Orzeczenie · 2024-06-13

I NS 159/24

Sąd
Sąd Rejonowy w Mrągowie
Miejsce
Mrągowie
Data
2024-06-13
SAOSCywilnespadkiWysokarejonowy
spadekjurysdykcjarozporządzenie UEmiejsce zwykłego pobytunieruchomośćobywatelstwosąd polskisąd niemiecki

Wnioskodawca R. W. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po D. W., która zmarła w Niemczech, gdzie ostatnio stale zamieszkiwała. Wnioskodawca argumentował, że spadkodawczyni była obywatelką polską i posiadała majątek w Polsce (nieruchomość w R.), co powinno skutkować właściwością polskiego sądu. Sąd, analizując sprawę, ustalił, że spadkodawczyni wyjechała do Niemiec wiele lat temu w celach zarobkowych i tam na stałe zamieszkała, a jej ostatnim miejscem stałego pobytu była miejscowość K. w Niemczech. Sąd zważył, że wniosek podlega odrzuceniu z powodu braku jurysdykcji krajowej. Zgodnie z art. 1099 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd bierze pod uwagę brak jurysdykcji z urzędu w każdym stanie sprawy i w razie jej stwierdzenia odrzuca wniosek. W niniejszej sprawie zastosowanie ma Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 dotyczące dziedziczenia. Zgodnie z art. 4 tego Rozporządzenia, jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku mają sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci. Pojęcie miejsca zwykłego pobytu jest autonomicznym pojęciem prawa UE i oznacza miejsce ześrodkowania życiowych interesów osoby. Nawet fakt posiadania polskiego obywatelstwa czy majątku w Polsce nie wpływa na jurysdykcję, jeśli ostatnim miejscem zwykłego pobytu były Niemcy. Zgodnie z art. 15 Rozporządzenia, sąd, który nie ma jurysdykcji, stwierdza to z urzędu i odrzuca wniosek. W związku z tym, na podstawie art. 1099 § 1 kpc w zw. z art. 15 Rozporządzenia UE nr 650/2012, sąd orzekł o odrzuceniu wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie jurysdykcji sądów polskich w sprawach spadkowych z elementem zagranicznym, w szczególności w kontekście Rozporządzenia UE nr 650/2012 i pojęcia miejsca zwykłego pobytu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw spadkowych, w których spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim UE.

Zagadnienia prawne (1)

Czy polski sąd posiada jurysdykcję do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po osobie, która ostatnio stale zamieszkiwała za granicą, mimo posiadania przez nią polskiego obywatelstwa i majątku w Polsce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, polski sąd nie posiada jurysdykcji w takiej sytuacji.

Uzasadnienie

Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012, jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku mają sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci. Miejsce zwykłego pobytu jest autonomicznym pojęciem prawa UE i oznacza główne centrum życiowych interesów osoby. Posiadanie polskiego obywatelstwa lub majątku w Polsce nie wpływa na jurysdykcję, jeśli ostatnim miejscem zwykłego pobytu były Niemcy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
R. W.osoba_fizycznawnioskodawca
D. W.osoba_fizycznaspadkodawczyni

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 1099 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bierze pod uwagę brak jurysdykcji krajowej z urzędu w każdym stanie sprawy, a w razie stwierdzenia jej braku koniecznym jest odrzucenie wniosku.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 15

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Gdy do sądu państwa członkowskiego wniesiono sprawę spadkową, co do której sąd ten nie ma jurysdykcji na mocy niniejszego Rozporządzenia, sąd ten stwierdza z urzędu brak swojej jurysdykcji, czego następstwem jest postanowienie o odrzuceniu pozwu lub wniosku.

Pomocnicze

k.p.c. art. 1099 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Brak jurysdykcji krajowej stanowi przyczynę nieważności postępowania.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Wyjątek od zasady jednolitego prawa właściwego, gdy zmarły wykazywał silniejszy związek z innym państwem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spadkodawczyni miała ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Niemczech, co zgodnie z Rozporządzeniem UE nr 650/2012 przyznaje jurysdykcję sądom niemieckim.

Odrzucone argumenty

Spadkodawczyni była obywatelką polską. • Spadkodawczyni posiadała majątek w Polsce (nieruchomość w R.).

Godne uwagi sformułowania

miejsce ześrodkowania życiowych interesów osoby fizycznej • główne centrum egzystencji danej osoby • zasada jednolitości statutu spadkowego

Skład orzekający

Krzysztof Połomski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądów polskich w sprawach spadkowych z elementem zagranicznym, w szczególności w kontekście Rozporządzenia UE nr 650/2012 i pojęcia miejsca zwykłego pobytu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw spadkowych, w których spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania prawa UE w codziennych sytuacjach życiowych, takich jak dziedziczenie, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników.

Czy polski sąd zajmie się spadkiem po Twoich bliskich mieszkających za granicą? Kluczowe Rozporządzenie UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst