I Ns 173/17

Sąd Rejonowy w Środzie ŚląskiejŚroda Śląska2017-09-28
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadektestamentprzyrostdobrodziejstwo inwentarzadziedziczenieakt notarialnysąd spadku

Sąd stwierdził nabycie spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez córkę spadkodawczyni na podstawie testamentu notarialnego, z uwagi na śmierć jednego ze wskazanych w testamencie spadkobierców.

Wnioskodawczyni wnosiła o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. na podstawie ustawy, wskazując siebie jako wnuczkę i pozostałych uczestników jako synów zmarłego syna oraz córkę spadkodawczyni. Uczestniczka H. Ł. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu notarialnego. Po analizie testamentu, który powoływał do spadku córkę i syna, a syn zmarł przed spadkodawczynią, sąd stwierdził, że spadek w całości nabyła córka z dobrodziejstwem inwentarza na mocy przyrostu.

Wnioskodawczyni A. N. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. na podstawie ustawy, wskazując, że jest wnuczką spadkodawczyni, a pozostałymi uczestnikami postępowania są jej rodzeństwo (synowie zmarłego syna spadkodawczyni) oraz córka spadkodawczyni, H. Ł. Na rozprawie uczestniczka H. Ł. przedłożyła testament notarialny z dnia 17 lutego 2009 r. i wniosła o stwierdzenie nabycia spadku na jego podstawie. Pozostali uczestnicy i wnioskodawczyni nie zgłosili zastrzeżeń do testamentu. Sąd ustalił, że spadkodawczyni J. S. zmarła w dniu 5 sierpnia 2016 r., pozostawiając córkę H. Ł. oraz wnuki (dzieci zmarłego syna E. S.). Drugi syn, Z. S., również zmarł przed spadkodawczynią, nie pozostawiając zstępnych. Testament notarialny z 17 lutego 2009 r. powoływał do spadku córkę H. Ł. i syna Z. S. po połowie. Ponieważ Z. S. nie dożył otwarcia spadku, sąd, zgodnie z art. 965 Kodeksu cywilnego, orzekł, że spadek w całości, na skutek przyrostu, nabyła córka H. Ł. z dobrodziejstwem inwentarza.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Spadek w całości nabywa pozostały spadkobierca testamentowy na skutek przyrostu, zgodnie z art. 965 Kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 965 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że w przypadku, gdy spadkodawca powołał kilku spadkobierców testamentowych, a jeden z nich nie może być spadkobiercą (np. nie dożył otwarcia spadku), jego udział przypada pozostałym spadkobiercom testamentowym w stosunku do przypadających im udziałów, w braku odmiennej woli spadkodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

H. Ł. (1)

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznawnioskodawczyni
J. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
A. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
B. S. (1)osoba_fizycznauczestnik
H. Ł. (1)osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 941

Kodeks cywilny

Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament.

k.c. art. 948 § § 1

Kodeks cywilny

Testament należy tak tłumaczyć, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy.

k.c. art. 965

Kodeks cywilny

Jeżeli spadkodawca powołał kilku spadkobierców testamentowych, a jeden z nich nie chce lub nie może być spadkobiercą, przeznaczony dla niego udział, w braku odmiennej woli spadkodawcy, przypada pozostałym spadkobiercom testamentowym w stosunku do przypadających im udziałów (przyrost).

Pomocnicze

k.c. art. 950

Kodeks cywilny

Testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego.

k.c. art. 959

Kodeks cywilny

Spadkodawca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób.

k.c. art. 1012

Kodeks cywilny

Spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.

k.c. art. 1015 § § 2

Kodeks cywilny

Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dziedziczenie na podstawie testamentu notarialnego. Zastosowanie instytucji przyrostu (art. 965 k.c.) z uwagi na śmierć jednego ze spadkobierców testamentowych przed otwarciem spadku.

Odrzucone argumenty

Dziedziczenie ustawowe (wniosek pierwotny wnioskodawczyni).

Godne uwagi sformułowania

testament należy tak tłumaczyć, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy spadek na podstawie ww. testamentu w całości, wskutek przyrostu nabyła uczestniczka – córka spadkodawczyni H. Ł. (1)

Skład orzekający

Bartłomiej Rajca

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 965 k.c. w kontekście stwierdzenia nabycia spadku, gdy jeden ze spadkobierców testamentowych nie dożył otwarcia spadku."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy testament nie zawiera odmiennej woli spadkodawcy co do podziału udziału zmarłego spadkobiercy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy standardowej procedury spadkowej i interpretacji przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących przyrostu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 173/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2017 r. Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSR Bartłomiej Rajca Protokolant: Mirosława Mękarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. w Ś. sprawy z wniosku A. N. przy udziale J. S. (1) , A. S. (1) , B. S. (1) , H. Ł. (1) o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (1) stwierdza, że spadek po J. S. (1) , zmarłej dnia 05 sierpnia 2016 r. we W. , ostatnio stale zamieszkałej w Z. , na podstawie testamentu notarialnego z dnia 17 lutego 2009 r., sporządzonego przed notariuszem E. R. w Kancelarii Notarialnej we W. nabyła z dobrodziejstwem inwentarza córka H. Ł. (1) , w całości. Zarządzenia: 1. (...) 2. (...) 28.09.2017 r. UZASADNIENIE Wnioskodawczyni A. N. wniosła w dniu 12 maja 2017 r. wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po J. S. (1) , zmarłej w dniu 05.08.2016 r., której ostatnim miejscem zwykłego pobytu była miejscowość Z. , na podstawie ustawy. Z wniosku wynikało, że wnioskodawczyni jest wnuczką spadkodawczyni, córką zmarłego syna spadkodawczyni E. S. . Nadto wnioskodawczyni jako uczestników postępowania wskazała swoje rodzeństwo: J. S. (1) , A. S. (1) i B. S. (2) , synów zmarłego syna spadkodawczyni E. S. oraz córkę spadkodawczyni H. Ł. (1) . Na rozprawie w dniu 28.09.2017 r. uczestniczka H. Ł. (1) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po spadkodawczyni na podstawie testamentu notarialnego z dnia 17.02.2009 r., który przedłożyła do akt sprawy. Pozostali uczestnicy i wnioskodawczyni po otwarciu i ogłoszeniu ww. testamentu notarialnego i zapoznaniu się z treścią jego odpisów nie wnieśli zastrzeżeń wobec ujawnionego testamentu. Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny : Spadkodawczyni J. S. (1) , urodzona w dniu (...) w S. , mająca ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Z. , zmarła w dniu 05 sierpnia 2016 r. we W. . Dowód: - odpis skrócony aktu zgonu J. S. (1) – k. 3, - przesłuchanie wnioskodawczyni i uczestników postępowania – k. 30-31 W chwili śmierci spadkodawczyni była wdową. Pozostawiła po sobie córkę H. Ł. (1) oraz wnuczęta: wnioskodawczynię i uczestników J. S. (1) , A. S. (1) i B. S. (2) , dzieci nieżyjącego już wówczas syna spadkodawczyni E. S. , zmarłego w dniu 25.08.2010 r. Drugi syn spadkodawczyni Z. S. , zmarł również przed spadkodawczynią, w dniu 26.04.2009 r. jako kawaler, nie pozostawiając po sobie zstępnych. Spadkodawczyni nie miał innych dzieci naturalnych ani przysposobionych, ani z innego związku, nie toczyło się postępowanie o niegodność dziedziczenia po spadkodawcy. Nikt ze spadkobierców nie zrzekał się dziedziczenia, nie był sporządzany po spadkodawcy akt poświadczenia dziedziczenia. Nikt nie składał w ustawowym terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku po spadkodawczyni. Dowód: - odpis skrócony aktu małżeństwa wnioskodawczyni – k.4, - odpisy skrócone aktu urodzenia i małżeństwa uczestniczki H. Ł. – k.25-26, - odpisy skrócony aktu urodzenia uczestnika J. S. (1) – k. 5, - odpisy skrócony aktu urodzenia uczestnika A. S. (1) – k. 6, - odpisy skrócony aktu urodzenia uczestnika B. S. (1) – k. 7, - odpis skrócony aktu zgonu E. S. – w aktach tut. Sądu I Ns 1010/16 – w załączeniu akt - zapewnienia spadkowe wnioskodawczyni, uczestników J. S. , A. S. , B. S. i uczestniczki H. Ł. – k. 30-31 Spadkodawczyni pozostawiła po sobie jedynie testament notarialny z dnia 17.02.2009 r., w którym powołała do spadku jako swoich jedynych spadkobierców córkę – uczestniczkę H. Ł. (1) oraz syna – Z. S. , przeznaczając im cały swój majątek po połowie. Dowód: - wypis z aktu notarialnego rep. A nr (...) sporządzonego przez notariusza E. R. w Kancelarii Notarialnej we W. w dniu 17.02.2009 r. – koperta k. 27, W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 941 Kodeksu cywilnego ( Kc ) rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Należy zatem stwierdzić, że gdy spadkodawca sporządził prawidłowy formalnie testament, dziedziczenie odbywa się na jego podstawie zamiast dziedziczenia ustawowego, gdyż polskie prawo cywilne nakazuje w pierwszej kolejności uwzględnić wolę spadkodawcy (tak m.in. art. 948 § 1 Kc zgodnie z którym testament należy tak tłumaczyć, ażeby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy). Stąd też sąd w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku nie bada słuszności czy zgodności postanowień testamentu z indywidualnym poczuciem sprawiedliwości spadkobierców ustawowych co do rozrządzeń majątkowych spadkodawcy; decydująca jest bowiem wola spadkodawcy co tego, komu ma przypaść zgromadzony przez niego majątek i czy ta wola została wyrażona w prawidłowy sposób - w formie przewidzianej prawem. Zgodnie z art. 950 Kc testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego. Zgodnie z art. 959 Kc spadkodawca może powołać do całości lub części spadku jedną lub kilka osób. Zgodnie z art. 1012 Kc spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Zgodnie z art.1015 § 2 Kc brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zgodnie z art. 965 Kc jeżeli spadkodawca powołał kilku spadkobierców testamentowych, a jeden z nich nie chce lub nie może być spadkobiercą, przeznaczony dla niego udział, w braku odmiennej woli spadkodawcy, przypada pozostałym spadkobiercom testamentowym w stosunku do przypadających im udziałów (przyrost). W niniejszej sprawie na podstawie ustalonego stanu faktycznego należało stwierdzić, że dziedziczenie po spadkodawczyni odbywa się na podstawie testamentu notarialnego z dnia 17.02.2009 r., pozostawionego przez spadkodawczynię, gdyż w ocenie Sądu nie ujawniły się okoliczności, które podważałyby jego ważność, w szczególności został on sporządzony w jednej z przewidzianych prawem form – w formie prawidłowo sporządzonego aktu notarialnego; nadto również wnioskodawczyni i uczestnicy nie podważali ważności tego testamentu. Z uwagi jednak na to, że Z. S. nie dożył otwarcia spadku, to z mocy art. 965 Kc należało przyjąć, że spadek na podstawie ww. testamentu w całości, wskutek przyrostu nabyła uczestniczka – córka spadkodawczyni H. Ł. (1) . Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI