I Ns 216/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu nakazał kandydatowi na burmistrza złożenie oświadczenia o sprostowanie nieprawdziwych informacji dotyczących promowania marihuany za publiczne pieniądze i innych zarzutów, oddalając wniosek w pozostałej części.
Wnioskodawca, kandydat na burmistrza, złożył wniosek o wydanie orzeczenia w trybie Kodeksu wyborczego przeciwko kontrkandydatowi, zarzucając mu rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Sąd Okręgowy w Sieradzu nakazał jednemu z uczestników złożenie pisemnego oświadczenia prostującego zarzuty dotyczące promowania marihuany za publiczne pieniądze, braku sprawowania funkcji burmistrza i "zabawy" za publiczne pieniądze. Wniosek został oddalony w pozostałej części, w tym wobec drugiego uczestnika postępowania.
Wnioskodawca R. P., kandydat na burmistrza W., złożył wniosek do Sądu Okręgowego w Sieradzu w trybie art. 111 Kodeksu wyborczego przeciwko B. N. i A. S. (1), również kandydatom. Wnioskodawca domagał się zakazania rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, nakazania przeprosin, publikacji oświadczeń oraz wpłaty pieniędzy na organizację pożytku publicznego. W trakcie postępowania wniosek został zmodyfikowany. Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozpoznając sprawę, postanowił nakazać B. N. złożenie pisemnego oświadczenia prostującego zarzuty dotyczące promowania marihuany za publiczne pieniądze, braku sprawowania funkcji burmistrza i "zabawy" za publiczne pieniądze, które miało zostać umieszczone na drzwiach Urzędu Miejskiego. Sąd oddalił wniosek w pozostałej części, w tym wobec A. S. (1), uznając, że jej wypowiedzi miały charakter oceny, a nie informacji podlegających weryfikacji prawdy i fałszu w trybie wyborczym. Sąd podkreślił, że art. 111 k.w. chroni prawo wyborców do niebycia okłamywanym, a nie dobra osobiste kandydatów, które podlegają ochronie w trybie cywilnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd w postępowaniu w trybie art. 111 Kodeksu wyborczego może badać jedynie informacje nieprawdziwe rozpowszechniane w kampanii wyborczej, które mogą wpłynąć na wynik głosowania. Ochrona dóbr osobistych kandydatów w tym trybie nie jest przewidziana, a roszczenia w tym zakresie podlegają rozpoznaniu w trybie procesu o ochronę dóbr osobistych (art. 23 i nast. k.c.).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 111 Kodeksu wyborczego chroni prawo wyborców do bycia nieokłamywanym, a nie dobra osobiste kandydatów. W ramach tego trybu sąd może ocenić jedynie wypowiedzi, które można przypisać charakter agitacji wyborczej i które mają na celu wpłynięcie na wynik głosowania. Inne wypowiedzi, mające charakter oceny, nie podlegają badaniu w tym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
postanowienie
Strona wygrywająca
R. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. N. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (3)
Główne
k.w. art. 111
Kodeks wyborczy
Postępowanie w trybie art. 111 k.w. służy ochronie prawa wyborców do niebycia okłamywanym w kampanii wyborczej, a nie ochronie dóbr osobistych kandydatów. Sąd może orzekać jedynie w zakresie informacji nieprawdziwych, które można przypisać charakter agitacji wyborczej.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Roszczenia dotyczące ochrony dóbr osobistych, w tym w przypadku wypowiedzi o charakterze ocennym, podlegają rozpoznaniu w trybie procesu cywilnego, a nie w trybie wyborczym.
Pr.pras.
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe
Wskazana jako podstawa do rozumienia pojęcia "prasy" w kontekście materiałów wyborczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty B. N. dotyczące promowania marihuany za publiczne pieniądze, "zabawy" za publiczne pieniądze i braku sprawowania funkcji burmistrza były nieprawdziwe i miały charakter agitacji wyborczej. Tryb art. 111 Kodeksu wyborczego pozwala na nakazanie sprostowania nieprawdziwych informacji rozpowszechnianych w kampanii wyborczej.
Odrzucone argumenty
Wniosek o nakazanie A. S. (1) złożenia oświadczenia. Wniosek o nakazanie publikacji oświadczeń we wszystkich mediach. Wniosek o zasądzenie kwot na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Godne uwagi sformułowania
art. 111 kodeksu wyborczego nie chroni dóbr osobistych kandydatów, a jedynie prawo wyborców do bycia nieokłamywanym w trakcie kampanii. Do ochrony dóbr osobistych nie jest przewidziany tryb wyborczy, lecz roszczenia przewidziane w art. 23 i następnych kc. Korzystanie nawet w godzinach urzędowania przez wnioskodawcę z prywatnego F. nie jest nie jest zabawą za publiczne pieniądze i nie powinno być utożsamiane z promowaniem z tego rodzaju środków publicznych marihuany, gdyż nie mieści się w depozycji tego pojęcia.
Skład orzekający
Elżbieta Zalewska - Statuch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu zastosowania art. 111 Kodeksu wyborczego i rozróżnienie między informacjami nieprawdziwymi a oceną w kontekście kampanii wyborczej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu kampanii wyborczej i konkretnych zarzutów. Nie stanowi ogólnej wykładni ochrony dóbr osobistych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnych zarzutów w kampanii wyborczej, w tym promowania marihuany, co może wzbudzić zainteresowanie ze względu na aktualność tematu i emocjonalny charakter sporu politycznego.
“Kandydat na burmistrza musi sprostować: "Nie promowałem marihuany za publiczne pieniądze". Sąd rozstrzyga spór wyborczy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 216/18 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2018 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Zalewska - Statuch Protokolant sekr. sąd . Joanna Wołczyńska – Kalus po rozpoznaniu w dniu 2 października 2018 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z wniosku R. P. przy udziale B. N. i A. S. (1) o wydanie orzeczenia w trybie art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy postanowił: 1. nakazać B. N. złożenie w terminie do 5 października 2018 roku na piśmie w formacie A4 czcionką Times N. R. rozmiar 16 oświadczenia, które zostanie umieszczone na drzwiach głównego wejścia do Urzędu Miejskiego w W. o następującej treści: „Oświadczam, że użyte w moim wystąpieniu w dniu 28 września 2018 roku sformułowania odnoszące się do tego, że Burmistrz R. P. promuje marihuanę za publiczne pieniądze, że przestał być burmistrzem tego miasta i że się doskonale bawi za publiczne pieniądze nie polegały na prawdzie. B. N. kandydat na burmistrza W. ” i upoważnić wnioskodawcę do wywieszenia tego oświadczenia przez okres od 5 października 2018 roku do 2 listopada 2018 roku; 2. oddalić wniosek w pozostałej części; UZASADNIENIE Wnioskodawca jako kandydat na stanowisko Burmistrza W. wystąpił o zakazanie uczestnikom postępowania rozpowszechniania nieprawdziwej informacji, iż „obraża mieszkańców, depcze godność ludzi i łamie prawa człowieka i że za publiczne pieniądze promuje marihuanę”, nakazanie uczestnikom przybycia na (...) rynek przed siedzibę Urzędu Miejskiego 5 października 2018 roku o godzinie 19.00 i przeczytania przez każdego z nich oświadczenia o następującej treści: Ja, B. N. / A. S. (1) / bardzo serdecznie przepraszam Pana R. P. , kandydata na stanowisko Burmistrza W. za to, że w dniu 28 października 2018 roku w zaproszeniach na konferencję oraz podczas samej konferencji sugerowałem, że R. P. to człowiek, który obraża mieszkańców, depcze ich godność oraz łamie prawa człowieka. Zarzuty te są w całej rozciągłości nieprawdziwe i to one naraziły Pana R. P. na utratę zaufania publicznego oraz w sposób zdecydowany naruszyły właśnie godność Pana R. P. . Ponadto nieprawda jest to, że Pan R. P. promuje marihuanę za publiczne pieniądze. Pan R. P. propaguje legalizacje tej rośliny ze środków prywatnych. Wnioskodawca zgłosił również żądanie by oświadczenia te zostały opublikowane we wszystkich mediach na ich platformach elektronicznych i w wypadku gazet także w wydaniach drukowanych, które zostały zaproszone na konferencję, tj. (...) , radio (...) , RADIO (...) , radio (...) , telewizja NA (...) . Ponadto wniósł o zobowiązanie do wpłacenia na (...) schronisko dla zwierząt (...) : kwoty 30 000 zł przez B. N. i 10 000 zł przez A. K. . Na rozprawie wnioskodawca zmodyfikował wniosek w ten sposób, że wniósł o zobowiązane uczestnika B. N. do złożenia na piśmie w formacie A4 czcionką Times N. R. rozmiar 16 oświadczenia, które zostanie umieszczone na drzwiach głównego wejścia do Urzędu Miejskiego w W. , że okoliczności na które się powoływał w wygłoszonym oświadczeniu w dniu 28 października 2018 roku odnoszące się do tego, że wnioskodawca promuje marihuanę za publiczne pieniądze, że przestał być burmistrzem tego miasta i że się doskonale bawi za publiczne pieniądze nie polegały na prawdzie a także nie polega na prawdzie sformułowanie zawarte w zaproszeniu na konferencje prasową w dniu 28 września 2018 roku powoływanie się na to, że wnioskodawca łamie prawa człowieka a A. S. (1) by oświadczyła, że powoływanie się na to, że wnioskodawca łamie prawa człowieka nie polegała na prawdzie .oraz wniósł, by zamiast pieniędzy na schronisko uczestnicy wpłacili je na rzecz (...) . Wniósł również by oświadczenia treści jak wyżej zostały umieszczone w wydaniu elektronicznym na pierwszej stronie czcionką rozmiaru 10 w (...) i (...) . Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie wniosku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Uczestnik B. N. jako kontrkandydat wnioskodawcy na urząd Burmistrza W. w dniu 28 października 2018 roku w zaproszeniach na konferencję prasową „ (...) ”, wskazał, występując w imieniu także uczestniczki A. S. (1) , że jej tematem miało być poniżanie Mieszkańców przez wnioskodawcę a następnie podczas samej konferencji uczestnicy odczytali teksty o treści wskazanej w załączniku nr 3 i 4, w którym podali okoliczności mające w ich ocenie świadczyć o niekompetencji wnioskodawcy jako kandydata na stanowisko burmistrza (treść wygłoszeni k. 10 i 11, tekst zaproszenia k. 8) Uczestniczka wskazała, że nie była autorką zaproszenia na konferencję i użyte w zaproszeniu sformułowania nie zostały z nią uzgodnione. Okoliczność tę przyznał uczestnik. Uczestnik zarzucił wnioskodawcy łamanie praw człowieka, doskonałe bawienie się za publiczne pieniądze, wskazał, że wnioskodawca przestał być burmistrzem tego miasta i że za publiczne pieniądze promuje marihuanę. W jego ocenie do takich zarzutów uprawniała go treść wpisów zamieszczanych przez wnioskodawcę w Internecie pod plakatem z k. 9 oraz wpisy o treściach wskazanych na zrzutach z F. wnioskodawcy, złożonych na rozprawie w dniu 2 października 2018 roku. Szczególnego znaczenia nadał godzinom dokonywania tych wpisów. Z tego względu, że były wykonywane w godzinach pracy wywodził o nieuprawnionym wykorzystywaniu publicznych pieniędzy. Zarzut o łamania praw człowieka identyfikował z obroną prywatności i intymności członka (...) kandydującego do Rady Miejskiej, którego wnioskodawca uczynił adresatem wpisu umieszczonego na F. o treści przytoczonej we wniosku wszczynającym postępowanie w tej sprawie. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 111 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy , jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe , materiały wyborcze, w szczególności plakaty, ulotki i hasła, a także wypowiedzi lub inne formy prowadzonej agitacji wyborczej, zawierają informacje nieprawdziwe, kandydat lub pełnomocnik wyborczy zainteresowanego komitetu wyborczego ma prawo wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia: zakazu rozpowszechniania takich informacji; przepadku materiałów wyborczych zawierających takie informacje; nakazania sprostowania takich informacji; nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste; nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone; nakazania uczestnikowi postępowania wpłacenia kwoty do 100.000 złotych na rzecz organizacji pożytku publicznego. Artykuł 111 § 1 kodeksu wyborczego nie chroni dóbr osobistych kandydatów, a jedynie prawo wyborców do bycia nieokłamywanym w trakcie kampanii. Do ochrony dóbr osobistych nie jest przewidziany tryb wyborczy, lecz roszczenia przewidziane w art. 23 i następnych kc. Powyższe oznacza, że w tym postępowaniu przedmiotem rozpoznania i oceny Sądu mogła być tylko wypowiedź B. N. wskazująca, że wnioskodawca za publiczne pieniądze promuje marihuanę, że łamie prawa człowieka, że przestał być burmistrzem, że za publiczne pieniądze dobrze się bawi. Tylko ta treść przytoczonej przez wnioskodawcę wypowiedzi oraz powołanie się w zaproszeniu na konferencję prasową w sprawie „ (...) ” - w kontekście czasu jej publikacji – może zostać uznana za wyrażoną z uwagi na trwającą kampanię wyborczą. Można jej bowiem przypisać charakter agitacji, której celem było wpłynięcie na wynik głosowania poprzez ukierunkowywanie potencjalnych wyborców i przekonania ich do nie głosowania w wyborach na wnioskodawcę. Pozostałe wypowiedzi B. N. i wypowiedzi A. S. (2) zawarte w jej wygłoszonym wystąpieniu miały charakter oceny, niepoddające się badaniu za pomocą kryterium prawdy i fałszu. Poza tym postępowaniem pozostawało zatem badanie czy te wypowiedzi uczestników naruszały dobra osobiste wnioskodawcy. Niespornym jest, iż uczestnicy są kontrkandydatami wnioskodawcy a B. N. nie udowodnił, że stwierdzenia na które się powoływał polegały na prawdzie. Wnioskodawca jest burmistrzem do 16 listopada 2018 roku. Zarzut nieuprawnionego wydatkowania pieniędzy publicznych wynika z niezrozumienia istoty finansów publicznych, które obejmują zasoby pieniężne gminy, czyli procesy gromadzenia i podziału środków publicznych znajdujących się w dyspozycji władz samorządu terytorialnego, pochodzą głównie z danin publicznych, majątku publicznego oraz z przychodów zwrotnych, czyli kredytów, pożyczek i emisji papierów wartościowych. Przedmiotem finansów publicznych są zatem zjawiska, procesy i instytucje publiczne oraz prawne związane z powstawaniem i rozdysponowaniem pieniężnych środków publicznych zapewniających funkcjonowanie sektora publicznego. Korzystanie nawet w godzinach urzędowania przez wnioskodawcę z prywatnego F. nie jest nie jest zabawą za publiczne pieniądze i nie powinno być utożsamiane z promowaniem z tego rodzaju środków publicznych marihuany, gdyż nie mieści się w depozycji tego pojęcia. Natomiast zarzut łamania praw człowieka może być w tej sprawie utożsamiany z ochroną praw indywidualnie oznaczonej osoby, ponieważ wnioskodawca posłużył się sformułowaniami pozwalającymi na jej identyfikacje w danym środowisku. Określenie należy odnieść także do sformułowania potocznego. Pawa tej osoby niezależnie od tego, że przysługują jej własne roszczenia, których realizacji może ona dochodzić w trybie procesu o ochronę dóbr osobistych są także prawami człowieka. Także więc przynależą do kategorii przysługującej wszystkim ludziom. Określenie łamanie praw człowieka nie jest zastrzeżone wyłącznie do czynów stanowiących zbrodnię. Sąd nie dopatrzył się w wystąpieniu uczestniczki A. S. (1) wypowiedzi, których ochrony można byłoby dochodzić w trybie kodeksu wyborczego. Nie powinna ona również ponosić odpowiedzialności za wypowiedzi, których autorem w zaproszeniu na konferencję nie była. Wobec powyższego należało zobowiązać tylko B. N. jak w punkcie 1 postanowienia. Takie zobowiązanie w ocenie sądu w sposób odpowiedni realizuje cel ustawy wynikający z art. 111 kodeksu wyborczego. Oświadczenie zostało wygłoszone przez B. N. przed budynkiem Urzędu Gminy do grupy bliżej nieokreślonej grupy kilkudziesięciu /kilkunastu osób. Nie ma dowodu, że zostało rozpowszechnione przez media wskazane przez wnioskodawcę. Dalej idący wniosek podlegał oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI