I Ns 1336/15

Sąd Rejonowy w WieliczceWieliczka2016-09-28
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadekdziedziczenieterminodrzucenie spadkuustawapostanowieniesąd rejonowy

Sąd stwierdził nabycie spadku po M. P. przez jej córki A. B. i B. O. (po 1/2 części), odrzucając próbę odrzucenia spadku przez A. B. po terminie.

Wnioskodawca (...) Bank S.A. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. Uczestnicy postępowania, w tym córki spadkodawczyni A. B. i B. O., nie sprzeciwili się wnioskowi. Sąd ustalił, że spadkodawczyni zmarła jako wdowa, pozostawiając dwie żyjące córki: A. B. i B. O. (której dzieci dziedziczyły po niej). A. B. próbowała odrzucić spadek po terminie, co sąd uznał za bezskuteczne. W konsekwencji, sąd stwierdził nabycie spadku przez A. B. i B. O. po 1/2 części.

Wnioskodawca (...) Bank S.A. we W. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. P., która zmarła w dniu 3 sierpnia 2009 roku. Spadkodawczyni była ostatnio zamieszkała w R. i pozostawiła po sobie trzy dzieci: W. P. (zmarłego bezdzietnie), B. O. (zmarłą, po której dziedziczyły jej dzieci: B. K. i W. O.) oraz A. B. Spadkodawczyni nie sporządziła testamentu, a nikt nie zrzekł się dziedziczenia ani nie został uznany za niegodnego. Sąd ustalił, że w chwili otwarcia spadku żyły dwie córki spadkodawczyni: A. B. i B. O. (która zmarła później, a jej spadek przypadł jej dzieciom). Uczestniczka A. B. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku po swojej matce, jednak uczyniła to po upływie blisko 6 lat od śmierci spadkodawczyni, co skutkowało bezskutecznością tego oświadczenia z uwagi na przekroczenie sześciomiesięcznego terminu. Sąd wyjaśnił, że próba uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie wymaga złożenia stosownego wniosku, czego A. B. nie uczyniła. W związku z tym, sąd stwierdził, że spadek po M. P. nabyły wprost z ustawy córki A. B. i B. O. po 1/2 części. Sąd orzekł również, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie złożone po terminie nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych w przepisach dotyczących odrzucenia spadku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 1015 § 1 k.c., zgodnie z którym oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule powołania. W przypadku przekroczenia tego terminu, oświadczenie nie może wywołać skutków prawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

A. B. i B. O.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank S.A.spółkawnioskodawca
M. P.osoba_fizycznaspadkodawca
A. B.osoba_fizycznauczestnik
B. O.osoba_fizycznauczestnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik
W. O.osoba_fizycznauczestnik
W. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 1015 § § 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

k.c. art. 1015 § § 2

Kodeks cywilny

W brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku tj. 3 marca 2009r. A. B. nabyła udział 1/2 części w spadku po swojej matce M. P. (wskazuje na skutki niezłożenia oświadczenia w terminie).

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postepowania związane ze swoim udziałem w sprawie, jeśli nie mieli sprzecznych interesów.

Pomocnicze

k.c. art. 931 § § 1

Kodeks cywilny

W pierwszej kolejności do dziedziczenia powołane są dzieci spadkodawcy i jego małżonek, jeżeli dożył otwarcia spadku, dzieci, którzy dziedziczą w częściach równych.

k.c. art. 1012

Kodeks cywilny

Spadkobiercy mogą bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), mogą też spadek odrzucić.

k.c. art. 1019 § § 2

Kodeks cywilny

Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył w terminie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku, może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu poprzez złożenie przed sądem stosownego oświadczenia.

k.c. art. 1019 § § 3

Kodeks cywilny

Spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.

k.p.c. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pismo wszczynające postępowanie o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia pod wpływem błędu oświadczenia woli o odrzucenia spadku musi spełniać warunki formalne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie ustawowego terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Brak złożenia przez uczestniczkę wniosku o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie.

Godne uwagi sformułowania

oświadczenie to zostało, więc złożone po upływie blisko 6 lat (sic!) od daty śmierci spadkodawcy na skutek złożenia go po terminie ustawowym, nie spowodowało wyłączenia A. B. z kręgu spadkobierców ustawowych Sąd nie może jednak wyręczyć uczestników od składania oświadczeń procesowych o odpowiedniej treści ani też intepretować wnioski uczestników w sposób rozszerzający wbrew temu, co faktycznie wynika z treści składanych pism.

Skład orzekający

Paweł Styrna

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów do odrzucenia spadku oraz procedury uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia terminu, gdzie nie złożono wniosku o uchylenie się od skutków prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje przekroczenia terminów procesowych w sprawach spadkowych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie wniosków sądowych.

Czy można odrzucić spadek po 6 latach? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I Ns 1336/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2016r. Sąd Rejonowy w Wieliczce I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Paweł Styrna Protokolant: starszy protokolant sądowy Barbara Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016r. w Wieliczce na rozprawie sprawy z wniosku (...) Bank S.A we W. przy uczestnictwie M. O. , W. O. , A. B. , B. K. o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. postanawia: 1. stwierdzić, że spadek po M. P. córce W. i A. zmarłej w dniu 3 sierpnia 2009 roku ostatnio zamieszkałej w S. nabyły wprost z ustawy córki A. B. i B. O. po 1/2 części, 2. orzec, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE postanowienia z dnia 28 września 2016 r. (...) Bank S.A. we W. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. . Uczestnicy, nie sprzeciwili się wnioskowi. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spadkodawczyni M. P. , zmarła (...) r. ostatnio przed śmiercią mieszkała w R. , była jeden raz mężatką, z małżeństwa miała 3 dzieci: W. P. , który zmarł bezdzietnie (...) .; A. B. oraz B. O. , która zmarła (...) . pozostawiając dwoje dzieci: B. K. i W. O. . M. P. nie miała dzieci pozamałżeńskich ani adoptowanych, nie sporządziła również testamentu. Nikt nie zrzekał się dziedziczenia, nie odrzucał spadku nie był uznany za niegodnego dziedziczenia. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne. Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie zapewnienia A. B. , która zeznawała jednoznacznie i pewnie, a pozostali uczestnicy potwierdzili w całości okoliczności wskazywane w zapewnieniu spadkowym. Sąd zważył, co następuje: Konsekwencją nie sporządzenia przez spadkobiercę M. P. testamentu, jest ustawowy porządek dziedziczenia spadku, który po sobie pozostawiła, regulowany przepisami kodeksu cywilnego w szczególności art. 931§ 1 kc , zgodnie, z którym w pierwszej kolejności do dziedziczenia powołane są dzieci spadkodawcy i jego małżonek, jeżeli dożył otwarcia spadku, dzieci, którzy dziedziczą w częściach równych. Skoro, więc spadkobiercami po M. P. , która zmarła, jako wdowa są jej dzieci tj. W. P. , B. O. oraz A. B. a jedynie B. O. oraz A. B. żyły w dacie otwarcia spadku, to dziedziczą one w częściach równych, a więc po 1/2 części. Wyjaśniając dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 1012 kc spadkobiercy mogą bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), mogą też spadek odrzucić. W myśl zaś art. 1015 . § 1 kc oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. W niniejszej sprawie uczestniczka A. B. pismem z dnia 20 lipca 2016r. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłej M. P. , oświadczenie to zostało, więc złożone po upływie blisko 6 lat (sic!) od daty śmierci spadkodawcy oraz powzięciu przez uczestniczkę wiedzy o podstawie swojego powołania. Oświadczenie uczestniczki wiec nie mogło wywołać skutków prawnych przewidzianych w art. 1020 kc , a więc na skutek złożenia go po terminie ustawowym, nie spowodowało wyłączenia A. B. z kręgu spadkobierców ustawowych. W konsekwencji, zgodnie z dyspozycja art. 1015 § 2 kc w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku tj. 3 marca 2009r. A. B. nabyła udział 1/2 części w spadku po swojej matce M. P. . Należy wyjaśnić, również, że w systemie prawnym istnieje tzw. instytucja uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Zgodnie, bowiem z art. 1019 § 2 i 3, spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył w terminie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku, może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu poprzez złożenie przed sądem stosownego oświadczenia. Spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd. A. B. w piśmie z dnia 20 lipca 2016 r., jednakże nie zawarła oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych nie złożenia pod wpływem błędu oświadczenia o odrzuceniu spadku, ani nie zawarła w treści tego dokumentu wniosku o zatwierdzenie przez Sąd takiego oświadczenia. Postępowanie zaś o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych nie złożenia pod wpływem błędu oświadczenia woli o odrzucenia spadku ma charakter samoistny tzn. może być wszczęte tylko na wniosek zainteresowanej strony, a pismo wszczynające takie postepowanie musi spełniać warunku formalne przewidziane w art. 126 § 1 kpc , co oczywiście nie wyklucza rozpoznanie takiego wniosku łącznie z postępowaniem o stwierdzenie nabycia spadku (vide: postanowienie SN z 6 lipca 2012r. V CSK 313/2011). Istotne jest jednak, aby zainteresowana strona sformułowała odpowiedni wniosek, do którego będą się mogli odnieść pozostali uczestnicy postepowania. Podkreślić należy, że w niniejszym postepowaniu Sąd na rozprawach w dniu 10 lutego 2016r. (00:13:30) oraz w dniu 13 lipca 2016 r. (00:14:50) pouczył strony o instytucji odrzucenia spadku oraz uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku i zalecił w tym przedmiocie stronom konsultacje z profesjonalnym pełnomocnikiem. Udzielono, więc niezbędnych informacji w celu zapewnienia stronom ochrony ich interesów. Sąd nie może jednak wyręczyć uczestników od składania oświadczeń procesowych o odpowiedniej treści ani też intepretować wnioski uczestników w sposób rozszerzający wbrew temu, co faktycznie wynika z treści składanych pism. Ostatecznie wiec Sąd stwierdził nabycie spadku po M. P. , zgodnie z ustawowym porządkiem dziedziczenia. Rozstrzygając o kosztach postepowania, Sąd orzekł stosując ogólną regułę wyrażoną w art. 520 § 1 kpc , zgodnie z którą wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postepowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Strony nie miały, bowiem sprzecznych interesów, a uczestnicy składali w toku postepowania niezbędne wyjaśnienia dążąc do zakończenia sprawy. Z. . 1. Odnotować uzasadnienie, 2. Odpis uzasadnienia doręczyć uczestniczce A. B. 3. K. . 14 dni z d.d.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI