I Ns 2228/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kłodzku oddalił wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości rolnych, uznając proponowany podział za sprzeczny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wnioskodawcy R. T. i B. A. domagali się zniesienia współwłasności trzech nieruchomości rolnych poprzez podział fizyczny na mniejsze działki, zgodnie z projektami graficznymi dołączonymi do aktów notarialnych. Sąd Rejonowy w Kłodzku oddalił wniosek, opierając się na opinii biegłej geodetki. Ustalono, że proponowany podział jest sprzeczny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności z wymogiem minimalnej powierzchni działek rolnych (0,3000 ha) oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wnioskodawcy R. T. i B. A. złożyli wniosek o zniesienie współwłasności trzech niezabudowanych nieruchomości rolnych położonych w miejscowości J., składających się z działek o numerach ewidencyjnych (...) , (...) i (...) . Wnioskodawcy domagali się podziału fizycznego nieruchomości według projektów graficznych załączonych do aktów notarialnych, bez spłat udziałów, argumentując, że odpowiada to ich udziałom i że nie ma sporu między nimi. Sąd Rejonowy w Kłodzku, po rozpoznaniu sprawy i dopuszczeniu dowodu z opinii biegłej sądowej z zakresu geodezji, oddalił wniosek. Sąd ustalił, że wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości rolnych, dla których istnieją księgi wieczyste. W aktach notarialnych z 2016 roku wnioskodawcy określili sposób korzystania z działek, wydzielając części do wyłącznego użytkowania. Sąd oparł swoje ustalenia na dokumentach, w tym aktach notarialnych, odpisach ksiąg wieczystych, pismach urzędowych oraz opinii biegłej. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że proponowany przez wnioskodawców podział nieruchomości na mniejsze działki (o powierzchniach znacznie poniżej 0,3000 ha) jest sprzeczny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 2a) oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że podział nieruchomości rolnych na tak małe działki jest sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tych gruntów i narusza przepisy prawa. Sąd odrzucił argumenty wnioskodawców dotyczące rzekomego braku związania sądu przepisami planistycznymi i powoływania się na inne orzeczenia, wskazując, że sąd musi przestrzegać obowiązujących przepisów, w tym planów zagospodarowania przestrzennego. Sąd zaznaczył, że podział nieruchomości rolnych na mniejsze działki jest dopuszczalny tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami (np. powiększenie sąsiedniej nieruchomości, regulacja granic), które nie miały miejsca w tej sprawie. Sąd uznał, że wnioskodawcy nie wykazali celów i planów wobec nieruchomości, które uzasadniałyby tak drastyczne rozdrobnienie gruntów rolnych. Sąd oddalił również wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, uznając opinię dotychczasowej biegłej za w pełni wartościową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki podział jest niedopuszczalny, ponieważ jest sprzeczny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłej geodetki, która wykazała, że proponowany podział narusza wymóg minimalnej powierzchni działek rolnych (0,3000 ha) określony w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, sąd wskazał, że taki podział jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza te tereny na cele rolne. Sąd podkreślił, że podział nieruchomości rolnych na mniejsze działki jest sprzeczny z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i może być dopuszczalny tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie miały miejsca w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. A. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
u.g.n. art. 92 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisów rozdziału (dotyczącego podziału nieruchomości) nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, chyba że podział spowodowałby wydzielenie nowych dróg lub działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha.
u.g.n. art. 93 § 2a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości rolnych, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic.
u.g.n. art. 95
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wymienia enumeratywnie przypadki, w których podział nieruchomości jest dopuszczalny niezależnie od ustaleń planu miejscowego, np. zniesienie współwłasności zabudowanej budynkami, wydzielenie działki budowlanej, realizacja roszczeń.
u.p.z.p. art. 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 617
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 618
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 213
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 183¹⁴ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kontroli ugód sądowych.
k.p.c. art. 184
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 223 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 203 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 469
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Proponowany podział nieruchomości rolnych jest sprzeczny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności z wymogiem minimalnej powierzchni działek. Proponowany podział jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podział nieruchomości rolnych na tak małe działki jest sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy.
Odrzucone argumenty
Wnioskodawcy argumentowali, że ich wnioski nie podlegają kontroli sądu i że sąd powinien jedynie wydać postanowienie zgodne z ich wolą. Wnioskodawcy powoływali się na inne orzeczenia sądowe, sugerując, że sąd cywilny nie jest związany opiniami urzędowymi lub planami zagospodarowania przestrzennego w sposób bezwzględny.
Godne uwagi sformułowania
nie jest tak, jak oczekiwaliby tego wnioskodawcy, że ich wnioski pozbawione są jakiejkolwiek kontroli, a rola sądu ogranicza się tylko do wydania postanowienia. podział nieruchomości rolnych na mniejsze działki jest sprzeczny ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem rzeczy. w sytuacji, gdy o podziale orzeka sąd nie wydaje się decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział, ale sąd musi mieć na względzie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania, w przeciwnym razie wypaczona zostałaby istota takiego planu i przepisów.
Skład orzekający
Izabela Kosińska – Szota
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości rolnych w postępowaniu o zniesienie współwłasności, znaczenie planów zagospodarowania przestrzennego dla rozstrzygnięć sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości rolnych na bardzo małe działki, z uwzględnieniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i planów miejscowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy planistyczne i dotyczące gospodarki nieruchomościami ograniczają swobodę współwłaścicieli w podziale majątku, nawet gdy istnieje między nimi zgoda. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa w kontekście zarządzania gruntami rolnymi.
“Zgoda współwłaścicieli to za mało? Sąd blokuje podział działek rolnych ze względu na przepisy.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 2228/16 POSTANOWIENIE Dnia 4 sierpnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Izabela Kosińska – Szota Protokolant: sekr. sąd. Daria Paliwoda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2017 roku w Kłodzku sprawy z wniosku R. T. i B. A. o zniesienie współwłasności postanawia: oddalić wnioski. UZASADNIENIE Wnioskodawcy R. T. i B. A. wnieśli o zniesienie współwłasności nieruchomości niezbudowanych położonych w miejscowości J. , gmina M. , powiat (...) , województwo (...) , składających się z: - działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o pow. 0,9806 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczystą (...) , - działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni 0,9303 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczysta nr (...) - i działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni 0,9319 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczystą (...) , których współwłaścicielami są wnioskodawcy, według zgodnego projektu wszystkich uczestników tego postępowania, poprzez podział fizyczny w/w nieruchomości według załączników graficznych do aktów notarialnych, bez spłat udziałów na rzecz poszczególnych współwłaścicieli. W uzasadnieniu wskazali, że nieruchomości wskazane we wnioskach są niezabudowane i odzwierciedlone w załącznikach do podpisanego aktu notarialnego, a wnioski znajdują uzasadnienie w art. 617 i 618 k.p.c. Wnioskodawcy wskazali, że wydzielenie działek gruntu według załączników odpowiada przysługującym im udziałom w nieruchomościach. Pomiędzy wnioskodawcami nie istnieje jakikolwiek spór prawny i faktyczny w zakresie zniesienia współwłasności nieruchomości, a ponadto wyrazili zgodę na podział nieruchomości podczas zawarcia aktu notarialnego, a w związku z koniecznością przeprowadzenia prac geodezyjnych wnieśli o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji biegłego A. K. , wpisanego na listę biegłych SO w Ś. . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości J. - działki o numerze (...) o powierzchni 0,9806 ha stanowiącej grunty orne w udziałach R. T. (...) części i B. A. (...) części. Dowód: odpis księgi wieczystej (...) - k.14 - 18 raport z weryfikacji - k.19 Wnioskodawcy w umowie sprzedaży określili podział do korzystania z działki nr (...) w ten sposób, że B. A. oraz jego następcy prawni uzyskali uprawnienie do wyłącznego korzystania i pobierania pożytków wyłącznie z części tej działki oznaczonej nr (...) , jak na załączniku graficznym nr (...) do aktu notarialnego, z obowiązkiem ponoszenia kosztów związanych z tą częścią. Dowód: akt notarialny z dnia 08.04.2016 r. i załącznik - k.7 - 10 i 13 Wnioskodawcy są także współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości J. - działki o nr (...) o powierzchni 0,9303 ha, stanowiącej grunty orne w udziałach (...) części R. T. i (...) części B. A. . Dowód: odpis księgi wieczystej (...) - k.45- 48 raport z weryfikacji - k.49 Wnioskodawcy w umowie sprzedaży określili podział do korzystania z działki nr (...) w ten sposób, że B. A. oraz jego następcy prawni uzyskali uprawnienie do wyłącznego korzystania i pobierania pożytków wyłącznie z części tej działki oznaczonej nr (...) , jak na załączniku graficznym nr (...) do aktu notarialnego, z obowiązkiem ponoszenia kosztów związanych z tą częścią. Dowód: akt notarialny z dnia 12.04.2016 r. i załącznik - k.35 - 39 i 44 Ponadto, wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości położonej w miejscowości J. działki nr (...) o powierzchni 0,9319 ha stanowiącej grunty orne w udziałach (...) części R. T. i (...) części B. A. . Dowód: odpis księgi wieczystej (...) - k.58 - 62 raport z weryfikacji - k.63 Wnioskodawcy w umowie sprzedaży określili podział do korzystania z działki nr (...) w ten sposób, że B. A. oraz jego następcy prawni uzyskali uprawnienie do wyłącznego korzystania i pobierania pożytków wyłącznie z części tej działki oznaczonej nr (...) jak na załączniku graficznym nr (...) do aktu notarialnego z obowiązkiem ponoszenia kosztów związanych z tą częścią. Dowód: akt notarialny z dnia 08.04.2016 r. i załącznik - k.64 - 68 i 73 Istniejące nieruchomości mają zapewniony dostęp do drogi publicznej przez wpisane w księgach wieczystych służebności przechodu i przejazdu, tak samo byłoby w przypadku wszystkich projektowanych nieruchomości. Dowód: akty notarialne z dnia 08.04.2016 r. i z dnia 12.04.2016 r. - k.7 - 10, 64 - 68 i 35 - 39 opinia biegłej sądowej z zakresu geodezji J. M. - k.88 - 99 Przedmiotowe działki leżą w kompleksie użytkowanym rolniczo. Nieruchomości te posiadają - zgodnie z obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy M. , przeznaczenie oznaczone symbolem (...) - tereny użytków rolnych - uprawy polowe. Gmina M. podjęła uchwałę w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy M. i proces planistyczny jest w toku, przy czym przedmiotowe działki w nowoprojektowanym studium są objęte zmianą z (...) na (...) tereny zabudowy mieszkaniowej mieszkalnej i usług turystyki. Nowopowstałe działki wydzielone z działki (...) zgodnie z załącznikiem do aktu notarialnego miałyby powierzchnię zgodnie z oznaczonymi w nich numerami 12 – 0,1091 ha, 13 – 0,1032 ha, 14 – 0, 1027 ha, 15 – 0,1184 ha, 16 – 0,1145 ha, 17 i 18 – 0,1123 ha, 19 – 0,1044 ha, 20 – 0,1037 ha. Nowopowstałe działki wydzielone z działki (...) zgodnie z załącznikiem do aktu notarialnego miałby powierzchnię zgodnie z oznaczonymi w nich numerami: 7 – 0,1022 ha, 8 – 0,1329 ha, 9 – 0,1148 ha, 10 i 11 – 0,1197 ha, 12 – 0,1200 ha, 13 i 14 – 0,1105 ha. Nowopowstałe działki wydzielone z działki (...) zgodnie z załącznikiem do aktu notarialnego miałby powierzchnię zgodnie z oznaczonymi w nich numerami: 17 – 0,1008 ha, 18 – 0,1010 ha, 19 i 20 – 0,1012 ha, 21 – 0,1010 ha, 22 i 24 – 0,1116 ha, 23 – 0,1009 ha i 25 – 0,1026 ha. Dowód: pismo Urzędu Miasta i Gminy w M. z dnia 28.11.2016 r. - k.78 opinia bieglej sądowej z zakresu geodezji i kartografii J. M. – k.88 - 99 Sąd zważył co następuje: Wnioski o zniesienie współwłasności nieruchomości, połączone do wspólnego rozpoznania w niniejszym postępowaniu, podlegały oddaleniu. Sąd dokonał ustaleń stanu faktycznego w oparciu o dowody z dokumentów w postaci aktów notarialnych z załącznikami, odpisów ksiąg wieczystych, raportów z weryfikacji, pisma Urzędu Miasta i Gminy w M. z dnia 28 listopada 2016 r. oraz z opinii biegłej sądowej z zakresu geodezji J. M. . Dowody z dokumentów nie budzą wątpliwości pod względem ich autentyczności i prawdziwości, natomiast opinia biegłej sądowej została sporządzona w sposób pełny, profesjonalny, zgodny z tezą dowodową, na okoliczność której została dopuszczona. Zgodnie z przepisem art.211 k.c. każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Jak wynika z wniosków, wnioskodawcy wnieśli o zniesienie współwłasności w oparciu o projekty graficzne stanowiące załączniki do aktów notarialnych z 8 i 12 kwietnia 2016 r., tj. poprzez podział fizyczny. Bacząc już tylko na powierzchnię przedmiotowych nieruchomości: działki nr (...) ( (...) - 0,9806 ha poprzez wydzielenie dziewięciu działek, działki nr (...) ( (...) ) o powierzchni 0,9303 ha poprzez wydzielenie 8 działek i działki nr (...) ( (...) ) o powierzchni 0,9319 ha poprzez wydzielenie 9 działek, na podstawie obowiązujących przepisów prawa zarówno powszechnie obowiązującego, jak i miejscowego stwierdzić należy, że wniosek o zniesienie współwłasności w sposób wnioskowany przez wnioskodawców nie może zostać uwzględniony. Nie jest tak, jak oczekiwaliby tego wnioskodawcy, że ich wnioski pozbawione są jakiejkolwiek kontroli, a rola sądu ogranicza się tylko do wydania postanowienia. Sąd posiłkował się dowodem z opinii bieglej sądowej z zakresu geodezji, która potwierdziła, że nie ma możliwości dokonania zniesienia współwłasności w sposób określony przez wnioskodawców, ponieważ nie odpowiada to wymaganiom minimum powierzchniowego 0,3000 ha i wnioskodawcy podział jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem, opinia biegłej sądowej potwierdza, że wnioskowany sposób zniesienia współwłasności nieruchomości jest sprzeczny z obowiązującymi przepisami. Zaskakujący jest zarzut wnioskodawców, iż sąd cywilny nie jest związany przepisami ustawy. Sad rozstrzyga sprawy na podstawie obowiązujących przepisów. W odniesieniu do przepisu art.211 k.c. sąd bada, czy zniesienie współwłasności w sposób określony we wnioskach nie będzie sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociąganie za sobą istotnej zmiany rzeczy lub znacznego zmniejszeni jej wartości. Z obowiązujących przepisów wynika jednoznacznie, że zarówno w umownym, jak i sądowym zniesieniu współwłasności istnieją ograniczenia ustawowe. Zresztą już z treści art.64 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Zatem ustawodawca określił źródła ograniczeń prawa własności, którym niewątpliwie jest także współwłasność, a więc własność do danej rzeczy przysługującą więcej niż jednej osobie. Zatem w sądowym postępowaniu o zniesienie współwłasności nie istnieje zasada zupełnej dowolności. W rozstrzyganej sprawie mamy do czynienia z nieruchomościami stanowiącymi grunty orne. W myśl przepisu art.92 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 2147) przepisów niniejszego rozdziału nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha. Wynika więc z tego przepisu, że zasadniczo nie stosuje się przepisów tej ustawy do obszarów przeznaczonych na cele rolne i leśne, chyba, że spowodowuje to wydzielenie działek o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto wskazać wypada na przepis art.93 ust. 2a powołanej ustawy, w myśl którego podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95. Przedstawione trzy załączniki graficzne określające sposób podziału fizycznego przedmiotowych nieruchomości jednoznacznie potwierdzają, że podział ten nie służy powiększeniu sąsiedniej nieruchomości. Z przyczyn znanych tylko wnioskodawcom działka nr (...) nie została zaproponowana do podziału na dwie działki odpowiadające powierzchniowym udziałom wnioskodawców w nieruchomościach z ewentualną dopłatą, co byłoby naturalna konsekwencją, lecz w przypadku dwóch nieruchomości na 9 mniejszych działek i w przypadku jednej na 8 działek. Dodatkowo – co należy podkreślić - działki mające przypaść na własność wnioskodawcy B. A. nie leżą nawet obok siebie, tak samo jest z działką nr (...) . Sąd nie neguje prawa wnioskodawców jako współwłaścicieli do zniesienia współwłasności, lecz nie mogło to nastąpić w sposób przez nich wskazany, przy czym ani we wniosku, ani na skutek zastrzeżeń do opinii biegłej wnioskodawcy nie zgłosili alternatywnego sposobu zniesienia współwłasności odpowiadającego przepisom prawa. W związku z zastrzeżeniami wnioskodawców zgłoszonymi w piśmie z dnia 11 maja 2017 r. stwierdzić należy, że owszem, ustawodawca nie wprowadza kategorycznego zakazu podziału gruntów rolnych na mniejsze działki niż o powierzchni 0,3000 ha, ale taki podział jest możliwy w przypadkach jednoznacznie wskazanych w ustawie o gospodarce nieruchomościami – w art.93 ust. 2a i art.95 tej ustawy. Przepis art.95 stanowi: Niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu: 1) zniesienia współwłasności nieruchomości zabudowanej co najmniej dwoma budynkami, wzniesionymi na podstawie pozwolenia na budowę, jeżeli podział ma polegać na wydzieleniu dla poszczególnych współwłaścicieli, wskazanych we wspólnym wniosku, budynków wraz z działkami gruntu niezbędnymi do prawidłowego korzystania z tych budynków; 2) wydzielenia działki budowlanej, jeżeli budynek został wzniesiony na tej działce przez samoistnego posiadacza w dobrej wierze; 3) wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa; 4) realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw; 5) realizacji przepisów dotyczących przekształceń własnościowych albo likwidacji przedsiębiorstw państwowych lub samorządowych; 6) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej; 6a) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej; 6b) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego ; 6c) wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych ; 7) wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego; 8) wydzielenia działek gruntu na terenach zamkniętych. Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, by zaszła któraś z okoliczności z przytoczonego powyżej przepisu art.95, a więc nie ma mowy o możliwości zniesienia współwłasności w sposób wskazany przez wnioskodawców. Ponadto sąd nie jest związany przytoczonymi orzeczeniami Sądu Najwyższego powołanymi w zastrzeżeniach wnioskodawców do opinii, jak i orzeczeniami Sądu Rejonowego w Kłodzku w sprawach (...) Wnioskodawcy powoływali się w zastrzeżeniach do opinii biegłej J. M. na inne postępowania których Sąd uwzględnił żądania wniosków mimo negatywnej opinii Burmistrza Miasta i Gminy M. podnosząc że sąd cywilny nie jest związany treścią tej opinii. Z poglądem tym nie sposób się zgodzić, ponieważ doprowadziłoby to do uwzględnienia każdego wniosku, w którym proponowane mógłby być działki o powierzchni nawet 10 m 2 lub mniejsze i prowadziłoby to do bezkrytycznego akceptowania zgodnych wniosków stron, gdy nawet w przypadku ugód, czy to sądowych, czy zawartych przed mediatorem. podlegają one kontroli sądu (vide: art.183 14 § 3 k.p.c. , art.184 k.p.c. , art.223 § 2 k.p.c. w zw. z art.203 § 4 k.p.c. , art.469 k.p.c. ). Przepis art.95 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczący realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw w kontekście zniesienia współwłasności prowadziłby do absurdalnych sytuacji. Zauważyć zatem należy, że wniosek wysnuty na podstawie powołanych w zastrzeżeniach postanowień Sądu Najwyższego przez wnioskodawców prowadziłby do tego, że jeden właściciel nieruchomości, z której miałby powstać działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha nie mógłby podzielić w taki sposób działek jako jedyny właściciel, ale gdyby sprzedał udział w takiej nieruchomości, mógłby ten cel osiągnąć poprzez wystąpienie do sądu powszechnego o zniesienie współwłasności. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, że należy mieć na względzie pełną treść normy prawnej wyrażonej w art.211 k.c. , a więc iż podział nie może być sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Ponadto podkreślić należy, że w sytuacji, gdy o podziale orzeka sąd nie wydaje się decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział, ale sąd musi mieć na względzie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania, w przeciwnym razie wypaczona zostałaby istota takiego planu i przepisów. W przeciwnym wypadku przepis art.96 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami byłby zbędny. Zwrócić w tym kontekście należy uwagę na przepis art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1073), zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. W odniesieniu do wyżej wskazanych przepisów, które sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy o zniesienie współwłasności ( art.211 k.c. ) dokonanie podziału trzech nieruchomości na działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha skutkuje oddaleniem wniosku. W wyniku tego zniesienia z nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) powstałby działki o powierzchniach: 12 – 0,1091 ha, 13 – 0,1032 ha, 14 – 0, 1027 ha, 15 – 0,1184 ha, 16 – 0,1145 ha, 17 i 18 – 0,1123 ha, 19 – 0,1044 ha, 20 – 0,1037 ha; z działki (...) mniejsze działki o powierzchniach: 7 – 0,1022 ha, 8 – 0,1329 ha, 9 – 0,1148 ha, 10 i 11 – 0,1197 ha, 12 – 0,1200 ha, 13 i 14 – 0,1105 ha; z działki (...) kolejne mniejsze działki o powierzchniach: 17 – 0,1008 ha, 18 – 0,1010 ha, 19 i 20 – 0,1012 ha, 21 – 0,1010 ha, 22 i 24 – 0,1116 ha, 23 – 0,1009 ha i 25 – 0,1026 ha. Ponadto podnieść należy, że wnioskodawcy nie wykazali w związku z wymaganiami art.211 k.c. celów i planów wobec trzech nieruchomości, o których podział prowadzący do rozdrobnienia nieruchomości rolnej wystąpili. Ustawodawca, prócz powołanego przepisu określającego minimalną powierzchnię nieruchomości gruntowej nadał specjalną rangę zniesieniu współwłasności gospodarstwa rolnego w art.619 k.p.c. Z interpretacji odpowiednich norm prawnych wysnuć można jednoznaczny wniosek, że dzielenie nieruchomości rolnych na mniejsze działki jest sprzeczne ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem rzeczy. Uzasadnienia podziału działek w sposób wskazany przez współwłaścicieli, wnioskodawcy nie uzasadnili. Jeżeli prace prowadzone doprowadzą do uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w opinii biegłej i wówczas zmieni się przeznaczenie nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania, wnioskodawcy będą mogli dokonać ich podziału, czy to umownie, czy sądownie jako działek pod zabudowę mieszkaniową. W chwili obecnej wnioskodawcy mieli możliwość dokonania zniesienia współwłasności rolnych, ale z zachowaniem minimalnej normy obszarowej, o co jednak nie wystąpili. Zarzut sporządzenia opinii niezgodnie ze zleceniem Sądu i żądaniem wniosku jest zupełnie chybiony. Zarówno treść tezy dowodowej postanowienia z dnia 13 stycznia 2017 r., jak i żądania wniosku jednoznacznie wskazują, że biegła miała obowiązek wypowiedzieć się co do możliwości zniesienia współwłasności w sposób zgłoszony przez wnioskodawców. Biegły z zakresu geodezji to osoba posiadająca wiedzę z tej dziedziny, a jak wiadomo to nie tylko umiejętności sporządzania map, ale i wiedza dotycząca obowiązujących przepisów, na gruncie których geodeci wykonują swoje obowiązki. Jeśli zaś chodzi o ponoszone w zastrzeżeniach czynności wykonywane przez biegłego sądowego z zakresu geodezji, to są one podejmowane, gdy dojdzie do opracowania projektu zniesienia współwłasności, a w niniejszej sprawie do takich nie doszło, wszak wnioskodawcy nie wnosili o zniesienie współwłasności w inny sposób, w którym zachowana zostałaby minimalna norma powierzchniowa 0,3000 ha. Zarzut wkroczenia przez biegłego jest chybiony, wszak jak już wspomniano wyżej, biegły geodeta wykonuje swoje obowiązki w odniesieniu do obowiązujących go przepisów prawa. By biegły geodeta mógł określić sposób podziału, musi znać odpowiednie przepisy, nie zaś dokonywać tego zupełnie dowolnie. Opracowanie podziału wykonywane jest w oparciu również o przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego . Zwrócić należy uwagę, że sad sformułował tezę dowodową na okoliczność możliwości podziału, ponieważ miał wątpliwości w kontekście powołanych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami , jednak nie posiada wiadomości specjalnych z dziedziny geodezji. Biegła sądowa potwierdziła te wątpliwości sadu wykluczające możliwość zniesienia współwłasności w sposób wskazany przez wnioskodawców. Z tych względów sąd uznał opinię biegłej sądowej za w pełni wartościową i oddalił wniosek wnioskodawców o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu geodezji. Z analizy aktów notarialnych z dnia 8 kwietnia i 12 kwietnia 2016 r. wynika jednoznacznie, że działki najpierw były nabywane na cele powiększenia gospodarstwa rolnego, a następnie ma mocy w/w aktów doszło do podziału nabytych działek na mniejsze i wydzielania ich do odrębnej księgi wieczystej, po czym już w aktach notarialnych wnioskodawcy sporządzili projekt ich podziału na kolejne mniejsze działki. W ocenie sądu, takie czynności zaprzeczają istocie prawidłowo prowadzonej gospodarce rolnej ze względu na która ustawodawca wprowadził minimum obszarowe. Przepisy dotyczące zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego przepis art.619 k.p.c. wspomniany wyżej w powiązaniu z przepisem materialno prawnym art.213 k.p.c. wprost o tym stanowią. Mając na względzie powyższe, sąd oddalił wnioski o zniesienie współwłasności.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI