I Ns 181/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd stwierdził nabycie spadku po zmarłej Z. G. przez jej bratanicę J. B., która nie złożyła oświadczenia o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie.
Wnioskodawca Bank S.A. domagał się stwierdzenia nabycia spadku po Z. G. Uczestniczka postępowania J. B. początkowo oświadczyła, że nie chce dziedziczyć. Jednakże, mimo że wiedziała o możliwości dziedziczenia i odrzucenia spadku, nie złożyła stosownego oświadczenia w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania. Sąd uznał, że brak takiego oświadczenia jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku.
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po Z. G., która zmarła w 2010 roku. Wnioskodawcą był Bank S.A., a uczestniczką postępowania J. B., bratanica spadkodawczyni. Okazało się, że wszyscy spadkobiercy ustawowi pierwszego rzędu (syn, rodzice) oraz spadkobierca drugiego rzędu (brat spadkodawczyni) odrzucili spadek. W związku z tym spadek na podstawie ustawy przypadł J. B., córce brata spadkodawczyni. Kluczowym elementem sprawy było ustalenie, czy J. B. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku w ustawowym terminie. Uczestniczka twierdziła, że dowiedziała się o możliwości dziedziczenia i odrzucenia spadku od ojca, ale błędnie sądziła, że inicjatywa w tej sprawie należy do sądu. Sąd uznał, że J. B. dowiedziała się o tytule swojego powołania do spadku na tyle wcześnie, że sześciomiesięczny termin do odrzucenia spadku minął. Brak złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Sąd stwierdził zatem, że spadek po Z. G. nabyła J. B. w całości wprost.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie. Termin sześciu miesięcy do odrzucenia spadku biegnie od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, niezależnie od tego, czy wiedza ta pochodzi od sądu, czy od innych spadkobierców. Brak złożenia oświadczenia w tym terminie jest równoznaczny z prostym przyjęciem spadku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 1015 § 1 k.c. wskazując, że termin do odrzucenia spadku biegnie od momentu dowiedzenia się o tytule powołania. Wiedza ta może pochodzić od różnych źródeł, nie tylko od sądu. Brak złożenia oświadczenia w terminie skutkuje prostym przyjęciem spadku. Ewentualne uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia wymaga odrębnego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
J. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank S.A. | spółka | wnioskodawca |
| J. B. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| Z. G. (1) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| F. T. | osoba_fizyczna | spadkobierca ustawowy (syn) |
| L. G. | osoba_fizyczna | spadkobierca ustawowy (ojciec) |
| D. G. | osoba_fizyczna | spadkobierca ustawowy (matka) |
| Z. G. (2) | osoba_fizyczna | spadkobierca ustawowy (brat) |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 932 § § 5
Kodeks cywilny
Przepis, na podstawie którego bratanica nabyła spadek po odrzuceniu przez innych spadkobierców.
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku i skutki jego niezłożenia.
Pomocnicze
k.c. art. 926
Kodeks cywilny
Powołanie do spadku wynika z ustawy lub testamentu.
k.c. art. 931 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Określa kolejność dziedziczenia ustawowego dzieci i małżonka.
k.c. art. 932 § § 3
Kodeks cywilny
Określa kolejność dziedziczenia ustawowego rodziców i rodzeństwa.
k.c. art. 1020
Kodeks cywilny
Skutki odrzucenia spadku – wyłączenie od dziedziczenia.
k.c. art. 1012
Kodeks cywilny
Decyzja spadkobiercy o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.
k.c. art. 643
Kodeks cywilny
Obowiązek sądu spadku zawiadomienia dalszych spadkobierców o odrzuceniu spadku.
k.c. art. 1024 § § 2
Kodeks cywilny
Możliwość uchylenia się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku pod wpływem błędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak złożenia przez J. B. oświadczenia o odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania. Wiedza J. B. o tytule powołania do spadku pochodziła od ojca, co uruchomiło bieg terminu do odrzucenia spadku.
Odrzucone argumenty
Argument uczestniczki, że odrzucenie spadku mogło nastąpić w związku z inicjatywą sądu, a nie jej własną decyzją.
Godne uwagi sformułowania
brak jej oświadczenia w w/w terminie był równoznaczny z prostym przyjęciem spadku odrzucać spadek może tylko ten, kto jest spadkobiercą waga tego błędu może być obecnie oceniona jedynie w przypadku złożenia przez nią wniosku o zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku
Skład orzekający
Paweł Kwiatkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do odrzucenia spadku i skutków jego niezłożenia, zwłaszcza w kontekście wiedzy pochodzącej od innych spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wszyscy spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek, a dziedziczenie przypada dalszym krewnym. Konieczność analizy indywidualnych okoliczności dowiedzenia się o tytule powołania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dziedziczeniem i terminami, które mogą być interesujące dla prawników zajmujących się prawem spadkowym.
“Czy wiesz, kiedy mija termin na odrzucenie spadku? Nawet jeśli myślisz, że to sąd się z Tobą skontaktuje...”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I Ns 181/12 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2013 r . Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Paweł Kwiatkowski Protokolant: Katarzyna Mulak po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 roku na rozprawie sprawy z wniosku (...) Bank S.A. o stwierdzenie nabycia spadku po Z. G. (1) stwierdza, że spadek po Z. G. (1) , zmarłej dnia 29.06.2010 r. we W. , ostatnio stale zamieszkałej we W. przy ul. (...) na podstawie ustawy nabyła bratanica J. B. w całości wprost. I Ns 181/12 UZASADNIENIE Wnioskiem złożonym w dniu 17 kwietnia 2012 r. wnioskodawca (...) Bank SA domagał się stwierdzenia nabycia spadku po Z. G. (1) . Uczestniczka postępowania J. B. oświadczyła, ze nie chciałaby dziedziczyć spadku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Z. G. (1) zmarła w dniu 29 czerwca 2010 r. we W. , ostatnio stale zamieszkiwała we W. , przy ul. (...) . Była rozwiedziona. (dowód: odpis aktu zgonu – k. 4) Spadkodawczyni pozostawiła syna F. T. , który nie miał dalszych zstępnych. W chwili śmierci spadkodawczyni żyli jej rodzice L. G. i D. G. oraz brat Z. G. (2) , który miał córkę – uczestniczkę postępowania J. B. (dowód: zapewnienia spadkowe J. B. – k. 69, odpis skrócony aktu urodzenia i aktu małżeństwa uczestniczki postepowania – k. 32, 33, akta tutejszego Sądu IX Ns 431/10, I Ns 409/10, I Ns 388/10 i I Ns 383/10). L. G. odrzucił spadek w dniu 14 października 2010 r., Z. G. (2) odrzucił spadek w dniu 2 grudnia 2010 r., F. T. odrzucił spadek w dniu 18 października 2010 r., D. G. odrzuciła spadek w dniu 2 listopada 2011 r. (dowód: akta tutejszego Sądu IX Ns 431/10, I Ns 409/10, I Ns 388/10 i I Ns 383/10) J. B. dowiedziała się, że jest spadkobiercą Z. G. (1) od ojca Z. G. (2) , który poinformował ją o odrzuceniu spadku, a także, „że Sąd będzie się z nią kontaktował w kwestii odrzucenia spadku” ok. 2-2,5 roku przed dniem 28 marca 2013 r. (dowód: przesłuchanie uczestniczki postępowania – k. 69) Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje. Zgodnie z art. 926 kc powołanie do spadku wynika z ustawy lub testamentu. Dziedziczenie ustawowe następuje przede wszystkim jeżeli spadkodawca nie powołał spadkobierców w testamencie. Pomimo poszukiwania spadkobierców w drodze ogłoszenia prasowego nie zgłosił się żaden spadkobierca testamentowy po Z. G. (1) Zgodnie z art. 931 § 1 i 2 kc w pierwszej kolejności powołane są do spadku dzieci spadkodawcy i jego małżonek, a jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy do spadku powołani są rodzice spadkodawcy (por. art. 932 § 3 kc ), a jeżeli rodzice nie dożyli otwarcia spadku, udziały, który by im przypadały, przypadają rodzeństwu spadkodawcy (por. art. 932 § 3 kc ), a gdyby rodzeństwo nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udziały rodzeństwa przypadają ich zstępnym (por. art. 932 § 5 kc ). Jeżeli spadkobierca odrzuci spadek, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (por. art. 1020 kc ). W rozpoznawanej sprawie jedyny zstępny, rodzice i brat spadkodawczyni odrzucili spadek. Zmarła nie miała poza bratem innego rodzeństwa, natomiast brat ten pozostawił zstepną - córkę, tj. uczestniczkę postępowania, która na podstawie art. 932 § 5 kc nabyła spadek. Uczestniczka postępowania przyznała, że już od co najmniej dwóch lat wiedziała, że jej ojciec odrzucił spadek po Z. G. (1) . Oznacza to, ze już wówczas dowiedziała się o tytule swojego powołania w rozumieniu art. 1015 kc. Ojciec powiadomił ją bowiem, że sam odrzucił spadek, a w celu ewentualnego odrzucenia spadku będzie się z nią kontaktował sąd. Jest oczywistym, że odrzucać spadek może tylko ten, kto jest spadkobiercą. Uczestniczka postępowania błędnie przyjęła jednak, że odrzucenie spadku może nastąpić w związku z inicjatywą sądu. Tymczasem z art. 1012 kc i art. 1015 § 1 kc wynika, że to decyzji spadkobiercy pozostawione jest, czy złoży on oświadczenie o odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy od dowiedzenia się o tytule swojego powołania. Wiedza ta nie musi jednak pochodzić od Sądu, ale także od innych spadkobierców. Oczywiście sąd spadku powinien zawiadomić dalszych spadkobierców o odrzuceniu spadku (por. art. 643 kc ) i takie zawiadomienie było uczestniczce postępowania awizowane na adres ujawniony w ewidencji ludności w sprawie I Ns 409/10. Takie zawiadomienie pozostaje jednak bez znaczenia dla terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, jeżeli spadkobierca dowiedział się powołaniu do spadku w inny sposób, np. od spadkobiercy w pierwszej kolejności. Wobec powyższego przyjąć należało, że zgodnie z (...) § 2 kc brak jej oświadczenia w w/w terminie był równoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jeżeli uczestniczka faktycznie nie złożyła żadnego oświadczenia pod wpływem błędu wynikającego z przyjęcia, że odrzucenie spadku może nastąpić w odpowiedzi na pismo z sądu spadku, to waga tego błędu może być obecnie oceniona jedynie w przypadku złożenia przez nią wniosku o zatwierdzenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków niezłożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku, stosownie do (...) § 2 kc. W rozpoznawanej sprawie uczestniczka postępowania nie złożyła do dnia zamknięcia rozprawy oświadczenia o odrzuceniu spadku i wniosku wskazanego w (...) kc. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia