I NS 159/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca R. W. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po D. W., która zmarła w Niemczech, gdzie ostatnio stale zamieszkiwała. Wnioskodawca argumentował, że spadkodawczyni była obywatelką polską i posiadała majątek w Polsce (nieruchomość w R.), co powinno skutkować właściwością polskiego sądu. Sąd, analizując sprawę, ustalił, że spadkodawczyni wyjechała do Niemiec wiele lat temu w celach zarobkowych i tam na stałe zamieszkała, a jej ostatnim miejscem stałego pobytu była miejscowość K. w Niemczech. Sąd zważył, że wniosek podlega odrzuceniu z powodu braku jurysdykcji krajowej. Zgodnie z art. 1099 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd bierze pod uwagę brak jurysdykcji z urzędu w każdym stanie sprawy i w razie jej stwierdzenia odrzuca wniosek. W niniejszej sprawie zastosowanie ma Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 dotyczące dziedziczenia. Zgodnie z art. 4 tego Rozporządzenia, jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku mają sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci. Pojęcie miejsca zwykłego pobytu jest autonomicznym pojęciem prawa UE i oznacza miejsce ześrodkowania życiowych interesów osoby. Nawet fakt posiadania polskiego obywatelstwa czy majątku w Polsce nie wpływa na jurysdykcję, jeśli ostatnim miejscem zwykłego pobytu były Niemcy. Zgodnie z art. 15 Rozporządzenia, sąd, który nie ma jurysdykcji, stwierdza to z urzędu i odrzuca wniosek. W związku z tym, na podstawie art. 1099 § 1 kpc w zw. z art. 15 Rozporządzenia UE nr 650/2012, sąd orzekł o odrzuceniu wniosku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie jurysdykcji sądów polskich w sprawach spadkowych z elementem zagranicznym, w szczególności w kontekście Rozporządzenia UE nr 650/2012 i pojęcia miejsca zwykłego pobytu.
Dotyczy spraw spadkowych, w których spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim UE.
Zagadnienia prawne (1)
Czy polski sąd posiada jurysdykcję do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po osobie, która ostatnio stale zamieszkiwała za granicą, mimo posiadania przez nią polskiego obywatelstwa i majątku w Polsce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, polski sąd nie posiada jurysdykcji w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012, jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku mają sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci. Miejsce zwykłego pobytu jest autonomicznym pojęciem prawa UE i oznacza główne centrum życiowych interesów osoby. Posiadanie polskiego obywatelstwa lub majątku w Polsce nie wpływa na jurysdykcję, jeśli ostatnim miejscem zwykłego pobytu były Niemcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| D. W. | osoba_fizyczna | spadkodawczyni |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 1099 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bierze pod uwagę brak jurysdykcji krajowej z urzędu w każdym stanie sprawy, a w razie stwierdzenia jej braku koniecznym jest odrzucenie wniosku.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 15
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Gdy do sądu państwa członkowskiego wniesiono sprawę spadkową, co do której sąd ten nie ma jurysdykcji na mocy niniejszego Rozporządzenia, sąd ten stwierdza z urzędu brak swojej jurysdykcji, czego następstwem jest postanowienie o odrzuceniu pozwu lub wniosku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1099 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Brak jurysdykcji krajowej stanowi przyczynę nieważności postępowania.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21 § ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Wyjątek od zasady jednolitego prawa właściwego, gdy zmarły wykazywał silniejszy związek z innym państwem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadkodawczyni miała ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Niemczech, co zgodnie z Rozporządzeniem UE nr 650/2012 przyznaje jurysdykcję sądom niemieckim.
Odrzucone argumenty
Spadkodawczyni była obywatelką polską. • Spadkodawczyni posiadała majątek w Polsce (nieruchomość w R.).
Godne uwagi sformułowania
miejsce ześrodkowania życiowych interesów osoby fizycznej • główne centrum egzystencji danej osoby • zasada jednolitości statutu spadkowego
Skład orzekający
Krzysztof Połomski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów polskich w sprawach spadkowych z elementem zagranicznym, w szczególności w kontekście Rozporządzenia UE nr 650/2012 i pojęcia miejsca zwykłego pobytu."
Ograniczenia: Dotyczy spraw spadkowych, w których spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania prawa UE w codziennych sytuacjach życiowych, takich jak dziedziczenie, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników.
“Czy polski sąd zajmie się spadkiem po Twoich bliskich mieszkających za granicą? Kluczowe Rozporządzenie UE.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.