I NS 1969/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości obciążonej gazociągiem. Wnioskodawcy domagali się ustanowienia służebności na rzecz każdoczesnego właściciela urządzenia przesyłowego, polegającej na korzystaniu z nieruchomości w celu eksploatacji gazociągu, wraz z prawem dostępu do urządzenia. W odpowiedzi na wniosek, uczestnik postępowania, przedsiębiorca gazowniczy, wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc zarzut nabycia służebności przez zasiedzenie. Argumentował, że gazociąg istnieje od 1983 roku i przez cały ten czas był eksploatowany przez niego i jego poprzedników prawnych. Sąd Rejonowy we Włocławku, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, oddalił zarzut zasiedzenia. Sąd uznał, że służebność przesyłu jako instytucja prawa cywilnego została wprowadzona do polskiego porządku prawnego dopiero z dniem 3 sierpnia 2008 roku, a przed tą datą nie było możliwe nabycie przez zasiedzenie ani służebności przesyłu, ani służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu. Sąd podkreślił, że zasada numerus clausus praw rzeczowych wyklucza tworzenie nowych praw rzeczowych w drodze wykładni sądowej, a zasiedzenie służebności gruntowej wymaga istnienia dwóch nieruchomości i celu w postaci zwiększenia użyteczności nieruchomości władnącej, czego w przypadku przedsiębiorcy przesyłowego nie można było stwierdzić przed wprowadzeniem służebności przesyłu. Sąd uznał również, że zarzut zasiedzenia, podniesiony w celu uniknięcia zapłaty wynagrodzenia za służebność, stanowi nadużycie prawa i jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. Po oddaleniu zarzutu zasiedzenia, sąd merytorycznie rozpoznał wniosek o ustanowienie służebności przesyłu. Ustanowił służebność przesyłu na rzecz przedsiębiorcy, określając jej zakres i szerokość pasa ochronnego. Jednocześnie zasądził od przedsiębiorcy na rzecz wnioskodawców wynagrodzenie za ustanowienie służebności, obejmujące odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości i zapłatę za korzystanie z pasa służebności. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania na rzecz wnioskodawców oraz wynagrodzenie dla biegłego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przedsiębiorca przesyłowy może nabyć przez zasiedzenie służebność przesyłu lub służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed dniem wejścia w życie przepisów regulujących służebność przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedsiębiorca przesyłowy nie może nabyć przez zasiedzenie służebności przesyłu ani służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed dniem 3 sierpnia 2008 r., tj. przed wejściem w życie przepisów wprowadzających służebność przesyłu do Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przed 3 sierpnia 2008 r. nie istniała w polskim prawie instytucja służebności przesyłu ani służebności gruntowej o treści jej odpowiadającej, co wyklucza możliwość jej nabycia przez zasiedzenie. Zasada numerus clausus praw rzeczowych oraz ochrona prawa własności przemawiają za tym, że nie można tworzyć nowych praw rzeczowych w drodze wykładni sądowej, a zasiedzenie może dotyczyć tylko praw istniejących w obrocie prawnym.
Czy zarzut zasiedzenia służebności, podniesiony w celu uniknięcia zapłaty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut zasiedzenia służebności, podniesiony w celu uniknięcia zapłaty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, może być uznany za nadużycie prawa i sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przedsiębiorca, który przez lata korzystał z nieruchomości bez tytułu prawnego i nie uregulował kwestii finansowych, a następnie podnosi zarzut zasiedzenia w celu uniknięcia zapłaty wynagrodzenia, działa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i narusza prawo własności właściciela nieruchomości.
Jaka jest wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawców kwoty stanowiące wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, obliczone na podstawie opinii biegłego, uwzględniające odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości i zapłatę za korzystanie z pasa służebności.
Uzasadnienie
Wynagrodzenie zostało ustalone na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który wyliczył odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości oraz wynagrodzenie za dalsze korzystanie przez przedsiębiorcę z części nieruchomości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| R. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| (...) Sp. z o.o. w W. | spółka | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
Instytucja służebności przesyłu wprowadzona do polskiego porządku prawnego z dniem 3 sierpnia 2008 r.
Pomocnicze
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
Służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio do zasiedzenia służebności.
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza służebności.
k.c. art. 285 § § 1
Kodeks cywilny
Treść służebności gruntowej.
k.c. art. 285 § § 2
Kodeks cywilny
Cel służebności gruntowej - zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej.
k.c. art. 145
Kodeks cywilny
Służebność drogi koniecznej.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada współżycia społecznego jako podstawa oddalenia powództwa lub oddalenia zarzutu.
EKPC art. Protokołu nr 1 § art. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Prawo do poszanowania mienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak możliwości nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu lub służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed dniem 3 sierpnia 2008 r. • Zarzut zasiedzenia jako nadużycie prawa i sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. • Ochrona prawa własności i zasada nieretroaktywności prawa.
Odrzucone argumenty
Nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed dniem 3 sierpnia 2008 r. • Możliwość doliczenia okresu posiadania przez poprzedników prawnych. • Szerokość pasa służebności wynosząca 30 m.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzekający stoi na stanowisku, że zarzut uczestnika nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej w oparciu o art. 292 k.c. w zw. z art. 172 k.c. nie znajduje uzasadnienia normatywnego i sprzeczny jest z treścią przepisu art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. • Niewątpliwie zasada nieretroaktywności stanowi fundament państwa prawa i warunkuje zaufanie obywateli do obowiązującego prawa. • Zarzut zasiedzenia służebności, podniesiony w celu uniknięcia zapłaty wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, zmierza w istocie do obejścia przepisów prawa dotyczących służebności przesyłu.
Skład orzekający
Tatiana Czajkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia zasiedzenia służebności przesyłu i jego ograniczeń czasowych, co ma ogromne znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorstw energetycznych. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii jest istotne dla stabilności prawnej.
“Czy można zasiedzieć służebność przesyłu sprzed 2008 roku? Sąd Rejonowy we Włocławku rozwiewa wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 180 800 PLN
wynagrodzenie za służebność: 15 475,2 PLN
wynagrodzenie za służebność: 3868,8 PLN
wynagrodzenie za służebność: 3868,8 PLN
zwrot kosztów postępowania: 897 PLN
wynagrodzenie biegłego: 589,85 PLN
wydatki tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa: 2819,35 PLN
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.