I Ns 161/16

Sygn. akt: I Ns 161/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Malinowska Protokolant: stażysta Marta Moroz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. w Suwałkach na rozprawie sprawy z wniosku D. L. z udziałem J. L. , A. L. , B. N. o stwierdzenie nabycia spadku po E. L. i F. L. oraz o otwarcie i ogłoszenie testamentu F. L. p o s t a n a w i a: 1. Stwierdzić, że spadek po E. L. zmarłej dnia 18 marca 2015 roku w S. , ostatnio stale tam zamieszkałej na podstawie ustawy nabyli mąż F. L. (s. K. i A. ) w 1/4 części oraz dzieci D. L. (s. F. i E. ), A. L. (s. F. i E. ), J. L. (s. F. i E. ) oraz córka B. N. (c. F. i E. ) - w udziałach po 3/16 części każde z nich; 2. Stwierdzić, że spadek po F. L. zmarłym dnia 30 września 2015 roku w S. , ostatnio stale tam zamieszkałym na podstawie testamentu notarialnego z dnia 15.04.2015r. sporządzonego w Kancelarii Notarialnej Notariusza W. U. w S. Rep. A Nr 1983/2015 nabył D. L. (s. F. i E. ) - w całości; 3. Orzec, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. SSR Małgorzata Malinowska Sygn. akt I Ns 161/16 UZASADNIENIE Wnioskodawca D. L. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po rodzicach E. L. zmarłej dnia 18 marca 2015 r. w S. oraz F. L. zmarłym dnia 30 września 2015 r. w S. . W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż zmarli pozostawili po sobie zstępnych tj. córkę B. N. oraz synów D. L. , J. L. oraz A. L. . E. L. zmarła nie pozostawiając testamentu, natomiast F. L. sporządził testament notarialny w którym do całości spadku powołał D. L. . Uczestnicy postępowania przychylili się do wniosku. Nie kwestionowali ważności ani skuteczności testamentu. Sąd ustalił, co następuje: E. L. zamieszkała w S. zmarła dnia 18 marca 2015r. w S. , jako zamężna z F. L. , pozostawiając po sobie dzieci córkę B. N. oraz synów D. L. , J. L. oraz A. L. . Poza ww. innych dzieci, w tym przysposobionych i pozamałżeńskich, E. L. nie miała. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 7, odpisy skrócone aktów urodzenia k. 8 - 11, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 12, zapewnienie spadkowe wnioskodawcy D. L. złożone na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. k.27 – 27v niekwestionowane przez pozostałych uczestników postępowania). F. L. , B. N. , D. L. , J. L. oraz A. L. nie zostali uznani za niegodnych dziedziczenia. Nie odrzucali też spadku po E. L. , ani nie zrzekali się dziedziczenia po niej. Zmarła testamentu nie pozostawiła (dowód: zapewnienie spadkowe wnioskodawcy D. L. złożone na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. k.27 – 27v niekwestionowane przez pozostałych uczestników postępowania). F. L. ostatnio stale zamieszkały w S. zmarł w dniu 30 września 2015r. w S. . Zmarł on jako wdowiec, pozostawiając po sobie dzieci córkę B. N. oraz synów D. L. , J. L. oraz A. L. . Poza ww. innych dzieci, w tym przysposobionych i pozamałżeńskich, F. L. nie miał. (dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 6, odpisy skrócone aktów urodzenia k. 8 - 11, odpis skrócony aktu małżeństwa k. 12, zapewnienie spadkowe wnioskodawcy D. L. złożone na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. k. 27v niekwestionowane przez pozostałych uczestników postępowania). Przed śmiercią w dniu 15 kwietnia 2015 r. F. L. stawił się w Kancelarii Notarialnej Notariusz W. U. w S. ocelem sporządzenia testamentu. Notariusz sporządził oświadczenie woli F. L. rejestrując czynność w Repertorium A nr 1983/2015. Po spisaniu woli testującego, akt został odczytany, przyjęty i własnoręcznie przez F. L. podpisany. Mocą testamentu F. L. powołał do całości spadku swojego syna D. L. . W dacie sporządzania testamentu F. L. był świadomy i swobodny. Nie działał pod wpływem groźby, przymusu ani podstępu. Innych testamentów zmarły nie pozostawił. B. N. , D. L. , J. L. oraz A. L. nie zostali uznani za niegodnych dziedziczenia. Nie odrzucali też spadku po F. L. , ani nie zrzekali się dziedziczenia po nim. (dowód: testament notarialny k. 5 koperta wraz z protokołem otwarcie i ogłoszenia k. 29, zapewnienie spadkowe wnioskodawcy D. L. złożone na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. k.27 – 27v niekwestionowane przez pozostałych uczestników postępowania). Sąd zważył, co następuje: Po zmarłej osobie fizycznej status spadkobiercy uzyskują wyłącznie osoby, które uzyskały tytuł powołania do spadku po spadkodawcy. Ustawodawca w art. 926 § 1 kc przewidział dwa tytuły powołania do dziedziczenia: ustawę i testament. Zgodnie z treścią art. 926 § 1 kc powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Zgodnie z przepisem § 2 wskazanego artykułu dziedziczenie ustawowe, co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy w testamencie albo gdy żadna z osób które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą. Przepis ten wyraża generalną zasadę, iż powołanie do dziedziczenia z testamentu ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym (M. Pazdan, K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, s. 907). Zasada ta zabezpiecza pełną realizację swobody w dysponowaniu majątkiem na wypadek śmierci. W postępowaniu o stwierdzenie nabycie spadku Sąd obowiązany jest z urzędu ustalić krąg spadkobierców oraz dokonać oceny czy przedłożony testament został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie natomiast z treścią art. 952 kc testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego. W niniejszej sprawie z zapewnienia spadkowego złożonego przez wnioskodawcę D. L. wynikało, iż zmarła E. L. nie pozostawiła testamentu. W takiej sytuacji, Sąd był zobligowany do ustalenia kręgu spadkobierców w oparciu o art. 931 kc. W myśl art. 931 kc w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Na tej podstawie do kręgu spadkobierców po zmarłej E. L. w dacie jej śmierci należeli – mąż F. L. oraz dzieci D. L. , A. L. , J. L. oraz B. N. . Po ustaleniu kręgu spadkobierców w dalszej kolejności należało ustalić udziały przypadające każdemu z nich w oparciu o reguły określone w cyt. powyżej przepisie. Zasadą jest, iż spadkobiercy dochodzący do dziedziczenia w pierwszej kolejności, a więc małżonek i dzieci dziedziczą w częściach równych, jednakże ustawodawca zastrzegł, iż cześć przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż ¼ całości spadku. E. L. zmarła jako zamężna z F. L. pozostawiając po sobie czworo dzieci D. L. , A. L. , J. L. oraz B. N. . W tej sytuacji spadek po E. L. nabył mąż F. L. w 1/4 , zaś pozostałe 3/4 nabyły dzieci w częściach równych tj. po 3/16 części każde z nich. Natomiast jak chodzi o F. L. , to prawo do wyłącznego po nim dziedziczenia wywodził wnioskodawca D. L. na podstawie testamentu notarialnego. Do akt sprawy złożył testament sporządzony przez Notariusz W. U. z Kancelarii Notarialnej w S. rep. A nr 1983/2015 w dniu 15 kwietnia 2015 r. Z treści tegoż testamentu wynika, iż zmarły F. L. do całości spadku powołał swojego syna D. L. . Stan świadomości zmarłego w dacie sporządzania tegoż testamentu, podobnie jak i treść testamentu nie były przez uczestników postępowania kwestionowane. Na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. nie podali oni żadnych okoliczności podważających skuteczność i ważność testamentu. Wskazać w tym miejscu należy, iż testament sporządzony w formie aktu notarialnego ma moc dowodową, dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 244 kpc , a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Są to domniemania prawne ustanowione ustawą procesową. Domniemania te mogą być obalone w sposób przewidziany w art. 252 kpc tj. przez zaprzeczenie prawdziwości dokumentu lub przez udowodnienie, że oświadczenie zawarte w danym dokumencie urzędowym, wystawionym przez ten organ, jest niezgodne z prawdą. W niniejszej sprawie nie zostały ujawnione okoliczności podważające ważność i skuteczność testamentu, dlatego też Sąd uznał, iż stanowi on podstawę dziedziczenia. W myśl art. 1012 kc spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź spadek odrzucić. Jak wynika z zapewnienia spadkowego złożonego przez wnioskodawcę, potwierdzonego przez uczestników postępowania, nikt ze spadkobierców nie odrzucał spadku, nie zarzekał się dziedziczenia. W tej sytuacji do dziedziczenia po E. L. doszli powyżej wskazani spadkobiercy ustawowi F. L. , B. N. , D. L. , J. L. oraz A. L. , zaś do dziedziczenia po F. L. doszedł spadkobierca testamentowy D. L. . W świetle powyższego orzeczono jak w pkt 1 i 2 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu o ustanowioną w art. 520 § 1 kpc ogólną zasadę ponoszenia przez każdego zainteresowanego kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, o czym orzeczono w pkt 3 postanowienia. SSR Małgorzata Malinowska