I Ns 119/22

Sąd Rejonowy w GiżyckuGiżycko2022-12-01
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
spadektestamentprawo niemieckierozporządzenie UEdziedziczeniedobrodziejstwo inwentarzakoszty postępowania

Sąd stwierdził nabycie spadku po P. K. na podstawie testamentu notarialnego z wybranym prawem niemieckim, z dobrodziejstwem inwentarza, na rzecz E. A.

Wnioskodawcy C. K. i K. K. wnieśli o stwierdzenie nabycia spadku po P. K., który pozostawił testament notarialny z wyborem prawa niemieckiego i powołał do całości spadku E. A. Uczestniczka E. A. poparła wniosek, wskazując na brak majątku spadkowego. Sąd, opierając się na przepisach unijnych dotyczących dziedziczenia i dokonanym przez spadkodawcę wyborze prawa niemieckiego, stwierdził nabycie spadku przez E. A. z dobrodziejstwem inwentarza.

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nabycia spadku po P. K., który zmarł w dniu 11.12.2020 r., ostatnio stale zamieszkały w miejscowości P. Wnioskodawcy C. K. i K. K. domagali się stwierdzenia nabycia spadku, wskazując, że spadkodawca pozostawił testament notarialny z dnia 20.02.2020 r., sporządzony przed niemieckim notariuszem, w którym do całości spadku powołał uczestniczkę postępowania E. A. Podkreślono, że spadkodawca dokonał wyboru prawa niemieckiego jako właściwego do dziedziczenia. Uczestniczka E. A. poparła wniosek, zaznaczając, że spadkodawca nie pozostawił majątku, a jedynie zobowiązania. Sąd ustalił, że spadkodawca był wdowcem, pozostawił dwoje dzieci (wnioskodawców) i sporządził testament z wyborem prawa niemieckiego. Na podstawie art. 4 rozporządzenia UE nr 650/2012, sądy państwa zwykłego pobytu mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw spadkowych. Wobec dokonanego przez spadkodawcę wyboru prawa niemieckiego, Sąd orzekł zgodnie z tym wyborem, uwzględniając otwarcie testamentu przed sądem niemieckim. Stwierdzono nabycie spadku przez E. A. z dobrodziejstwem inwentarza, z zastrzeżeniem dotyczącym odpowiedzialności za długi spadkowe. Koszty postępowania ponoszono we własnym zakresie, a wydatki tymczasowe obciążyły uczestniczkę E. A.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Właściwe jest prawo wskazane przez spadkodawcę w testamencie, zgodnie z art. 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012, nawet jeśli spadkodawca ostatnio zamieszkiwał w innym państwie członkowskim.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy unijne (rozporządzenie nr 650/2012), które dopuszczają wybór prawa właściwego przez spadkodawcę. W sytuacji, gdy taki wybór został dokonany (prawo niemieckie), jest on wiążący dla sądu orzekającego, nawet jeśli spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie nabycia spadku

Strona wygrywająca

E. A.

Strony

NazwaTypRola
C. K.osoba_fizycznawnioskodawca
K. K.osoba_fizycznawnioskodawca
P. K. (1)osoba_fizycznaspadkodawca
F. K.osoba_fizycznaspadkodawca
E. A.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
P. K. (2)osoba_fizycznaspadkodawca

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 1138

Kodeks postępowania cywilnego

Zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi.

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.

B.G. art. 2064

Niemiecki Kodeks Cywilny

B.G. art. 2087

Niemiecki Kodeks Cywilny

B.G. art. 1967

Niemiecki Kodeks Cywilny

Spadkobierca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spadkowe.

B.G. art. 1975

Niemiecki Kodeks Cywilny

Odpowiedzialność spadkobiercy za zobowiązania spadkowe ogranicza się do spadku, jeżeli zarządzono kuratelę spadku lub otwarto postępowanie upadłościowe.

Pomocnicze

k.p.c. art. 670

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 671

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 83

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

u.k.s.c. art. 113

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spadkodawca dokonał skutecznego wyboru prawa niemieckiego jako właściwego do dziedziczenia. Otwarcie testamentu przez sąd niemiecki jest wiążące dla polskiego sądu. Zastosowanie przepisów rozporządzenia UE nr 650/2012 w zakresie jurysdykcji i wyboru prawa.

Godne uwagi sformułowania

spadkodawca pozostawił testament notarialny z dnia 20.02.2020r. z dobrodziejstwem inwentarza dokonał wyboru prawa państwa właściwego do dziedziczenia po nim, jakim jest prawo państwa, którego obywatelstwo posiadał spadkodawca w chwili tegoż wyboru, tj. prawo niemieckie sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi odpowiedzialność spadkobiercy za zobowiązania spadkowe ogranicza się do spadku

Skład orzekający

Janusz Supiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów rozporządzenia UE nr 650/2012 dotyczących jurysdykcji i wyboru prawa w sprawach spadkowych, a także znaczenie zagranicznych dokumentów urzędowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru prawa niemieckiego i obywatelstwa spadkodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca ze względu na zastosowanie prawa obcego (niemieckiego) w polskim postępowaniu spadkowym i interpretację przepisów unijnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się dziedziczeniem transgranicznym.

Dziedziczenie po Polaku z niemieckim testamentem – jak polski sąd zastosował prawo obcego państwa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I Ns 119/22 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2022 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSR Janusz Supiński Protokolant: Katarzyna Kucharska po rozpoznaniu w dniu 24.11.2022 r. w Giżycku na rozprawie sprawy z wniosku C. K. , K. K. o stwierdzenie nabycia spadku po P. K. (1) F. K. 1. Stwierdza, że spadek po P. K. (1) F. K. zmarłym dnia 11.12.2020 r. w m. P. (...) gm. P. ostatnio stale zamieszkałym w m. P. (...) gmina P. na podstawie testamentu notarialnego z dnia 20.02.2020r. z dobrodziejstwem inwentarza nabyła: - E. A. c. J. i N. w całości. 2. Ustala, że zainteresowani ponoszą koszty postępowania we własnym zakresie. 3. Nakazuje pobrać od uczestniczki postępowania E. A. na rzecz Skarbu Państwa (kasa Sądu Rejonowego w Giżycku) kwotę 959,64 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo ze środków budżetowych. Sygn. akt. I Ns 119/22 UZASADNIENIE Wnioskodawcy C. K. , K. K. wnieśli o stwierdzenie nabycia spadku po P. K. (2) , zmarłym 11.12.2020 r. w P. , ostatnio stale zamieszkałym w P. . Wnioskodawcy podali, że spadkodawca pozostawił testament notarialny sporządzony w dniu 20.02.2020 r. przed niemieckim notariuszem D. W. , rep. A (...) , zgodnie z którym do spadku w całości powołana została uczestniczka postępowania E. A. . Podali, że w chwili śmierci był wdowcem, zaś z małżeństwa spadkodawcy i jego wcześniej zmarłej żony pochodzi dwoje dzieci (którymi są wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie. Dodali wreszcie, że spadkodawca dokonał wyboru prawa państwa właściwego do dziedziczenia po nim, jakim jest prawo państwa, którego obywatelstwo posiadał spadkodawca w chwili tegoż wyboru, tj. prawo niemieckie. Uczestniczka postępowania E. A. poparła wniosek wnioskodawców. Wskazała, że zmarły P. K. (2) nie posiada aktualnie żadnego majątku, który by wchodził do masy spadkowej, albowiem cały majątek został przez niego spożytkowany za życia (głównie w formie darowizn), aktualnie zaś pozostały wyłącznie zobowiązania pieniężne spadkodawcy. Sąd ustalił, co następuje: W wyniku odebranego od uczestniczki E. A. w trybie art. 670 w zw. z art. 671 k.p.c. zapewnienia spadkowego Sąd ustalił, że spadkodawca P. K. (2) zmarł 11.12.2020 r. w P. . Przed śmiercią mieszkał w P. . Spadkodawca w chwili śmierci był wdowcem i z zawartego jeden raz małżeństwa pozostawił dwoje dzieci: C. K. (córkę) i K. K. (syna), nie miał dzieci pozamałżeńskich ani dzieci przysposobionych. Spadkodawca sporządził testament w formie aktu notarialnego Rep. A (...) z dnia 20.02.2020 r., mocą którego do całości spadku powołał uczestniczkę E. A. . Jednocześnie odwołał dotychczas sporządzone przez niego testamenty i dokonał wyboru prawa niemieckiego, mającego zastosowanie do dziedziczenia po nim. /dowód: odpis skrócony aktu zgonu P. K. – k. 10-11, odpisy aktów urodzenia z tłumaczeniem – k. 12-15, zapewnienie spadkowe - k. 128-128v, odpis testamentu z tłumaczeniem – k. 30-34/ W dniu 20.01.2021 r. w Sądzie Rejonowym w Hannoverze dokonano otwarcia i ogłoszenia w/w testamentu. /dowód: poświadczone tłumaczenie z języka niemieckiego – k. 99-119/ Jak podała uczestniczka E. A. nikt nie składał oświadczeń o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku po zmarłym, nikt nie był uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia ani nikt nie zrzekał się dziedziczenia. /dowód: okoliczności bezsporne/ Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie pozostał bezsporny. Bezsporne także pozostało to, że po myśli art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr (...) z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego – sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku. Na tej bazie Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie – jako właściwy do orzekania co do ogółu spraw należących o spadku po zmarłym P. K. (2) - dostrzegł, że spadkodawca pozostawił testament, w którym dokonał wyboru prawa niemieckiego jako właściwego zgodnie z art. 22 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr (...) z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego. Jednocześnie - mając wszak na względzie, że spadkodawca przed śmiercią na stałe zamieszkiwał w miejscowości P. , gmina P. - na uwadze mieć należało, że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 21 ust. 1 w/w aktu prawnego, stosownie do którego - jeżeli przepisy rozporządzenia nie stanowią inaczej, prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, a to wobec dokonanego przez spadkodawcę wyboru prawa niemieckiego. W takiej sytuacji na mocy § 2064, § 2087 B. G. (k. 82-94) Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia, uwzględniając, iż otwarcie testamentu spadkodawcy dokonane zostało przed sądem niemieckim, zaś zgodnie z art. 1138 k.p.c. zagraniczne dokumenty urzędowe mają moc dowodową na równi z polskimi dokumentami urzędowymi. Otwarcie testamentu przed sądem niemieckim było zatem wiążące dla Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, wobec czego zasadnym było orzeczenie przez tutejszy Sąd w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po spadkodawcy na podstawie testamentu bez dokonania jego ponownego otwarcia i ogłoszenia. Nadto uwzględnić należało treść § 1967 B. G. , zgodnie z którym spadkobierca ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spadkowe, do których należą m.in. długi zaciągnięte przez spadkodawcę, zaś w myśl § 1975 w/w aktu odpowiedzialność spadkobiercy za zobowiązania spadkowe ogranicza się do spadku, jeżeli kuratela spadku została zarządzona w celu zaspokojenia wierzyciela spadku (zarząd spadku) lub zostało otwarte postępowanie upadłościowe odnośnie spadku. Konieczne wobec tego było poczynienie stosownego zastrzeżenia w treści pkt 1 sentencji postanowienia celem umożliwienia spadkobierczyni ewentualnego skorzystania z instytucji tamże przewidzianych. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art 520 §1 k.p.c. jak w pkt 2 sentencji postanowienia, który ustanawia zasadę orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym i jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych zasad dotyczących kosztów postępowania, zawartych w art. 98 i n. k.p.c. Koniecznym było także ustalenie, że wydatki poniesione tymczasowo poniesione ze środków Skarbu Państwa na mocy art. 83 w. zw. z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych winna ponieść uczestniczka w całości., co znalazło odzwierciedlenie w pkt 3 sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI