I Ns 174/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawcy O. R. (1) i A. R. złożyli wniosek o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności działki gruntu oznaczonej numerem geodezyjnym (...), położonej w K., na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej. W uzasadnieniu wskazali, że posiadają działkę od 1980 roku, na której prowadzili ogródek warzywny, hodowali zwierzęta i przechowywali opał, a także ogrodzili ją i zamknęli na kłódkę. Skarb Państwa – Starosta (...) domagał się oddalenia wniosku z powodu braku dowodów na samoistne posiadanie. Pozostali uczestnicy postępowania zajęli różne stanowiska. Sąd ustalił, że poprzednicy prawni wnioskodawczyni, B. i N. W., objęli w posiadanie fragment działki już w latach 40. XX wieku, a w latach 60. dokonano podziału działki poprzez przegrodzenie jej. W 1980 roku wnioskodawczyni wzniósł ogrodzenie od strony ulicy, zamykając dostęp osobom trzecim. Sąd uznał, że bieg zasiedzenia rozpoczął się 1 stycznia 1981 roku, a posiadanie było samoistne, mimo złej wiary wnioskodawców. Zastosowano art. 172 § 2 k.c., który pozwala na nabycie własności po 30 latach posiadania, nawet w złej wierze. Sąd oparł się na zeznaniach świadków i dokumentach, w tym opinii biegłego geodety, uznając je za wiarygodne. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 520 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie początku biegu terminu zasiedzenia w przypadku długoletniego posiadania, znaczenie ogrodzenia jako manifestacji posiadania samoistnego, stosowanie art. 172 § 2 k.c. w sprawach zasiedzenia.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i historycznego kontekstu nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy posiadanie nieruchomości przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych od lat 50. XX wieku, a od 1980 roku w sposób samoistny i jawny (ogrodzenie), prowadzi do nabycia własności przez zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawcy nabyli własność przez zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że poprzednicy prawni wnioskodawców objęli grunt w posiadanie już w latach 50. XX wieku, a w 1980 roku wnioskodawczyni ogrodziła działkę, co stanowiło początek biegu 20-letniego terminu zasiedzenia. Mimo że posiadanie było w złej wierze, sąd zastosował art. 172 § 2 k.c. (30 lat posiadania), uznając, że wymagany okres upłynął.
Czy możliwość zasiedzenia nieruchomości państwowej była wyłączona przez art. 177 k.c. w pierwotnym brzmieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okresie obowiązywania art. 177 k.c. zasiedzenie nieruchomości państwowej było niemożliwe.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że do czasu uchylenia art. 177 k.c. (1.10.1990 r.) zasiedzenie nieruchomości, której współwłaścicielem był Skarb Państwa, było niemożliwe. Po uchyleniu przepisu, bieg zasiedzenia mógł się rozpocząć.
Jakie są cechy posiadania samoistnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego?
Odpowiedź sądu
Posiadanie samoistne charakteryzuje się faktycznym władaniem rzeczą jak właściciel (cum animo rem sibi habendi) oraz jawnym dla otoczenia, niedwuznacznym zamiarem władania dla siebie.
Uzasadnienie
Sąd przywołał definicję posiadania samoistnego z orzecznictwa SN, podkreślając, że decyduje o nim wola posiadania 'jak właściciel' oraz faktyczne władanie rzeczą w zakresie odpowiadającym właścicielowi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| O. R. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa – Starosta (...) | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| W. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. W. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
Nabycie własności przez zasiedzenie po 20 latach nieprzerwanego samoistnego posiadania, chyba że uzyskano posiadanie w złej wierze.
k.c. art. 172 § § 2
Kodeks cywilny
Nabycie własności przez zasiedzenie po 30 latach posiadania, nawet jeśli uzyskano je w złej wierze.
Pomocnicze
k.c. art. 177
Kodeks cywilny
Przepis wyłączający możliwość zasiedzenia nieruchomości państwowej. Uchylony z dniem 1.10.1990 r.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów postępowania we własnym zakresie przez uczestników w sprawach nieprocesowych, gdy brak podstaw do zastosowania § 2 lub 3.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długoletnie, samoistne i jawne posiadanie nieruchomości przez wnioskodawców i ich poprzedników prawnych. • Ogrodzenie działki w 1980 roku jako moment rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia. • Możliwość zasiedzenia po 30 latach, nawet w złej wierze (art. 172 § 2 k.c.).
Odrzucone argumenty
Argument Skarbu Państwa o braku dowodów na samoistne posiadanie. • Kwestionowanie wniosku i dokumentów przez uczestniczkę A. W.
Godne uwagi sformułowania
posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, jak to czyni właściciel • wola posiadania „jak właściciel" • jawny dla otoczenia, niedwuznaczny zamiar • w świadomości społeczności lokalnej K. zatem właścicielami przedmiotowej części działki (...) byli najpierw rodzice wnioskodawczyni, a następnie wnioskodawcy. • wprawdzie i mieszkańcy K. traktowali małżonków W. jak właścicieli rzeczonej działki, i sami małżonkowie W. tak się zachowywali, to sporna działka nie była w pełni ogrodzona i od strony ulicy (...) dostęp do niej posiadała każda osoba postronna. • Sytuacja zmieniła się radykalnie dopiero w roku 1980, kiedy to wnioskodawczyni ogrodziła feralną działkę od strony ulicy (...), zamykając dostęp do działki osobom trzecim i to zamykając dosłownie, bo na kłódkę.
Skład orzekający
Janusz Supiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie początku biegu terminu zasiedzenia w przypadku długoletniego posiadania, znaczenie ogrodzenia jako manifestacji posiadania samoistnego, stosowanie art. 172 § 2 k.c. w sprawach zasiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i historycznego kontekstu nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe posiadanie, nawet w złej wierze, może prowadzić do nabycia własności, co jest zawsze interesujące z perspektywy praktycznej i społecznej. Szczególnie ciekawy jest wątek społecznego postrzegania posiadaczy jako właścicieli.
“Długoletnie posiadanie działki zakończone nabyciem własności przez zasiedzenie – jak to działa w praktyce?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.