I Ns 249/19

Sąd Rejonowy w ZgierzuZgierz2019-12-16
SAOSnieruchomościdział spadkuŚredniarejonowy
dział spadkunieruchomośćhipotekaksięga wieczystaspadekpodział majątku

Sąd Rejonowy w Zgierzu dokonał działu spadku po C.D., przyznając wnioskodawcom działki nieruchomości rolnych bez dopłat, jednocześnie pozostawiając kwestię hipotek obciążających nieruchomość do rozstrzygnięcia w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Wnioskodawcy J.D., M.D. i D.S. wystąpili o dział spadku po C.D., obejmujący nieruchomości rolne. Zgodnie z ich wnioskiem, Sąd Rejonowy w Zgierzu dokonał podziału działek, przyznając je poszczególnym wnioskodawcom oraz wspólnie dwie działki w udziałach po 1/3. Sąd nie rozstrzygał kwestii hipotek obciążających nieruchomość, wskazując, że należy to do postępowania wieczystoksięgowego.

Sprawa dotyczyła działu spadku po C.D., który pozostawił po sobie nieruchomości rolne. Wnioskodawcy J.D., M.D. (1) i D.S. złożyli zgodny wniosek o podział tych nieruchomości, który został uwzględniony przez Sąd Rejonowy w Zgierzu. Sąd przyznał poszczególne działki na wyłączną własność D.S., J.D. i M.D. (1), a dwie działki przyznał im wspólnie w udziałach po 1/3. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy o księgach wieczystych i hipotece, hipoteka obciążająca nieruchomość przed podziałem staje się hipoteką łączną obciążającą wszystkie nowo utworzone nieruchomości. Z tego względu, kwestia hipotek umownych i przymusowych obciążających przedmiotową nieruchomość na rzecz (...) Serwis sp. z o.o. i ZUS została pozostawiona do rozstrzygnięcia w postępowaniu wieczystoksięgowym, jako wykraczająca poza zakres postępowania o dział spadku. Koszty postępowania zostały poniesione przez uczestników we własnym zakresie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Dział spadku można dokonać zgodnie ze zgodnym wnioskiem spadkobierców, a kwestia hipotek obciążających nieruchomość należy do postępowania wieczystoksięgowego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na zgodnym wniosku spadkobierników, stosując przepisy o zniesieniu współwłasności. Kwestię hipotek rozstrzygnięto zgodnie z ustawą o księgach wieczystych i hipotece, wskazując na hipotekę łączną i pozostawiając rozstrzygnięcie do postępowania wieczystoksięgowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

postanowienie

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznawnioskodawca
M. D. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
D. S.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) Serwis spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestnik
Skarb Państwa – Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. Inspektorat w Z.organ_państwowyuczestnik
C. D. (1)osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (10)

Główne

u.k.w.i.h. art. 76 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

W razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna).

u.k.w.i.h. art. 76 § 1 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża nieruchomość otrzymaną w wyniku zniesienia współwłasności przez współwłaściciela, którego udział był obciążony tą hipoteką.

Pomocnicze

k.p.c. art. 688

Kodeks postępowania cywilnego

Do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności.

k.c. art. 211

Kodeks cywilny

Podział fizyczny rzeczy jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności.

k.c. art. 212

Kodeks cywilny

Podział fizyczny rzeczy jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności.

k.p.c. art. 622 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bierze pod uwagę zgodny wniosek zainteresowanych co do sposobu podziału, jeżeli nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego ani nie narusza rażąco interesu osób uprawnionych.

k.p.c. art. 622 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bierze pod uwagę zgodny wniosek zainteresowanych co do sposobu podziału, jeżeli nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego ani nie narusza rażąco interesu osób uprawnionych.

k.p.c. art. 623

Kodeks postępowania cywilnego

W razie braku zgodnego wniosku uczestników, Sąd dokonuje podziału na części odpowiadające wartościom udziałom współwłaścicieli, z uwzględnieniem różnic wyrównywanych dopłatami pieniężnymi.

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wezwał do udziału w sprawie w trybie art. 520 § 2 k.p.c.

k.p.c. art. 520 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., ustalając, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgodny wniosek wnioskodawców o podział spadku.

Godne uwagi sformułowania

W razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna). Kwestia hipotek obciążających nieruchomość należy zatem do sprawy z zakresu postępowania wieczystoksięgowego i pozostaje poza zakresem orzekania w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Anna Anduła-Dzikowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że sąd w postępowaniu o dział spadku nie rozstrzyga o hipotekach obciążających nieruchomość, a kwestia ta należy do postępowania wieczystoksięgowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości rolnych obciążonych hipotekami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego podziału spadku, ale zawiera ważną informację proceduralną dotyczącą hipotek, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i wieczystoksięgowego.

Dział spadku a hipoteka: Kiedy sąd zajmuje się podziałem, a kiedy księgami wieczystymi?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I Ns 249/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2019 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSR Anna Anduła-Dzikowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2019 roku w Zgierzu na rozprawie sprawy z wniosku J. D. , M. D. (1) i D. S. z udziałem (...) Serwis spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Komornikach i Skarbu Państwa – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. Inspektorat w Z. o dział spadku postanawia: 1. ustalić, iż w skład spadku po C. D. (1) , synu G. i M. zmarłym w dniu 27 lipca 2011 roku w Z. , ostatnio stale zamieszkałym w Z. wchodzi nieruchomość położona w obrębie K. gmina P. , dla której w Sądzie Rejonowym w Łęczycy urządzona jest księga wieczysta (...) , składająca się z następujących działek: a. o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 3.071 mkw, b. o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 3.057 mkw, c. o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 3.052 mkw, d. o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 3.077 mkw, e. o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 3.083 mkw, f. o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 3.046 mkw, g. o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 3.070 mkw, h. o numerze ewidencyjnym (...) o powierzchni 3.065 mkw, 2. dokonać działu spadku po C. D. (1) , synu G. i M. zmarłym w dniu 27 lipca 2011 roku w Z. , ostatnio stale zamieszkałym w Z. w ten sposób, że przyznać na własność: a. D. S. działkę o numerze ewidencyjnym (...) szczegółowo opisaną w pkt 1. a. niniejszego postanowienia oraz działkę o numerze ewidencyjnym (...) szczegółowo opisaną w pkt 1. d. niniejszego postanowienia, b. J. D. działkę o numerze ewidencyjnym (...) szczegółowo opisaną w pkt 1. e. niniejszego postanowienia oraz działkę o numerze ewidencyjnym (...) szczegółowo opisaną w pkt 1. h. niniejszego postanowienia, c. M. D. (1) działkę o numerze ewidencyjnym (...) szczegółowo opisaną w pkt 1. f. niniejszego postanowienia oraz działkę o numerze ewidencyjnym (...) szczegółowo opisaną w pkt 1. g. niniejszego postanowienia, d. D. S. , J. D. i M. D. (1) działkę o numerze ewidencyjnym (...) szczegółowo opisaną w pkt 1. b. niniejszego postanowienia oraz działkę o numerze ewidencyjnym (...) szczegółowo opisaną w pkt 1. c. niniejszego postanowienia w udziałach po 1/3 (jednej trzeciej) na rzecz każdego z nich - bez dopłat; 3. ustalić, iż wnioskodawcy oraz uczestnicy ponoszą we własnym zakresie koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 249/19 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 18 marca 2019 r. J. D. , M. D. (1) i D. S. wystąpili o stwierdzenie, że w skład spadku po C. D. (1) wchodzą nieruchomości rolne położone w obrębie K. gminie P. oznaczone jako działki nr ew.: (...) , dla których Sąd Rejonowy w Zgierzu prowadzi księgę wieczystą (...) . Wnioskodawcy wystąpili o przyznanie działek oznaczonych nr (...) D. S. , działek nr (...) J. D. , zaś działek (...) M. D. (1) . Wnieśli również o niedokonywanie działu spadku i zachowanie stanu współwłasności co do działek nr (...) . (wniosek – k. 3-4v) Na rozprawie 19 czerwca 2019 r. wnioskodawcy wystąpili o utrzymanie hipotek obciążających nieruchomość wyłącznie na działkach, jakie mają przypaść M. D. (1) . (protokół – k. 18) Postanowieniem z 19 czerwca 2019 r. Sąd wezwał do udziału w sprawie w trybie art. 520 § 2 k.p.c. (...) Serwis sp. z o.o. z siedzibą w Komornikach oraz Skarb Państwa – Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. . (postanowienie – k. 19) W odpowiedzi na wniosek ZUS nie wyraził zgody na zmianę własności nieruchomości obciążonej hipoteką na jego rzecz. Wskazał, iż zaproponowane przez wnioskodawców ograniczenie zabezpieczenia hipotecznego do działek przypadających M. D. (1) jest dla wierzyciela niekorzystne. (pismo – k. 24) (...) Serwis sp. z o.o. wyraziła zgodę na podział nieruchomości zaproponowany przez wnioskodawców. Wskazała jednakże, iż brak jest podstaw do pozostawienia obciążenia hipotecznego wyłącznie na działkach, jakie mają przypaść M. D. (1) . (pismo – k. 25-26) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: C. D. (2) był właścicielem nieruchomości położonej w obrębie K. gminie P. oznaczone jako działki nr ew.: (...) , dla których Sąd Rejonowy w Łęczycy prowadzi księgę wieczystą (...) . Przedmiotowa nieruchomość obciążona jest hipoteką umowną w kwocie 200.000 zł na rzecz (...) Serwis sp. z o.o. z siedzibą w Komornikach oraz 4 hipotekami przymusowymi na rzecz ZUS I Oddział w Ł. . (bezsporne, nadto wyrys z mapy ewidencyjnej – k. 13, odpis księgi wieczystej – k. 9-12) C. D. (1) zmarł 27 lipca 2011 r. Spadek po nim nabyli: J. D. , M. D. (2) i D. S. po 1/3 części spadku każde z nich. (bezsporne, nadto kopia postanowienia Sądu Rejonowego w Zgierzu z dnia 22 listopada 2011 r. I Ns 1138/11 – k. 7, odpis księgi wieczystej – k. 9-12) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych dowodów uznanych za wiarygodne. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Z mocy art. 688 k.p.c. do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o zniesieniu współwłasności. W świetle art. 211 i 212 k.c. podział fizyczny rzeczy jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności. W pierwszej kolejności należy jednak wziąć pod uwagę treść zgodnego wniosku zainteresowanych co do proponowanego przez nich sposobu dokonania tego podziału, jeżeli projekt nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych ( art. 622 § 1 i 2 k.p.c. ). Dopiero w razie braku zgodnego wniosku uczestników, Sąd dokonuje podziału na części odpowiadające wartościom udziałom współwłaścicieli, jeżeli zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym, a różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne ( art. 623 k.p.c. ). W niniejszej sprawie wnioskodawcy złożyli zgodny wniosek o dział spadku, wobec czego Sąd dokonał podziału zgodnie z wnioskiem, przyznając D. S. działkę o numerze ewidencyjnym (...) oraz działkę o numerze ewidencyjnym (...) , J. D. działkę o numerze ewidencyjnym (...) oraz działkę o numerze ewidencyjnym (...) , zaś M. D. (1) działkę o numerze ewidencyjnym (...) oraz działkę o numerze ewidencyjnym (...) . Sąd przyznał ponadto D. S. , J. D. i M. D. (1) działkę o numerze ewidencyjnym (...) oraz działkę o numerze ewidencyjnym (...) w udziałach po 1/3 na rzecz każdego z nich. Sąd nie znalazł przy tym podstaw do orzekania w przedmiocie hipoteki obciążającej nieruchomość. Zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.), w razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna). Hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża w tym samym zakresie części ułamkowe wszystkich nieruchomości utworzonych przez podział. Zgodnie z ust. 1 1 , hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża nieruchomość otrzymaną w wyniku zniesienia współwłasności przez współwłaściciela, którego udział był obciążony tą hipoteką. Kwestia hipotek obciążających nieruchomość należy zatem do sprawy z zakresu postępowania wieczystoksięgowego i pozostaje poza zakresem orzekania w niniejszej sprawie. Wobec braku okoliczności uzasadniających odstępstwo od reguły, Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. ustalając, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. W tym stanie faktycznym należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI