I Ns 2/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku małoletnich A., W. i M. K. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym S. K. Wnioskodawcy, reprezentowani przez rodziców A. O. i T. K., wskazali, że nie złożyli oświadczenia, ponieważ ojciec małoletnich został poinformowany w sekretariacie Wydziału Rodzinnego Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie, że nie ma potrzeby składania takiego wniosku, dopóki nie ujawnią się długi spadkowe. Informację tę potwierdziła również siostra T. K., D. S., która również odrzuciła spadek po bracie. Dopiero otrzymanie wezwania do zapłaty od (...) Sp. z o.o. skłoniło T. K. do podjęcia działań prawnych. Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie, po rozpoznaniu sprawy, uznał zeznania rodziców za wiarygodne, stwierdzając, że działali oni w zaufaniu do informacji uzyskanej w sądzie, co stanowiło usprawiedliwiony błąd w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego (art. 84 § 2 kc w zw. z art. 1019 § 2 kc). Sąd podkreślił, że gdy tylko dowiedzieli się o istnieniu długu, niezwłocznie skontaktowali się z adwokatem. W związku z tym, na podstawie przepisów dotyczących wad oświadczeń woli i odrzucania spadku, sąd zatwierdził uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie przez małoletnich. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z ogólną regułą ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym (art. 520 § 1 kpc).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUsprawiedliwienie błędu w przypadku niezłożenia oświadczenia spadkowego z powodu błędnego pouczenia przez pracownika sądu.
Dotyczy sytuacji, gdy błąd jest istotny i usprawiedliwiony, a działania po jego wykryciu są niezwłoczne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy można zatwierdzić uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku przez małoletnich, jeśli ich przedstawiciele ustawowi działali pod wpływem błędu wynikającego z błędnego pouczenia w sądzie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd zatwierdził uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie, uznając błąd rodziców za usprawiedliwiony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rodzice małoletnich działali w usprawiedliwionym błędzie, opierając się na błędnej informacji uzyskanej w sekretariacie sądu co do braku konieczności odrzucenia spadku w terminie. Błąd ten uzasadniał przypuszczenie, że gdyby nie działał pod jego wpływem, złożyłby wniosek o zezwolenie na odrzucenie spadku w imieniu dzieci.
Czy błędne pouczenie przez pracownika sądu może stanowić podstawę do uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli błąd jest istotny i usprawiedliwiony okolicznościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działanie w zaufaniu do informacji uzyskanej w sądzie, nawet jeśli była ona błędna, stanowi usprawiedliwiony błąd, który może prowadzić do uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | uczestnik |
| A. O. | osoba_fizyczna | rodzic małoletniego wnioskodawcy |
| T. K. | osoba_fizyczna | rodzic małoletniego wnioskodawcy |
| S. K. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 1019 § § 2
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.
Pomocnicze
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
k.c. art. 1019 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami: 1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem; 2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca.
k.c. art. 84 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, błąd musi być istotny, czyli uzasadniać przypuszczenie, że gdyby spadkobierca nie działał pod jego wpływem i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa niemajątkowe oraz w sprawach o prawa majątkowe, w których można wszcząć przewód sądowy w interesie wszystkich stron oparte na tym samym stanie faktycznym, sąd w postanowieniu o kosztach nie poniesie ich na rzecz żadnej ze stron, jeżeli strony były reprezentowane przez adwokatów lub radców prawnych.
k.c. art. 88
Kodeks cywilny
Dotyczy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli.
k.c. art. 1018
Kodeks cywilny
Dotyczy sposobu odrzucenia spadku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rodzice małoletnich działali pod wpływem usprawiedliwionego błędu, wynikającego z błędnego pouczenia w sądzie. • Brak wiedzy o długach spadkowych i błędne przekonanie o braku konieczności odrzucenia spadku. • Niezwłoczne podjęcie działań po dowiedzeniu się o istnieniu długu.
Godne uwagi sformułowania
działając w zaufaniu do informacji uzyskanej w sądzie • błąd istotny, czyli uzasadniający przypuszczenie, że gdyby nie działali pod wpływem błędu i oceniali sprawę rozsądnie, złożyliby w imieniu dzieci w przepisanym terminie oświadczenie o odrzuceniu spadku • pozostawał w błędzie usprawiedliwionym okolicznościami (błędnym pouczeniem) co do braku potrzeby odrzucania spadku
Skład orzekający
Hanna Woźniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Usprawiedliwienie błędu w przypadku niezłożenia oświadczenia spadkowego z powodu błędnego pouczenia przez pracownika sądu."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy błąd jest istotny i usprawiedliwiony, a działania po jego wykryciu są niezwłoczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe pouczenie przez pracowników sądów i jak błędy proceduralne mogą wpływać na życie obywateli, zwłaszcza w kontekście spadkowym.
“Błąd urzędnika kosztował rodzinę potencjalnie setki tysięcy złotych. Sąd stanął po ich stronie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.