I Ns 1336/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd stwierdził nabycie spadku po M. P. przez jej córki A. B. i B. O. (po 1/2 części), odrzucając próbę odrzucenia spadku przez A. B. po terminie.
Wnioskodawca (...) Bank S.A. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. Uczestnicy postępowania, w tym córki spadkodawczyni A. B. i B. O., nie sprzeciwili się wnioskowi. Sąd ustalił, że spadkodawczyni zmarła jako wdowa, pozostawiając dwie żyjące córki: A. B. i B. O. (której dzieci dziedziczyły po niej). A. B. próbowała odrzucić spadek po terminie, co sąd uznał za bezskuteczne. W konsekwencji, sąd stwierdził nabycie spadku przez A. B. i B. O. po 1/2 części.
Wnioskodawca (...) Bank S.A. we W. złożył wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. P., która zmarła w dniu 3 sierpnia 2009 roku. Spadkodawczyni była ostatnio zamieszkała w R. i pozostawiła po sobie trzy dzieci: W. P. (zmarłego bezdzietnie), B. O. (zmarłą, po której dziedziczyły jej dzieci: B. K. i W. O.) oraz A. B. Spadkodawczyni nie sporządziła testamentu, a nikt nie zrzekł się dziedziczenia ani nie został uznany za niegodnego. Sąd ustalił, że w chwili otwarcia spadku żyły dwie córki spadkodawczyni: A. B. i B. O. (która zmarła później, a jej spadek przypadł jej dzieciom). Uczestniczka A. B. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku po swojej matce, jednak uczyniła to po upływie blisko 6 lat od śmierci spadkodawczyni, co skutkowało bezskutecznością tego oświadczenia z uwagi na przekroczenie sześciomiesięcznego terminu. Sąd wyjaśnił, że próba uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie wymaga złożenia stosownego wniosku, czego A. B. nie uczyniła. W związku z tym, sąd stwierdził, że spadek po M. P. nabyły wprost z ustawy córki A. B. i B. O. po 1/2 części. Sąd orzekł również, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie złożone po terminie nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych w przepisach dotyczących odrzucenia spadku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 1015 § 1 k.c., zgodnie z którym oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule powołania. W przypadku przekroczenia tego terminu, oświadczenie nie może wywołać skutków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie nabycia spadku
Strona wygrywająca
A. B. i B. O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank S.A. | spółka | wnioskodawca |
| M. P. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| A. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| B. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. O. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| W. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 1015 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.
k.c. art. 1015 § § 2
Kodeks cywilny
W brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku tj. 3 marca 2009r. A. B. nabyła udział 1/2 części w spadku po swojej matce M. P. (wskazuje na skutki niezłożenia oświadczenia w terminie).
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postepowania związane ze swoim udziałem w sprawie, jeśli nie mieli sprzecznych interesów.
Pomocnicze
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
W pierwszej kolejności do dziedziczenia powołane są dzieci spadkodawcy i jego małżonek, jeżeli dożył otwarcia spadku, dzieci, którzy dziedziczą w częściach równych.
k.c. art. 1012
Kodeks cywilny
Spadkobiercy mogą bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), mogą też spadek odrzucić.
k.c. art. 1019 § § 2
Kodeks cywilny
Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył w terminie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku, może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu poprzez złożenie przed sądem stosownego oświadczenia.
k.c. art. 1019 § § 3
Kodeks cywilny
Spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd.
k.p.c. art. 126 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pismo wszczynające postępowanie o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia pod wpływem błędu oświadczenia woli o odrzucenia spadku musi spełniać warunki formalne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie ustawowego terminu do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku. Brak złożenia przez uczestniczkę wniosku o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie to zostało, więc złożone po upływie blisko 6 lat (sic!) od daty śmierci spadkodawcy na skutek złożenia go po terminie ustawowym, nie spowodowało wyłączenia A. B. z kręgu spadkobierców ustawowych Sąd nie może jednak wyręczyć uczestników od składania oświadczeń procesowych o odpowiedniej treści ani też intepretować wnioski uczestników w sposób rozszerzający wbrew temu, co faktycznie wynika z treści składanych pism.
Skład orzekający
Paweł Styrna
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów do odrzucenia spadku oraz procedury uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia terminu, gdzie nie złożono wniosku o uchylenie się od skutków prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne konsekwencje przekroczenia terminów procesowych w sprawach spadkowych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie wniosków sądowych.
“Czy można odrzucić spadek po 6 latach? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I Ns 1336/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 września 2016r. Sąd Rejonowy w Wieliczce I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Paweł Styrna Protokolant: starszy protokolant sądowy Barbara Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016r. w Wieliczce na rozprawie sprawy z wniosku (...) Bank S.A we W. przy uczestnictwie M. O. , W. O. , A. B. , B. K. o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. postanawia: 1. stwierdzić, że spadek po M. P. córce W. i A. zmarłej w dniu 3 sierpnia 2009 roku ostatnio zamieszkałej w S. nabyły wprost z ustawy córki A. B. i B. O. po 1/2 części, 2. orzec, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. UZASADNIENIE postanowienia z dnia 28 września 2016 r. (...) Bank S.A. we W. wniósł o stwierdzenie nabycia spadku po M. P. . Uczestnicy, nie sprzeciwili się wnioskowi. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spadkodawczyni M. P. , zmarła (...) r. ostatnio przed śmiercią mieszkała w R. , była jeden raz mężatką, z małżeństwa miała 3 dzieci: W. P. , który zmarł bezdzietnie (...) .; A. B. oraz B. O. , która zmarła (...) . pozostawiając dwoje dzieci: B. K. i W. O. . M. P. nie miała dzieci pozamałżeńskich ani adoptowanych, nie sporządziła również testamentu. Nikt nie zrzekał się dziedziczenia, nie odrzucał spadku nie był uznany za niegodnego dziedziczenia. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne. Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie zapewnienia A. B. , która zeznawała jednoznacznie i pewnie, a pozostali uczestnicy potwierdzili w całości okoliczności wskazywane w zapewnieniu spadkowym. Sąd zważył, co następuje: Konsekwencją nie sporządzenia przez spadkobiercę M. P. testamentu, jest ustawowy porządek dziedziczenia spadku, który po sobie pozostawiła, regulowany przepisami kodeksu cywilnego w szczególności art. 931§ 1 kc , zgodnie, z którym w pierwszej kolejności do dziedziczenia powołane są dzieci spadkodawcy i jego małżonek, jeżeli dożył otwarcia spadku, dzieci, którzy dziedziczą w częściach równych. Skoro, więc spadkobiercami po M. P. , która zmarła, jako wdowa są jej dzieci tj. W. P. , B. O. oraz A. B. a jedynie B. O. oraz A. B. żyły w dacie otwarcia spadku, to dziedziczą one w częściach równych, a więc po 1/2 części. Wyjaśniając dalej, wskazać należy, że zgodnie z art. 1012 kc spadkobiercy mogą bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), mogą też spadek odrzucić. W myśl zaś art. 1015 . § 1 kc oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. W niniejszej sprawie uczestniczka A. B. pismem z dnia 20 lipca 2016r. złożyła oświadczenie o odrzuceniu spadku po zmarłej M. P. , oświadczenie to zostało, więc złożone po upływie blisko 6 lat (sic!) od daty śmierci spadkodawcy oraz powzięciu przez uczestniczkę wiedzy o podstawie swojego powołania. Oświadczenie uczestniczki wiec nie mogło wywołać skutków prawnych przewidzianych w art. 1020 kc , a więc na skutek złożenia go po terminie ustawowym, nie spowodowało wyłączenia A. B. z kręgu spadkobierców ustawowych. W konsekwencji, zgodnie z dyspozycja art. 1015 § 2 kc w brzmieniu obowiązującym w dacie otwarcia spadku tj. 3 marca 2009r. A. B. nabyła udział 1/2 części w spadku po swojej matce M. P. . Należy wyjaśnić, również, że w systemie prawnym istnieje tzw. instytucja uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Zgodnie, bowiem z art. 1019 § 2 i 3, spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył w terminie oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku, może uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu poprzez złożenie przed sądem stosownego oświadczenia. Spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku wymaga zatwierdzenia przez sąd. A. B. w piśmie z dnia 20 lipca 2016 r., jednakże nie zawarła oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych nie złożenia pod wpływem błędu oświadczenia o odrzuceniu spadku, ani nie zawarła w treści tego dokumentu wniosku o zatwierdzenie przez Sąd takiego oświadczenia. Postępowanie zaś o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych nie złożenia pod wpływem błędu oświadczenia woli o odrzucenia spadku ma charakter samoistny tzn. może być wszczęte tylko na wniosek zainteresowanej strony, a pismo wszczynające takie postepowanie musi spełniać warunku formalne przewidziane w art. 126 § 1 kpc , co oczywiście nie wyklucza rozpoznanie takiego wniosku łącznie z postępowaniem o stwierdzenie nabycia spadku (vide: postanowienie SN z 6 lipca 2012r. V CSK 313/2011). Istotne jest jednak, aby zainteresowana strona sformułowała odpowiedni wniosek, do którego będą się mogli odnieść pozostali uczestnicy postepowania. Podkreślić należy, że w niniejszym postepowaniu Sąd na rozprawach w dniu 10 lutego 2016r. (00:13:30) oraz w dniu 13 lipca 2016 r. (00:14:50) pouczył strony o instytucji odrzucenia spadku oraz uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku i zalecił w tym przedmiocie stronom konsultacje z profesjonalnym pełnomocnikiem. Udzielono, więc niezbędnych informacji w celu zapewnienia stronom ochrony ich interesów. Sąd nie może jednak wyręczyć uczestników od składania oświadczeń procesowych o odpowiedniej treści ani też intepretować wnioski uczestników w sposób rozszerzający wbrew temu, co faktycznie wynika z treści składanych pism. Ostatecznie wiec Sąd stwierdził nabycie spadku po M. P. , zgodnie z ustawowym porządkiem dziedziczenia. Rozstrzygając o kosztach postepowania, Sąd orzekł stosując ogólną regułę wyrażoną w art. 520 § 1 kpc , zgodnie z którą wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postepowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Strony nie miały, bowiem sprzecznych interesów, a uczestnicy składali w toku postepowania niezbędne wyjaśnienia dążąc do zakończenia sprawy. Z. . 1. Odnotować uzasadnienie, 2. Odpis uzasadnienia doręczyć uczestniczce A. B. 3. K. . 14 dni z d.d.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI