I Ns 213/18

Sąd Rejonowy w SzczytnieSzczytno2019-02-25
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekdziedziczenietestamentustawasądpostanowienieprawo spadkowe

Sąd stwierdził nabycie spadku po zmarłej C. P. na podstawie ustawy, uwzględniając dziedziczenie przez dzieci i wnuki, ponieważ testament powołujący zmarłą córkę okazał się nieskuteczny.

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po C. P. złożony przez A. S. został rozpoznany przez Sąd Rejonowy w Szczytnie. Spadkodawczyni pozostawiła testament, w którym powołała do spadku swoją córkę J. G., jednakże J. G. zmarła przed spadkodawczynią. W związku z tym sąd stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy, dzieląc go między pozostałe dzieci C. P. oraz dzieci zmarłej J. G.

Sąd Rejonowy w Szczytnie rozpoznał sprawę z wniosku A. S. o stwierdzenie nabycia spadku po C. P., która zmarła 10 kwietnia 2018 roku. Spadkodawczyni pozostawiła testament z 2007 roku, w którym do dziedziczenia powołała córkę J. G. Jednakże J. G. zmarła przed spadkodawczynią, co uniemożliwiło jej dziedziczenie na podstawie testamentu. Zgodnie z art. 926 § 2 k.c., powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym, ale tylko jeśli osoba powołana żyje w chwili otwarcia spadku. W tej sytuacji, ponieważ osoba powołana w testamencie nie mogła dziedziczyć, sąd stwierdził nabycie spadku na podstawie ustawy. Zgodnie z art. 931 k.c., w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek spadkodawcy w częściach równych. Jeśli dziecko nie dożyło otwarcia spadku, jego udział przypada jego dzieciom w częściach równych. C. P. była wdową i miała pięcioro dzieci, z czego jedno, J. G., zmarło przed nią, pozostawiając troje dzieci. Sąd postanowił stwierdzić, że spadek po C. P. na podstawie ustawy nabyli jej czworo żyjących dzieci (każde w 3/15 części) oraz troje wnuków – dzieci J. G. (każde w 1/15 części).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli osoba powołana w testamencie nie żyje w chwili otwarcia spadku, testament nie wyłącza dziedziczenia ustawowego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 926 § 2 k.c., powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Jednakże, zgodnie z art. 927 § 1 k.c., nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku. W sytuacji, gdy osoba powołana w testamencie nie żyje, dziedziczenie następuje na podstawie ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku na podstawie ustawy

Strona wygrywająca

A. S., J. P., K. P., A. K., O. G., A. G., S. G.

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawca
J. P.osoba_fizycznauczestnik
K. P.osoba_fizycznauczestnik
A. G.osoba_fizycznauczestnik
A. K.osoba_fizycznauczestnik
O. G.osoba_fizycznauczestnik
S. G.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 926 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym.

k.c. art. 927 § § 1

Kodeks cywilny

Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku.

k.c. art. 931

Kodeks cywilny

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy i jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych.

Pomocnicze

k.c. art. 925

Kodeks cywilny

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Testament powołujący do spadku osobę zmarłą przed spadkodawcą jest nieskuteczny w zakresie powołania tej osoby. W przypadku nieskuteczności testamentu w całości lub części, dziedziczenie następuje na podstawie ustawy. Zasady reprezentacji w dziedziczeniu ustawowym (art. 931 k.c.) stosuje się, gdy dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku.

Godne uwagi sformułowania

Powolanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych.

Skład orzekający

Małgorzata Banaszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dziedziczenia ustawowego i testamentowego, w szczególności w sytuacji, gdy osoba powołana w testamencie nie żyje."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie testament powoływał osobę zmarłą przed spadkodawcą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa spadkowego dotyczącą pierwszeństwa testamentu nad ustawą, ale także ograniczenia tej zasady, gdy powołana osoba nie żyje. Jest to typowy, ale istotny przypadek dla praktyki prawniczej.

Dziedziczenie po śmierci: Co się dzieje, gdy testament wskazuje zmarłego spadkobiercę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I Ns 213/18, Oz 52/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2019 roku Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Banaszewska Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Monika Nalewajk po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2019 roku w Szczytnie na rozprawie, sprawy z wniosku A. S. , z udziałem J. P. , K. P. , A. G. , A. K. , O. G. , S. G. , o stwierdzenie nabycia spadku po C. P. postanawia: stwierdza, że spadek po C. P. , nazwisko rodowe S. córce H. i J. , zmarłej dnia 10 kwietnia 2018 roku w (...) , ostatnio stale zamieszkałej w (...) , na podstawie ustawy nabyli z dobrodziejstwem inwentarza: - syn J. P. (syn J. i C. ) w 3/15 części, - córka A. S. , nazwisko rodowe P. (córka J. i C. ) w 3/15 części, - syn K. P. (syn J. i C. ) w 3/15 części, - córka A. K. , nazwisko rodowe P. (córka J. i C. ) w 3/15 części, - wnuczka S. G. (córka S. A. i J. E. ) w 1/15 części, - wnuk A. G. (syn S. A. i J. E. ) w 1/15 części, - wnuczka O. G. (córka S. A. i J. E. ) w 1/15 części Sygn. akt I Ns 213/18, Oz 52/18 UZASADNIENIE A. S. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po C. P. zmarłej dnia 10 kwietnia 2018 roku ostatnio stale zamieszkałej w (...) . Jako uczestników postępowania wskazała A. K. , J. P. , K. paca, A. S. , O. G. , A. G. , S. G. . Uczestnicy postępowania A. K. , J. P. , S. G. rozprawie w dniu 13 listopada 2018 roku na poparli wniosek złożony przez A. S. Sąd ustalił, co następuje: C. P. zmarła dnia 10 kwietnia 2018 roku w Jedwabnie, gdzie bezpośrednio przed śmiercią mieszkała. W chwili śmierci była wdową i miała 5 dzieci: A. S. , A. K. , J. P. , K. P. i J. G. . J. G. zmarła 19 listopada 2008 roku i pozostawiła 3 dzieci: S. G. , O. G. i A. G. . Nikt z wymienionych nie składał oświadczenia w przedmiocie spadku, nie zrzekł się dziedziczenia po zmarłej i nie został uznany za niegodnego dziedziczenia po zmarłej. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu C. P. k. 3, odpis skrócony aktu zgonu J. G. k. 35, odpisu aktów stanu cywilnego wnioskodawczyni i uczestników postepowania k. 3, k. 16, k. 36-39, zapewnienie spadkowe k. 17v-18 – nagranie 00:08:18-00:27:26) C. P. w dniu 6 sierpnia 2007 roku sporządziła testament, w którym do dziedziczenia powołała córkę J. G. . (dowód: testament k. 21) Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 925 k.c. , spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Innymi słowy spadkobiercy nabywają prawa i obowiązkowi spadkowe w związku ze zdarzeniem jakim jest śmierć spadkodawcy. Powołanie do spadku wynika z ustawy lub z testamentu. Przepis art. 926 § 2 k.p.c. wyraża generalną zasadę, że powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Zasada ta zabezpiecza pełną realizację swobody w dysponowaniu majątkiem na wypadek śmierci. Testamentowy tytuł powołania do spadku wyłącza powołanie z ustawy, także wówczas, gdy osoby powołane w testamencie należą do kręgu spadkobierców ustawowych. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku ma miejsce wówczas, gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu lub też żadna z osób powołanych w testamencie nie chce lub nie może być spadkobiercą. Zgodnie z przepisem art. 927 § 1 k.c. nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku. W warunkach niniejszej sprawy spadkodawca pozostawił testament, jednakże osoba wymieniona w testamencie nie może być spadkobiercą, gdyż nie żyła na moment otwarcia spadku po C. P. . C. P. w dniu 6 sierpnia 2007 roku sporządziła, w którym do dziedziczenia powołała córkę J. G. . Wymieniona zmarła w dniu 19 listopada 2008 roku, a spadkodawczyni zmarła po swojej córce. W tym stanie rzeczy Sad stwierdził nabycie spadku po C. P. na podstawie ustawy. Stosownie do przepisu art. 931 k.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. C. P. na moment śmierci była wdową i miała 5 dzieci, przy czym otwarcia spadku po niej nie dożyła córka J. G. , która zmarła 6 sierpnia 2007 roku pozostawiając 3 dzieci: O. G. , A. G. i S. G. . Nabycie przez spadkobiercę praw i obowiązków spadkowych następuje w związku ze zdarzeniem jakim jest śmierć spadkodawcy. Nabycie to następuje z mocy samego prawa i dotyczy wszystkich osób, które należą do kręgu dziedziczących wskazanych w ustawie. W sytuacji gdy dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, jak w tym przypadku J. G. – udział spadkowy, który by jej przypadał przypada jej dzieciom w częściach równych. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 931 k.c. stwierdził nabycie spadku po C. P. na podstawie ustawy przez 4 dzieci zmarłej, które dożyły otwarcia spadku po C. P. i przez troje wnuków C. P. – dzieci jej córki J. G. , która nie dożyła otwarcia spadku po C. P. . S. G. , O. G. i A. G. dziedziczą w częściach równych udział spadkowy swej matki i ich udziały wynoszą po 1/15, dzieci spadkodawczyni dziedziczą w częściach równych po 3/15. ZARZĄDZENIE 1. odnotować w kontrolce uzasadnień, 2. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć uczestniczce postępowania O. G. z pouczeniem o apelacji na adres k. 48 3. przedłożyć za 14 dni lub z apelacją S. , 21 marca 2019 roku

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI