I NS 251/23
Podsumowanie
Sąd Rejonowy stwierdził zasiedzenie części nieruchomości i ustalił granicę między działkami, uwzględniając wieloletnie posiadanie.
Wnioskodawca domagał się stwierdzenia zasiedzenia części nieruchomości gruntowych, które jego poprzednicy prawni użytkowali od lat powojennych w granicach biegnących wzdłuż ścian budynków. Sąd, opierając się na opinii biegłego geodety i zeznaniach świadków, ustalił, że posiadanie miało charakter samoistny i trwało przez wymagany okres. W konsekwencji, sąd stwierdził zasiedzenie części działek na rzecz wnioskodawcy i jego poprzedników oraz ustalił granicę między nieruchomościami.
Sprawa dotyczyła wniosku o zasiedzenie części nieruchomości gruntowych oraz o rozgraniczenie nieruchomości. Wnioskodawca K. T. domagał się stwierdzenia, że jego poprzednicy prawni nabyli przez zasiedzenie własność części działek gruntu o łącznej powierzchni 33 m2, które były użytkowane w granicach biegnących wzdłuż ścian budynków od lat powojennych. Uczestnik postępowania B. C. wniósł o oddalenie wniosku, zaprzeczając samoistnemu posiadaniu przez poprzedników wnioskodawcy. Sąd, po analizie opinii biegłego geodety, dokumentów (aktów notarialnych, wypisów z ksiąg wieczystych) oraz zeznań świadków i stron, ustalił, że posiadanie spornych części nieruchomości przez poprzedników prawnych wnioskodawcy miało charakter samoistny i nieprzerwany od lat powojennych. Sąd wskazał, że granica prawna została przesunięta dopiero w 2005 roku w wyniku prac geodezyjnych, a wcześniej biegła wzdłuż ścian budynków. Biorąc pod uwagę przepisy dotyczące zasiedzenia, w tym okresy wymagane dla posiadania w dobrej i złej wierze oraz uwzględniając zmiany własnościowe i prawne (np. akty nadania własności, przepisy wprowadzające Kodeks cywilny), sąd stwierdził, że termin zasiedzenia upłynął z dniem 1 stycznia 1985 roku. W związku z tym, sąd stwierdził zasiedzenie współwłasności części działek na rzecz J. J. (1) do 2/3 części oraz K. T. (2) i K. T. (3) na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej do 1/3 części. Ponadto, na podstawie art. 36 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, sąd rozpoznał wniosek o rozgraniczenie nieruchomości, ustalając granicę między działkami według linii wskazanych przez biegłego geodetę. Sąd nakazał pobranie od wnioskodawcy kosztów sądowych tymczasowo poniesionych ze środków budżetowych i orzekł, że pozostali uczestnicy ponoszą koszty postępowania we własnym zakresie, zgodnie z art. 520 § 1 kpc.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli posiadanie miało charakter samoistny i trwało przez wymagany prawem okres.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że poprzednicy prawni wnioskodawcy posiadali sporną część nieruchomości samoistnie, traktując ją jak własną, co potwierdzili świadkowie i dokumenty. Pomimo przesunięcia granicy w 2005 r., wcześniejsze posiadanie wzdłuż ścian budynków spełniało przesłanki zasiedzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
postanowienie
Strona wygrywająca
wnioskodawca K. T. (1) w zakresie zasiedzenia
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. T. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| K. T. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. T. (3) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| B. C. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. W. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. J. (1) | osoba_fizyczna | poprzednik prawny wnioskodawcy |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
Dotyczy rozgraniczenia nieruchomości.
u.p.g.k. art. 36
Ustawa Prawo Geodezyjne i Kartograficzne
Sąd właściwy do rozpoznania sprawy o własność lub wydanie nieruchomości jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 176 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika.
u.k.s.c. art. 83 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie pobrania od strony kosztów tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
dekret z 11.10.1946 r. art. 50
Dekret o prawie rzeczowym
Kto posiada nieruchomość przez lat dwadzieścia, nabywa jej własność, chyba że w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie był w złej wierze.
Dz.U. Nr 16, poz. 94 art. XLI
Ustawa - Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny
Reguluje stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do zasiedzenia rozpoczętego przed jego wejściem w życie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wieloletnie, nieprzerwane posiadanie samoistne spornego obszaru nieruchomości w granicach biegnących wzdłuż ścian budynków. Użytkowanie spornego gruntu od lat powojennych przez poprzedników prawnych wnioskodawcy. Przekonanie posiadaczy o prawie do władania rzeczą jak właściciel. Brak sprzeciwu ze strony właścicieli sąsiednich działek przez długi okres. Przesunięcie ogrodzenia w 2005 r. jako potwierdzenie wcześniejszego stanu posiadania.
Odrzucone argumenty
Argument uczestnika B. C. o braku samoistnego posiadania przez poprzedników prawnych wnioskodawcy. Kwestionowanie przez uczestnika B. C. dowodów w postaci map archiwalnych.
Godne uwagi sformułowania
posiadanie miało charakter samoistny i nieprzerwany granica biegła wzdłuż ścian budynków posiadaczem samoistnym rzeczy jest tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel celem zasiedzenia jest korekta stanu prawnorzeczowego w związku z niezgodnością pomiędzy stanem rzeczywistym, a stanem prawnym
Skład orzekający
Janusz Supiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek zasiedzenia nieruchomości w przypadku wieloletniego posiadania wzdłuż linii budynków oraz zasady rozgraniczenia nieruchomości."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące granic i sposobu posiadania są specyficzne dla tej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe faktyczne użytkowanie nieruchomości może prowadzić do zmiany stanu prawnego poprzez zasiedzenie, co jest częstym problemem w praktyce obrotu nieruchomościami.
“Wieloletnie posiadanie wzdłuż ścian budynków doprowadziło do zasiedzenia części nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I Ns 251/23 POSTANOWIENIE Dnia 06 maja 2025 roku Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w G. w składzie : Przewodniczący: SSR Janusz Supiński Protokolant: Katarzyna Kucharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08.04.2025r. sprawy z wniosku K. T. (1) z udziałem K. T. (2) , K. T. (3) , B. C. (1) , M. W. (1) o zasiedzenie i rozgraniczenie postanawia: 1. Stwierdzić, że J. J. (1) do 2/3 części oraz uczestnicy postepowania K. T. (2) i K. T. (3) na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej do 1/3 części nabyli przez zasiedzenie w dniu 01 stycznia 1985 roku własność: a) części działki gruntu numer geodezyjny (...) o powierzchni 25 m 2 , oznaczonej na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez biegłego geodetę G. M. (1) (karta 140 akt), która to mapa stanowi integralną część niniejszego orzeczenia, kolorem łososiowym, położonej w W. , zapisanej w księdze wieczystej (...) o obwodnicy wyznaczonej punktami 19-167_19-164_7_6_5_4_2_19-167. b) części działki gruntu numer geodezyjny (...) o powierzchni 7 m 2 , oznaczonej na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez biegłego geodetę G. M. (1) (karta 140 akt), która to mapa stanowi integralną część niniejszego orzeczenia, kolorem łososiowym, położonej w W. , zapisanej w księdze wieczystej (...) o obwodnicy wyznaczonej punktami 19-167_2_3_1_19-167. 2. Między nieruchomościami położonymi w W. stanowiącymi działki: - nr (...) zapisaną w KW (...) - nr (...) zapisaną w KW (...) ustalić granicę według linii biegnącej między punktami 1_3_2 oznaczonymi na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez biegłego geodetę G. M. (1) (karta 140 akt), która to mapa stanowi integralną część niniejszego orzeczenia. 3. Między nieruchomościami położonymi w W. stanowiącymi działki: - nr (...) zapisaną w KW (...) - nr (...) zapisaną w KW (...) ustalić granicę według linii biegnącej między punktami 2_4_5_6_7 oznaczonymi na mapie sytuacyjnej sporządzonej przez biegłego geodetę G. M. (1) (karta 140 akt), która to mapa stanowi integralną część niniejszego orzeczenia. 4. Nakazać pobrać od wnioskodawcy K. T. (1) na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Giżycku) kwotę 766,06 (siedemset sześćdziesiąt sześć 06/100) złotych tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo ze środków budżetowych. 5. Ustalić, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania we własnym zakresie. Sygn. akt. I Ns 251/23 UZASADNIENIE Wnioskodawca K. T. (1) , po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska , domagał się stwierdzenia, że z dniem 1.01.1985r. jego poprzednicy prawni K. T. (2) , K. T. (3) i J. J. (1) nabyli przez zasiedzenie współwłasność nieruchomości gruntowej o pow. 0,0030 ha, tj. części działki nr (...) położonej w W. , zapisanej w księdze wieczystej nr (...) oraz nieruchomości gruntowej o pow. 0,0008 ha, tj. części działki nr (...) położonej w W. , zapisanej w księdze wieczystej nr (...) . W uzasadnieniu podał, że działka wnioskodawcy, a wcześniej jego poprzedników prawnych była użytkowana według map archiwalnych w granicach, których wschodnia granica biegła wzdłuż ścian budynków położonych na działce nr (...) . W ten sposób uczestnicy K. T. (2) i K. T. (3) (a wcześniej ich poprzednicy) użytkowali tę działkę, będąc przekonani, że są właścicielami. Dopiero w okolicach 2005 r. granica ta została przesunięta wzdłuż działki wnioskodawcy, w dotychczasowych granicach zaś (granica wzdłuż ścian budynku) działka była użytkowana od przełomu lat 40 i 50. Uczestnik postępowania B. C. (2) wniósł o oddalenie wniosku w całości. W uzasadnieniu zaprzeczył, by poprzednicy prawni wnioskodawcy władali częścią jego nieruchomości, albowiem nigdy nie byli jej posiadaczami samoistnymi, ani nie sprawowali nad nią władztwa. Dodał, że mapy archiwalne dołączone do wniosku nie dowodzą sprawowania przez poprzedników prawnych wnioskodawcy władztwa nad nieruchomością, albowiem nie zawierają nawet naniesionych na nie budynków. Uczestnicy postępowania K. T. (2) , K. T. (3) i M. W. (2) nie oponowali złożonemu przez wnioskodawcę wnioskowi. Sąd ustalił, co następuje: Wnioskodawca K. T. (1) na mocy umowy darowizny z dnia 1.03.2011 r., Rep. A nr (...) jest właścicielem działki nr (...) , położonej w W. , zapisanej w księdze wieczystej nr (...) . Działka ta graniczy z nieruchomością uczestnika B. C. (2) – działką nr (...) , zapisaną w księdze wieczystej nr (...) oraz działką nr (...) należącą do uczestników B. C. (2) i M. W. (1) zapisaną w księdze wieczystej nr (...) . Działki nr (...) przylegają bezpośrednio do ulicy (...) , zaś z drugiej strony działka nr (...) wraz z działką nr (...) przylega do ulicy (...) . Na działce nr (...) w okolicach styku działek nr (...) z działką nr (...) znajduje się budynek mieszkalny, a także budynek gospodarczy, na działce nr (...) znajduje się budynek gospodarczy, który częściowo również wchodzi w obręb działki nr (...) . Na działce nr (...) położony jest budynek mieszkalny. dowód: akt notarialny rep. A Nr (...) k 44-45v odpis kw k 177-182 Granica pomiędzy w/w działkami według map katastralnych z lat 1869, 1931 i 1938 przebiegała w linii prostej od strony linii kolejowej i na wysokości budynku gospodarczego należącego do B. C. (2) skręcała patrząc na ulicę (...) łagodnie w prawo. W roku 2005 wykonano modernizację operatu ewidencji gruntów wsi W. . Nastąpiło wówczas ustalenie granic pomiędzy działką nr (...) a działkami nr (...) na podstawie zgodnego ustalenia stron - w postaci linii prostej od ulicy (...) do ulicy (...) . W punkcie 19-164 osadzono znak graniczny trwały, punkt (...) oznaczono palikiem. Od czasów powojennych do czasów obecnych granica geodezyjna pomiędzy działką nr (...) (po wywłaszczeniu nr (...) a działkami nr (...) (po wywłaszczeniu nr (...) ) oraz działką nr (...) z drugiej strony przebiega w linii prostej od ulicy (...) (punkt graniczny nr (...) ) do ulicy (...) (punkt graniczny nr (...) Punkt (...) znajduje się na tej linii. dowód: opinia biegłego k 121-140 Od ulicy (...) do rogu budynku mieszkalnego należącego do B. C. (2) znajdującego się na działce nr (...) co najmniej od 1945 r. znajdował się płot z drewnianych desek. Płot kończył się na rogu budynku, wzdłuż budynku mieszkalnego płotu nie było. Z kolei pomiędzy domem mieszkalnym znajdującym się na działce nr (...) a budynkiem gospodarczym było ogrodzenie z bramką przez którą do 1970 r. poprzednicy prawni uczestnika B. C. (2) chodzili po wodę na działkę nr (...) . Później za tymże ogrodzeniem był ogródek. Wzdłuż budynku gospodarczego B. C. (2) nie było żadnego ogrodzenia. W 2005 r. w efekcie prowadzonych prac geodezyjnych został posadowiony nowy płot, który został przesunięty w kierunku działki nr (...) należącej do wnioskodawcy, a który do chwili obecnej nie zmienił już swego położenia. dowód: zeznania wnioskodawcy k 175 zeznania uczestnika K. T. k 101, 292v zeznania uczestnika B. C. k 101v-102, 293 zeznania uczestnika K. T. k 101v, 335 zeznania świadka M. R. k 100-100v, zeznana świadka A. P. – k. 100v-101, Postanowieniem z dnia 27.08.2020 r. wszczęto na wniosek B. C. (2) administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe gruntu o nr ewidencyjnym (...) o pow. 0,0837 ha oraz nr (...) o pow. 0,0397 ha z przyległymi gruntami składającymi się z działki nr (...) (należącymi do wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie). Sprawa na podstawie art. 36 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U.2020, poz. 276 ze zm.) została przekazana do rozpoznania tut. Sądowi jako właściwemu do przeprowadzenia rozgraniczenia. dowód: postanowienie z dnia 27.08.2020 r. k 33 W roku 1945 do W. przyjechali małżonkowie A. i S. J. . Zamieszkali przy ul. (...) , objęli w posiadanie m.in. dzisiejszą działkę (...) . W dniu (...) syn A. i S. małż. J. – J. J. (3) zawarł związek małżeński z J. . W tym czasie J. J. (3) zamieszkiwał wraz z rodzicami. W dniu 14.12.1960r. aktem nadania własność działki nr (...) została przyznana A. J. – do 2/3 części oraz jego synowi J. J. (3) – do 1/3 części. Po śmierci A. J. spadek po nim przypadł żonie S. J. , która w dniu 18.02.1972r. wniosła o ujawnienie jej praw w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. W dniu 15.01.1973r. S. J. podarowała należący do niej udział do 2/3 części we współwłasności nieruchomości obejmującej działkę nr (...) J. J. (1) i J. J. (3) . W efekcie tego J. J. (3) stal się właścicielem przedmiotowej nieruchomości, w tym do 2/3 części w ramach majątku wspólnego z żoną J. J. (1) . W roku 1974 został zawarty związek małżeński K. T. (3) – córki J. i J. małż. J. z K. T. (2) , a w/w małżonkowie zamieszkali wraz z rodzicami K. T. (3) . W dniu 26.08.1983r. zmarł J. J. (3) , a spadek po nim objęły żona J. J. (1) do ½ części oraz córka K. T. (3) do ½ części. dowód: zeznania wnioskodawcy k 175 zeznania uczestnika K. T. k 101, 292v zeznania uczestnika B. C. k 101v-102, 293 zeznania uczestnika K. T. k 101v, 335 zeznania świadka M. R. k 100 zeznania świadka A. P. k 100v-101 odpis k 8-14, 37-45, 82-85, 177-182, 204-218, 276-286, 303-332, 343-366 materiał fotograficzny k 15-17, 95 postanowienie k 17 akt I Ns 225/86 SR w Giżycku Sąd zważył, co następuje: Bezspornym w sprawie jest ustalony wyżej stan faktyczny, który nie był kwestionowany przez żadnego z zainteresowanych w sprawie. Wynika on z twierdzeń samych zainteresowanych, a także z zeznań świadków M. R. i A. P. i zgromadzonych w sprawie dokumentów. W szczególności poza sporem pozostawała okoliczność posadowienia ogrodzenia, które zostało przesunięte w roku 2005 przez w stronę działki wnioskodawcy, a stało się to po dokonaniu pomiarów geodezyjnych. Do tej chwili bowiem granica biegła wzdłuż ścian budynków położonych na działce nr (...) . W tym kontekście niepoślednie znaczenie również miała treść opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji G. M. , który m.in. wskazał zmiany granic geodezyjnych pomiędzy działkami nr (...) na przestrzeni lat 1945-2021, określił rzeczywisty geodezyjny przebieg granicy pomiędzy działkami a także wskazał na mapie obszar objęty sporem. Konkluzje biegłego sądowego nie były kwestionowane przez żadnego z zainteresowanych w sprawie, co sprawia, że strony zaaprobowały wnioski zeń płynące. Mając dodatkowo na uwadze fakt, że również Sąd z urzędu nie dopatrzył się uchybień logicznych ani merytorycznych przedmiotowej opinii biegłego G. M. , należało przyznać jej walor bezstronnej, rzetelnej i fachowej. Sporną okazała się być kwestia wyłącznego korzystania z w/w oznaczonego obszaru spornego przez poprzedników prawnych wnioskodawcy, a w konsekwencji zasadność wniosku wnioskodawcy o zasiedzenie spornej części nieruchomości. Uczestnik postępowania B. C. (2) zaprzeczył bowiem, by poprzednicy prawni wnioskodawcy byli jej posiadaczami samoistnymi, a także by sprawowali nad nią władztwo. Zgodnie z regulacją art. 172 § 1 kc (w brzmieniu obecnym) posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Na mocy zaś § 2 tego artykułu, po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze. Należy wskazać, iż celem zasiedzenia jest korekta stanu prawnorzeczowego w związku z niezgodnością pomiędzy stanem rzeczywistym, a stanem prawnym. Instytucja zasiedzenia jest wymierzona przeciwko właścicielowi nieruchomości, który przez znaczny okres czasu (20-30 lat) nie wykonuje uprawnień właścicielskich w stosunku do swojej własności. Do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie niezbędne jest istnienie łącznie dwóch przesłanek - samoistnego posiadania oraz upływu stosownego okresu takiego posiadania. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest tylko ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel tj. faktycznie może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób ( art. 140 k.c. ). Od właściciela odróżnia go jedynie brak stosownego tytułu. Na posiadanie samoistne składa się element fizyczny – corpus, czyli faktyczne, fizyczne władztwo nad rzeczą i element psychiczny – animus - tj. zamiar władania rzeczą dla siebie. Istotne jest także, by posiadanie, które ma prowadzić do zasiedzenia było jawne. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że poprzednicy prawni wnioskodawcy korzystali z całego spornego obszaru w działce nr (...) oraz w działce nr (...) zgodnie z granicami biegnącymi wzdłuż ścian budynków położonych na tych działkach. W tym kontekście Sąd dostrzegł treść zeznań świadków M. R. i A. P. , którzy spójnie wskazali, że pierwotne ogrodzenie znajdowało się wzdłuż ścian budynków położonych na działkach nr (...) . M. R. , który mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie spornych nieruchomości od 1945 roku, zaś nieruchomość wnioskodawcy należała niegdyś do jego dziadków – podał, że sporna część nieruchomości użytkowana była przez wnioskodawcę i jego poprzedników prawnych od 50 lat, a nawet dłużej. Świadek A. P. (również sąsiad zainteresowanych) w zakresie spornej części nieruchomości podał, że ten ogródek należy do T. od czasów powojennych. Uczestniczka postępowania K. T. (3) podała, że na nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) mieszka od urodzenia, czyli od 1956 roku i potwierdziła sposób, w jaki na przestrzeni lat ogrodzona była nieruchomość, z której korzystała (najpierw z dziadkami, potem z rodzicami i wreszcie z mężem K. T. (2) ). Jak podała na spornych częściach działek był ogródek, jej babcia trzymała kury, miała warzywa, cały kawałek był uprawiany od strony ulicy aż do chlewika znajdującego się na działce wnioskodawcy. Od 1961r. był tam ogród warzywny, później po śmierci dziadka uczestniczki jej matka sadziła tam tylko kwiaty. Taki sposób korzystania ze spornych części działek potwierdził także uczestnik K. T. (2) , mąż uczestniczki K. T. (3) . Strony zgodne były co do tego, że nowy płot został przesunięty w stronę działki wnioskodawcy dopiero w roku 2005. W konsekwencji, w ocenie sądu w stosunku do poprzedników prawnych wnioskodawcy należy przyjąć, że posiadanie niewątpliwie miało miejsce i miało charakter samoistny. Posiadanie samoistne ma miejsce nie tylko wtedy, gdy posiadacz jest przekonany o swoich uprawnieniach właściciela, ale także wtedy, gdy wie, że nie jest właścicielem, ale chce posiadać rzecz tak, jakby nim był (wyrok Sądu Najwyższego z 07.04.1994r., (...) 18/94). W ocenie sądu zeznania wnioskodawcy i uczestników postępowania oraz świadków są wystarczającymi dowodami do uznania, iż kolejni właściciele działki (...) (potem (...) , a zatem A. i S. małż. J. , J. i J. małż. J. i wreszcie K. i K. małż. T. posiadali tę nieruchomość samoistnie, jak też użytkowali ją nieprzerwanie. To oni bowiem podejmowali samodzielnie decyzje co do tego, w jaki sposób będą korzystali ze spornego gruntu, co i kiedy będą tam wykonywali, co i kiedy będą siali, sadzili i uprawiali. Co więcej – byli przekonania aż do roku 2005, że sporny grunt wchodzi w skład należącej do nich działki nr (...) (następnie (...) , a właściciele działek nr (...) nie tylko nie kwestionowali takiego stanu rzeczy, ale też byli przekonani, że feralna ziemia należy do rodziny wnioskodawcy. Podobną zresztą świadomość posiadali sąsiedzi. Owego stanu świadomości nie zaburzał, w ocenie Sądu, fakt, że aż do roku 1970 okoliczni mieszkańcy mieli swobodny dostęp i to spornego fragmentu działek (...) , i do samej działki (...) . Wynikało to z usytuowania na działce nr (...) studni wody pitnej, z której korzystali okoliczni mieszkańcy aż do czasu powstania gminnej sieci wodociągowej/. Sam fakt, że dostęp do wskazanych działek był nieograniczony dla okolicznych mieszkańców nie świadczy w żaden sposób, by wnioskodawca i jego poprzednicy prawni nie dysponowali sporną ziemią w sposób samoistny. Analogiczna zresztą sytuacja dotyczyła działki (...) należącej do uczestników B. C. i M. W. – wszak droga (ścieżka), którą okoliczni mieszkańcy dochodzili po wodę do studni położonej na działce (...) prowadziła właśnie poprzez działkę (...) i nikomu nie przyszło by do głowy kwestionowanie samoistnego charakteru posiadania owej działki przez ich właścicieli. Wreszcie dostrzec należy i to, że z dużą dozą prawdopodobieństwa sporne części działek (...) do chwili obecnej użytkowane byłyby w dotychczasowy sposób, albowiem przesunięcie ogrodzenia w stronę działki wnioskodawcy było wyłącznie efektem dokonywanych w granicach 2005 roku pomiarów geodezyjnych, co jest najlepszym potwierdzeniem i samego stanu posiadania, i świadomości zainteresowanych co do zakresu ich własności. Uczestnik B. C. (2) zresztą w żaden sposób nie wykazał ani nawet nie usiłował wykazywać, by wnioskodawcy i jego poprzednikom prawnym na przestrzeni lat zgłaszane były jakiekolwiek sprzeciwy co do korzystania z części działek nr (...) . Termin zasiedzenia Kodeks cywilny uzależnia od dobrej lub złej wiary posiadacza. W orzecznictwie przyjmuje się, iż posiadaczem w dobrej wierze jest osoba, która pozostaje w mylnym, lecz uzasadnionym okolicznościami przekonaniu o przysługującym jej prawie do władania rzeczą jakie faktycznie wykonuje. Dobra wiara posiadacza występuje wtedy, gdy z przyczyn usprawiedliwionych (a więc bez niedbalstwa) nie wie on o tym, że nie przysługuje mu prawo własności. W realiach niniejszej sprawy nie było sporu co do złej wiary poprzedników prawnych wnioskodawcy. Podobnie nie ulega wątpliwości, że poprzednicy prawni wnioskodawcy przybyli na te tereny i objęli w posiadanie m.in. sporną część działek (...) w roku 1945. Początkowo posiadaczami byli A. i S. małż. J. , którzy poza spornym gruntem gospodarzyli na znacznie większym areale ziemskim, a mieszkali w domu położonym na działce (...) (obecnie (...) ). Następnie gospodarstwo przejęli ich następcy – J. i J. małż. J. , a potem K. i K. małż. T. . Dla określenia daty rozpoczęcia bieg terminu zasiedzenia w niniejszej sprawie istotnym jest fakt, że „ Właściciel nieruchomości objętej reformą rolną lub upaństwowieniem lasów nie może nabyć własności tej nieruchomości przez zasiedzenie, chociażby zatrzymał ją w swym władaniu przez okres przewidziany w art. 172 KC ( art. 50 dekretu z dnia 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe - Dz.U. Nr 57, poz. 319 ze zm.) [vide Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 22 grudnia 1966 r., III CR 309/66]. Podobne znaczenie ma treść art. 50 Dekretu z 11.10.1946 r. prawo rzeczowe (Dz.U.57 poz.319, 1946r.), stanowiącego, że kto posiada nieruchomość przez lat dwadzieścia, nabywa jej własność, chyba że w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie był w złej wierze (zasiedzenie). Termin zasiedzenia w złej wierze wynosił 30 lat. Dodać do tego należy, że zgodnie z art. XLI ustawy z 23.04.1964r. Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 94), wedle którego do zasiedzenia, którego bieg rozpoczął się przed dniem wejścia w życie kodeksu cywilnego , stosuje się od tej chwili przepisy tego kodeksu; dotyczy to w szczególności możności nabycia prawa przez zasiedzenie (§ 1), zaś jeżeli termin zasiedzenia według kodeksu cywilnego jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg zasiedzenia rozpoczyna się z dniem wejścia kodeksu w życie; jeżeli jednak zasiedzenie rozpoczęte przed dniem wejścia w życie kodeksu cywilnego nastąpiłoby przy uwzględnieniu terminu określonego w przepisach dotychczasowych wcześniej, zasiedzenie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (§ 2). W kontekście przywołanych wyżej unormowań należy zauważyć, że działki nr (...) pozostawały we własności Skarbu Państwa aż do roku 1960, kiedy to stosownymi aktami nadania owa własność przeszła na rzecz poprzedników prawnych obecnych właścicieli. W takim przypadku bieg terminu zasiedzenia należy liczyć od daty wejścia w życie przepisów kodeksu cywilnego czyli od 01.01.1965r. Istotne przy tym jest to, że art. 172 kc w brzmieniu obowiązującym w okresie od 01.01.1965r. do 30.09.1990r. stanowił, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dziesięciu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie) - § 1, a po upływie lat dwudziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze - § 2. Prowadzi to do wniosku, że w niniejszej sprawie nabycie własności poprzez zasiedzenie nastąpiło z dniem 01.01.1985r. Kolejną kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia jest wskazanie osoby (osób), które nabyły ową własność (współwłasność) w drodze zasiedzenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zgodnie z art. 176 kc (w brzmieniu aktualnym na datę zasiedzenia) jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat dwadzieścia ( § 1 ), przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza ( § 2 ). W realiach niniejszej sprawy nie ma wątpliwości, że posiadanie spornego kawałka działek (...) związane było z własnością działki nr (...) (obecnie (...) To bowiem właściciel i posiadacz działki (...) był jednoczesnym posiadaczem fragmentów działek (...) , a udział poszczególnych osób we współwłasności działki nr (...) (potem (...) ) determinował również sposób posiadanie spornej ziemi. Stąd też należało uwzględnić, że w wyniku poszczególnych zmian własnościowych działki nr (...) na przestrzeni lat, wynikających zarówno z umów darowizny jak i spadkobrania, w dacie zakończenia biegu terminu zasiedzenia współwłaścicielami działki nr (...) byli J. J. (1) do 2/3 części oraz K. T. (3) do 1/3 części, z tym, że należy jeszcze uwzględnić, że w tym czasie K. T. (3) pozostawała już w związku małżeńskim z K. T. (2) i razem z w/w mężem prowadziła gospodarstwo rolne, zajmując się jednocześnie działką nr (...) . W efekcie powyższego należało orzec jak w pkt 1 postanowienia. Pismem z dnia 8.01.2021 r. Wójt Gminy W. na podstawie art. 36 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (Dz.U.2020, poz. 276) przekazał Sądowi Rejonowemu w Giżycku sprawę nr (...) w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości składającej się z działki nr (...) z gruntami nieruchomości sąsiedniej – działki nr (...) . W tym kontekście należy wskazać, iż postępowanie rozgraniczeniowe toczące się przed sądem cywilnym na podstawie art. 153 k.c. poprzedza etap postępowania administracyjnego uregulowanego w przepisach ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2020 r., poz. 2052). Przepis art. 36 w/w ustawy, stanowi, iż Sąd, przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. Mając to na uwadze, a przy tym również naniesione przez biegłego sądowego G. M. na mapę punkty graniczne i wskazanie obszaru objętego sporem granicznym należało orzec jak w pkt 2 i 3 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , Sąd nakazał pobrać od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Giżycku kwotę 766,06 złotych tytułem wydatków poniesionych tymczasowo ze środków budżetowych. O powyższym orzeczono jak w pkt 4 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w pkt 5 sentencji postanowienia na podstawie art.520 § 1 kpc , który stano wi, że uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Sąd uznał, że strony w równym stopniu były zainteresowane wynikiem postępowania co uprawnia do rozstrzygnięcia o kosztach w myśl powyższej zasady.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę