110 kV na kwotę 293.462 zł, uwzględniając wartość gruntu, powierzchnię strefy ochronnej oraz współczynniki uwzględniające ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości.
Czy pisemna zgoda właściciela nieruchomości na posadowienie urządzeń przesyłowych, bez formy aktu notarialnego, może stanowić podstawę do zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka zgoda nie jest wystarczająca do zasiedzenia służebności przesyłu, a jedynie może stanowić tytuł obligacyjny lub prowadzić do posiadania w złej wierze.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym korzystanie z nieruchomości na podstawie nieformalnej umowy lub oświadczenia bez formy aktu notarialnego jest posiadaniem w złej wierze i nie prowadzi do zasiedzenia służebności gruntowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | uczestnik postępowania |
| S. P. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. P. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. P. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 305¹ § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń przesyłowych, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za wynagrodzeniem.
k.c. art. 305¹ § § 2
Kodeks cywilny
Analogiczne uprawnienie przyznaje właścicielowi gruntu.
Pomocnicze
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy urządzeń przesyłowych.
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki zasiedzenia nieruchomości (lub służebności) w dobrej wierze.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Określa przesłanki zasiedzenia nieruchomości (lub służebności) w złej wierze.
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Określa szczególny warunek zasiedzenia służebności – korzystanie z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Umożliwia doliczenie czasu posiadania poprzednika przy zasiedzeniu.
k.c. art. 365 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wygaśnięcia zobowiązania.
k.c. art. 245 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy formy czynności prawnych, w tym ustanowienia służebności.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach postępowania w sprawach, w których strony ponoszą koszty we własnym zakresie.
Dz. U. 10.90.594 t.j.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do obciążenia uczestnika kosztami sądowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność ustanowienia służebności przesyłu dla właściwego korzystania z urządzeń energetycznych. • Brak możliwości zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu. • Linia 110 kV została wybudowana w 1992 roku, a pisemna zgoda właściciela nie stanowiła tytułu do zasiedzenia. • Wysokość wynagrodzenia za służebność ustalona przez biegłego jest adekwatna.
Odrzucone argumenty
Zarzut zasiedzenia służebności przesyłu dla linii 110 kV. • Żądanie ustanowienia służebności przesyłu dla linii 15 kV (oddalone z powodu zasiedzenia). • Zbyt wysoka kwota wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu (przed propozycją biegłego).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy w tym składzie zajmuje w tej kwestii restrykcyjne stanowisko, zgodnie z którym naruszenie wymogu z art. 245 § 2 zd. 2 k.c. prowadzi do objęcia nieruchomości przez posiadacza służebności w złej wierze. • Korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności gruntowej na podstawie oświadczenia złożonego bez formy aktu notarialnego jest posiadaniem tej służebności w złej wierze.
Skład orzekający
Marzena Żywucka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zasiedzenia służebności przesyłu w przypadku braku formy aktu notarialnego, ustalanie wynagrodzenia za służebność przesyłu, rozróżnienie między tytułem obligacyjnym a rzeczowym w kontekście urządzeń przesyłowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z budową linii energetycznych w przeszłości i brakiem formalnych umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu służebności przesyłu i zasiedzenia, z praktycznymi implikacjami dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące formy prawnej i momentu zasiedzenia.
“Czy linia energetyczna na Twojej działce zasiedziała służebność? Sąd wyjaśnia, kiedy zgoda właściciela nie wystarczy.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za służebność przesyłu: 293 462 PLN
wynagrodzenie dla K. P.: 29 346,2 PLN
wynagrodzenie dla S. P. (1): 176 077,2 PLN
wynagrodzenie dla B. P. (1): 29 346,2 PLN
wynagrodzenie dla B. P. (2): 29 346,2 PLN
wynagrodzenie dla A. S.: 29 346,2 PLN
koszty sądowe: 2591 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.