I Ns 181/12

Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we WrocławiuWrocław2013-03-28
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekdziedziczenieodrzucenie spadkuterminustawaspadkobiercawniosek

Sąd stwierdził nabycie spadku po zmarłej Z. G. przez jej bratanicę J. B., która nie złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie.

Wnioskodawca Bank S.A. domagał się stwierdzenia nabycia spadku po Z. G. Uczestniczka postępowania J. B. początkowo oświadczyła, że nie chce dziedziczyć. Jednakże, mimo że wiedziała o możliwości dziedziczenia i odrzucenia spadku, nie złożyła stosownego oświadczenia w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania. Sąd uznał, że brak takiego oświadczenia jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku.

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po Z. G., która zmarła w 2010 roku. Wnioskodawcą był Bank S.A., a uczestniczką postępowania J. B., bratanica spadkodawczyni. Okazało się, że wszyscy spadkobiercy ustawowi pierwszego rzędu (syn, rodzice) oraz spadkobierca drugiego rzędu (brat spadkodawczyni) odrzucili spadek. W związku z tym spadek na podstawie ustawy przypadł J. B., córce brata spadkodawczyni. Kluczowym elementem sprawy było ustalenie, czy J. B. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie. Uczestniczka twierdziła, że dowiedziała się o możliwości dziedziczenia i odrzucenia spadku od ojca, ale błędnie sądziła, że inicjatywa w tej sprawie należy do sądu. Sąd uznał, że J. B. dowiedziała się o tytule swojego powołania do spadku na tyle wcześnie, że sześciomiesięczny termin do odrzucenia spadku minął. Brak złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Sąd stwierdził zatem, że spadek po Z. G. nabyła J. B. w całości wprost.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie. Termin sześciu miesięcy do odrzucenia spadku biegnie od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, niezależnie od tego, czy wiedza ta pochodzi od sądu, czy od innych spadkobierców. Brak złożenia oświadczenia w tym terminie jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 1015 § 1 k.c. wskazując, że termin do odrzucenia spadku biegnie od momentu dowiedzenia się o tytule powołania. Wiedza ta może pochodzić od różnych źródeł, nie tylko od sądu. Brak złożenia oświadczenia w terminie skutkuje prostym przyjęciem spadku. Ewentualne uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia wymaga odrębnego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

J. B.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank S.A.spółkawnioskodawca
J. B.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
Z. G. (1)osoba_fizycznaspadkodawca
F. T.osoba_fizycznaspadkobierca ustawowy (syn)
L. G.osoba_fizycznaspadkobierca ustawowy (ojciec)
D. G.osoba_fizycznaspadkobierca ustawowy (matka)
Z. G. (2)osoba_fizycznaspadkobierca ustawowy (brat)

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 932 § § 5

Kodeks cywilny

Przepis, na podstawie którego bratanica nabyła spadek po odrzuceniu przez innych spadkobierców.

k.c. art. 1015 § § 1

Kodeks cywilny

Termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku i skutki jego niezłożenia.

Pomocnicze

k.c. art. 926

Kodeks cywilny

Powołanie do spadku wynika z ustawy lub testamentu.

k.c. art. 931 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Określa kolejność dziedziczenia ustawowego dzieci i małżonka.

k.c. art. 932 § § 3

Kodeks cywilny

Określa kolejność dziedziczenia ustawowego rodziców i rodzeństwa.

k.c. art. 1020

Kodeks cywilny

Skutki odrzucenia spadku – wyłączenie od dziedziczenia.

k.c. art. 1012

Kodeks cywilny

Decyzja spadkobiercy o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

k.c. art. 643

Kodeks cywilny

Obowiązek sądu spadku zawiadomienia dalszych spadkobierców o odrzuceniu spadku.

k.c. art. 1024 § § 2

Kodeks cywilny

Możliwość uchylenia się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku pod wpływem błędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak złożenia przez J. B. oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania. Wiedza J. B. o tytule powołania do spadku pochodziła od ojca, co uruchomiło bieg terminu do odrzucenia spadku.

Odrzucone argumenty

Argument uczestniczki, że odrzucenie spadku mogło nastąpić w związku z inicjatywą sądu, a nie jej własną decyzją.

Godne uwagi sformułowania

brak jej oświadczenia w w/w terminie był równoznaczny z prostym przyjęciem spadku odrzucać spadek może tylko ten, kto jest spadkobiercą waga tego błędu może być obecnie oceniona jedynie w przypadku złożenia przez nią wniosku o zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku

Skład orzekający

Paweł Kwiatkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do odrzucenia spadku i skutków jego niezłożenia, zwłaszcza w kontekście wiedzy pochodzącej od innych spadkobierców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszyscy spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek, a dziedziczenie przypada dalszym krewnym. Konieczność analizy indywidualnych okoliczności dowiedzenia się o tytule powołania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dziedziczeniem i terminami, które mogą być interesujące dla prawników zajmujących się prawem spadkowym.

Czy wiesz, kiedy mija termin na odrzucenie spadku? Nawet jeśli myślisz, że to sąd się z Tobą skontaktuje...

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 181/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2013 r . Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Paweł Kwiatkowski Protokolant: Katarzyna Mulak po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 roku na rozprawie sprawy z wniosku (...) Bank S.A. o stwierdzenie nabycia spadku po Z. G. (1) stwierdza, że spadek po Z. G. (1) , zmarłej dnia 29.06.2010 r. we W. , ostatnio stale zamieszkałej we W. przy ul. (...) na podstawie ustawy nabyła bratanica J. B. w całości wprost. I Ns 181/12 UZASADNIENIE Wnioskiem złożonym w dniu 17 kwietnia 2012 r. wnioskodawca (...) Bank SA domagał się stwierdzenia nabycia spadku po Z. G. (1) . Uczestniczka postępowania J. B. oświadczyła, ze nie chciałaby dziedziczyć spadku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Z. G. (1) zmarła w dniu 29 czerwca 2010 r. we W. , ostatnio stale zamieszkiwała we W. , przy ul. (...) . Była rozwiedziona. (dowód: odpis aktu zgonu – k. 4) Spadkodawczyni pozostawiła syna F. T. , który nie miał dalszych zstępnych. W chwili śmierci spadkodawczyni żyli jej rodzice L. G. i D. G. oraz brat Z. G. (2) , który miał córkę – uczestniczkę postępowania J. B. (dowód: zapewnienia spadkowe J. B. – k. 69, odpis skrócony aktu urodzenia i aktu małżeństwa uczestniczki postepowania – k. 32, 33, akta tutejszego Sądu IX Ns 431/10, I Ns 409/10, I Ns 388/10 i I Ns 383/10). L. G. odrzucił spadek w dniu 14 października 2010 r., Z. G. (2) odrzucił spadek w dniu 2 grudnia 2010 r., F. T. odrzucił spadek w dniu 18 października 2010 r., D. G. odrzuciła spadek w dniu 2 listopada 2011 r. (dowód: akta tutejszego Sądu IX Ns 431/10, I Ns 409/10, I Ns 388/10 i I Ns 383/10) J. B. dowiedziała się, że jest spadkobiercą Z. G. (1) od ojca Z. G. (2) , który poinformował ją o odrzuceniu spadku, a także, „że Sąd będzie się z nią kontaktował w kwestii odrzucenia spadku” ok. 2-2,5 roku przed dniem 28 marca 2013 r. (dowód: przesłuchanie uczestniczki postępowania – k. 69) Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje. Zgodnie z art. 926 kc powołanie do spadku wynika z ustawy lub testamentu. Dziedziczenie ustawowe następuje przede wszystkim jeżeli spadkodawca nie powołał spadkobierców w testamencie. Pomimo poszukiwania spadkobierców w drodze ogłoszenia prasowego nie zgłosił się żaden spadkobierca testamentowy po Z. G. (1) Zgodnie z art. 931 § 1 i 2 kc w pierwszej kolejności powołane są do spadku dzieci spadkodawcy i jego małżonek, a jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy do spadku powołani są rodzice spadkodawcy (por. art. 932 § 3 kc ), a jeżeli rodzice nie dożyli otwarcia spadku, udziały, który by im przypadały, przypadają rodzeństwu spadkodawcy (por. art. 932 § 3 kc ), a gdyby rodzeństwo nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udziały rodzeństwa przypadają ich zstępnym (por. art. 932 § 5 kc ). Jeżeli spadkobierca odrzuci spadek, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (por. art. 1020 kc ). W rozpoznawanej sprawie jedyny zstępny, rodzice i brat spadkodawczyni odrzucili spadek. Zmarła nie miała poza bratem innego rodzeństwa, natomiast brat ten pozostawił zstepną - córkę, tj. uczestniczkę postępowania, która na podstawie art. 932 § 5 kc nabyła spadek. Uczestniczka postępowania przyznała, że już od co najmniej dwóch lat wiedziała, że jej ojciec odrzucił spadek po Z. G. (1) . Oznacza to, ze już wówczas dowiedziała się o tytule swojego powołania w rozumieniu art. 1015 kc. Ojciec powiadomił ją bowiem, że sam odrzucił spadek, a w celu ewentualnego odrzucenia spadku będzie się z nią kontaktował sąd. Jest oczywistym, że odrzucać spadek może tylko ten, kto jest spadkobiercą. Uczestniczka postępowania błędnie przyjęła jednak, że odrzucenie spadku może nastąpić w związku z inicjatywą sądu. Tymczasem z art. 1012 kc i art. 1015 § 1 kc wynika, że to decyzji spadkobiercy pozostawione jest, czy złoży on oświadczenie o odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule swojego powołania. Wiedza ta nie musi jednak pochodzić od Sądu, ale także od innych spadkobierców. Oczywiście sąd spadku powinien zawiadomić dalszych spadkobierców o odrzuceniu spadku (por. art. 643 kc ) i takie zawiadomienie było uczestniczce postępowania awizowane na adres ujawniony w ewidencji ludności w sprawie I Ns 409/10. Takie zawiadomienie pozostaje jednak bez znaczenia dla terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, jeżeli spadkobierca dowiedział się powołaniu do spadku w inny sposób, np. od spadkobiercy w pierwszej kolejności. Wobec powyższego przyjąć należało, że zgodnie z (...) § 2 kc brak jej oświadczenia w w/w terminie był równoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jeżeli uczestniczka faktycznie nie złożyła żadnego oświadczenia pod wpływem błędu wynikającego z przyjęcia, że odrzucenie spadku może nastąpić w odpowiedzi na pismo z sądu spadku, to waga tego błędu może być obecnie oceniona jedynie w przypadku złożenia przez nią wniosku o zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, stosownie do (...) § 2 kc. W rozpoznawanej sprawie uczestniczka postępowania nie złożyła do dnia zamknięcia rozprawy oświadczenia o odrzuceniu spadku i wniosku wskazanego w (...) kc. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia