I Ns 1555/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy oddalił wniosek o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości w trybie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, uznając brak spełnienia przesłanki samoistnego posiadania przez wnioskodawcę.
Wnioskodawca A. C. domagał się stwierdzenia nabycia przez M. Z. prawa własności nieruchomości rolnych w trybie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Sąd ustalił, że M. Z. zbył część nieruchomości nieformalną umową w 1970 r. na rzecz I. C., która następnie nie objęła nieruchomości w posiadanie. Mimo że M. Z. był wpisany w rejestrze jako władający, a później uzyskał akt własności ziemi dla pozostałej części gospodarstwa, sąd uznał, że nie był samoistnym posiadaczem spornych działek w dniu 4 listopada 1971 r. W konsekwencji, wniosek został oddalony.
Sprawa dotyczyła wniosku A. C. o stwierdzenie nabycia przez M. Z. prawa własności nieruchomości rolnych w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Wnioskodawca twierdził, że M. Z. nabył własność nieruchomości z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim ustalił, że M. Z. był posiadaczem gospodarstwa rolnego, jednak w 1970 r. sprzedał część nieruchomości I. C. nieformalną umową. Mimo że M. Z. uzyskał akt własności ziemi dla pozostałej części gospodarstwa, a postępowanie uwłaszczeniowe toczyło się również z inicjatywy I. C., sąd uznał, że M. Z. nie był samoistnym posiadaczem spornych działek w krytycznym dniu 4 listopada 1971 r. Kluczowe było ustalenie, że I. C. nie objęła nieruchomości w posiadanie, a decyzja odmawiająca jej aktu własności ziemi nie oznaczała, że M. Z. był samoistnym posiadaczem. Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawcy i świadków, uznając, że nie potwierdzają one samoistnego posiadania przez M. Z. w dacie wejścia w życie ustawy. Wobec niespełnienia podstawowej przesłanki ustawy, wniosek został oddalony. Koszty postępowania ponoszą zainteresowani we własnym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie spełnił przesłanki samoistnego posiadania nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo wpisu w rejestrze i posiadania części gospodarstwa, zbycie części nieruchomości na rzecz osoby trzeciej nieformalną umową oraz brak objęcia jej w posiadanie przez tę osobę, a także późniejsze postępowanie administracyjne, wykluczały uznanie wnioskodawcy za samoistnego posiadacza spornych działek w krytycznym dniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| I. C. | osoba_fizyczna | nabywca (nieformalny) |
| M. Z. s. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. Z. s. T. i M. | osoba_fizyczna | poprzedni właściciel/posiadacz |
| L. C. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| N. C. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
| M. C. | osoba_fizyczna | spadkobierca |
Przepisy (3)
Główne
Dz. U. Nr 27 poz.50 art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Przewiduje nabycie własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych z dniem wejścia w życie ustawy przez posiadaczy samoistnych, którzy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku.
Pomocnicze
Dz. U. z 1971 r., Nr 27, poz. 250 art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Przewiduje nabycie własności nieruchomości przez posiadaczy samoistnych, którzy przy braku warunków z ust. 1, posiadają nieruchomości nieprzerwanie od lat pięciu, a jeżeli uzyskali posiadanie w złej wierze, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestię kosztów postępowania w sprawach, w których zainteresowani ponoszą koszty we własnym zakresie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
M. Z. nie był samoistnym posiadaczem nieruchomości w dniu 4 listopada 1971 r. Zbycie części nieruchomości na rzecz I. C. nieformalną umową w 1970 r. i brak objęcia jej w posiadanie przez I. C. wykluczały nabycie własności przez M. Z. na podstawie ustawy z 1971 r. Decyzja administracyjna odmawiająca I. C. aktu własności ziemi nie była równoznaczna z samoistnym posiadaniem przez M. Z.
Odrzucone argumenty
M. Z. był samoistnym posiadaczem nieruchomości w dniu 4 listopada 1971 r.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przypisać M. Z. posiadania samoistnego nieruchomości nie została spełniona podstawowa przesłanka konieczna do stwierdzenia, że M. Z. nabył własność przedmiotowych nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku
Skład orzekający
Katarzyna Wencka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nabycia własności nieruchomości rolnych na podstawie ustawy z 1971 r., w szczególności wymogu samoistnego posiadania i wpływu nieformalnych umów przeniesienia własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z ustawą uwłaszczeniową z 1971 r. i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności w uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości rolnych na podstawie historycznych przepisów, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i spadkowym.
“Nieruchomość rolna z 1971 roku – dlaczego sąd oddalił wniosek o uwłaszczenie?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I Ns 1555/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Katarzyna Wencka Protokolant: Katarzyna Pawluczuk po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 roku w Bielsku Podlaskim na rozprawie sprawy z wniosku A. C. z udziałem M. Z. o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych Dz. U. nr 27 poz.50. postanawia: I. Oddalić wniosek. II. Stwierdzić, że zainteresowani we własnym zakresie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sygn. akt I Ns 1555/16 UZASADNIENIE Wnioskodawca A. C. wniósł o stwierdzenie, że M. Z. nabył z mocy prawa w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (DZ. U. Nr 27. poz.50) z dniem 4 listopada 1971 roku prawo własności nieruchomości położonych w C. oznaczonych numerami geodezyjnymi (...) (dawniej (...) i (...) ) o łącznej powierzchni (...) ha. Uczestnik postępowaniami M. Z. s. M. nie zajął stanowiska w sprawie. Sąd ustalił, co następuje: M. Z. s. T. i M. był posiadaczem gospodarstwa rolnego położonego w C. (okoliczność bezsporna). W roku 1962 w skład gospodarstwa wchodziły działki o numerach ewidencyjnych (...) o powierzchni łącznej (...) ha. W roku 1965 działka o numerze (...) uległa podziałowi na działki (...) ( pismo Starosty (...) z dnia 23 grudnia 2016 roku, (...) k.34) . Umową zawartą w formie pisemnej, w obecności dwóch świadków – W. M. i W. O. w dniu 16 maja 1970 roku M. Z. sprzedał część działki (...) na rzecz I. C. i jej małżonka za cenę 20.000 złotych. Część działki będąca przedmiotem nieformalnej umowy ,,graniczyła od strony wschodu z placem ob. D. J. , od strony południa z ob. D. M. , od strony zachodu z placem (...) , zaś od strony północy z placem (...) ” (umowa z dnia 16 maja 1970 roku k.38). Podczas prac uwłaszczeniowych w roku 1975 działka (...) uległa podziałowi na działki (...) ( pismo Starosty (...) z dnia 23 grudnia 2016 roku, (...) k.34) . Aktem własności ziemi Nr (...) z dnia 30 lipca 1975 roku potwierdzono własność działek nr (...) na rzecz M. Z. s. T. i M. ( pismo Starosty (...) z dnia 23 grudnia 2016 roku, (...) k.34) . Decyzją Naczelnika Gminy C. z dnia 7 lipca 1976 roku nr (...) odmówiono wydania I. C. aktu własności ziemi na nieruchomość oznaczoną numerami (...) i (...) o łącznej powierzchni (...) ha. Powodem decyzji odmownej był stwierdzony brak spełnienia przez I. C. przesłanek wskazanych w ustawie z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (DZ. U. Nr 27. poz.50). Ustalono, że I. C. w dniu 16 maja 197 roku nabyła nieformalną umową ww. nieruchomości od M. Z. , to jednak z uwagi na odległe miejsce zamieszkania nie objęła ich w posiadanie (decyzja z dnia 7 lipca 1976 roku nr (...) k. 39). Powyższa decyzja została doręczona M. Z. w dniu 11 sierpnia 1976 roku ( dowód doręczenia decyzji k.40). M. Z. zmarł w dniu 6 lipca 1981 roku. Sąd Rejonowy w B. postanowieniem wydanym w dniu 16 września 1981 roku w sprawie o sygn. akt (...) stwierdził, że spadek po M. Z. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 3 lipca 1981 roku (...) sporządzonego przed asesorem D. R. pełniącą obowiązki notariusza w Państwowym Biurze Notarialnym w B. nabył w całości L. C. , w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne położone w C. (akta sprawy (...) ). L. C. zmarł w dniu 2 września 2000 roku. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2001 roku wydanym w sprawie o sygn. akt (...) Sad Rejonowy w B. stwierdził, ze spadek po L. C. nabyli na podstawie ustawy żona – N. C. oraz synowie zmarłego – A. C. i M. C. , każde z nich w części po 1/3 w tym wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne (akta spraw (...) ). Działki o numerach ewidencyjnych (...) w wyniku odnowienia operatu ewidencyjnego w 1996 roku otrzymały numery (...) i (...) . Dla nieruchomości powyższych nie jest prowadzona księga wieczysta. Według aktualnego stanu w rejestrze gruntów prowadzonym przez Starostę (...) jako właściciele działek wpisani są A. C. i M. C. synowie L. i N. (wypis z rejestru gruntów k. 7, pismo Starosty (...) z dnia 23 grudnia 2016 roku, (...) k.34) . Sąd, zważył, co następuje: Poczynione przez Sądu ustalenia faktyczne wskazują, że nieruchomość rolna objęta wnioskiem nie ma uregulowanego stanu prawnego. Choć w załączonym przez wnioskodawcę wypisie z rejestru gruntów jako właściciele działek o numerach (...) zostali wpisani A. C. i M. C. , to jednak w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających wiarygodność zapisów dotyczących form własnościowych przypisanych tym osobom. Brak jest również dowodów na przysługiwanie komukolwiek prawa własności ww. nieruchomości. Powyższe - w ocenie Sądu - uprawniało do stwierdzenia, że stan prawny wyszczególnionych działek był nieuregulowany, co oznacza to, że do nieruchomości mogą mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r., Nr 27, poz. 250). Art. 1 ww. ustawy przewiduje nabycie własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych z dniem wejścia w życie ustawy to jest z dniem 4 listopada 1971 roku przez dwie kategorie posiadaczy samoistnych, będących rolnikami. Po pierwsze tych, którzy sami bądź ich poprzednicy prawni objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku (art. 1 ust. 1 ustawy). Po drugie tych, którzy, przy braku warunków określonych w ustępie 1, posiadają nieruchomości nieprzerwanie od lat pięciu, a jeżeli uzyskali posiadanie w złej wierze, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć (art. 1 ust.2 ustawy). Żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie nie potwierdza, aby nieruchomość objęta wnioskiem była nabyta przez M. Z. nieformalną umową o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo o dział spadku. Brak jest również przesłanki do stwierdzenia, że M. Z. był samoistnym posiadaczem działek (...) (dawniej (...) i (...) ) w dacie 4 listopada 1971 roku. Jak wynika z informacji udzielonej przez Starostę (...) (k.34) M. Z. był co najmniej od 1962 roku posiadaczem działek (...) (wchodzących przed podziałem w skład działki (...) ). Następnie nieformalną umową sprzedaży zawartą w dniu 16 maja 1970 roku zbył ww. działki na rzecz I. C. i jej małżonka (k.38). To I. C. w ocenie Sądu objęła wówczas działki w posiadanie i w 1976 roku z jej inicjatywy toczyło się postępowanie uwłaszczeniowe dotyczące przedmiotowych nieruchomości. Fakt, że decyzją z dnia 7 lipca 1976 roku wydaną w sprawie (...) Naczelnik Gminy C. odmówił I. C. wydania aktu własności ziemi, bowiem z uwagi na dalekie miejsce zamieszkania od położenia nieruchomości nie uznano I. C. za posiadacza samoistnego nieruchomości na datę 4 listopada 1971 roku, nie jest równoznaczny z tym, że to M. Z. w dacie 4 listopada 1971 roku był posiadaczem samoistnym działek, pomimo nawet, iż był wpisany w rejestrze jako władający nieruchomościami. Zdaniem Sądu gdyby M. Z. był samoistnym posiadaczem nieruchomości w dniu 4 listopada 1971 roku – uważałby siebie za ich właściciela, z pewnością próbowałby nabyć je przez uwłaszczenie, kiedy takie postępowanie przeprowadzone było co do jego gospodarstwa tj. działek (...) i zostało zakończone wydaniem aktu własności ziemi Nr (...) z dnia 30 lipca 1975 roku lub po otrzymaniu decyzji w sprawie (...) , doręczonej mu w dniu 11 sierpnia 1976 roku (k.40). Wobec powyższego Sąd nie dał wiary zeznaniom wnioskodawcy (k.53), że to M. Z. na dzień 4 listopada 1971 roku władał jako posiadacz samoistny działkami posiadającymi obecnie numery ewidencyjne (...) . Również zeznania świadka J. Ł. (k.48v.) nie potwierdziły stanowiska wnioskodawcy. Świadek zeznawał, że M. Z. korzystał z lasku kiedy on poszedł do szkoły podstawowej (k.48v., 00:25:23). Biorąc pod uwagę wiek świadka uznać należało, że okoliczności te miały miejsce po sprzedaży działki I. C. i po dacie 4 listopada 1971 roku. Przede wszystkim jednak zeznań świadka który w 1971 był kilkuletnim dzieckiem oraz mając na uwadze upływ niemal 50 lat od opisywanych zdarzeń, nie sposób uznać za wiarygodne. Pozostałe zeznania dotyczą natomiast okresu po 1985 roku, co nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Reasumując, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nie sposób przypisać M. Z. posiadania samoistnego nieruchomości położonych w C. , aktualnie oznaczonych numerami geodezyjnymi (...) w dniu 4 listopada 1971 roku. Tym samym nie została spełniona podstawowa przesłanka konieczna do stwierdzenia, że M. Z. nabył własność przedmiotowych nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1971 r., Nr 27, poz. 250), co ostatecznie skutkowało oddaleniem wniosku A. C. . W punkcie III sentencji postanowienia Sąd stwierdził natomiast, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI