I Ns 1379/15

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2016-02-23
SAOSnieruchomościzasiedzenieŚredniarejonowy
zasiedzenienieruchomościakt notarialnyomyłka pisarskaksięga wieczystawłasnośćsąd rejonowy

Sąd oddalił wniosek o zasiedzenie działki, której wnioskodawcy nadal byli właścicielami z powodu omyłki w akcie notarialnym.

Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia zasiedzenia działki, która ich zdaniem została przez nich nabyta w złej wierze w 1983 roku na skutek błędu w akcie notarialnym sprzedaży części innej działki. Sąd ustalił jednak, że wnioskodawcy nigdy nie utracili własności spornej działki, a jedynie na skutek omyłki pisarskiej została ona błędnie wykreślona z księgi wieczystej. Ponieważ wnioskodawcy nadal byli właścicielami działki, nie mogli jej nabyć przez zasiedzenie. Sąd oddalił wniosek, wskazując na potrzebę uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Wnioskodawcy M. M. i Z. M. złożyli wniosek o stwierdzenie zasiedzenia działki nr (...) o powierzchni 3,41 ha, położonej we wsi S., na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej z dniem 26 kwietnia 2013 r. Wskazali, że ich poprzednicy prawni, E. M. i H. M., nabyli nieruchomość w 1958 r. na podstawie umowy zamiany. Następnie, w 1983 r., w związku z przebudową drogi krajowej, poprzednicy prawni wnioskodawców zawarli umowę sprzedaży z Dyrekcją Okręgową Dróg Publicznych we Wrocławiu. Wnioskodawcy podnieśli, że w akcie notarialnym sprzedaży z 25 kwietnia 1983 r. doszło do omyłki – zamiast części działki nr (...) (przeznaczonej pod drogę) wskazano omyłkowo całą działkę nr (...). Na skutek tej omyłki, działka nr (...) została wykreślona z księgi wieczystej, mimo że nie była przedmiotem sprzedaży. W 1985 r. E. M. i H. M. przekazali gospodarstwo rolne wnioskodawcom, również pomijając w akcie notarialnym działkę nr (...). Wnioskodawcy twierdzili, że od 1983 r. byli samoistnymi posiadaczami działki nr (...) w złej wierze, co uzasadniało bieg 30-letniego terminu zasiedzenia. Uczestnik postępowania, Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie, przyznał, że w umowie z 1983 r. zaszła omyłka, ale jednocześnie podniósł, że nie jest właścicielem spornej działki. Sąd ustalił, że rodzice wnioskodawców nabyli nieruchomość w 1958 r. W 1983 r. sprzedali Skarbowi Państwa część działki nr (...) oraz inne działki na potrzeby budowy drogi. Jednakże w akcie notarialnym z 25 kwietnia 1983 r. omyłkowo wskazano jako przedmiot sprzedaży część działki nr (...) zamiast części działki nr (...). Na skutek tej omyłki, działka nr (...) została odłączona z księgi wieczystej. W 1985 r. rodzice wnioskodawców przekazali gospodarstwo rolne wnioskodawcom, również pomijając działkę nr (...). Sąd uznał, że wnioskodawcy nadal są właścicielami działki nr (...), ponieważ nigdy nie utracili prawa własności, a jedynie na skutek omyłki pisarskiej została ona błędnie wykreślona z księgi wieczystej. Ponieważ wnioskodawcy nadal byli właścicielami działki, nie mogli jej nabyć przez zasiedzenie. Sąd oddalił wniosek, wskazując, że jedynym sposobem uregulowania sytuacji prawnej działki jest uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, posiadacz nieruchomości, który nigdy nie utracił prawa własności, nie może jej nabyć ponownie przez zasiedzenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawcy nadal byli właścicielami działki, ponieważ nigdy nie wyzbyli się prawa własności. Omyłka w akcie notarialnym spowodowała jedynie błędne wykreślenie działki z księgi wieczystej, ale nie wpłynęła na istnienie prawa własności. W związku z tym, nie mogli oni nabyć tej samej nieruchomości przez zasiedzenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Z. M.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwa – (...) i Autostrad w W.organ_państwowyuczestnik

Przepisy (1)

Główne

k.c. art. 172 § § 1

Kodeks cywilny

Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeśli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny (chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nabywa własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioskodawcy nadal są właścicielami działki nr (...), ponieważ nigdy nie utracili prawa własności. Omyłka pisarska w akcie notarialnym z 1983 r. spowodowała jedynie błędne wykreślenie działki z księgi wieczystej, ale nie wpłynęła na istnienie prawa własności. Zasiedzenie nie może nastąpić, gdy wnioskodawcy są już właścicielami nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Wnioskodawcy nabyli działkę nr (...) przez zasiedzenie w złej wierze w 1983 r.

Godne uwagi sformułowania

na skutek oczywistej omyłki pisarskiej nie mogą oni ponownie nabyć prawa swojej własności przez zasiedzenie jedynym sposobem uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowej działki jest uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym

Skład orzekający

Halina Grzybowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zasiedzeniu w kontekście omyłek w aktach notarialnych i księgach wieczystych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji omyłki pisarskiej i braku utraty prawa własności przez wnioskodawców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy formalne mogą skomplikować sytuację prawną nieruchomości, ale jednocześnie podkreśla, że prawo własności nie ginie z powodu omyłki, a sąd może wskazać właściwą drogę do jej naprawienia.

Omyłka w akcie notarialnym prawie pozbawiła właścicieli działki. Sąd wyjaśnia, jak naprawić błąd.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Ns 1379/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2016r. Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSR Halina Grzybowska Protokolant Magdalena Tobiasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016r. w Ś. sprawy z wniosku M. M. , Z. M. przy uczestnictwie Skarbu Państwa – (...) i Autostrad w W. o zasiedzenie postanowił: oddalić wniosek. Sygn. akt I Ns 1379/15 UZASADNIENIE Wnioskodawcy M. M. i Z. M. wnieśli o stwierdzenie, że właścicielami działki nr (...) położonej we wsi S. , województwo (...) , obręb S. , powiat Ś. , gmina S. , o powierzchni 3,41 ha, zostali przez zasiedzenie na zasadach małżeńskiej wspólności majątkowej w dniu 26 kwietnia 2013 r. M. M. oraz Z. M. . Uzasadniając wniosek podali, że w dniu 18 lutego 1958 r. poprzednicy prawni wnioskodawców E. M. i H. M. stali się na podstawie umowy zamiany zawartej z R. B. (1) , wdową po S. B. (1) , Repertorium A nr (...) , sporządzonej przed notariuszem J. K. z Państwowego Biura Notarialnego w Ś. , właścicielami nieruchomości objętej Księgą Wieczystą nr (...) . Wnioskodawcy wskazali, iż nieruchomość ta została nadana S. B. (2) i R. B. (2) aktem nadania z dnia 26 listopada 1957 r. Wnioskodawcy podnieśli, iż w skład nieruchomości nadanej Państwu B. wchodziły działki o nr (...) o łącznej powierzchni 10,25 ha. Wnioskodawcy podali, iż po nowym pomiarze działek, na wniosek Urzędu Gminy i Miasta S. z dnia 16 września 1981 r. zostały skreślone w K. Wieczystej nr (...) działki nr (...) o powierzchni 10,25 ha, a w ich miejsce wpisano działki (...) o powierzchni 10,15 ha. M. M. i Z. M. dodali, iż w dniu 25 kwietnia 1983 r. w Państwowym Biurze Notarialnym w Ś. przed notariuszem A. G. , w związku z przebudową drogi na odcinku W. , K. , S. , D. – obecnie Droga Krajowa nr (...) – doszło do zawarcia pomiędzy poprzednikami prawnymi wnioskodawców E. M. i H. M. a poprzednikiem prawnym uczestnika Dyrekcją Okręgową Dróg Publicznych we W. , umowy sprzedaży, Repertorium A nr (...) , na podstawie której, poprzednik prawny uczestnika odkupił od poprzedników prawnych wnioskodawców działki nr (...) oraz części działki nr (...) o powierzchni 49 m ( 2) położonych we wsi S. . Wnioskodawcy wskazali, iż ustalenia co do nieruchomości, które miały być odkupione od H. M. i E. M. znajdują potwierdzenie w załączonych do aktu notarialnego z dnia 25 kwietnia 1983 r. dokumentach w postaci odpisów i map sporządzonych przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i (...) w Ś. dla działek nr (...) i części działki nr (...) oraz w opinii szacunkowej wyceny wartości gruntów dla działki nr (...) , gdy tymczasem w treści notarialnej umowy sprzedaży z dnia 25 kwietnia 1983 r. omyłkowo, wbrew wymienionym dokumentom, wskazano, iż przedmiotem umowy jest cześć działki nr (...) , która jak podnieśli wnioskodawcy, jest oddalona od Drogi Krajowej nr (...) i żadna jej cześć nie była zajętą pod przebudowę drogi krajowej. Wnioskodawcy podnieśli, iż na skutek opisanego błędu w treści aktu notarialnego z księgi wieczystej KW (...) wykreślona została cala działka nr (...) , której właścicielami są obecnie Z. M. i H. M. , bowiem przy sprzedaży nie dokonano jej podziału. Wnioskodawcy podali także, iż w dniu 28 lutego 1985 r. E. M. i H. M. zawarli w Państwowym Biurze Notarialnym w Ś. przed notariuszem R. B. (3) umowę przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz Z. M. i M. M. , w której to umowie nie zostali wymienienie jako właściciele działki nr (...) , choć w istocie nimi byli. Wnioskodawcy podkreślili, iż w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w Ś. jako współwłaściciele działki nr (...) położonej we wsi S. widnieją Z. M. i M. M. na prawach małżeńskiej wspólności majątkowej. Wnioskodawcy podkreślili, iż od 1958 r. oni jak i ich poprzednicy prawni są przez cały czas posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości co przejawia się tym, iż z działką nr (...) postępowali i postępują jak właściciele, to jest przez większość czasu dbali osobiście o jej należyty stan, uprawiali osobiście, a w ostatnim czasie wydzierżawili działkę od października 2014 r. do października 2024 r. Wnioskodawcy zaznaczyli, iż oni i ich poprzednicy prawni cały czas ponosili ciężary związane z posiadaniem nieruchomości, w tym opłacanie podatku rolnego. M. M. i Z. M. podnieśli, że z chwilą zawarcia przez poprzedników prawnych wnioskodawców umowy z dnia 25 kwietnia 1983 r., w której omyłkowo wskazano jako jej przedmiot między innymi działkę nr (...) , stali się samoistnymi posiadaczami tej działki w złej wierze i od tego momentu rozpoczął swój bieg 30-letni termin zasiedzenia. Uczestnik postępowania Skarb Państwa – (...) w W. wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc, iż w treści umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 25 kwietnia 1983 r. zaszła omyłka w oznaczeniu działek stanowiących przedmiot obrotu, bowiem zamiast objętej zamiarem i wolą obu stron części działki nr (...) , w umowie wskazano działkę nr (...) . Uczestnik w całości podzielił argumenty wnioskodawców i przyznał, iż zamiarem stron umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 25 kwietnia 1983 r. była sprzedaż części działki oznaczonej geodezyjnie jako nr (...) , obecnie nr (...) . Uczestnik podniósł, iż wniosek o stwierdzenie zasiedzenia jest niezasadny, gdyż uczestnik Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w W. nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Uczestnik podniósł również, iż omyłka zawarta w treści umowy z 25 kwietnia 1983 r. winna podlegać sprostowaniu. Pismem procesowym z dnia 21 października 2015 r. wnioskodawcy wskazali, iż wszczęli postępowanie o sprostowanie błędnego wpisu w księdze wieczystej KW nr (...) poprzez wpisanie działki gruntu nr (...) , jako wchodzącej w skład nieruchomości objętej księga wieczystą, a postępowanie zostało prawomocnie zakończone w dniu 20 lipca 2004 r. poprzez oddalenie wniosku z uwagi na fakt, iż wnioskodawcy nie posiadali i w dalszym ciągu nie posiadają aneksów do umowy sprzedaży z dnia 25 kwietnia 1983 r. oraz do umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 28 lutego 1985 r. Wnioskodawcy podkreślili przy tym, iż sporządzenie aneksów nie jest możliwe z powodu śmierci ojca wnioskodawcy E. M. , który był stroną obu wymienionych aktów notarialnych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny . Na podstawie umowy zamiany zawartej w dniu 18 lutego 1958 roku w formie aktu notarialnego rodzice wnioskodawcy E. i H. M. stali się współwłaścicielami na prawach wspólności ustawowej gospodarstwa rolnego położonego w S. o pow.10,25 ha . w skład, którego wchodziła m.in. nieruchomość rolna położona w S. składająca się m.in. w działek nr (...) i innych Dowód: odpis aktu notarialnego Rep A nr (...) w aktach księgi wieczystej (...) . W 1983 roku E. i H. M. sprzedali Skarbowi Państwa - ówczesnej (...) we W. na potrzeby urządzenia drogi publicznej : działkę nr (...) , część działki nr (...) , działkę (...) - o łącznej powierzchni 0,764 ha , które były objęte księgą wieczystą Kw nr (...) . Zanim doszło do tej sprzedaży m.in. działka nr (...) o pow. 1,39 ha została podzielona geodezyjnie na 2 działki ,tj. na działkę oznaczoną jako nr (...) ( do wykupu) o pow. 49 m 2 oraz działkę nr (...) o pow.1,39 ha, a działka nr (...) na działki nr (...) , zaś działka nr (...) na działki (...) . Nadto zostały oszacowane przez rzeczoznawcę majątkowego działki przeznaczone do wykupu , w tym działka oznaczona nr (...) „cz” o pow. 49 m2 wyceniona na 264,60 zł Dowód: wypisy z rejestru gruntów z dnia 23 lipca 1979 r. k. 49-51 w aktach księgi wieczystej j.w., opinie szacunkowe z dnia 12 maca 1980 roku w aktach księgi wieczystej k. 114-122 , zeznania wnioskodawców złożone na rozprawie w dniu 09 lutego 2016 r. . Jednakże w akcie notarialnym umowy sprzedaży z dnia 25 kwietnia 1983 roku wpisano m.in. jako przedmiot sprzedaży część działki (...) zamiast część działki nr (...) Dowód: odpis aktu notarialnego z dnia 25 kwietnia 1983 roku Rep A nr (...) w aktach Kw nr (...) i na k. 15-17. Nastąpiło to w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej . ( NIESPORNE ) Na skutek tej omyłki działka nr (...) , mimo braku podziału geodezyjnego tej działki w całości została odłączona z księgi wieczystej Kw nr (...) Dowód: akta księgi wieczystej Kw nr (...) . W 1985 roku E. i H. M. przekazali wnioskodawcom Z. M. i M. M. na prawach wspólności majątkowej w zamian za rentę swoje gospodarstwo rolne , a składające się z nieruchomości objętych księgami wieczystymi : Kw nr (...) , Kw Nr (...) , Kw nr (...) oraz Kw nr (...) składającej się z działek : (...) w tym działkę (...) niewymienioną w akcie notarialnym . Jednakże w akcie notarialnym z dnia 28 lutego 1985 roku na skutek powielenia wcześniejszej omyłki z 1983 roku przeoczono działkę nr (...) , Dowód: odpis aktu notarialnego z dnia 28 lutego 1985 roku Rep A nr (...) w aktach księgi wieczystej j.w. i w aktyach sprawy , zeznania wnioskodawców j.w. W 1985 roku działka nr (...) pozostała po sprzedaży części działki nr (...) , objęta księgą wieczystą Kw nr (...) została podzielona na działki Nr (...) . Dowód: wyciąg z wykazu zmian gruntu nowych Dok, nr (...) w aktach Kw nr (...) Omyłkę w akcie notarialnym z 1985 roku co do działki nr (...) odkrył wnioskodawca dopiero po śmierci rodziców . Pismem z dnia 26 marca 2004 roku wnioskodawcy zwrócili się do Wydziału Ksiąg Wieczystych tut. Sądu , w którym to piśmie wyjaśnili ,iż na skutek omyłki w akcie notarialnym z 1983 roku mylnie wykreślono z księgi wieczystej działkę nr (...) zamiast część działki nr (...) , z prośbą o udzielenie informacji czy jako następcy prawni nieżyjących już rodziców wnioskodawcy mogą dokonać sprostowania tego błędu powstałego w akcie notarialnym, na dowód czego dołączyli opinie szacunkowe z 12.03.1980 roku dot. działek przeznaczonych do sprzedaży Dowód: w/ w pismo wnioskodawców z k. 113 z zał. w aktach księgi wieczystej j.w.. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2004 roku referendarz sądowy oddalił wniosek wnioskodawców o sprostowanie błędnego wpisu w księdze wieczystej poprzez wpisanie działki nr (...) , z powodu braku aneksów do aktów notarialnych, które mogłyby jedynie stanowić podstawę zmiany wpisu w księdze wieczystej Dowód : odpis w/w/ postanowienia k. 124 w aktach Kw (...) . Od chwili przekazania gospodarstwa rolnego przez E. i H. M. wnioskodawcom - do 2014 roku działka nr (...) pozostawała we władaniu wnioskodawców , uprawiali ją i opłacali za nią podatki. Umową z dnia 23 października 2014 roku wnioskodawcy wydzierżawili B. W. tę działkę, ale w umowie dzierżawy mylnie wpisali nr tej działki (...) zamiast (...) . Omyłkę te sprostowali w późniejszym aneksie . Nadal uważają się za właścicieli działki nr (...) Dowód: odpis w/w/ umowy dzierżawy k. 25, aneks do umowy k. 26, zeznania wnioskodawców j.w. Wnioskodawcy rozporządzili już wszystkimi działkami, które figurowały w księdze wieczystej Kr nr (...) z wyjątkiem działki nr (...) Dowód: akta księgi wieczystej (...) . Aktualnie w księdze wieczystej (...) pozostaje jedynie działka nr (...) , której właścicielem na podstawie umowy sprzedaży z dnia 17.11.2014 r. wpisany jest M. S. Dowód: akta w/w/ księgi wieczystej ., odpis księgo wieczystej z dnia (...) – k. 45 akt sprawy. W ewidencji gruntów na dzień 04 listopada 2014 jako właściciele działki nr (...) o pow. 3,41 położonej w S. figurowali nadal wnioskodawcy a jako dzierżawca B. W. Dowód: wykaz zmian gruntowy i wypis z rejestru grntów z mapami k. 18 -23 akt sprawy . Powyższe ustalenia zostały poczynione w oparciu o pisane wyżej dokumenty urzędowe , akta księgi wieczystej i dokumenty w niej znajdujące się, umowę dzierżawy, której treść wraz z aneksem nie budzi wątpliwości , a nadto na podstawie zeznań wnioskodawców, które są spokoje logiczne, wiarygodne i znajdują potwierdzenie w pozostały materialne dowodowym sprawy , a także na bezspornych faktach przyznanych przez uczestników postępowania . Sąd zważył. Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 172 §1 k.c. posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność jeśli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadania w złej wierze (zasiedzenie). Z poczynionych przez sąd ustaleń wynika, że wnioskodawcy są właścicielami działki nr (...) , nigdy tej własności nie utracili, a jedynie na skutek oczywistej omyłki pisarskiej powstałej w akcie notarialnym z dnia 25 kwietnia 1983 roku działka ta mylnie została odłączona od księgi wieczystej Kw nr (...) i do chwili obecnej nie została przyłączona do żadnej innej księgi, a w szczególności jako jej właściciel nigdzie nie figuruje uczestnik postępowania. Jeśli zatem wnioskodawcy nadal są właścicielami tej działki , bo nigdy się prawa jej własności nie wyzbyli , a uczestnik w żadnej mierze nie podważa ich prawa własności, to nie mogą oni ponownie nabyć prawa swojej własności przez zasiedzenie. W sytuacji zatem, gdy nie żyją już wszystkie strony umowy z dnia 25 kwietnia 1983 roku i brak jest możliwości sprostowania aneksem notarialnym tej umowy, to jedynym sposobem uregulowania sytuacji prawnej przedmiotowej działki jest w ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie wydaje się uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w procesie , a nie poprzez jej zasiedzenie. Z tych przyczyn wniosek podlegał oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI